فرهنگ مصادیق:اعتدال و میانه روی در اسلام (۲): تفاوت بین نسخهها
جز (Fayzi صفحهٔ اعتدال و میانه روی در اسلام (۲) را به فرهنگ مصادیق:اعتدال و میانه روی در اسلام (۲) منتقل کرد) |
(اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام) |
||
| سطر ۱۸: | سطر ۱۸: | ||
در شماره گذشته، چهار مورد اول بررسی شد; اینک به بررسی بقیه موارد میپردازیم.<br/> | در شماره گذشته، چهار مورد اول بررسی شد; اینک به بررسی بقیه موارد میپردازیم.<br/> | ||
=== ه) تعادل در دنیاطلبی=== | === ه) تعادل در دنیاطلبی=== | ||
| − | اسلام نه دنیا گرایی صرف را سفارش میکند و نه آخرت گرایی مطلق را; بلکه پیروان خویش را به اعتدال و بهره برداری متوازن فرمان داده است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «راس کل خطیئة حب | + | اسلام نه دنیا گرایی صرف را سفارش میکند و نه آخرت گرایی مطلق را; بلکه پیروان خویش را به اعتدال و بهره برداری متوازن فرمان داده است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «راس کل خطیئة حب الدنیا»؛ <ref> اصول کافی، ج 2، ص 315، ح 1; مشکاة الانوار، ص 267 </ref> محبت شدید به دنیا منشا همه گناهان است .<br/> |
| − | قرآن مجید برای پیش گیری از تفریط میفرماید: «لاتنس نصیبک من | + | قرآن مجید برای پیش گیری از تفریط میفرماید: «لاتنس نصیبک من الدنیا»؛ <ref>قصص/77 </ref> بهره خویش را از دنیا فراموش نکن .<br/> |
| − | همچنین امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «لیس منا من ترک دنیاه لآخرته و لاآخرته لدنیاه | + | همچنین امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «لیس منا من ترک دنیاه لآخرته و لاآخرته لدنیاه »؛ <ref>وسایل الشیعه، ج 12، ص 49</ref> کسی که دنیای خود را به خاطر آخرت ترک کند، از ما نیست و آن که آخرت خویش را برای دنیا نادیده بگیرد، با ما وابستگی ندارد .<br/> |
و) خشم و غضب: بدون تردید از جمله قوایی که خداوند در وجود انسان قرار داده تا او را در برابر عوامل تهدید کننده حفظ کند و مانع از آسیب پذیری او شود، خشم و غضب است . قرآن کریم در توصیف پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و یارانش میفرماید: «محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الکفار» <ref> فتح/29 </ref><br/> | و) خشم و غضب: بدون تردید از جمله قوایی که خداوند در وجود انسان قرار داده تا او را در برابر عوامل تهدید کننده حفظ کند و مانع از آسیب پذیری او شود، خشم و غضب است . قرآن کریم در توصیف پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و یارانش میفرماید: «محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الکفار» <ref> فتح/29 </ref><br/> | ||
علی ( علیه السلام) «مالک اشتر» را چنین توصیف میکند: «اشد علی الفجار من حریق النار» ;<ref>نهج البلاغه، نامه 38 </ref> مالک اشتر بر گناهکاران از آتش سوزان سختگیرتر و شدیدتر است .<br/> | علی ( علیه السلام) «مالک اشتر» را چنین توصیف میکند: «اشد علی الفجار من حریق النار» ;<ref>نهج البلاغه، نامه 38 </ref> مالک اشتر بر گناهکاران از آتش سوزان سختگیرتر و شدیدتر است .<br/> | ||
| سطر ۳۰: | سطر ۳۰: | ||
کلیسا [[ازدواج]] را به نیت تولید مثل جایز میشمارد، ولی در عین حال معتقد است که پلیدی ذاتی [[ازدواج]] را تولید مثل جبران نمیکند . از سوی دیگر، صاحبان فرضیههای رایج در غرب، خود غریزه جنسی را به معنای گسترده و وسیعی تفسیر نمودهاند، به طوری که حتی انگیزه تمام کارهای هنری را با غریزه جنسی توجیه کردهاند و میگویند: روابط مادر با فرزند، معلم با شاگردان و به طور کلی، تمام ارتباطهای اجتماعی بین اشخاص، یا طبعا خصیصه جنسی دارند، یا دارای اصل و ریشه جنسی هستند .<br/> | کلیسا [[ازدواج]] را به نیت تولید مثل جایز میشمارد، ولی در عین حال معتقد است که پلیدی ذاتی [[ازدواج]] را تولید مثل جبران نمیکند . از سوی دیگر، صاحبان فرضیههای رایج در غرب، خود غریزه جنسی را به معنای گسترده و وسیعی تفسیر نمودهاند، به طوری که حتی انگیزه تمام کارهای هنری را با غریزه جنسی توجیه کردهاند و میگویند: روابط مادر با فرزند، معلم با شاگردان و به طور کلی، تمام ارتباطهای اجتماعی بین اشخاص، یا طبعا خصیصه جنسی دارند، یا دارای اصل و ریشه جنسی هستند .<br/> | ||
اما، قرآن کتاب آسمانی مسلمانان، با طرح [[ازدواج]] و ارضای مشروع غریزه جنسی، راهی میانه را (با نهی از شهوت رانی و فساد) پیشنهاد کرده، میفرماید: «الا علی ازواجهم او ما ملکت ایمانهم فانهم غیر ملومین »<ref>مؤمنون/6 </ref><br/> | اما، قرآن کتاب آسمانی مسلمانان، با طرح [[ازدواج]] و ارضای مشروع غریزه جنسی، راهی میانه را (با نهی از شهوت رانی و فساد) پیشنهاد کرده، میفرماید: «الا علی ازواجهم او ما ملکت ایمانهم فانهم غیر ملومین »<ref>مؤمنون/6 </ref><br/> | ||
| − | اسلام بر خلاف کلیسا، [[ازدواج]] را مقدس و تجرد را پلید شمرده است; رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اکثر اهل النار العزاب | + | اسلام بر خلاف کلیسا، [[ازدواج]] را مقدس و تجرد را پلید شمرده است; رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اکثر اهل النار العزاب »؛ <ref>وسایل الشیعه، ج 14، ص 8 </ref> بیشتر افراد در جهنم، از افراد عزب و مجرد هستند .<br/> |
در کتاب شریف مکارم الاخلاق آمده است: «روزی زنی خدمت امام باقر ( علیه السلام) رسید و عرض کرد: من از متبتله هستم . امام پرسید: منظورت ا زتبتل چیست؟ در پاسخ گفت: قصد کردهام هرگز [[ازدواج]] نکنم . حضرت پرسید: برای چه؟ گفت: میخواهم به سبب این عمل، به فضل و برتری دست یابم .<br/> | در کتاب شریف مکارم الاخلاق آمده است: «روزی زنی خدمت امام باقر ( علیه السلام) رسید و عرض کرد: من از متبتله هستم . امام پرسید: منظورت ا زتبتل چیست؟ در پاسخ گفت: قصد کردهام هرگز [[ازدواج]] نکنم . حضرت پرسید: برای چه؟ گفت: میخواهم به سبب این عمل، به فضل و برتری دست یابم .<br/> | ||
حضرت فرمود: این اندیشه را رها کن . اگر در این کار فضیلتی بود، فاطمه زهرا ( علیهاالسلام) برای رسیدن به آن از تو شایسته تر بود; زیرا هیچ کس در فضیلت بر او پیشی نگرفته است .» <ref>مکارم الاخلاق، ج 3، ص 515 </ref><br/> [[ازدواج]] سنت پیغمبر اسلام است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: [[ازدواج]] کنید، همانا رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: هر کس دوست دارد از روشهای من پیروی کند، یکی از روشهای من [[ازدواج]] است <ref>وسایل الشیعه، ج 14، ص 6 </ref><br/> | حضرت فرمود: این اندیشه را رها کن . اگر در این کار فضیلتی بود، فاطمه زهرا ( علیهاالسلام) برای رسیدن به آن از تو شایسته تر بود; زیرا هیچ کس در فضیلت بر او پیشی نگرفته است .» <ref>مکارم الاخلاق، ج 3، ص 515 </ref><br/> [[ازدواج]] سنت پیغمبر اسلام است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: [[ازدواج]] کنید، همانا رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: هر کس دوست دارد از روشهای من پیروی کند، یکی از روشهای من [[ازدواج]] است <ref>وسایل الشیعه، ج 14، ص 6 </ref><br/> | ||
| − | با این حال اسلام، از آزادی جنسی و ارضای افراطی غریزه جنسی انتقاد کرده و به عواقب آن هشدار داده است . حضرت علی ( علیه السلام) میفرماید: «من تسرع الی الشهوات تسرع الیه الافات | + | با این حال اسلام، از آزادی جنسی و ارضای افراطی غریزه جنسی انتقاد کرده و به عواقب آن هشدار داده است . حضرت علی ( علیه السلام) میفرماید: «من تسرع الی الشهوات تسرع الیه الافات »؛ <ref>غررالحکم، ج 5، ص 327 </ref>کسی که در شهوات تند روی کند، آفات با سرعت به سوی او میشتابد .<br/> |
=== ح) میانه روی در اقتصاد === | === ح) میانه روی در اقتصاد === | ||
اندازه نگه داشتن و میانه روی در مخارج، یکی از وظایف حتمی و اجتناب ناپذیر هر فرد مسلمان است . این میانه روی، ارتباطی با کمی و زیادی درآمد ندارند . بدیهی است در مورد کسانی که درآمد کمتری دارند، اهمیت بیشتری احساس میشود، ولی اسلام به پیروان خود توصیه میکند: در همه حال و در هر شرایطی که هستند، در خرج کردن، اعتدال را رعایت کنند . تعادل در مخارج زندگی موجب میشود که بسیاری از مشکلات ساختگی انسانها برطرف شود .<br/> | اندازه نگه داشتن و میانه روی در مخارج، یکی از وظایف حتمی و اجتناب ناپذیر هر فرد مسلمان است . این میانه روی، ارتباطی با کمی و زیادی درآمد ندارند . بدیهی است در مورد کسانی که درآمد کمتری دارند، اهمیت بیشتری احساس میشود، ولی اسلام به پیروان خود توصیه میکند: در همه حال و در هر شرایطی که هستند، در خرج کردن، اعتدال را رعایت کنند . تعادل در مخارج زندگی موجب میشود که بسیاری از مشکلات ساختگی انسانها برطرف شود .<br/> | ||
| − | پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «الاقتصاد فی النفقه نصف المعیشه | + | پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «الاقتصاد فی النفقه نصف المعیشه »؛ <ref>نهج الفصاحه، حدیث 1057 </ref>میانه روی در خرج کردن، نیمی از زندگی است .<br/> |
در روایتی از امام باقر ( علیه السلام) وارد شده است که آن حضرت فرمود: «سه چیز است که نجات دهنده انسان است: (اول) ترس از خدا در نهان و آشکار; (دوم) میانه روی در خرج، در هنگام ثروتمندی و تهیدستی; (سوم) به عدل سخن گفتن، در حال خشنودی و هنگام غضب .»<ref>سفینة البحار، ج 2، ص 431 </ref><br/> | در روایتی از امام باقر ( علیه السلام) وارد شده است که آن حضرت فرمود: «سه چیز است که نجات دهنده انسان است: (اول) ترس از خدا در نهان و آشکار; (دوم) میانه روی در خرج، در هنگام ثروتمندی و تهیدستی; (سوم) به عدل سخن گفتن، در حال خشنودی و هنگام غضب .»<ref>سفینة البحار، ج 2، ص 431 </ref><br/> | ||
برای ثروتمندان، زیاده روی در خرج ممکن است چندان مهم نباشد و شاید بعضی از آنها، میانه روی را غلط بپندارند، ولی باید به این نکته توجه کنند که هیچ کس تعهد نکرده که ثروتمندان امروز، تا پایان زندگی ثروتمند بمانند; زیرا حوادث روزگار، بسیاری از ثروتمندان را خاکسترنشین و تهیدست کرده و اگر در دوران بی نیازی به ولخرجی عادت کرده باشند، در زمان تهیدستی، به بدبختی خواهند افتاد . علاوه بر این، ثروتمندان باید آینده فرزندان خود را نیز در نظر بگیرند، زیرا هیچ تضمینی در کار نیست که فرزندان ثروتمندان هم تا ابد در ناز و نعمت و ثروت باقی بمانند، زیرا بسیار دیده شده است که فرزندان این طبقه، به سختیها و مشقتها گرفتار شدهاند .<br/> | برای ثروتمندان، زیاده روی در خرج ممکن است چندان مهم نباشد و شاید بعضی از آنها، میانه روی را غلط بپندارند، ولی باید به این نکته توجه کنند که هیچ کس تعهد نکرده که ثروتمندان امروز، تا پایان زندگی ثروتمند بمانند; زیرا حوادث روزگار، بسیاری از ثروتمندان را خاکسترنشین و تهیدست کرده و اگر در دوران بی نیازی به ولخرجی عادت کرده باشند، در زمان تهیدستی، به بدبختی خواهند افتاد . علاوه بر این، ثروتمندان باید آینده فرزندان خود را نیز در نظر بگیرند، زیرا هیچ تضمینی در کار نیست که فرزندان ثروتمندان هم تا ابد در ناز و نعمت و ثروت باقی بمانند، زیرا بسیار دیده شده است که فرزندان این طبقه، به سختیها و مشقتها گرفتار شدهاند .<br/> | ||
نسخهٔ ۶ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۱۳
کلمات کلیدی ماشینی : اعتدال، میانهروی، اسلام، غریزه جنسی، ازدواج
محتویات
مقدمه
در شماره قبل خواندید:
اعتدال و میانه روی به معنای گزینش راه وسط و عدم تمایل به افراط و تفریط میباشد . این معنا در منابع اسلامی، با الفاظی چون «قصد» ، «اقتصاد» و «وسط » بیان شده است .
قرآن کریم، امت اسلام را امت میانه معرفی کرده، و رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نیز علاوه بر رعایت اعتدال در تمامی رفتار و اعمالشان همواره مردم را به این مهم میخواند که: «یا ایها الناس علیکم بالقصد، علیکم بالقصد، علیکم بالقصد»
اعتدال در دین اسلام، قلمرو وسیعی دارد که برخی از وجوه آن عبارتند از:
۱ - اعتدال در امور فردی: اسلام به میانه روی در امور شخصی تاکید فراوان کرده است، که برخی از آنها عبارتند از:
الف) اعتدال در عبادت.
ب) اعتدال در سخن گفتن.
ج) اعتدال در راه رفتن.
د) اعتدال در خوردن و آشامیدن.
ه) اعتدال در دنیاطلبی.
و) اعتدال در خشم و غضب.
ز) اعتدال در ارضای غریزه جنسی.
ح) اعتدال در اقتصاد.
در شماره گذشته، چهار مورد اول بررسی شد; اینک به بررسی بقیه موارد میپردازیم.
ه) تعادل در دنیاطلبی
اسلام نه دنیا گرایی صرف را سفارش میکند و نه آخرت گرایی مطلق را; بلکه پیروان خویش را به اعتدال و بهره برداری متوازن فرمان داده است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «راس کل خطیئة حب الدنیا»؛ [۱] محبت شدید به دنیا منشا همه گناهان است .
قرآن مجید برای پیش گیری از تفریط میفرماید: «لاتنس نصیبک من الدنیا»؛ [۲] بهره خویش را از دنیا فراموش نکن .
همچنین امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «لیس منا من ترک دنیاه لآخرته و لاآخرته لدنیاه »؛ [۳] کسی که دنیای خود را به خاطر آخرت ترک کند، از ما نیست و آن که آخرت خویش را برای دنیا نادیده بگیرد، با ما وابستگی ندارد .
و) خشم و غضب: بدون تردید از جمله قوایی که خداوند در وجود انسان قرار داده تا او را در برابر عوامل تهدید کننده حفظ کند و مانع از آسیب پذیری او شود، خشم و غضب است . قرآن کریم در توصیف پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و یارانش میفرماید: «محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الکفار» [۴]
علی ( علیه السلام) «مالک اشتر» را چنین توصیف میکند: «اشد علی الفجار من حریق النار» ;[۵] مالک اشتر بر گناهکاران از آتش سوزان سختگیرتر و شدیدتر است .
با این وصف، این حالت روحی در صورتی مفید است که اولا در جای خود به کار گرفته شود و ثانیا اعتدال و میانه روی در آن رعایت گردد . راه میانه در خشم، حلم و بردباری و خویشتن داری در برابر خشم و استفاده صحیح و بجا از آن است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: «مؤمن کسی است که در هنگامه خشم از حق عدول نکند .» [۶]
قرآن کریم میفرماید: «و لایجرمنکم شنئان قوم علی الا تعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوی » [۷] و البته شما را نباید عداوت گروهی برآن دارد که از طریق عدل بیرون روید، عدالت پیشه سازید که به تقوا نزدیک تر است .
ز) تعادل در ارضای غریزه جنسی
اعتدال و تعدیل خواهش نفسانی و غریزه جنسی روشی است که اسلام خواهان آن است، اسلام برخلاف برخی از نظریات افراطی رایج در غرب و نظریه کلیسا در این باره، راه میانهای را انتخاب و معرفی کرده است . کلیسا ازدواج را که بهترین راه ارضای غریزه جنسی است، مرجوح دانسته و تجرد را ارجح شمرده است . «سن ژرم » که آخر سلسله اولیاءالله کلیسا بود، همیشه میگفت: درخت ازدواج را با تبر تجرد از بن برکنیم [۸]
«پولس قدیس » که از شخصیتهای روحانی کلیساست، ازدواج نکرده و با زنی پیوند همسری برقرار ننموده و به زنان و مردان توصیه میکند که از انتخاب همسر خودداری نمایند . او میگوید: مرد را نیکو آن است که زن را لمس نکند [۹]
کلیسا ازدواج را به نیت تولید مثل جایز میشمارد، ولی در عین حال معتقد است که پلیدی ذاتی ازدواج را تولید مثل جبران نمیکند . از سوی دیگر، صاحبان فرضیههای رایج در غرب، خود غریزه جنسی را به معنای گسترده و وسیعی تفسیر نمودهاند، به طوری که حتی انگیزه تمام کارهای هنری را با غریزه جنسی توجیه کردهاند و میگویند: روابط مادر با فرزند، معلم با شاگردان و به طور کلی، تمام ارتباطهای اجتماعی بین اشخاص، یا طبعا خصیصه جنسی دارند، یا دارای اصل و ریشه جنسی هستند .
اما، قرآن کتاب آسمانی مسلمانان، با طرح ازدواج و ارضای مشروع غریزه جنسی، راهی میانه را (با نهی از شهوت رانی و فساد) پیشنهاد کرده، میفرماید: «الا علی ازواجهم او ما ملکت ایمانهم فانهم غیر ملومین »[۱۰]
اسلام بر خلاف کلیسا، ازدواج را مقدس و تجرد را پلید شمرده است; رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اکثر اهل النار العزاب »؛ [۱۱] بیشتر افراد در جهنم، از افراد عزب و مجرد هستند .
در کتاب شریف مکارم الاخلاق آمده است: «روزی زنی خدمت امام باقر ( علیه السلام) رسید و عرض کرد: من از متبتله هستم . امام پرسید: منظورت ا زتبتل چیست؟ در پاسخ گفت: قصد کردهام هرگز ازدواج نکنم . حضرت پرسید: برای چه؟ گفت: میخواهم به سبب این عمل، به فضل و برتری دست یابم .
حضرت فرمود: این اندیشه را رها کن . اگر در این کار فضیلتی بود، فاطمه زهرا ( علیهاالسلام) برای رسیدن به آن از تو شایسته تر بود; زیرا هیچ کس در فضیلت بر او پیشی نگرفته است .» [۱۲]
ازدواج سنت پیغمبر اسلام است . امام صادق ( علیه السلام) میفرماید: ازدواج کنید، همانا رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: هر کس دوست دارد از روشهای من پیروی کند، یکی از روشهای من ازدواج است [۱۳]
با این حال اسلام، از آزادی جنسی و ارضای افراطی غریزه جنسی انتقاد کرده و به عواقب آن هشدار داده است . حضرت علی ( علیه السلام) میفرماید: «من تسرع الی الشهوات تسرع الیه الافات »؛ [۱۴]کسی که در شهوات تند روی کند، آفات با سرعت به سوی او میشتابد .
ح) میانه روی در اقتصاد
اندازه نگه داشتن و میانه روی در مخارج، یکی از وظایف حتمی و اجتناب ناپذیر هر فرد مسلمان است . این میانه روی، ارتباطی با کمی و زیادی درآمد ندارند . بدیهی است در مورد کسانی که درآمد کمتری دارند، اهمیت بیشتری احساس میشود، ولی اسلام به پیروان خود توصیه میکند: در همه حال و در هر شرایطی که هستند، در خرج کردن، اعتدال را رعایت کنند . تعادل در مخارج زندگی موجب میشود که بسیاری از مشکلات ساختگی انسانها برطرف شود .
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «الاقتصاد فی النفقه نصف المعیشه »؛ [۱۵]میانه روی در خرج کردن، نیمی از زندگی است .
در روایتی از امام باقر ( علیه السلام) وارد شده است که آن حضرت فرمود: «سه چیز است که نجات دهنده انسان است: (اول) ترس از خدا در نهان و آشکار; (دوم) میانه روی در خرج، در هنگام ثروتمندی و تهیدستی; (سوم) به عدل سخن گفتن، در حال خشنودی و هنگام غضب .»[۱۶]
برای ثروتمندان، زیاده روی در خرج ممکن است چندان مهم نباشد و شاید بعضی از آنها، میانه روی را غلط بپندارند، ولی باید به این نکته توجه کنند که هیچ کس تعهد نکرده که ثروتمندان امروز، تا پایان زندگی ثروتمند بمانند; زیرا حوادث روزگار، بسیاری از ثروتمندان را خاکسترنشین و تهیدست کرده و اگر در دوران بی نیازی به ولخرجی عادت کرده باشند، در زمان تهیدستی، به بدبختی خواهند افتاد . علاوه بر این، ثروتمندان باید آینده فرزندان خود را نیز در نظر بگیرند، زیرا هیچ تضمینی در کار نیست که فرزندان ثروتمندان هم تا ابد در ناز و نعمت و ثروت باقی بمانند، زیرا بسیار دیده شده است که فرزندان این طبقه، به سختیها و مشقتها گرفتار شدهاند .
اگر متمکنین، فرزندان خود را به روش میانه روی و اعتدال عادت دهند، سختیهای احتمالی، آنها را ناتوان نخواهد ساخت .
از طرفی، افراط و زیاده روی، زمینه را برای سقوط و بدبختی افراد فراهم میسازد، در حالی که میانه روی و اندازه نگه داشتن، آینده افراد را تامین میکند .
امام علی ( علیه السلام) میفرمایند: «کسی که میانه روی را شیوه خود قرار دهد، ثروت و بی نیازی او دوام خواهد داشت و روش اعتدال، فقر و مشکلات زندگی او را جبران خواهد کرد .» [۱۷]
ادامه دارد ...
پانویس
- ↑ اصول کافی، ج 2، ص 315، ح 1; مشکاة الانوار، ص 267
- ↑ قصص/77
- ↑ وسایل الشیعه، ج 12، ص 49
- ↑ فتح/29
- ↑ نهج البلاغه، نامه 38
- ↑ وسایل الشیعه، ج 11، ص 286
- ↑ مائده/8
- ↑ زناشویی و اخلاق، ص 52
- ↑ همان، ص 38
- ↑ مؤمنون/6
- ↑ وسایل الشیعه، ج 14، ص 8
- ↑ مکارم الاخلاق، ج 3، ص 515
- ↑ وسایل الشیعه، ج 14، ص 6
- ↑ غررالحکم، ج 5، ص 327
- ↑ نهج الفصاحه، حدیث 1057
- ↑ سفینة البحار، ج 2، ص 431
- ↑ غررالحکم آمدی، کلمه 9165
