فرهنگ مصادیق:فرهنگ جهادی برابرجهادفرهنگی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۹

نویسنده : محمد رضا جمالی
آنچه امروز بیش از هر زمانی بدان نیاز داریم نه سخت افزار فرهنگی بلکه نرم افزار فرهنگی است.
این ماده خام فرهنگی و اندیشه زا یا توسط حوزه فکری به نتیجه می‌رسد که برگرفته از نوع عمل انسان‌های مجاهد می باشد.
باید مردان عرصه فرهنگ ببینند از کدام منظر به این حوزه نگاه می‌کنند؟ آیا فرهنگ را چون ابزاری می‌بینند که با بسط ابزار و امکانات می‌توانند به توسعه فرهنگی دست یابند؟ یا این حوزه را به مانند قطب نمایی می‌دانند که توسط ناخدایی بصیر می‌تواند امکانات را به سوی مقصدی معین سوق دهد؛ یعنی اولویت نرم افزار بر سخت افزار.
اگر چنان که باید و شاید نتوانسته‌ایم به تعالی فرهنگی برسیم محصول نگاه پوزیتیویستی و تجربه گرایی به عنصر فرهنگ بوده است. آنجا که بازیگران این عرصه بدون توجه به نرم افزارها فقط به سخت افزارها فکر می‌کردند و فرهنگ را چون کالایی که از بطن و ماهیت آن اطلاع ندارند به هر سمت و سویی کشاندند.
مدیران این عرصه، بیش از آنکه به فرهنگ جهادی و جهاد فرهنگی توجه داشته باشند در بند میز و امکانات شدند و به توسعه دفاتر و ساختمان‌های خود اقدام کردند و به جای آنکه به بسط اندیشه فرهنگی جامعه فکر کنند، کوشیدند تا مکان وزارتخانه و دفاتر خود را از مکان موجود به مناطق بالای شهر ببرند و آن را به انواع امکانات مجهز کنند و بعد برای آنها از مدیران و مسئولانی استفاده کنند که به چندین مسئولیت مشغولند و کار فرهنگی را نیز در حاشیه فعالیت‌های خود دارند؛ غافل از اینکه چنین تجهیزات مدرن فرهنگی، فاقد عنصر اصلی آن یعنی نرم افزار فرهنگ و اندیشه عمل اجتماعی برای راهبردهای نظام فرهنگی جامعه است.
گسترش سخت افزارها بدون توجه به نرم افزارها در این حوزه مترادف شد با رنگ باختن روحیه جهادی در این عرصه و از زمانی که اهتمام مدیران فرهنگی ما صرف بسط و توسعه امکانات شد ما روز به روز از بطن فرهنگ به پوسته آن حرکت کردیم.
بد نیست قیاسی داشته باشیم بین حرکت‌های فرهنگی اوایل انقلاب و جنگ با مقاطع بعد از جنگ و دوران اصلاحات و بعد از آن، آنگاه می‌بینیم در آن روزهای بدون امکانات و ساختمان‌های مجلل و تجهیزات رفاهی چه فعالیت‌های عظیمی انجام گرفت و چه شعر و شعور فرهنگی خلق شد و امروز به رغم امکانات و منابع، چه تولیداتی داریم و در کجا قرارگرفته‌ایم.
این مهم نه تنها در ایران بلکه در هرجای دنیا که تحولات فرهنگی عظیم ایجاد می‌شود، جاری و ساری است. به یاد دارم یک شبکه تلویزیونی در یکی از کشورهای عربی منطقه با کار حرفه‌ای توانست قدرت کشور کوچک و گمنام خود را به لحاظ قدرت نرم به جایگاه قابل قبولی در حوزه سیاست، اجتماع و اقتصاد برساند؛ یعنی با مدل علمی و بهره گیری از نظام‌های جدید مدیریت رسانه با حداقل امکانات اما با بهره گیری از تجربه و فکر توانست تحول بزرگی ایجاد کند.
در اینجا آیا سخت افزار به کار آمد یا نرم افزار و قطعا نرم افزار فرهنگی بود که توانست تحول آفرین باشد. امروز ایران اسلامی بیش از هر زمانی به فرهنگ جهادی برای جهاد فرهنگی نیاز دارد. امروز تعارف را باید کنار بگذاریم و بدانیم که عرصه را باید مردان و زنان ایمانی که برای فرهنگ به جهاد و تلاش می‌پردازند، اداره کنند.
روزگاری که چشم‌ها به دست غربی‌ها خیره بود و چند تفکر مادی اندیشه وران غربی، عده‌ای را مرعوب می‌کرد، گذشته است؛ چراکه آنها فرهنگ مشرق زمین را ذیل فرهنگ گفتمانی خود تعریف می‌کردند و به تعبیر یکی از شرق شناسان، شرق را در حاشیه غرب تعریف می‌کردند.
امروز زمان هویت یابی شرق و تحول به سمت ایجاد تمدن اسلامی و ایرانی است و عرصه فرهنگی باید در ایجاد فرهنگ جهادی برای جهاد فرهنگی باشد و این مهم توسط مؤمنان به اسلام و انقلاب و رهروان صدیق ولایت امکان پذیر است.