فرهنگ مصادیق:فیش‌های تولید علم: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۵ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۵۷ (نمایش مبدأ) Kazem (نظرات | مشارکت‌ها) (اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)	نسخهٔ ‏۱۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۸ (نمایش مبدأ) Golafshan (نظرات | مشارکت‌ها) جز (Golafshan صفحهٔ فیش‌های تولید علم را به فرهنگ مصادیق:فیش‌های تولید علم منتقل کرد) تفاوت جدیدتر ←
(بدون تفاوت)

---

نسخهٔ ‏۱۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۸

۱۳۹۴ تولید علم

این را هم عرض بکنیم -حمل بر روحیّهٔ قوم گرایی و ناسیونالیستی نشود- در بین کشورهای اسلامی قلّهٔ تولید فکر و تولید علم، باز هم ایران است؛ یعنی هیچ جای دیگر ما نداریم شخصیّت‌های بزرگی؛ مثلاً فرض کنید یک کسی مثل کِندی -که در بین فلاسفه یک نفر [است ]- و از این قبیل، در ایران متعدّدند؛ یعنی اگر ما راجع به تاریخ علم اسلامی هم صحبت می‌کنیم، باز قلّهٔ آن مربوط به ایران است. این میراث ما است؛ این گذشتهٔ ما است؛ این تاریخ ما است.۱۳۹۴/۰۸/۲۰
بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری
تولید علم

۱۳۹۴ چرخه علم و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، پیشرفت اقتصادی، شرکت‌های دانش بنیان

اینکه ما روی علم و فنّاوری تکیه می‌کنیم، فقط به خاطر این نیست که می‌خواهیم نِصاب علمی خودمان را بالا ببریم؛ پیشرفت علم و فنّاوری به پیشرفت اقتصاد کمک می‌کند؛ بنگاه‌هایی که دانش بنیان هستند می‌توانند به اقتصاد ملّی کمک کنند.۱۳۹۴/۰۱/۰۱
بیانات در حرم مطهر رضوی
چرخه علم و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، پیشرفت اقتصادی، شرکت‌های دانش بنیان

۱۳۹۳ تولید علم

تولید علم را که ما عرض کردیم، با تولید مقاله نباید اشتباه کرد. آمارهایی که می‌دهند، مقاله‌هایی که منتشر شده، مقاله‌های علمی و بعضاً باارزش و مرجع که در دنیا جنبهٔ مرجع پیدا کرده، این چیز خوبی است، چیز باارزشی است امّا این همهٔ قضیّه نیست؛ اوّلاً بایستی مقاله‌ها به ثبت ابداع بینجامد، ثانیاً باید مقاله‌ها ناظر به نیازهای درونی کشور باشد؛ این را باید هم دانشگاه‌ها، هم دستگاه‌های مراکز تحقیقاتی و علمی دنبال بکنند؛ روی این باید تکیه کرد.۱۳۹۳/۰۷/۳۰
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در هشتمین همایش ملی نخبگان جوان
تولید علم

۱۳۹۳ تولید علم، چرخه علم و فناوری

ما بایستی در مجموعهی دانشگاه‌های کشور یک زنجیرهی کامل علمی را شاهد باشیم؛ به معنای واقعی، یک شبکهی عظیم تولید علم در همهی ابعاد و در همهی بخشهای مورد نیاز، و همه همافزا و مکمّل یکدیگر.۱۳۹۳/۰۷/۳۰
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در هشتمین همایش ملی نخبگان جوان
تولید علم، چرخه علم و فناوری

۱۳۹۳ تولید علم، چرخه علم و فناوری

هم مراکز تحقیقاتی ما، هم دانشگاه‌های ما، هم بقیّهی دستگاه‌هایی که بهنحوی با مسائل علمی ارتباط پیدا می‌کنند، با همدیگر همکاری کنند، انشاءالله آنچه مورد نظر هست، تحقّق پیدا خواهد کرد، که همین زنجیرهی کامل و شبکهی علمیِ کاملی است که باید تشکیل بشود.۱۳۹۳/۰۷/۳۰
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در هشتمین همایش ملی نخبگان جوان
تولید علم، چرخه علم و فناوری

۱۳۹۳ تولید علم

از عضویت در شورای انقلاب و سپس تشکیل کمیته‌های انقلاب در آغاز تأسیس نظام اسلامی تا تصدی وزارت کشور و سپس قبول نخست وزیری در یکی از سخت‌ترین دوران‌های جمهوری اسلامی، و تا ورود در عرصهٔ تولید علم و تربیت جوانان صالح و تأسیس دانشگاه امام صادق(علیه السلام) و تا امامت جمعه تهران و سرانجام ریاست مجلس خبرگان، همه جا و همه وقت در موضع یک عالم دینی و یک سیاستمدار صادق و یک انقلابی صریح ظاهر شد و هرگز ملاحظات شخصی و انگیزه‌های جناحی و قبیله ئی را به حیطهٔ فعالیت‌های گسترده و اثرگذار خود راه نداد.۱۳۹۳/۰۷/۲۹
پیام تسلیت در پی درگذشت حضرت آیت الله مهدوی کنی
تولید علم

۱۳۹۳ تولید علم

عرصه‌های کلیدی و اساسی همچون تولید علم، سبک زندگی، آموزش و پژوهش، فرهنگ عمومی، مهندسی فرهنگی، حوزه‌های مهمی هستند که ساماندهی آن در جمهوری اسلامی به شورای عالی انقلاب فرهنگی سپرده شده است.۱۳۹۳/۰۷/۲۶
حکم آغاز دورهٔ جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی
تولید علم

۱۳۹۳ تولید علم

عرصه‌های کلیدی و اساسی همچون تولید علم، سبک زندگی، آموزش و پژوهش، فرهنگ عمومی، مهندسی فرهنگی، حوزه‌های مهمی هستند که ساماندهی آن در جمهوری اسلامی به شورای عالی انقلاب فرهنگی سپرده شده است.۱۳۹۳/۰۷/۲۶
حکم آغاز دورهٔ جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی
تولید علم

۱۳۹۳ جهاد علمی، مرجعیت علمی، تولید علم، نظریه پردازی، تحول و ارتقاء علوم انسانی

بسم الله الرحمن الرحیم
سیاست‌های کلی علم و فناوری (نظام آموزش عالی، تحقیقات و فناوری)
۱- جهاد مستمر علمی با هدف کسب مرجعیت علمی و فناوری در جهان با تأکید بر:
۱-۱- تولید علم و توسعه نوآوری و نظریه پردازی.
۲-۱- ارتقاء جایگاه جهانی کشور در علم و فناوری و تبدیل ایران به قطب علمی و فناوری جهان اسلام.
۳-۱- توسعه علوم پایه و تحقیقات بنیادی.
۴-۱- تحول و ارتقاء علوم انسانی بویژه تعمیق شناخت معارف دینی و مبانی انقلاب اسلامی با: تقویت جایگاه و منزلت این علوم، جذب افراد مستعد و با انگیزه، اصلاح و بازنگری در متون، برنامه‌ها و روش‌های آموزشی و ارتقاء کمی و کیفی مراکز و فعالیت‌های پژوهشی مربوط.
۵-۱- دستیابی به علوم و فناوری‌های پیشرفته با سیاستگذاری و برنامه ریزی ویژه.۱۳۹۳/۰۶/۲۹
ابلاغ سیاست‌های کلی «علم و فناوری»
جهاد علمی، مرجعیت علمی، تولید علم، نظریه پردازی، تحول و ارتقاء علوم انسانی

۱۳۹۳ عزم ملی

تولید علم، جنبش نرم افزاری، شجاعت علمی، وجدان کاری، فرهنگ کار، اقتصاد دانش بنیان، آزاداندیشی
بسم الله الرحمن الرحیم
سیاست‌های کلی علم و فناوری (نظام آموزش عالی، تحقیقات و فناوری)
۴- تقویت عزم ملی و افزایش درک اجتماعی نسبت به اهمیت توسعه علم و فناوری:
۱-۴- تقویت و گسترش گفتمان تولید علم و جنبش نرم افزاری در کشور.
۲-۴- ارتقاء روحیه نشاط، امید، خودباوری، نوآوری نظام مند، شجاعت علمی و کار جمعی و وجدان کاری.
۳-۴- تشکیل کرسی‌های نظریه پردازی و تقویت فرهنگ کسب و کار دانش بنیان و تبادل آراء و تضارب افکار، آزاداندیشی علمی.
۴-۴- ارتقاء منزلت و بهبود معیشت استادان، محققان و دانش پژوهان و اشتغال دانش آموختگان.
۵-۴- احیاء تاریخ علمی و فرهنگی مسلمانان و ایران و الگوسازی از مفاخر و چهره‌های موفق عرصه علم و فناوری.
۶-۴- گسترش حمایت‌های هدفمند مادی و معنوی از نخبگان و نوآوران و فعالیت‌های عرصه علم و فناوری.۱۳۹۳/۰۶/۲۹
ابلاغ سیاست‌های کلی «علم و فناوری»
عزم ملی، تولید علم، جنبش نرم افزاری، شجاعت علمی، وجدان کاری، فرهنگ کار، اقتصاد دانش بنیان، آزاداندیشی

۱۳۹۳ عزم ملی، تحریم اقتصادی، تولید علم، پیشرفت هسته‌ای ایران، پیشرفت علمی ایران

ممکن است کسی بگوید اگر تحریم نبود از این ظرفیّتها می‌توانستید خوب استفاده کنید، امّا [چون] تحریم هست نمی‌توانید از این ظرفیّتها استفاده کنید؛ این خطا است؛ این حرف، درست نیست. ما در بسیاری از مسائل دیگر هم در عین تحریم توانسته‌ایم به نقطه‌های بسیار برجسته و بالا دست پیدا کنیم؛ یک مثال آن، تولید علم است؛ یک مثال آن، صنعت و فناوری است؛ در اینها ما تحریم بودیم، الان هم تحریم هستیم. در مورد دانشهای پیشرفته و روز، الان هم درهای مراکز علمی مهم بِروز دنیا به روی دانشمند ایرانی و دانشجوی ایرانی بسته است، امّا درعین حال، ما در نانو پیشرفت کردیم، در هسته‌ای پیشرفت کردیم، در سلّولهای بنیادی پیشرفت کردیم، در صنایع دفاعی پیشرفت کردیم، در صنایع پهپاد و موشک، به کوری چشم دشمن، پیشرفت کردیم؛ چرا در اقتصاد نتوانیم پیشرفت کنیم؟! ما که در این سر صحنه‌ها و عرصه‌های گوناگون این همه موّفقیّت به دست آوردیم، در اقتصاد هم اگر عزممان را جزم کنیم و دست به دست هم بدهیم، می‌توانیم اقتصاد را شکوفا کنیم. چشممان به دست دشمن نباشد که کِی این تحریم را برمیدارد، کِی فلان نقطه را موافقت می‌کند؛ به درک! نگاه کنیم ببینیم خودمان چه کار می‌توانیم بکنیم.۱۳۹۳/۰۱/۰۱
بیانات در حرم مطهر رضوی
عزم ملی، تحریم اقتصادی، تولید علم، پیشرفت هسته‌ای ایران، پیشرفت علمی ایران

۱۳۹۳ تحریم اقتصادی، تولید علم

ما در بسیاری از مسائل در عین تحریم توانسته‌ایم به نقطه‌های بسیار برجسته و بالا دست پیدا کنیم؛ یک مثال آن، تولید علم است؛ یک مثال آن، صنعت و فناوری است؛۱۳۹۳/۰۱/۰۱
بیانات در حرم مطهر رضوی
تحریم اقتصادی، تولید علم

۱۳۹۲ تولید علم

از حدود ده سال، دوازده سال پیش یک حرکت علمیِ جدید و رو به گسترشی در کشور آغاز شد و این حرکت ادامه پیدا کرد و رو به تزاید گذاشت. یعنی من اینجور می‌بینم و می‌فهمم که حرکت تولید علم و نگاه مجاهدت آمیز به کار علمی و تلاش علمی در کشور که از همان حدود ده دوازده سال قبل آغاز شده است تا امروز، نه فقط متوقف نشده است، بلکه رو به عمق و توسعه پیش رفته. تقریباً می‌شود گفت که در همهٔ زمینه‌های علمی هم این حرکت وجود داشته است - در بعضی کمتر، و در بعضی بیشتر - این همان چیزی است که ما دنبالش بودیم؛ این همان مجاهدت علمی است که برای نظام جمهوری اسلامی و برای کشور ما لازم بود.۱۳۹۲/۰۵/۱۵
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۹۲ تولید علم

[سال ۹۱] همان سالی است که بر ملت ایران سخت گرفتند، برای اینکه او را از زندگی و از همهٔ فرآورده‌های استعداد بشری محروم کنند. در همین سال، در حوزهٔ نانوفنّاوری ــ که یک انقلاب در زمینهٔ فنّاوری و صنعت است ــ رتبهٔ اول را در منطقه پیدا کردیم. در همین سال، در چندین حوزهٔ علمیِ مهم، مقام اول تولید علم در منطقه بودیم. در رکوردهای علم و تولید علمی، در انتشار مقالات علمی، در سرعت پیشرفت علمی، در سهم کشور در تولیدات علمیِ کل جهان، شاهد پیشرفت بودیم.۱۳۹۲/۰۱/۰۱
بیانات در حرم مطهر رضوی
تولید علم

۱۳۹۱ عالِم، تولید علم، انسان

امروز دانشمند اقتصادی دنیا، دانشمند اتمی دنیا، دانشمندهای گوناگون علوم زیستی در دنیا، بسیاری از فرآورده‌های علمیشان در اهلاک بشریت، نابودی جسم بشر یا روح بشر دارد به کار می‌رود.۱۳۹۱/۰۷/۱۲ بیانات در دیدار شرکت کنندگان در ششمین همایش ملی نخبگان جوان
عالِم، تولید علم، انسان

۱۳۹۱ تولید علم

علم است که می‌تواند مادهی مخدرِ کشندهای مثل این موادی که امروز وجود دارد، به وجود بیاورد؛ اینها هم از راه علم به وجود آمده؛ اینها خیانتهای بزرگ صاحبان علم است.۱۳۹۱/۰۷/۱۲
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در ششمین همایش ملی نخبگان جوان
تولید علم

۱۳۹۰ تولید علم

یکی از صحنه‌های بسیار مهم دیگری که مردم عزیز ما در آن نقش ایفاء کردند و کسی هم تصور نمی‌کرد که این صحنه اینجور برای نقش آفرینی ظرفیت داشته باشد، عرصهٔ علم و فناوری است. کی خیال می‌کرد جوانان ما اینجور وارد این میدان شوند؟ بمجرد اینکه نهضت تولید علم و جنبش نرم افزاری با نخبگان و زبدگان دانشگاهی مطرح شد، آنچنان حرکت عظیمی به وجود آمد که شد یک گفتمان عمومی، شد یک حرکت همگانی. امروز در سرتاسر کشور، در استانهای مختلف، در شهرهای کوچک و بزرگ، بخصوص در مراکز علمی و حساس، جوانهای ما کارهای حساسِ بزرگی را از لحاظ علمی و فناوری دارند انجام می‌دهند؛ کارهائی است که بعضی از آنها صددرصد به نتیجه رسیده است، بعضی هم در راه است. اینها را ملت ایران خواهند دید. این کارهای علمی مایهٔ اعتماد به نفس ملت ایران است، مایهٔ رونق اقتصادی است. تجارتهای پرسود مادی، ناشی از پیشرفتهای علمی است. جوانان ما در این زمینه وارد شدند. آمارهای جهانی هم این را تأیید کرد. البته مسئولان هم تلاشهای باارزشی می‌کنند.۱۳۹۰/۰۷/۲۰
بیانات در اجتماع بزرگ مردم کرمانشاه
تولید علم

۱۳۹۰ تولید علم

یک روزی یک چیزهائی گفته می‌شد که به گوشها سنگین می‌آمد. من یک روزی مسئلهٔ «تولید علم» را مطرح کردم، بعد دیدم بعضی جاها نشسته‌اند روی کلمهٔ «تولید علم» دارند خدشه می‌کنند - حالا یک مناقشهٔ لفظی - که علم قابل تولید نیست! امروز این به صورت یک گفتمان قطعی در آمده؛ شماها گله مندید از این که این کار در مقطع خاص خودش پیش نمی‌رود. این خیلی پیشرفت است. بنابراین بایستی کار کرد. و کار کنید، فکر کنید؛ حتماً تأثیر دارد.۱۳۹۰/۰۷/۱۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان و برگزیدگان علمی
تولید علم

۱۳۹۰ تولید علم

نکته‌ای که من در جلسهٔ امسال بوضوح احساس کردم، این است که گرایش بیانات دوستان، بیشتر به سمت ارائهٔ فکر و اندیشه بود تا صِرف پیشنهادهای اجرائی و عملی - که البته آن هم به جای خود چیز لازم و خوبی است - این، پشتوانهٔ هر حرکت علمی است. همچنان که بعضی از دوستان هم اشاره کردند و کاملاً درست است، ما احتیاج داریم به فکر، احتیاج داریم به فلسفه، تا بتوانیم علم را، فناوری را، مدیریت کشور را، مسائل گوناگون جامعه را به پیش ببریم و حل کنیم. فکر قبل از علم مورد نیاز است، و من این گرایش را مشاهده کردم. برخی از مطالبی که دوستان گفتند، خوشبختانه در مراکز فکری و تصمیم گیری مورد ملاحظه قرار گرفته و کارهائی هم انجام شده و بمرور ان شاءاللَّه آثار آن دیده خواهد شد و همچنان که یک روزی مسئلهٔ تولید علم، تولید فکر، نهضت علمی، نهضت نرم افزاری، غریبانه در جامعه مطرح می‌شد و امروز گفتمان غالب را تشکیل می‌دهد، ان شاءاللَّه یک روزی باز همین مطالبی که حالا گوشه و کنار گفته می‌شود یا خیلی مورد توجه نیست، بتدریج به گفتمان غالب جامعه تبدیل خواهد شد.۱۳۹۰/۰۶/۰۲
بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۹۰ تولید علم

بسم الله الرحمن الرحیم
با توجه به عزم جدی برای دستیابی به الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، و لزوم استفادهٔ همه جانبه از ظرفیت‌های موجود در عرصه‌های علمی (حوزه‌ای و دانشگاهی) در جهت فراهم سازی مقدمات تدوین الگو و توسعه گفتمانی و تولید علم در این حوزه، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تشکیل می‌گردد و حضرات آقایان:
- دکتر صادق واعظ زاده
- حجت الاسلام علی اکبر رشاد، رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
- حجت الاسلام احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزهٔ علمیه قم
- حجت الاسلام دکتر میرمعزی
- دکتر داودی
- دکتر خلیلی عراقی
- دکتر زاهدی وفا
- دکتر اکبرزاده
- دکتر سعید جبل عاملی
- دکتر میرغفوری
را به عنوان اعضای شورای عالی مرکز و آقای دکتر صادق واعظ زاده را به عنوان رئیس شورا و رئیس این مرکز منصوب می‌نمایم.
مزید توفیقات آقایان را از خداوند متعال خواستارم.۱۳۹۰/۰۳/۰۲
تشکیل مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و انتصاب اعضای آن
تولید علم

۱۳۹۰ تولید علم

من یک وقتی این روایت را که از معصوم (علیه السّلام) است، عرض کردم، که فرمود: «العلم سلطان»؛ یعنی علم و دانش برای یک ملت و برای یک فرد مایهٔ اقتدار است. «من وجده صال و من لم یجده صیل علیه»؛ کسی که این قدرت را پیدا کند، دست برتر را دارد و آن کسی که نتواند قدرت علمی را به دست بیاورد، زیردست باقی می‌ماند و دیگران بر او دست برتر را خواهند داشت. علم و فناوری یک چنین خصوصیتی دارد. امروز حرکت کشور در جهت به دست آوردن دانش و فناوری در بسیاری از رشته‌ها، بخصوص در رشته‌های بسیار نو و برترِ کشور مشهود است. در بخشهای گوناگون؛ در بخش زیست فناوری، در بخش هوافضا، در بخش نانوفناوری، در بخش سلولهای بنیادی، در تولید رادیوداروهای بسیار مهم، در تولید داروهای ضد سرطان، در تولید موتور توربینهای بادی که وابستگی انرژی کشور را از نفت تا حدود زیادی از بین می‌برد، در تولید ابررایانه‌ها که برای کشور بسیار مهم است، در فناوری انرژی‌های نو - که همهٔ اینها از دانشهای سطح بالای دنیا هستند - خوشبختانه انسان مشاهده می‌کند که دانشمندان ما و جوانان ما به نحو فزاینده و شتابنده مشغول پیشروی هستند؛ به طوری که من در پیام نوروزی هم دیشب عرض کردم، آدرسها و گزارشهای مراکز معتبر بین المللی نشان می‌دهد که در این قسمت، کشور شما از بسیاری از کشورهای عالم پیشتر دارد حرکت می‌کند و شتاب کشور چندین برابر متوسط شتاب جهانی است. دو سه نکتهٔ مهم در این قضیهٔ پیشرفت علم و فناوری وجود دارد که من مناسب می‌دانم عرض کنم. نکتهٔ اول این است که بیشتر این دانشمندانی که این کارها را دارند انجام می‌دهند، دانشمندان جوانند. عمر متوسط دانشمندانی که در این کارها مشغول فعالیت هستند، سی و پنج سال است - یعنی غالباً جوان - که حتماً بایستی به این جوانها اعتماد بشود. البته اساتید کارکشته و مؤمن هم در این کار نیز مشغول هستند، که بسیار مغتنم است.
نکتهٔ بعد این است که مجموعه‌ای که این کارهای عظیم و گسترده را انجام می‌دهد، دارای روحیهٔ قوی، دارای اعتماد به نفس بالا، دارای خودباوری است؛ که سرمایهٔ اصلی این است. سرمایهٔ اصلی، نیروی انسانی است. آنچه که کشور ما دارد، این است. جوانهای ما با روحیهٔ قوی در حال پیشروی در این می‌دانند و باور دارند که همهٔ کارهائی که زیرساختهای آن در کشور آماده باشد، از دست آنها ساخته است.
نکتهٔ بعدی در مسئلهٔ پیشرفت علم این است که زنجیرهٔ علم، فناوری، تولید محصول و تجاری سازی - که این زنجیرهٔ بسیار مهمی است - در حال شکل گیری است؛ یعنی دانش را تولید می‌کنند، آن را تبدیل به فناوری می‌کنند، محصول را تولید می‌کنند، محصول را به بازار تجارت جهانی می‌آورند و برای کشور تولید ثروت می‌کنند. این دانش فقط دل خوشکنک نیست، که ما بدانیم حالا در این زمینه پیشرفت کردیم؛ نه، این دانش کشور را ثروتمند می‌کند، سودش به همهٔ مردم می‌رسد. این، کشاندن مسیر تولید علم به ثروت ملی کشور است و پاسخگوئی به نیازهای ملت. این در زمینهٔ علم، که حقاً و انصافاً همت مضاعف و کار مضاعف در آن مشهود است.۱۳۹۰/۰۱/۰۱
بیانات در حرم مطهر رضوی در آغاز سال ۹۰
تولید علم

۱۳۹۰ تولید علم

آنچه که من از مجموع احساس می‌کنم، این است که کشور ما بحمدالله در جادهٔ پیشرفت و تعالی حرکت خوبی را آغاز کرده است. البته این حرکت که روز به روز هم شتاب بیشتری گرفته است، ناشی از زحمات و تلاشهای مسئولان و ملت در طول سالیان متمادی است؛ اما خوشبختانه این حرکت هرچه گذشته است، شتاب بیشتری پیدا کرده است. مثلاً در عرصهٔ تولید علم، طبق آمارهائی که مراکز متخصص جهانی و مراکز بین المللی اعلام می‌کنند، مشارکت کشور ما در پیشرفت علمی و تولید علم در دنیا بیش از یازده درصد است؛ در حالی که ما یک درصد مردم دنیا هستیم و کشوری که بعد از ما در این منطقه بیشترین نصیب را داشته است، کمتر از شش درصد پیشرفت داشته است. بنابراین پیشرفت کشور در عرصه‌های مختلف بحمدالله خیلی خوب بوده است. این حرکت شتاب آلود و همراه با جدیت و همت، ان شاءالله بایستی ادامه پیدا کند.۱۳۹۰/۰۱/۰۱
پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال ۱۳۹۰ / «سال جهاد اقتصادی»
تولید علم

۱۳۸۹ تولید علم

ارتقاء سطح دانش و ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، آموزشی و صنعتی کشور برای تولید علم و فناوری مربوط به امنیت فضای اطلاعاتی و ارتباطی (افتا).۱۳۸۹/۱۱/۲۹
ابلاغ سیاست‌های کلی نظام در امور «امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات و ارتباطات(افتا)»
تولید علم

۱۳۸۹ تولید علم

دوستان اشاره کردند به برنامه‌ریزی سیصد ساله. البته من اعتقادی به سیصد سال برنامه‌ریزی ندارم؛ اما این فکر را، این روحیه را می‌پسندم که احساس کنیم سی سال گذشته، ما قدم اولیم؛ ده قدم بخواهیم برداریم، می‌شود سیصد سال دیگر. باید بدانیم قدمهای اولیم، باید بدانیم می‌توانیم قدمهای بلندتری را برداریم؛ این احساس باید به وجود بیاید. و من اعتقادم این است که این احساس حتماً به وجود می‌آید؛ کمااینکه این حرکت عظیم علمی، این نوآوری علمی، این تولید علم، این پرداختن به مرزهای دانش، به فکرمان نمی‌رسید که شدنی باشد؛ خوب، مطرح شد، گفته شد، دنبالگیری شد؛ امروز شما ثمراتش را دارید مشاهده می‌کنید. بنابراین می‌توانیم قدمهای بلندتر را برداریم، می‌توانیم کارهای بزرگی را انجام دهیم.۱۳۸۹/۰۶/۱۴
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۸۹ تولید علم

پایهٔ علم هم بر فلسفه است؛ فلسفه نباشد، علم وجود ندارد. اگر استنتاج فلسفی نباشد، اصلًا علم می‌شود بی‌معنا. تولید فکر خیلی مهم است. البته تولید فکر از تولید علم دشوارتر است. متفکرین و نخبگان فکری در معرض آسیبهائی هستند که نخبگان علمی کمتر در معرض آن آسیبها قرار می‌گیرند. بنابراین کار، کار دشواری است؛ اما بسیار مهم است. نکته‌ای که مطرح کردند، نکتهٔ درستی بود؛ بنده بهره بردم و این را قبول دارم.۱۳۸۹/۰۶/۱۴
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۸۹ تولید علم

نقشهٔ جامع علمی کشور- آنطور که به من گزارش دادند- خوشبختانه کارهای نهائی‌اش انجام گرفته و نزدیک به تصویب نهائی و ابلاغ است. اگر چنانچه این نقشهٔ جامع علمی در اختیار همهٔ ما در دانشگاه‌ها قرار بگیرد، آن وقت روی این باید کار کرد. همه باید ملتزم و پایبند باشند. اولًا نقشهٔ جامع علمی احتیاج دارد به یک برنامهٔ اجرائی. بایستی مسئولین دستگاه‌های دولتی بنشینند برنامه‌ای را طراحی کنند تا این نقشهٔ جامع علمی بتواند عملیاتی و پیاده شود و تحقق پیدا کند. به قول یکی از آقایان، فقط این نباشد که ما علم را تولید کنیم، بعد منتشرش نکنیم، بگذاریم کنار، از آن استفاده نکنیم؛ باید از این استفاده کنیم. ثانیاً نقشهٔ جامع علمی بایستی زنده و پویا و به‌روز باشد. ما نمی‌خواهیم یک چیزی برای سالیان متمادی درست کنیم؛ این مال امروز است. ای بسا تا سه سال دیگر، پنج سال دیگر وضعیت به گونه‌ای بشود که مجبور شویم بخشی از این نقشه را جابه‌جا کنیم؛ باید بکنیم. نقشه باید زنده و پویا و به‌روز باشد؛ یک عده‌ای باید مراقب این معنا باشند. ثالثاً برنامه‌های پنج سالهٔ توسعه در زمینهٔ آنچه که مربوط به دانش و آموزش عالی است، باید دقیقاً بر طبق نقشهٔ جامع علمی طراحی و برنامه‌ریزی شود. برنامه‌های توسعه بایستی از نقشهٔ جامع علمی در این بخش خاص تبعیت کند. همچنین سازوکار قوی هم برای نظارت وجود داشته باشد؛ که این را هم دوستان گفتند.۱۳۸۹/۰۶/۱۴
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۸۹ تولید علم

در نانوتکنولوژی، بیوتکنولوژی، بحثهای هسته‌ای، بحثهای هوا- فضا و رشته‌های گوناگون علمی پیشرفت‌هائی شده که مهم و بزرگ است؛ اما این‌ها در مقیاس و معیار حرکت علمی یک کشور چیزی نیست. یکی از دوستان گفتند و بنده هم این آمار را دارم، که سرعت پیشرفت علمی و تولید علم در کشور ما یازده برابرِ متوسط دنیاست. این را یک مرکز تحقیقاتی غربی- مستقر در کانادا- با جزئیاتش ذکر کرده است. البته این یازده، متوسطش است؛ در بعضی از قسمتها سی و پنج برابرِ سرعت رشد دنیاست؛ در بعضی جاها هم کمتر است؛ متوسطش می‌شود یازده برابر. یعنی سرعت پیشرفت علمی ما در طول این ده سال پانزده سال اخیر یازده برابرِ سرعتی است که دنیا داشته؛ این خیلی چیز مهمی است. لکن این آن چیزی نیست که ما توقع داریم و دنبالش هستیم؛ این خیلی کمتر از آن است. این سرعت بایستی با همین شدت ادامه داشته باشد تا ما به تراز مورد نظر برسیم؛ این در دانشگاه لازم است.۱۳۸۹/۰۴/۰۲
بیانات در دیدار اعضای بسیجی هیأت علمی دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۸۹ تولید علم

پیشرفت مادی کشور در درجهٔ اول، متوقف بر دو عنصر است: یک عنصر، عنصر علم است؛ یک عنصر، عنصر تولید است. اگر علم نباشد، تولید هم صدمه می‌بیند؛ کشور با علم پیش می‌رود. اگر علم باشد، اما بر اساس این علم و بر بنیاد دانش، تولید تحول و تکامل و افزایش پیدا نکند، باز کشور درجا می‌زند. عیب کار ما در دوران حکومت طواغیت این بود که نه علم داشتیم، و چون علم نبود، نه تولید متکی بر پایهٔ علم و پیشرونده و رشدیابنده داشتیم. لذا دنیا وقتی وارد میدان صنعت شد، پیش رفت؛ قارهٔ آسیا که دیرتر از اروپا وارد میدان صنعت شده بود، پیش رفت؛ ولی ما بر اثر حکومت این طواغیت و شرائط گوناگون، عقب ماندیم. اگر می‌خواهیم جبران کنیم- که می‌خواهیم، و ملتمان حرکت هم کرده است و به میزان زیادی پیش هم رفته است- باید به علم و تولید اهمیت بدهیم؛ باید در مراکز علم، در مراکز تحقیق، با شکلهای نو و مدرن پیگیری شود. چند سال است که من روی مسئلهٔ علم تکیه می‌کنم و الحمد للَّه چرخهای پیشرفت علمی و تولید علم در کشور به حرکت درآمده است؛ البته باید بازهم سرعت بگیرد، هنوز اول راهیم.۱۳۸۹/۰۲/۰۸
بیانات در دیدار کارگران نمونه سراسر کشور
تولید علم

۱۳۸۸ تولید علم

تبلیغات دشمن، انقلاب اسلامی، دستاوردهای انقلاب اسلامی، دستاوردهای جمهوری اسلامی، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران
امروز افکار عمومی ما نمی‌دانند که سهم سی سالهٔ جمهوری اسلامی در دانش و تحقیق و در کمیت گسترش دانشگاه‌ها، در کیفیت کار علمی و مقالات علمی و در اختراعات چقدر است. از اول انقلاب یکی از نقاطی که مخالفین و دشمنان این انقلاب مدام تبلیغ کردند و این دروغ را با پیرایه‌های گوناگون آراستند، این بود که انقلاب با علم مخالف است. در حالی که انقلاب در حقیقت بر پایهٔ علم است.۱۳۸۸/۱۱/۱۳ بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران
تولید علم، تبلیغات دشمن، انقلاب اسلامی، دستاوردهای انقلاب اسلامی، دستاوردهای جمهوری اسلامی، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران

۱۳۸۸ اقتدار علمی

تولید علم، اقتدار نظامی، اقتدار اقتصادی، ایجاد ثروت در جامعه، جهاد علمی
خود دانش مایهٔ اقتدار است؛ ثروت آفرین است؛ قدرت نظامی آفرین است؛ قدرت سیاسی آفرین است.۱۳۸۸/۱۱/۱۳
بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران
اقتدار علمی، تولید علم، اقتدار نظامی، اقتدار اقتصادی، ایجاد ثروت در جامعه، جهاد علمی

۱۳۸۸ تولید علم

صحبت اختراعات شد؛ که حالا مقداری اختراعات انجام گرفته، کارهای جدیدی انجام گرفته. پیشرفتها را شاید من یک مقدار بیشتر هم بدانم؛ چون گزارشهای گوناگون از جاهای مختلف به ما خیلی می‌رسد؛ اما حقیقتاً بنده راضی نیستم و این مقدار پیشرفت علم راضی‌کننده نیست. حالا این‌ها مطالبی است که فقط در این جمعها می‌شود گفت. وقتی می‌گوئیم از این مقدار پیشرفت راضی نیستیم، نه اینکه ما می‌توانستیم و نکردیم؛ نه، ممکن است هیچ‌کس هم مقصر نباشد، و بیشتر از این هم نمی‌شده. ممکن است واقع مطلب هم همین باشد، اما همین واقعیت برای بنده واقعاً خشنودکننده نیست؛ ما هنوز خیلی فاصله داریم تا آنجایی که باید به آن برسیم. من توقع زیادی هم ندارم. بنده عرض نمی‌کنم که حتماً در ظرف ده سال یا بیست سال بایستی به ردیفهای اول علمی دنیا برسیم- حالا نمی‌گویم ردیف اول- لیکن باید هدف ما این باشد؛ و لو در ظرف پنجاه سال کشور از اسارت علمی مطلقاً خارج بشود. تولید علم معنایش این است. علم یک محصولی نیست که تولیدش مثل تولیدهای دیگر باشد؛ به خیلی مقدمات نیازمند است؛ ولی باید بالاخره ما به آنجا برسیم که دانش را گسترش و بسط بدهیم، به ژرفای دانش برسیم، دانشهای جدیدی را پیدا کنیم. دانشهای ممکنِ برای بشر فقط همین دانش‌هائی نیست که ما امروز داریم؛ بسیاری دانشها قطعاً وجود دارد که بعدها بشر به آن‌ها خواهد رسید؛ کمااینکه بسیاری از دانشها تا صد سال پیش نبود. خیلی از این علوم انسانی که صحبت کردند، تا صد سال پیش، از این‌ها خبری نبود؛ نه علم وجود داشت، نه تحقیقات علمی در آن رشته‌ها وجود داشت؛ بعد به وجود آمد. بشر قابلیت اتساعش خیلی بیش از این‌هاست. عالَم قابلیت معرفت و شناختش خیلی بیشتر از این‌هاست. ما باید به جائی برسیم که در این عرصه‌ها هرچه ممکن است، پیش برویم؛ هرچه ممکن است، بفهمیم. و البته علم را وسیلهٔ سعادت انسان قرار بدهیم. تفاوت نگاه دین- یعنی اسلام- به علم، با نگاهی که دنیای مادی به علم می‌نگریست، در همین است. ما علم را می‌خواهیم برای سعادت بشر، برای رشد بشر، برای شکوفائی بشر، برای استقرار عدالت و آرزوهای قدیمی بشر.۱۳۸۸/۱۱/۱۳
بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران
تولید علم

۱۳۸۸ سوء استفاده غرب از علم

تولید علم، جهاد علمی، حرکت علمی ایران، علم آموزی، پیشرفت علمی غربی، پرچمداران علم در اروپا
امروز علم در خدمت ظالم‌ترین انسانها و ظالم‌ترین جوامع است؛ باید از این حالت خارج شود.۱۳۸۸/۱۱/۱۳
بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران
سوء استفاده غرب از علم، تولید علم، جهاد علمی، حرکت علمی ایران، علم آموزی، پیشرفت علمی غربی، پرچمداران علم در اروپا

۱۳۸۸ پیشرفت علمی و فناوری

پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، جهاد علمی، اقتدار ملی، اقتدار علمی، تولید علم، اقتدار نظام
دانش اقتدار می‌آورد.۱۳۸۸/۰۸/۰۶
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی کشور
پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، جهاد علمی، اقتدار ملی، اقتدار علمی، تولید علم، اقتدار نظام

۱۳۸۸ جنبش نرم افزاری

امنیت، اقتدار علمی، پیشرفت علمی و فناوری، حرکت علمی ایران، تحقیق و پژوهش علمی، پیوند صنعت و دانشگاه، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، نوآوری و شکوفایی اینکه من در این چند سال به دانشگاه‌ها مرتب راجع به مسائل علم و تحقیق و پژوهش و نوآوری و جنبش نرم‌افزاری و ارتباط صنعت و دانشگاه این همه تأکید کرده‌ام، به خاطر این است که یک رکن امنیت بلندمدت کشور و ملتتان علم است.۱۳۸۸/۰۶/۰۴
بیانات در دیدار دانشجویان و نخبگان علمی
جنبش نرم افزاری، امنیت، اقتدار علمی، پیشرفت علمی و فناوری، حرکت علمی ایران، تحقیق و پژوهش علمی، پیوند صنعت و دانشگاه، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، نوآوری و شکوفایی

۱۳۸۸ تولید علم

عزت ملی در عرصهٔ علم به این است که جوان دانشجوی او، پژوهشگر او، عالمِ محقق او سعی کند مرزهای علم را درنوردد- همین چیزی که ما گفتیم نهضت نرم‌افزاری و تولید علم- و علم را تولید کند. آن کسانی که دانش را به این نقطه رساندند، انسان‌هائی بودند که از لحاظ متوسط استعداد از ما اگر عقب‌تر نبودند، جلوتر نبودند. ما قرنها سابقهٔ درخشان علمی در تاریخ داریم و امروز هم باید بتوانیم علم را بسازیم، به وجود بیاوریم، کشف کنیم و در بنای علمی دنیا سهم عمده‌ای داشته باشیم؛ این می‌شود عزت.۱۳۸۸/۰۳/۱۴
بیانات در بیستمین سالگرد رحلت امام خمینی (ره)
تولید علم

۱۳۸۸ تولید علم

عزت ملی، عزت علمی، دانشجو، شکستن مرزهای دانش، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، جنبش نرم افزاری، اقتدار علمی عزت ملی در عرصهٔ علم به این است که جوان دانشجوی او، پژوهشگر او، عالم محقق او سعی کند مرزهای علم را درنوردد و علم را تولید کند.۱۳۸۸/۰۳/۱۴
بیانات در بیستمین سالگرد رحلت امام خمینی (ره)
تولید علم، عزت ملی، عزت علمی، دانشجو، شکستن مرزهای دانش، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، جنبش نرم افزاری، اقتدار علمی

۱۳۸۸ تولید علم

از دنیا غفلت کردن یعنی از مواهب حیات و مواهب زندگی غفلت کردن و به آن بی‌اعتنائی کردن؛ این هم یک انحراف دیگر است. مثل بسیاری از گرفتاری‌هائی که در مجموعهٔ دین‌داران در گذشته اتفاق افتاده: اقبال به مسائل اخروی و دینی، و بی‌توجهی به مواهب عالم حیات و استعدادهائی که خدای متعال در این عالم قرار داده است؛ این هم یکی از انحراف‌هاست. «هو الّذی انشأکم من الارض و استعمرکم فیها»؛ خدا شما را مأمور کرده است به آبادی زمین. آبادی یعنی چه؟ یعنی استعدادهای بی‌پایانی که در عالم ماده وجود دارد را یکی‌یکی کشف کردن، آن‌ها را در معرض استفادهٔ انسان قرار دادن و انسان را به این وسیله به جلو بردن. این مسئلهٔ علم و تولید علم و این مسائلی که ما می‌گوئیم، ناظر به این است.۱۳۸۸/۰۲/۲۷
بیانات در دیدار استادان و دانشجویان کردستان
تولید علم

۱۳۸۸ تولید علم

یک مسئلهٔ دیگر هم که به شدت به شما ارتباط پیدا می‌کند، مسئلهٔ تولید علم است. خوشبختانه من می‌بینم در دانشگاه‌ها تولید علم و لزوم عبور از مرزهای دانش به یک گفتمان عمومی تبدیل شده. این خیلی برای من خرسندکننده و نویدبخش است. باید اجرائی کنید. این پیشنهادهائی که این عزیزان من در زمینه‌های دانش و تحقیق و پژوهش و ایجاد مراکز و نخبه‌پروری و ارتباطات و غیره گفتند، همه در جهت همین مسئلهٔ تولید علم است. این بسیار باارزش است. این راه را باید دنبال کرد. ما عقبیم. امروز سرعت پیشرفت ما خوب است؛ اما با توجه به عقب‌ماندگی‌های گذشته که کشور ما دارد، هرچه سرعت‌مان بیشتر باشد بازهم زیادی نیست. ما باید خیلی پیش برویم؛ از راه‌های میان‌بر استفاده کنیم؛ از شتابِ فراوان بهره ببریم؛ ما باید در همهٔ علوم تولید داشته باشیم.
رابطهٔ بین کشورها در زمینهٔ علم باید رابطهٔ صادرات و واردات باشد؛ یعنی در آن تعادل و توازن وجود داشته باشد. همچنانی که در باب مسائل اقتصادی و بازرگانی، اگر کشوری وارداتش بیشتر از صادراتش شد، ترازش منفی می‌شود و احساس غبن می‌کند، در زمینهٔ علم هم باید همین‌جور باشد. علم را وارد کنید، عیبی ندارد؛ اما حد اقل به همان اندازه که وارد می‌کنید- یا بیشتر- صادر کنید. باید جریان دوطرفه باشد. و الّا اگر شما دائماً ریزه‌خوار خوان علم دیگران باشید، این پیشرفت نیست. علم را بگیرید، طلب کنید، از دیگران فرابگیرید؛ اما شما هم تولید کنید و به دیگران بدهید. مواظب باشید تراز بازرگانی شما در اینجا هم منفی نباشد. متأسفانه در این یکی دو قرن شکوفائی علم در دنیا، تراز ما تراز منفی بوده. از اول انقلاب کارهای خوبی شده؛ اما این کارها بایستی با سرعت و شدت هرچه بیشتر ادامه پیدا کند.۱۳۸۸/۰۲/۲۷
بیانات در دیدار استادان و دانشجویان کردستان
تولید علم

۱۳۸۷ تولید علم

افزایش بودجه تحقیق و پژوهش به ۳ درصد تولید ناخالص داخلی تا پایان برنامه پنجم و افزایش ورود دانش آموختگان دوره کارشناسی به دوره‌های تحصیلات تکمیلی به ۲۰ درصد.۱۳۸۷/۱۰/۲۱
ابلاغ سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه
تولید علم

۱۳۸۷ تولید علم

در این سال‌های اخیر که مسئلهٔ تولید علم و نهضت تولید علم، نهضت نرم‌افزاری، بازگشت به خود، اهتمام به تحقیق در دانشگاه‌ها مطرح شده، یک حالت جهشی در این حرکت به وجود آمده است؛ در بخشی از مسائل علمی و کارهای علمی و فناوری که نمونه‌هایش را دارید مشاهده می‌کنید، در زمینهٔ دانش‌های پزشکی، در زمینهٔ دانش‌های نو، در زمینهٔ مسائل هسته‌ای، در زمینهٔ نانو و غیر این‌ها کارهای مهمی در دانشگاه‌های ما انجام گرفته است که در گذشته تصور نمی‌شد که ما بتوانیم؛ محقق ما، استاد ما، دانشجوی ما، جوان ما بتوانند به این نقاط دست پیدا کنند و این جهش را پیدا کنند؛ اما امروز پیدا شده. آنچه مهم است این است که این جهش باید ادامه پیدا کند. ما در زمینهٔ مسائل علمی دچار عقب‌ماندگی مزمن هستیم. آنچه که اهمیت دارد- که من حالا بعد هم عرض خواهم کرد- مسئلهٔ ادامهٔ حرکت سریع است. ما باید این سرعت و این شتابی را که در حرکت علمی ما وجود دارد، سال‌ها ادامه بدهیم؛ هیچ جایز نیست که ما اندکی توقف کنیم؛ زیرا عقب‌ماندگی ما از دنیای پیشرفتهٔ از لحاظ علمی، عقب‌ماندگی زیاد و قابل توجهی است؛ این را می‌دانیم، این را می‌فهمیم و از او رنج می‌بریم. علت هم این است که ملت ما یک ملت دارای هوشِ زیر متوسط نیست که بگوید حالا حقم است. ملت ما ملتی است که دارای هوش بالای متوسط جهانی است؛ این حرفی است که ثابت شده؛ همه می‌گویند. خیلی‌ها ذکر می‌کنند، می‌گویند، آثارش هم مشاهده می‌شود. سابقهٔ علمی ما و تاریخ علمی ما هم همین را تأیید می‌کند. این ملت، آن هم در این نقطهٔ حساس از کرهٔ زمین، از لحاظ علمی دچار این عقب‌ماندگی و فقری که بر او تحمیل کرده‌اند باشد، غیر قابل تحمل است. ما خدا را شکر می‌کنیم که چشم ما را به این عقب‌افتادگی باز کرد؛ به ما تفهیم شد که ما دچار این فقر هستیم و خدا را شکر می‌کنیم که این همت، این شوق، این امید در مجموعهٔ ما به وجود آمد که می‌توانیم این عقب‌ماندگی را برطرف کنیم. بنابراین، این شتابی که وجود دارد، این جهشی که وجود دارد، باید سال‌ها ادامه پیدا کند.۱۳۸۷/۰۹/۲۴
بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت
تولید علم

۱۳۸۷ جایز نبودن وابستگی علمی و نداشتن ابتکار

یک نکته این است که ما هر چه که عرض می‌کنیم، با این پیش فرضها بایستی ملاحظه بشود. ما چند پیش فرض داریم. یکی این است که پیشرفت علمی، ضرورت حیاتی کشور در علوم مختلف است؛ البته رتبه بندی علوم را بعد عرض می‌کنیم، که یکی از کارهای مهم است.
پیش فرض د وم این است که این پیشرفت علمی، اگرچه که با فراگیری علم از کشورها و مراکز پیشرفته ترِ علمی حاصل خواهد شد - بخشی از آن بلاشک این است - اما فراگیری علم یک مسئله است، تولید علم یک مسئلهٔ دیگر است. نباید ما در مسئلهٔ علم، واگن خودمان را به لوکوموتیو غرب ببندیم. البته اگر این وابستگی ایجاد بشود، یک پیشرفتهائی پیدا خواهد شد؛ در این شکی نیست؛ لیکن دنباله روی، نداشتن ابتکار، زیرِ دست بودنِ معنوی، لازمهٔ قطعیِ این چنین پیشروی ای است؛ و این جایز نیست.(۱)۱۳۸۷/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار نخبگان علمی و اساتید دانشگاه ها
تولید علم، پیشرفت علمی ایران
قرآن
۱ ) سوره مبارکه النساء آیه ۱۴۱
الَّذینَ یَتَرَبَّصونَ بِکُم فَإِن کانَ لَکُم فَتحٌ مِنَ اللَّهِ قالوا أَلَم نَکُن مَعَکُم وَإِن کانَ لِلکافِرینَ نَصیبٌ قالوا أَلَم نَستَحوِذ عَلَیکُم وَنَمنَعکُم مِنَ المُؤمِنینَ ۚ فَاللَّهُ یَحکُمُ بَینَکُم یَومَ القِیامَهِ ۗ وَلَن یَجعَلَ اللَّهُ لِلکافِرینَ عَلَی المُؤمِنینَ سَبیلًا
ترجمه:
منافقان همانها هستند که پیوسته انتظار می‌کشند و مراقب شما هستند؛ اگر فتح و پیروزی نصیب شما گردد، می‌گویند: مگر ما با شما نبودیم؟ (پس ما نیز در افتخارات و غنایم شریکیم!) «و اگر بهره‌ای نصیب کافران گردد، به آنان می‌گویند: مگر ما شما را به مبارزه و عدم تسلیم در برابر مؤمنان، تشویق نمی‌کردیم؟ (پس با شما شریک خواهیم بود!)» خداوند در روز رستاخیز، میان شما داوری می‌کند؛ و خداوند هرگز کافران را بر مؤمنان تسلّطی نداده است.

۱۳۸۷ تولید علم

ما چند پیش‌فرض داریم. یکی این است که پیشرفت علمی، ضرورت حیاتی کشور در علوم مختلف است؛ البته رتبه‌بندی علوم را بعد عرض می‌کنیم، که یکی از کارهای مهم است.
پیش‌فرض دوم این است که این پیشرفت علمی، اگرچه که با فراگیری علم از کشورها و مراکز پیشرفته‌ترِ علمی حاصل خواهد شد- بخشی از آن بلاشک این است- اما فراگیری علم یک مسئله است، تولید علم یک مسئلهٔ دیگر است. نباید ما در مسئلهٔ علم، واگن خودمان را به لوکوموتیو غرب ببندیم. البته اگر این وابستگی ایجاد بشود، یک پیشرفت‌هائی پیدا خواهد شد؛ در این شکی نیست؛ لیکن دنباله‌روی، نداشتن ابتکار، زیرِدست بودنِ معنوی، لازمهٔ قطعیِ این چنین پیشروی‌ای است؛ و این جایز نیست.
بنابراین، ما باید علم را خودمان تولید کنیم و آن را بجوشانیم. هر پله‌ای از پله‌ها که انسان در مدارج علم بالا برود، او را آماده می‌کند برای برداشتن گام بعدی و رفتن به یک پلهٔ بالاتر. این حرکت را بایستی ما از خودمان، در درون خودمان، با استفادهٔ از منابع فکری و ذخائر میراث فرهنگی خودمان ادامه بدهیم و داشته باشیم.۱۳۸۷/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار نخبگان علمی و اساتید دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۸۷ حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، جهاد علمی

ما باید علم را خودمان تولید کنیم و آن را بجوشانیم.۱۳۸۷/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار نخبگان علمی و اساتید دانشگاه ها
حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، جهاد علمی

۱۳۸۷ تولید علم

اگر درست محاسبه بشود، شاید بتوان گفت واقعاً حدود صد و پنجاه سال ملت ایران را متوقف نگه داشتند. این استعداد جوشانی را که شما امروز می‌بینید، این مال امروز نیست؛ همیشه نسلهای ایرانی این استعداد را داشته‌اند. این‌ها به دلایل مختلف متوقف مانده؛ عمده‌اش هم به خاطر حاکمیت حکومتهای مستبد و جائر در همهٔ زمانها- و بخصوص در این برههٔ آخر، به اضافه شدنِ وابستگی و فساد- بوده. این عقب‌ماندگی وجود دارد. لیکن استعداد ملت ایران، یک استعدادِ از متوسط بالاتر است؛ این را ما بارها گفته‌ایم. بعضیها خیال کردند که ما این را ادعا می‌کنیم؛ حالا بتدریج در سطح جهان هم دارد این معنا منعکس می‌شود. گواهیها و تصدیقهای جهانی نسبت به هوش بسیار زیاد ایرانی، مکرر در جاهای گوناگونی دارد تکرار می‌شود. توی مجلات آمریکائی می‌نویسند و بخصوص از بعضی از دانشگاه‌های ما اسم می‌آورند. البته این اسم‌آوردن‌ها مغرضانه است؛ آن دانشگاهی که آن‌ها اسم می‌آورند- چه در تهران، چه در اصفهان- این‌ها دانشگاه‌های برترند، شکی نیست؛ اما نام آوردن آن‌ها مغرضانه است؛ چون دانشگاه بر پایهٔ نیروی انسانی است: دانشجو و استاد و البته مدیریت. هم دانشجو و هم استاد، از همین نسلهای ایرانی هستند؛ بنابراین، این عمومیت دارد و مخصوص دانشگاه خاصی نیست. در هرجائی که تلاشی صورت بگیرد، همین برجستگی نمایان خواهد شد که آن‌ها در مواردی به آن اعتراف می‌کنند. بنابراین ما از این امکان بسیار بالای انسانی برخورداریم؛ یعنی هوش و استعدادِ از متوسط بالاترِ انسانی در ایران.
این می‌تواند عقب‌ماندگی را جبران کند. این سالهائی که شما راه افتادید و این کاروان علم در کشور حرکت کرده، دستاوردهای بسیار زیادی داشته. همین تقریباً ده دوازده سال اخیر که این تفکر علم‌گرائی و دنبال علم رفتن و نهضت تولید علم و نهضت نرم‌افزاری و مسئلهٔ نخبه‌پروری در کشور شروع شده، تا امروز ما خیلی پیشرفت کرده‌ایم. این پیشرفتها مغتنم است.۱۳۸۷/۰۶/۰۵
بیانات در دیدار نخبگان جوان دانشگاهی
تولید علم

۱۳۸۷ تحول و ارتقاء علوم انسانی، علوم انسانی، نظریه پردازی، تولید علم

ما در زمینهٔ علوم انسانی احتیاج داریم به نظریه سازی.۱۳۸۷/۰۲/۱۴
بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه‌های شیراز
تحول و ارتقاء علوم انسانی، علوم انسانی، نظریه پردازی، تولید علم

۱۳۸۶ تولید علم

من امشب اطلاع پیدا کردم از بیانات آقایان، دوازده تا انجمن تخصصی در حوزه هست؛ انجمن علمی تخصصی. خیلی جالب است. بنده نمی‌دانستم این را: انجمن علمی اقتصاد، انجمن علمی روان‌شناسی، انجمن علمی رجال، انجمن علمی تاریخ. البته بعضی‌هایش را می‌دانستیم. این کارِ مدیریت است. اگر مدیریت نبود، چنین چیزی پیش نمی‌آمد، لیکن به آنچه که تاکنون در زمینهٔ تشکیلات‌دهی و سازماندهی در حوزه انجام گرفته، مطلقاً نباید اکتفاء کرد. ما نواقصی داریم. اولًا شورای عالی- که نمی‌دانم آقایان شورای عالی تشریف دارند اینجا یا نه؟- باید به مسئلهٔ سیاست‌گذاری خیلی اهمیت بدهد. مهم‌ترین کار در مراحل اول و مراحل اصولی، سیاست‌گذاری است در حوزه‌های علمیه. این سیاست‌گذاری ابعاد گوناگونی دارد. ما مگر نمی‌گوئیم می‌خواهیم علم تولید بشود و پیشرفت کند، خوب کدام علم؟ معنای پیشرفت علم فقه چیست؟ معنای پیشرفت علم اصول مثلًا چیست؟ پیشرفت کند یعنی چه؟ سمت و سوی این پیشرفت به سوی چیست؟ این‌ها همه سؤالهائی است که پاسخ لازم دارد. سیاستهائی که در مرکز شورای عالی نهاده می‌شود، به این سؤالها پاسخ می‌گوید؛ سیاست‌گذاری. چشم‌انداز روشنی برای آیندهٔ حوزه علمیه باید ترسیم شود. همانطور که در مسائل کشور چشم‌انداز بیست‌ساله تدوین شد، بیائید یک چشم‌انداز بیست‌ساله، ده‌ساله برای حوزه تشکیل بدهید. این کارِ شورای عالی حوزهٔ علمیه است.۱۳۸۶/۰۹/۰۸
بیانات در دیدار جمعی از اساتید و فضلا و مبلّغان و پژوهشگران حوزه‌های علمیه کشور
تولید علم

۱۳۸۶ تولید علم

مسئلهٔ کاربردی کردن تحقیقات و اختراعات- که اتفاقاً بعضی از جوانها گفتند- جزو چیزهائی است که من رویش تکیه دارم. ما ممکن است یک تحقیقاتی بکنیم، در یک پروژهٔ تبلیغاتی به جاهای خوبی هم محققِ ما برسد؛ اما این در وضع کشور، در جهت رشد و توسعهٔ کشور نقشی نداشته باشد؛ یعنی نتواند به ثروت ملی تبدیل شود. ما باید علممان را بتوانیم به ثروت ملی تبدیل کنیم. این، تلاش لازم دارد، برنامه‌ریزی لازم دارد. آن وقت یک نکته‌ای در کنار این هست- که باز در همان نقشهٔ جامع علمی قرار می‌گیرد- که ما باید زنجیرهٔ علم و فناوری را تکمیل کنیم، که گاهی یک جاهائی از این زنجیره قطع شده است، تا یک خط تولید واقعی درست بشود و علم بتواند از همهٔ جهات به اهداف خودش برسد.۱۳۸۶/۰۶/۱۲
بیانات در دیدار نخبگان جوان
تولید علم

۱۳۸۶ تولید علم

ما حرکتمان شروع شده، لکن هنوز در اول کاریم؛ هم باید به مراکز علمی و تحقیقی کمک بشود؛ هم به پروژه‌های علمی، پروژه‌های تحقیقی و فناوری باید کمک بشود؛ هم بایستی این میل به علم و تحقیق و پژوهش همه جا گسترش پیدا کند. باید مخصوص استاد و محقق هم نماند؛ در محیط دانشجوئی و فضای دانشجوئی گسترش پیدا کند؛ یعنی دانشجو میل به علم‌آموزی و تولید علم پیدا کند که این کاری است که احتیاج دارد به تدبیر و با توصیه و خواهش و تمنا و سفارش و دستور و این‌ها، نخواهد شد. مسئولان بخشهای آموزشی کشور ما؛ چه وزارت آموزش و پرورش، چه وزارت علوم و وزارت بهداشت و درمان، چه بخشهائی که مربوط به مسائل برنامه‌ریزیِ فرهنگی‌اند، در این زمینه مسئولیت دارند. آن‌ها کاری بکنند که محیط دانشگاهی، محیط علم‌طلبی باشد. واقعاً این جوان بخواهد عالم بشود و فقط مسئله این نباشد که بخواهد مدرکی بگیرد، یا حالا اسمی مثلًا برای یک کار کوچکی در بیاورد. این، حرکت لازم دارد. این حرکت باید ادامه پیدا کند. کمک دولت و دستگاه‌های مسئول و کمک کسانی که جایگاهی دارند که می‌توانند اثرگذار باشند بر روی ذهن مخاطبانشان، در این زمینه حتماً لازم است.۱۳۸۶/۰۴/۲۵
بیانات در بازدید از پژوهشکدهٔ رویان
تولید علم

۱۳۸۶ تولید علم

مسألهٔ نیاز تولید علم به گسترش تحقیق و تقابل و تنافی آن با انحصارات دولتی و حقوق انحصاری شرکتها، حرف کاملًا درستی است که آن را قبول داریم و امید ما این است که با اجرای سیاستهای اصل ۴۴- که سال گذشته ابلاغ شد- این گره باز بشود. اساساً ورود در میدان تفسیر اصل ۴۴ و توجه به ذیل اصل ۴۴ و اهتمامی که در این زمینه شد و خود بنده وارد این میدان شدم، به خاطر چند نکته و از جمله همین نکته بود. البته این نگرانی هم که دوست قدیمی‌مان بیان کردند که اجرای غلط اصل ۴۴ ممکن است به تکاثر و از قبیل آن بینجامد هم درست است. اگر آن چیزی که ما گفتیم و ما خواستیم و ما دنبال می‌کنیم اجرا بشود، إن شاء اللَّه نه آن افراط و نه آن تفریط اتفاق نخواهد افتاد. باید همان‌گونه که مقرر شده و گفته شده است انجام بگیرد و إن شاء اللَّه به لطف الهی این‌گونه خواهد شد. البته تذکراتی هم فرمودند که من یادداشت کردم و إن شاء اللَّه آن‌ها را دنبال می‌کنم.
بعد از دیدار با شما، دیداری با دانشجوها خواهم داشت و مفصل‌تر صحبت خواهم کرد. غرض من از این جلسه بیشتر این بود که حرفهای اساتید را بشنوم، ولی آنچه که من در این جلسه به اختصار می‌خواهم عرض بکنم، چند مسألهٔ کوتاه و مهم است.
یک مسئله این است که امروز، موضوع علم برای کشور ما یک موضوع حیاتی است؛ و علم هم به میزان زیادی به شما مجموعهٔ دانشگاهی متکی است. امروز دانشگاه باید احساس بکند که کشور در یک نقطهٔ عطفی قرار گرفته است که با دوگونه حرکتِ دانشگاه، دو مسیر متباین و متعارض از این نقطهٔ عطف بوجود خواهد آمد؛ اگر یک طور عمل کنیم به یک سمت خواهیم رفت، اگر به گونهٔ دیگری عمل کنیم، به سمت دیگر و نقطهٔ مقابل آن خواهیم رفت؛ پس در یک چنین لحظهٔ حساسی قرار داریم. امروز مناسبات بین‌المللی روی قدرت می‌چرخد. می‌بینید دیگر، قدرتها به اتکاء و استناد قدرت‌مندی خودشان، زور می‌گویند و بی‌منطق و بی‌استدلال حرف می‌زنند. جُرم خیلی از دولتهای متوسط و دست پائین هم این است که زورگوئی آن‌ها را به راحتی قبول می‌کنند؛ لذا زورگوئی بر اساس قدرت، امر رائجی شده است. در همین قضیهٔ هسته‌ای، در مسألهٔ خاورمیانه، در قضایای گوناگون سیاسی و در مسائل گوناگونی که داریم، وقتی با دولتها صحبت می‌شود، می‌گویند: چه‌کار کنیم، امریکا می‌گوید! یعنی این یک حجت قاطع است که چون امریکا دارای قدرت و زور است، دیگر چاره‌ای نیست. این قدرت- که امروز محور همهٔ تحرکات بین‌المللی شده- متوقف است به علم؛ و لذا ثروت امریکا هم ناشی از علم است، توانائیهای تبلیغاتی‌اش هم ناشی از علم است، موقعیت بین‌المللیِ سیاسی‌اش هم ناشی از علم است. علم است که یک کشور را به یک اقتداری می‌رساند؛ علم، این‌قدر برای کشورها مهم است.
روشن است که ما یک راه طی‌شدهٔ دویست‌سالهٔ دیگران را در ظرف بیست سال نمی‌خواهیم طی کنیم. مدعا این نیست که ما در ظرف ده سال، پانزده سال، خودمان را به سطح علمی کشوری که دویست سال است دارد تلاش علمی می‌کند و از محصول دویست سال قبل از آنِ بقیهٔ کشورها هم استفاده کرده است، برسانیم. این مورد نظر نیست؛ بلکه مدعا این است که نباید وقت را تلف بکنیم. اگر ایران باید آینده‌ای داشته باشد و اگر این ملت باید همین راه استقلال و عزت و عدم وابستگی را که در آن وارد شده ادامه بدهد، این امکان ندارد مگر با عالم شدن این ملت. باید عالم بشوند و علم در این کشور ترقی پیدا کند. علمِ وارداتی، علم- به معنای حقیقی کلمه- نیست؛ علمِ درون‌زا است که اقتدار می‌بخشد. اینکه من مسألهٔ تولید علم و شکستن مرزهای علم را مطرح کردم، به خاطر این است و باید آن را جدی بگیرید. حوزه‌ها سهمی دارند در بخشی، دانشگاه‌ها هم سهم عمده‌ای دارند در بخش دیگری. امروز اساتید و مدیران دانشگاه باید این‌گونه به دانشگاه نگاه کنند.
هرگونه تدریسی که در یک کلاس، ناشی از بی‌حوصلگی، ناشی از کم‌وقتی، ناشی از بی‌اهتمامی و بی‌اعتنایی به درس، بی‌اعتنایی به دانشجو، بی‌اعتنایی به وقت و ساعت انجام بگیرد، مناسب شأن دانشگاه امروزِ کشور ما نیست. من تأیید می‌کنم که ما بایستی اساتید استخوان‌دار و قدیمیِ قوی و باارزش را با اصرار در دانشگاه حفظ کنیم- که دوستان اشاره کردند- در کنار این مؤکداً عرض می‌کنم که بایستی از اساتید جوان و پرانگیزه هم استفاده بشود و وارد بشوند. ما نباید در هیچ بخشی دچار کمبود استاد و خلأ استاد باشیم. امروز راه هم برای این باز است. خوشبختانه دانشجوهایی که دوره‌های تکمیلی را می‌گذرانند، رتبه‌های خوبی دارند، رتبه‌های بالایی دارند و استعدادهای خوبی دارند، می‌توانند در تدریس دانشگاه‌ها نقش ایفا کنند. بخش‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های قدیمی، آیهٔ قرآن نیست که نشود آن را عوض کرد. به موقعیت‌ها نگاه کنید و دانشگاه را از لحاظ تدریس به یک میدان پرتحرک تبدیل کنید؛ با تعامل دانشجو با استاد، تحرک استاد، مطالعهٔ استاد، دسترسی استاد به مراکز علمی و اطلاعات علمی و نشریات علمی- که امروز خوشبختانه با رواج اینترنت و چیزهای دیگر، خیلی از گذشته آسان‌تر شده- دانشگاه را به یک مجلس عمومیِ دائماً در حال مباحثه و در حال کار تبدیل کنید؛ دانشجو را رشد بدهید و تربیت کنید. این یک نکته است.
نکتهٔ دیگر این است که در بارهٔ بحث تولید علم و مسألهٔ جنبش نرم‌افزاری- که ما مطرح کردیم- مراکز تحقیقی جواب دادند، دانشگاه‌ها هم در سطوح محققین و اساتید جواب دادند و از این جهت بنده حقیقتاً خشنودم؛ منتها در سطح دانشجویان و جوانان این معنا جدی گرفته نشده و تحقق پیدا نکرده؛ در حالی که از استعداد جوان و نیروی جوان، خیلی باید استفاده کرد. این کار، کار اساتید است. بخصوص دانشجویان دوره‌های تکمیلی، اگر به‌وسیلهٔ استاد راهنمایی بشوند، می‌توانند حقیقتاً در نوآوری علمی، همان اساتید خودشان را در مواردی پشت سر بگذارند. گاهی استاد، شاگردی را راهنمایی می‌کند و دست‌گیریِ علمی می‌کند و آن شاگرد با دست‌گیریِ استاد، از خود استاد جلوتر می‌رود؛ از این قبیل موارد زیاد اتفاق افتاده است. این را بایستی تحقق بخشید.۱۳۸۶/۰۲/۲۵
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه‌های استان خراسان در دانشگاه فردوسی
تولید علم

۱۳۸۵ تولید علم

مسئلهٔ آزاداندیشی‌ای که ما گفتیم، ناظر به این است. باید راه آزاداندیشی و نوآوری و تحول را باز گذاشت، منتها آن را مدیریت کرد تا به ساختارشکنی و شالوده‌شکنی و بر هم زدن پایه‌های هویت ملی نینجامد. این کار، مدیریت صحیح لازم دارد. چه کسی باید مدیریت کند؟ نگاه‌ها فوراً می‌رود به سمت دولت و وزارت علوم و ...؛ نه، مدیریتش با نخبگان است؛ با خود شماست؛ با اساتید فعال، دانشجوی فعال و مجموعه‌های فعال دانشجویی. حواستان جمع باشد! دنبال حرف نو و پیدا کردن حرف نو حرکت کنید؛ اما مراقب باشید که این حرف نو در کدام جهت دارد حرکت می‌کند؛ در جهت تخریب یا در جهت ترمیم و تکمیل؛ این‌ها باهم تفاوت دارد. این وظیفه‌ای است به عهدهٔ خود شماها. امثال بنده که مسئول هستیم؛ البته مسئولیتهایی داریم و شکی نیست در این زمینه‌ها؛ اما کار، کارِ خود شماهاست. گمان نکنید که نهضت آزاداندیشی و حرکت تحول و شجاعت در کارهای گوناگون را، به جای شما که دانشجو هستید یا محقق هستید یا استاد هستید، ممکن است مسئولان دولتی یا بنده بیاییم انجام بدهیم؛ نه، من نقشم این است که بیایم بگویم این کار را خوب است بکنیم. نهضت نرم‌افزاری و جنبش نرم‌افزاری و نهضت تولید علم را ما مطرح کردیم؛ الآن حدود ده سال می‌گذرد و امروز یک غوغایی راه افتاده است. چه کسی این را راه انداخته؟ من که یک‌کلمه بیشتر نگفتم. این کار را شما کردید؛ محقق ما، جوان ما و استاد ما؛ تحول از این قبیل است. وظیفهٔ نخبگان فکری و فرهنگی جامعه و حوزه و دانشگاه، مدیریت این تحول است. نه باید تحولات را سرکوب کرد، نه باید تسلیم هر تحولی شد. خوب، این تحول برای چیست؟ برای پیشرفت. پیشرفت چیست؟ باید آن را معنا کنیم.۱۳۸۵/۰۸/۱۸
بیانات در دیدار دانشگاهیان سمنان
تولید علم

۱۳۸۵ تولید علم

بنده از چند سال قبل از این، مسئلهٔ تولید علم و نهضت علم و خطشکنی علمی را مطرح و درخواست کردم. امروز خوشبختانه این به یک خواست عمومی در محیطهای دانشجویی و علمی تبدیل شده است. می‌بینیم بارها از زبان دانشجوها و اساتید تکرار می‌شود. ما هم با پیشرفتهایی که در زمینه‌های مختلف علمی و فناوری داشته‌ایم- که خوب، خیلی‌هایش هم آشکار است و در تبلیغات آمده؛ مثل مسائل مربوط به انرژی هسته‌ای و غیره؛ خیلی‌هایش هم نیامده؛ یعنی واقعاً کارهای نیمه‌کاره‌ای است که در جهت کامل‌تر شدن و کامل شدن هست، و ما در کشور زیاد داریم- به این چیزها افتخار می‌کنیم. و همین‌طوری که گفتم، نگاهمان نگاهِ امیدوارانه است و به عنوان اینکه «ما می‌توانیم».۱۳۸۵/۰۷/۱۳
بیانات در دیدار اساتید و اعضای هیأت علمی دانشگاه ها
تولید علم

۱۳۸۵ تقلیدگرایی

غرب، تولید علم، استقلال علمی، تعبد علمی، عقب ماندگی علمی ایران، وابستگی به غرب
مشکل ما در گذشته همیشه این بوده که در زمینه‌های مختلف - در همهٔ زمینه‌های علمی - چشم بسته و تقلیدی نگاه کردیم که ببینیم غربیها چه می‌گویند.۱۳۸۵/۰۷/۱۳
بیانات در دیدار اساتید و اعضای هیأت علمی دانشگاه ها
تقلیدگرایی، غرب، تولید علم، استقلال علمی، تعبد علمی، عقب ماندگی علمی ایران، وابستگی به غرب

۱۳۸۵ تولید علم

مسئلهٔ نهضت تولید علم است، که ما از شش هفت سال قبل از این، این قضیه را گفتیم، مطرح کردیم و دنبال کردیم. خوب، حالا بعضی از بحثهای پیرامون این مسئله، حقیقتاً وقت تلف کردن و خود را مشغول کردن است، که: حالا اصلًا تولید علم معنایش چیست؟ آیا علم تولیدکردنی است؟ آیا کشف‌کردنی است؟ (ما به یاد آن جمعی می‌افتیم که- البته سالها پیش برای ما نقل کردند- راجع به مسألهٔ سینما بحث می‌کردند و پیش یک نفری رفتند تا از او نظر بخواهند. ایشان گفته بود: حالا ببینیم آیا سینِماست یا سینَماست یا سینُماست؟! اول این را حل کنیم!) حالا کشف‌کردنی است، تولیدکردنی است، تحقیق‌کردنی است؛ هرچه هست، مقصود معلوم است. ما می‌گوییم پایهٔ فناوریهای پیشرفته و رشد تمدن مادی، تمدن مرتبط با مسائل زندگی، دانش است؛ اگر بخواهید این دانش را از دیگران بگیرید و خودتان مصرف‌کننده باشید، به هیچ جا نخواهید رسید. باید این دانش در داخل برویَد. فرق می‌کند که انسان یک چیزی را از دیگری در حدی که او می‌خواهد به ما تعلیم بدهد، یاد بگیریم و شاگردی کنیم، یا اینکه همواره شاگرد نمانیم؛ همان‌طور که من مکرر عرض کرده‌ام. همیشه که نمی‌شود یک ملت شاگرد بماند. ما یک روزی در دنیای علم و مدنیت استاد بودیم؛ حالا به مرحلهٔ شاگرد تنزل پیدا کرده‌ایم؛ یک مدت هم شاگرد بسیار تنبل بودیم! اما امروز مشغول حرکتیم و بایستی پیش برویم؛ بخصوص در زمینهٔ علوم پایه که در حقیقت پایهٔ نظری هر تحرک علمی و هر فناوری پیشرفته است؛ من تأکید کرده‌ام و می‌کنم. و البته در کنار این توجه یافتن و سمت‌گیری دانش، باید به سوی عمل و کاربردی کردن و نیازهای کشور را در نظر گرفتن و در آن جهت حرکت کردن، توجه داشته باشیم. این نکتهٔ دوم که باید به این اهمیت داد. البته خوشبختانه امروز که ما در هر اجتماع دانشگاهی و دانشجویی شرکت می‌کنیم، می‌بینیم صحبت نهضت تولید علم و نهضت نرم‌افزاری را خیلی خوب تکرار می‌کنند؛ این حالا به یک عرفی تبدیل شده است. اما حالا باید ما به معنای حقیقی کلمه، این را دنبال کنیم که تحقق پیدا کند. علم را باید برویانیم؛ این چیزی نیست که بدون مدیریت کردن و سرمایه‌گذاری، به‌خودی‌خود به طور مطلوب صورت بگیرد.۱۳۸۵/۰۵/۲۳
بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی
تولید علم

۱۳۸۵ تولید علم

نکتهٔ بعد مسئلهٔ تحقیقات است، که حالا چون زیاد تکرار شده، به آن درست توجه نمی‌شود؛ مثل این اذکار عبادی که آدم تکرار می‌کند و همین‌طور عادت می‌کند، در حالی که ذهن انسان جای دیگر است! در برنامهٔ چهارم، تا سه درصد تولید ناخالص را برای بودجهٔ تحقیقات در نظر گرفته‌اند. از قبل گفتند باید تا آخر برنامهٔ چهارم، بودجهٔ تحقیقات به سه درصد برسد. در سال گذشته هم- به نظرم یا آخر ۸۳ بود یا اوایل ۸۴- که در اینجا و در جمع اساتید صحبت بودجهٔ تحقیقات شد، یک نفر گفت بودجه تحقیقات فلان درصد شده، من گفتم نه، به یک درصد رسیده و تا آخر امسال هم به یک و نیم درصد خواهد رسید؛ اما اخیراً به من گزارش دادند که شش‌دهم درصد شده است! حالا ظاهراً همهٔ همان شش‌دهم را هم نداده‌اند؛ چهل‌وپنج‌صدمِ درصد داده‌اند! اینکه نمی‌شود. اولًا آن برنامهٔ پنج‌ساله، برنامه و قانون است، باید تحقق پیدا بکند؛ تخلف از برنامه، تخلف از قانون است؛ وانگهی این حیات آیندهٔ کشور است. این همه راجع به علم و تولید علم و تحقیقات و این مسائل حرف می‌زنیم، آن وقت بودجهٔ تحقیقات کشور، اعتباراتش داده نشود، کم بشود، بی‌اعتنایی بشود؛ این نمی‌شود. خوب، حالا ما یقهٔ چه کسی را بگیریم؟ اگر به آقای رئیس‌جمهور بگوییم، می‌گوید در دولت مطرح کنند. باید یقهٔ همین دوتا آقایان وزیر را بگیریم! و از این‌ها بخواهیم که در دولت این مسئله را دنبال کنند؛ یعنی حقیقتاً این مسئلهٔ تحقیقات، قضیهٔ کوچکی نیست.۱۳۸۵/۰۵/۲۳
بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی
تولید علم

۱۳۸۵ علوم پایه

پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، دانشگاهیان
بخصوص در زمینهٔ علوم پایه که در حقیقت پایهٔ نظری هر تحرک علمی و هر فناوری پیشرفته است؛ من تأکید کرده‌ام و می‌کنم.۱۳۸۵/۰۵/۲۳
بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی
علوم پایه، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، دانشگاهیان

۱۳۸۵ تولید علم

اصل پنجم، جهاد علمی است. من تکیه می‌کنم- این جزوِ مبانی اصول‌گرایی است- «جهاد علمی». چند سال است من تکرار کرده‌ام: باید نهضت تولید علم در کشور راه بیفتد. من خوشحالم؛ وقتی با دانشجوها و جوانها مواجه می‌شوم که غالباً آن‌ها حرف می‌زنند و مطالبی را می‌گویند، می‌بینم آن‌ها همین مسئلهٔ تولید علم و اتصال علم و صنعت، و پشتیبانی دولت از پیشرفت و ابتکارات علمی را به عنوان توقع از ما مطرح می‌کنند. من می‌گویم خیلی خوشحالم و این‌ها حرفهای ماست و حالا در بین مجموعهٔ دانشگاهی عرف شده؛ لیکن این کافی نیست؛ باید به سمت کارهای بزرگ برویم. ببینید! یک‌وقت هست شما می‌توانید هواپیمایی را که دیگران اختراع کرده‌اند و ساخته‌اند، خودتان بدون کمک دیگران در داخل کشور بسازید، این خیلی خوب است؛ این بهتر از خریدن هواپیمای ساخته شده است؛ اما یک‌وقت هست شما خودتان یک چیزی در سطح هواپیما در کشورتان تولید می‌کنید؛ این است آنچه که ما لازم داریم؛ ما باید بر ثروت علمی بشر بیفزاییم. نگویند نمی‌شود؛ می‌شود. یک روزی بشریت فناوری ریزترین‌ها- نانوتکنولوژی- را نمی‌شناخت، بعد شناخت. امروز صد تا میدان دیگر ممکن است وجود داشته باشد که بشر نمی‌شناسد؛ اما می‌توان آن‌ها را شناخت و می‌توان جلو رفت. البته مقدمات دارد؛ اما آن مقدمات را هم می‌شود با همت فراهم کرد. من یک روز در مجموعهٔ جوانها و اهل دانشگاه گفتم من توقعم زیاد نیست؛ من این را از شما جامعهٔ علمی کشور توقع می‌کنم که شما پنجاه سال دیگر- پنجاه سال، نیم قرن است- در رتبهٔ بالای علمی دنیا قرار داشته باشید؛ این توقع زیادی است از یک ملت بااستعداد؟ اما اگر بخواهیم این اتفاق بیفتد، از الآن باید سخت کار کنیم. شرطش تنبلی نکردن است؛ غفلت نکردن است؛ خست نورزیدن است؛ از ورود در این راه وحشت نکردن است و میدان دادن و پرورش نخبگان علمی است. در بعضی از بخشها ما با دنیا فاصله‌مان زیاد نیست؛ در آن بخشها- مثل همین بخشهایی که اسم آوردم، خوشبختانه فاصله‌مان با پیشرفتهای دنیا و آن نوکهای حرکت زیاد نیست- می‌توانیم تلاشمان را مضاعف کنیم؛ این هم یک کار است. بنابراین، این جزوِ وظایف دولت است؛ بایستی میدان داد. این جوانها تشنهٔ کار و فهمیدن هستند، به شرط اینکه امکانات در اختیار این‌ها قرار بگیرد. الحمد للّه ما استاد خوب هم کم نداریم. یک روزی بود ما اوایل انقلاب، در این کشور قحط استاد داشتیم؛ اما امروز نه، بحمد اللّه اساتید فراوان است و امروز اکثریت آنان پرورش‌یافتهٔ دامان خود این ملت و روییدهٔ در همین آب و هوا هستند.۱۳۸۵/۰۳/۲۹
بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی
تولید علم

۱۳۸۵ تولید علم

پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، جنبش نرم افزاری
باید نهضت تولید علم در کشور راه بیفتد.۱۳۸۵/۰۳/۲۹
بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی
تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران، جنبش نرم افزاری

۱۳۸۵ پیشرفت علمی و فناوری

تولید علم، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی ایران، استقلال علمی، تعبد علمی
نمی‌شود علم را از دیگران گدایی کرد. علم، درون جوش است؛ درون زاست. باید استعدادهای یک ملّت به کار بیفتد تا یک ملّت به معنای حقیقی کلمه عالم بشود.۱۳۸۵/۰۳/۱۴
بیانات در مراسم هفدهمین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره)
پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی ایران، استقلال علمی، تعبد علمی

۱۳۸۵ کسب و تولید علم عامل اقتدار و فرمانروایی

تولید یعنی چه؟ مقصودم فقط تولید کالا نیست؛ تولید در یک گسترهٔ وسیع باید شعار ملت باشد. تولید کار، تولید علم، تولید فناوری، تولید ثروت، تولید معرفت، تولید فرصت، تولید عزت و منزلت، تولید کالا و تولید انسانهای کارآمد؛ اینها همه تولید است. رمز سعادت ملت ما در این است که در این گسترهٔ وسیع، هم دولت و هم ملت، بر این تولید همت بگماریم. این تأمین کنندهٔ امنیت ملی و اقتدار و پیشرفت کشور است؛ این یک جهاد است. من امروز به شما عرض می‌کنم، هم به مسئولین و مأموران دولتی و هم به آحاد مردم، به خصوص به شما جوانها؛ این یک جهاد است. امروز تولید علم، تولید کار، تولید ابتکار، تولید کالا، کالای مورد نیاز مردم، تولید انسان کارآمد، تولید فرصت و تولید عزت، هر کدام از اینها یک جهاد است. مجاهد فی سبیل اللَّه تولید کننده است؛ باید هم علم را بیاموزیم و هم علم را تولید کنیم. ما باید یک کشور عالم بشویم. در یک روایتی از امیرالمؤمنین نقل شده است که فرمود: «العلم سلطان، من وجده صال و من لم یجده صیل علیه» (۱)؛ یعنی علم اقتدار است، علم مساوی است با قدرت؛ هر کسی که علم را پیدا کند، می‌تواند فرمانروایی کند؛ هر ملتی که عالم باشد، می‌تواند فرمانروایی کند؛ هر ملتی که دستش از علم تهی باشد، باید خود را آماده کند که دیگران بر او فرمانروایی کنند. ما باید علم را با همهٔ معنای کامل آن به عنوان یک جهاد دنبال کنیم؛ این را من به جوانها، استادان و دانشگاه‌ها می‌گویم.۱۳۸۵/۰۱/۰۱
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی
تولید علم، جهاد، اقتدار علمی
حدیث
۱ )
شرح نهج‌البلاغه، ابن ابی الحدید ج۲۰ ص ۳۱۹ ؛
العلم سلطان من وجده صال به و من لم یجده صیل علیه
ترجمه:
دانش، سلطنت و قدرت است، هر که آن را بیابد با آن یورش برد و هر که آن را از دست بدهد بر او یورش برند

۱۳۸۵ تولید علم

تولید یعنی چه؟ مقصودم فقط تولید کالا نیست؛ تولید در یک گسترهٔ وسیع باید شعار ملت باشد. تولید کار، تولید علم، تولید فناوری، تولید ثروت، تولید معرفت، تولید فرصت، تولید عزت و منزلت، تولید کالا و تولید انسانهای کارآمد؛ این‌ها همه تولید است. رمز سعادت ملت ما در این است که در این گسترهٔ وسیع، هم دولت و هم ملت، بر این تولید همت بگماریم. این تأمین‌کنندهٔ امنیت ملی و اقتدار و پیشرفت کشور است؛ این یک جهاد است.
من امروز به شما عرض می‌کنم، هم به مسئولین و مأموران دولتی و هم به آحاد مردم، به خصوص به شما جوانها؛ این یک جهاد است. امروز تولید علم، تولید کار، تولید ابتکار، تولید کالا، کالای مورد نیاز مردم، تولید انسان کارآمد، تولید فرصت و تولید عزت، هرکدام از این‌ها یک جهاد است. مجاهد فی سبیل الله تولیدکننده است؛ باید هم علم را بیاموزیم و هم علم را تولید کنیم. ما باید یک کشور عالم بشویم. در یک روایتی از امیر المؤمنین نقل شده است که فرمود: «العلم سلطان، من وجده صال و من لم یجده صیل علیه»؛ یعنی علم اقتدار است، علم مساوی است با قدرت؛ هرکسی که علم را پیدا کند، می‌تواند فرمانروایی کند؛ هر ملتی که عالم باشد، می‌تواند فرمانروایی کند؛ هر ملتی که دستش از علم تهی باشد، باید خود را آماده کند که دیگران بر او فرمانروایی کنند. ما باید علم را با همهٔ معنای کامل آن به عنوان یک جهاد دنبال کنیم؛ این را من به جوانها، استادان و دانشگاه‌ها می‌گویم. علاوه بر این، علم مجرد و به تنهایی هم کافی نیست؛ علم را باید وصل کنیم به فناوری، فناوری را باید وصل کنید به صنعت، و صنعت را باید وصل کنیم به توسعهٔ کشور. صنعتی که مایهٔ توسعه و پیشرفت کشور نباشد، برای ما مفید نیست؛ علمی که به فناوری تولید نشود، فایده‌ای ندارد و نافع نیست. وظیفهٔ دانشگاه‌ها سنگین است؛ وظیفهٔ آموزش و پرورش سنگین است؛ وظیفهٔ مراکز تحقیقاتی و مراکز پژوهشی سنگین است.۱۳۸۵/۰۱/۰۱
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی
تولید علم

۱۳۸۵ تولید علم

جهاد علمی، علم آموزی، تحصیل علم و دانش، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران
مجاهد فی سبیل اللَّه تولید کننده است؛ باید هم علم را بیاموزیم و هم علم را تولید کنیم. ما باید یک کشور عالم بشویم.۱۳۸۵/۰۱/۰۱
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی
تولید علم، جهاد علمی، علم آموزی، تحصیل علم و دانش، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران

۱۳۸۵ تولید علم

جهاد علمی، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری
ما باید علم را با همهٔ معنای کامل آن به عنوان یک جهاد دنبال کنیم.۱۳۸۵/۰۱/۰۱
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی
تولید علم، جهاد علمی، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری

۱۳۸۴ تولید علم

همین نهضت نرم‌افزاری و تولید علم که بنده گفته‌ام، در دانشگاه شما و در رشتهٔ علوم انسانی، همین است که هرچه می‌توانید بیشتر بیاموزید و تحقیق کنید. البته همان‌طور که گفتم، اساتیدی هستند که فرآورده‌های اندیشه‌های غربی در علوم انسانی، بت آن‌هاست. در مقابل خدا می‌گویند سجده نکنید؛ اما در مقابل بت‌ها به راحتی سجده می‌کنند؛ دانشجوی جوان را دست او بدهی، بافت و ساخت فکری او را همان‌طوری که متناسب با آن بت خود او است، می‌سازد؛ این ارزشی ندارد و درست نیست. بنده به این‌طور افراد، هیچ اعتقادی ندارم. این استاد هرچه هم دانشمند باشد، وجودش نافع نیست، مضرّ است. امروز خوشبختانه ما دانشمندان جوانِ مؤمن و تحصیل‌کرده‌های باایمان داریم که می‌توانند یک حرکت علمیِ فراگیر و به معنای واقعی کلمه، در عرصهٔ علوم انسانی به وجود آورند؛ از این‌ها باید استفاده بشود. مواظب باشید دچار آن بت‌پرستی نشوید؛ آن کسی که در فلسفه، اقتصاد، علوم ارتباطات و سیاست، همان حرفی که از دهن یک متفکر غربی درآمده، آن را حجت می‌داند؛ حالا گاهی اوقات آن حرف هم در خود غرب نسخ شده! از این نمونه‌ها ما زیاد هم داریم. یک مطلبی را چهل، پنجاه سال پیش، یک فیلسوف اجتماعی یا سیاسی در غرب گفته و بعد آمدند ده‌تا نقد بر آن نوشته‌اند؛ این آقا تازه به حرف آن پنجاه سال قبل دست یافته و به عنوان حرف نو، به داخل کشور می‌آورد و با بَه‌بَه و چَه‌چَه آن را به خوردِ دانشجو و شاگرد و محیط خودش می‌دهد؛ از این قبیل هم داریم. چقدر براساس همین نظرات اقتصادی غربی، بانک جهانی و مجامع پولی و مالی جهانی به ملت‌ها و دولت‌ها برنامه‌ها دادند و چقدر از طرف خود غربی‌ها علیه آن‌ها موارد نقض نوشته شده! بازهم کسانی را داریم که همان توصیه‌ها را می‌آیند عیناً تکرار می‌کنند و عیناً همان نسخه‌ها را می‌نویسند. این غلط است. تحقیق علمی به معنای فقط فراگیری و تقلید نیست؛ تحقیق، ضد تقلید است. این کار، کار شماست.۱۳۸۴/۱۰/۲۹
بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه امام صادق (علیه السّلام)
تولید علم

۱۳۸۴ سرمایه گذاری علمی، علوم پایه، علوم انسانی، تولید علم

باید روی این دو شاخه - دو شاخهٔ اصلی؛ یعنی علوم انسانی و علوم پایه - در کشور، سرمایه گذاری فکری، علمی، پولی و تبلیغی بشود تا این که پیش بروند.۱۳۸۴/۱۰/۲۹
بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه امام صادق (علیه السّلام)
سرمایه گذاری علمی، علوم پایه، علوم انسانی، تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم، علم و دین، علوم انسانی

گرفتن پایه‌های یک علم از یک مجموعهٔ خارج از محدودهٔ مورد قبول ما، به معنای قبول نتایج آن نیست.۱۳۸۴/۱۰/۲۹
بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه امام صادق (علیه السّلام)
تولید علم، علم و دین، علوم انسانی

۱۳۸۴ تولید علم

دنیای اسلام برای مردم‌سالاری و حقوق بشر، محتاج نسخهٔ مغلوط و بارها نقض‌شدهٔ غرب نیست، مردم‌سالاری در متن تعالیم اسلامی و حقوق انسان از برجسته‌ترین سخنان اسلام است. دانش را از دارندگان آن، از هرجا و هرکه، باید آموخت ولی دنیای اسلام باید همّت کند تا همیشه شاگرد نماند و از استعدادهای خود و همّت خود برای نوآوری و ابتکار و تولید علم کمک بگیرد.۱۳۸۴/۱۰/۱۹
پیام به کنگره عظیم حج
تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم

تصمیمات یا آرزوهایی که تاکنون در زمینهٔ پیشرفت علم گرفته شده یا مطرح شده، بایستی عملیاتی شود؛ یعنی بایست در مجاری کار بیفتد و خواسته شود. فرض کنید اگر شما در زمینهٔ تولید علم با دانشگاه‌ها کار دارید، باید آقای دکتر زاهدی مسئول شود؛ زمان معین کنید و بعد بگویید که شما ظرف دو یا سه ماه در این زمینه چه‌کار کرده‌اید. ایشان گزارش به شورا بدهند و اگر شما نمی‌پسندید، اعتراض کنید؛ اگر می‌پسندید، قدم بعدی را بردارید؛ حالا یا شما باید بردارید، یا ایشان باید بردارند. در زمینهٔ وزارت ارشاد یا آموزش و پرورش و در زمینه‌های مختلف دیگر هم به همین روش عمل شود.۱۳۸۴/۱۰/۱۳
بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی
تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم

در بارهٔ «ترویج نظریه‌پردازی و تولید علم» که جزو شوراها و کار شماست، بنا شد من به آقای رئیس‌جمهور سفارش کنم که از لحاظ مالی کمک کنند که این شورا دنبال شود. إن شاء اللّه کمک کنید! واقعاً فکر کنید، تا این شورای اقماری بتواند این کار را در این زمینه بکند و بعد هم عملیاتی شود؛ صرفِ بیان و آرزو نباشد. گاهی بعضی از مسئولان پیش ما می‌آیند و در بارهٔ حوزهٔ مسئولیت خودشان می‌گویند ما باید این کار را بکنیم، ما باید آن کار را بکنیم؛ من به این‌ها می‌گویم: برادر! این «بایدها را من باید به شما بگویم که باید این کار را بکنید، باید آن کار را بکنید؛ شما باید بگویی چه کار می‌کنی، چه کار کردی، چه کار می‌خواهی بکنی؛ «باید» فایده‌ای ندارد. اینکه حالا ما بنشینیم تا این شورا به عنوان یک مسئول باید این کارها را انجام بدهد، باید ندارد، بایدش معلوم است؛ بکنید؛ باید تحقق پیدا کند.۱۳۸۴/۱۰/۱۳
بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی
تولید علم

۱۳۸۴ علوم پایه، علوم انسانی، تولید علم

در زمینهٔ علم، من بر نقطهٔ خاص می‌خواهم تأکید کنم: یکی، علوم پایه است؛ یکی، علوم انسانی.۱۳۸۴/۱۰/۱۳
بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی
علوم پایه، علوم انسانی، تولید علم

۱۳۸۴ علوم انسانی، مبادی و مبانی علوم انسانی، تولید علم

ما باید در زمینهٔ علوم انسانی یک کار اساسی بکنیم و این حرف، حرفی نیست که امروز به ذهن کسی رسیده باشد؛ نه، این حرف، سال هاست که گفته شده و باید تحقق پیدا کند.۱۳۸۴/۱۰/۱۳
بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی
علوم انسانی، مبادی و مبانی علوم انسانی، تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم

این میدان‌ها، میدان فکر و دانایی و تولید علم است؛ میدان چالش‌های گوناگون برای جبران عقب‌ماندگی علمی است. یک نفر می‌آید فکر و شبهه و پیشنهاد فکری‌یی را در میان می‌گذارد؛ اگر بخواهیم درست انتخاب کنیم، باید بتوانیم آن را بشناسیم، بفهمیم، تجزیه و تحلیل کنیم و نقاط و بخش‌های غلط آن را کنار بزنیم؛ و اگر بخش درستی دارد، آن را بگیریم و با بخش‌های درستِ خودمان در هم بیامیزیم و مخلوق خودمان را ارائه دهیم. اگر هم عنصر درستی ندارد، همه‌اش را توی زباله‌دانی بریزیم.۱۳۸۴/۰۳/۰۵
بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان بسیجی
تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم

بنده نهضت عدالت‌خواهی را مطرح کردم؛ فضایی در کشور به وجود آمد و جوان‌های ما به این مسئله علاقه‌مند شدند. این معنایش این نیست که ما از اول انقلاب نهضت عدالت‌خواهی نداشتیم- چرا، انقلاب بر پایهٔ عدالت است- اما این تجدید مطلعی شد و روح تازه‌ای در جوان‌ها به وجود آورد و همت آن‌ها را برانگیخت. همچنین آزادفکری و تولید علم و امثال این‌ها آرمان جوان است و برای اینکه به این آرمان برسد، به علم و فعالیت سیاسیِ منظم و صحیح و کسب تجربه و دانایی احتیاج دارد. جوان باید در خود دانایی را به وجود بیاورد. دانایی، فقط علم آموختن نیست؛ دانایی به اندیشمندی هم ارتباط پیدا می‌کند.۱۳۸۴/۰۲/۱۹
بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان استان کرمان
تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم

آنچه می‌تواند ما را در مقابل تهاجم همه‌جانبهٔ دشمنان در سطوح مختلف حفظ کند، همین فهرستی است که عرض کردم: تقویت ایمان، تقویت علم، تقویت فناوری، تسلط بر فنون روز، پیشاهنگ شدن در تولید علم، شکوفایی استعدادهای آحاد ملت و جوانان در رشته‌های مختلف- چه علوم انسانی، چه علوم طبیعی، چه انواع گوناگون علوم تجربی- همبستگی ملی و تقویت همدلی در میان مردم؛ این‌هاست که می‌تواند یک ملت را تقویت کند؛ می‌تواند هم دنیای خودشان را آباد کند، هم آن‌ها را از آسیب دشمنان محفوظ نگه دارد. این‌ها وسیله‌ای است برای حفظ و صیانت؛ ما باید این‌ها را دنبال کنیم و خود را متعهد به انجام آن بدانیم.۱۳۸۴/۰۲/۱۱
بیانات در دیدار جمعی از روحانیون استان کرمان
تولید علم

۱۳۸۴ تولید علم

اگر نهضت عدالتخواهی مطرح می‌شود، یا اگر نهضت نرم‌افزاری و تولید علم به‌عنوان یک جنبش عمومی مطرح می‌شود، یا اگر نهضت آزاداندیشی مطرح می‌شود، برای این است که همهٔ مسئولان و همهٔ آحاد ملت احساس کنند که در این جهت مسئولیت دارند. کشور به این شعارها نیاز دارد. البته می‌دانیم که بسیاری از این شعارها در سالهای خود به‌طور کامل تحقق پیدا نکرده است؛ لیکن کارهای زیادی هم صورت گرفته است. هر سال باید با تجربه‌های سالهای پیش، هم ملت و هم دولت راه خود را به سمت هدفهای والای این ملت و این کشور طی کنند و گامها را محکم‌تر و استوارتر بردارند.۱۳۸۴/۰۱/۰۱
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

ما هنوز با دانش جهانی خیلی فاصله داریم. البته این فاصله در دوران انحطاط، خیلی زیاد بود؛ اما امروز این فاصله به آن اندازه نیست. ما توانسته‌ایم پیش برویم، اما هنوز فاصله داریم. اینکه من گفتم تولید علم، معنایش این نیست که علم دیگران را یاد بگیریم- آن را که باید یاد بگیریم و در این شکی نیست- معنایش این است که ما خطِّ مرزِ دانش را بشکنیم، باز کنیم و آفاق جدیدی را فتح کنیم؛ البته این کارِ دشواری است. ما باید به فناوری جهشی دست پیدا کنیم؛ ما باید بتوانیم بر فناوری‌های موجود دنیا بیفزاییم؛ ما باید بتوانیم اختراع صددرصد ایرانی را در بازارهای دنیا مطرح کنیم. البته در راهی که تا امروز آمده‌ایم، خیلی خوب آمدیم؛ در این شکی نیست. من تا حدود زیادی با کارها آشنا هستم. سالهاست که ما آمارهای گوناگون را از بخش‌های مختلف می‌گیریم و می‌خوانیم؛ می‌دانم خیلی پیشرفت کرده‌ایم؛ اما این پیشرفت‌ها برای جامعهٔ ایرانی کافی نیست. جامعه‌ای که پزشک و ستاره‌شناس و عالم اجتماعیِ هزار سال قبلش قرنها بعد در دنیا متلألئ و درخشیده است، این پیشرفت‌ها برای او کم است. امروز هم بااینکه دنیای پزشکی ممکن است از تحقیقات هزار سال پیش ابن سینا استفادهٔ زیادی نَبَرد- اگرچه عقیده‌ام این است که بازهم دانش امروز می‌تواند از آن‌ها در زمینه‌هایی استفاده کند- اما وقتی به این تحقیقات نگاه می‌کند، تحسین و تجلیل می‌کند. تحقیقات محمد بن زکریای رازی و خواجه نصیر و خیام و خوارزمی و دیگران هم همین‌طور است. شأن ما این است؛ لذا این پیشرفت‌ها برای ملت ما کم است‏.۱۳۸۳/۱۲/۰۵
بیانات در دیدار جمعی از مهندسان
تولید علم

۱۳۸۳ علوم انسانی

پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران
علم، فقط علم مادی نیست؛ علوم انسانی هم مقولهٔ بسیار مهمی است.۱۳۸۳/۱۰/۱۷
بیانات در دیدار جمعی از رؤسای دانشگاه‌ها
علوم انسانی، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، حرکت علمی ایران

۱۳۸۳ تولید علم

توفیقاتی که آقای دکتر توفیقی در زمینهٔ مسائل علمی بیان کردند- که البته همهٔ این‌ها بسیار خوب است؛ هرچند بدیهی است که ایشان جنبه‌های مثبت را بیان کنند، که بنده هم از همین خوشحالم و ایرادی ندارم- بخش مهمی از آن، ناشی از گرایش حرفه‌ای و علمیِ خود ایشان در مسألهٔ دانشگاه است؛ چون ایشان طبیعتاً یک شخص علمی هستند و از اول هم که آمدند، گفتند من دنبال تولید علم و تعمیق و توسعهٔ کار علمی در دانشگاه‌ها هستم، و به این کار به صورت حرفه‌ای رسیدگی کردند. الحمد للّه این یک مقدار از نتایجش است؛ این نتایج را باید نگه داشت. البته این‌ها نتایج هم نیست؛ مقدمات است. اگر بخواهیم با خوش‌بینیِ قابل قبولی تعبیر کنیم، در ما خیزشی به وجود آمده. خیزش که هدف نیست؛ مقدمهٔ حرکت است، و حرکت مقدمهٔ رسیدن به سرمنزل است؛ این‌ها همه کار لازم دارد و باید با جدیت دنبال شود.۱۳۸۳/۱۰/۱۷
بیانات در دیدار جمعی از رؤسای دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

چند سال پیش، اول بار در دانشگاه امیرکبیر مسألهٔ جنبش نرم‌افزاری را مطرح کردم. جنبش نرم‌افزاری، یعنی در زمینهٔ علم، تولید علم و شکستن مرزهای علم، یک جنبش و یک حرکت عظیم به وجود بیاید. از این پیشنهاد استقبال شد و من امروز می‌بینم که در سخنان اساتید و مسئولان دانشگاه‌ها روی این نکته تکیه می‌شود. البته تا مدتی بعضی‌ها می‌گفتند ما نمی‌دانیم اصلًا معنای این حرف چیست! عده‌ای هم شبهه می‌کردند که علم مگر تولیدکردنی است! البته بحث لغوی می‌کردند و می‌گفتند چرا گفته‌اید تولید علم! شما هرچه می‌خواهید اسمش را بگذارید؛ مقصود که معلوم است. جنبش نرم‌افزاری، یعنی در معرفت علمی ننشینید دست خود را دراز کنید تا دیگران بکارند و میوه‌چینی کنند و هر مقدار از میوه را که لازم نداشتند، بیاورند در دست شما بگذارند. برو بکار، برو آبیاری کن، برو روی بنایی که دیگران ساخته‌اند، بنا بساز؛ این هدف ما بود. عده‌ای می‌گفتند ما نمی‌فهمیم! الآن هم از گوشه و کنار شنیده‌ام که عده‌ای سخنان یأس‌آفرین می‌زنند: مگر ما می‌توانیم؟ بله، می‌توانیم. ما در میدانهای گوناگون و در فضای معرفت علمیِ امروز دنیا می‌توانیم کارهایی بکنیم که هنوز در دنیا نو باشد؛ این در همهٔ زمینه‌ها کاملًا امکان‌پذیر است.۱۳۸۳/۱۰/۱۷
بیانات در دیدار جمعی از رؤسای دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم، جنبش نرم افزاری، شکستن مرزهای دانش

جنبش نرم افزاری، یعنی در زمینهٔ علم، تولید علم و شکستن مرزهای علم، یک جنبش و یک حرکت عظیم به وجود بیاید.۱۳۸۳/۱۰/۱۷
بیانات در دیدار جمعی از رؤسای دانشگاه‌ها
تولید علم، جنبش نرم افزاری، شکستن مرزهای دانش

۱۳۸۳ جنبش نرم افزاری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران

جنبش نرم افزاری، یعنی در معرفت علمی ننشینید دست خود را دراز کنید تا دیگران بکارند و میوه چینی کنند و هر مقدار از میوه را که لازم نداشتند، بیاورند در دست شما بگذارند.۱۳۸۳/۱۰/۱۷
بیانات در دیدار جمعی از رؤسای دانشگاه‌ها
جنبش نرم افزاری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران

۱۳۸۳ تولید علم

آنچه مهم است، تولید علم است. دوستان آمارهایی دادند، من هم این آمارها را قبول دارم، به ما هم در زمینهٔ پیشرفتهای تحقیقی و مقالات منتشرهٔ در مجلات علمی و معتبر دنیا هم گزارشهایی داده شده؛ منتها توجه کنید که تولید علم- یعنی شکستن مرزهای علم و پیشرفت کردن- با تحصیل علم و تبحر در علم تفاوت دارد؛ ما اوّلی را نیاز داریم. نه اینکه به دومی نیاز نیست، اما دومی کافی نیست. اینکه نوشته و تحقیق و فرآوردهٔ ذهن دانشمندان در زمینهٔ علوم مختلف- چه علوم انسانی، چه علوم تجربی- بیاید و خوب دانسته شود و همین‌ها محور تشخیص و معرفت‌نهایی انسان شود، چیز مطلوبی نیست. ما می‌بینیم که در زمینه‌های مختلف، تحقیق و پژوهش و رسیدن به نظریه در دنیای مادی و دنیای غرب، مبنای قابل قبول و مورد اعتمادی نبوده؛ بخصوص در زمینهٔ علوم انسانی، که در علوم تجربی و در فناوری هم اثر خودش را نشان می‌دهد.
نگاه اسلام به انسان، به علم، به زندگی بشر، به عالم طبیعت و به عالم وجود، نگاهی است که معرفت نوینی را در اختیار انسان می‌گذارد. این نگاه، زیربنا و قاعده و مبنای تحقیقات علمی در غرب نبوده. تحقیقات علمی در غرب، در ستیز با آنچه آن را دین می‌پنداشتند، آغاز شده. البته آن‌ها حق داشتند؛ دینی که رنسانس علیه آن قیام کرد و خط فکری و علمی دنیا را در جهت مقابل و مخالف آن ترسیم کرد، دین نبود؛ توهمات و خرافاتی بود با عنوان دین. دینِ کلیساییِ قرون وسطایی، دین و معرفت دینی نبود. بدیهی بود که عقده‌ها و گره‌ها در ذهن دانشمندان و نخبگان و زبدگان فکری باقی بماند و برایش راه علاجهای ضد دینی و غیر دینی پیدا کنند. لذا هنوز چگونگی کنار آمدن علم و دین برای آن‌ها مسئله است؛ لیکن مسألهٔ ما این نیست. در جهان‌بینی ما، علم از دل دین می‌جوشد و بهترین مشوق علم، دین است. دینی که ما می‌شناسیم، جهان‌بینی دینی‌ای که ما از قرآن می‌گیریم، تصویری که ما از آفرینش و از انسان و از ماوراء الطبیعه و از توحید و از مشیت الهی و از تقدیر و قضا و قدر داریم، با علم سازگار است؛ لذا تولیدکننده و تشویق‌کنندهٔ علم است. نمونه‌اش را شما در تاریخ نگاه کنید؛ ببینید حرکت علمی در قرون اولیهٔ اسلام بر اثر تشویق اسلام آن‌چنان اوج گرفت که تا آن‌روز در دنیا بی‌سابقه بود- در همهٔ زمینه‌ها- و علم و دین باهم آمیخته و ممزوج بود و دانش و تحقیق و فن در حد خود پیشرفت کرد. پایه و مبنای علوم انسانی‌ای که امروز در غرب مطرح است، از اقتصاد و جامعه‌شناسی و مدیریت و انواع و اقسام رشته‌های علوم انسانی، بر مبنای یک معرفت ضد دینی و غیر دینی و نامعتبر از نظر کسانی است که به معرفت والا و توحیدیِ اسلامی رسیده باشند. ما در این زمینه‌ها باید کار کنیم. در زمینهٔ علوم تجربی باید کار و تلاش کنیم. قدرت پیشرفت علمی و باز کردن راه‌های نو و گشودن افقهای جدید را باید در خودمان به وجود بیاوریم؛ همت ما باید این باشد؛ توقع، این است. خوشبختانه ما پیشرفت کرده‌ایم؛ بوضوح می‌شود این را دید. اگر قرار بود در محیط غیر دینی و ضد دینی، علم پیشرفت کند، از لحاظ علمی لااقل پیشرفت می‌کردیم. ما از لحاظ علمی، عقب‌مانده و عقب نگه داشته شده بودیم. بیش از پنجاه سال، تحرک و جوشش علمی در این کشور کُند بود؛ در بعضی از بخشها تعطیل بود. موانعی که به وجود آوردند، برای این ملت مثل سم کشنده‌ای بود. باور را از ملت ما گرفتند. ملت و نخبگان و مغزهای ما را به هرآنچه از بیرون این مرزهاست، آن‌چنان دل‌بسته کردند که اصلًا کسی این مجال و این جرأت و این شجاعت را پیدا نکند که فکر کند می‌توان برخلاف آن حرفها یا غیر از آن حرفها و آن نظریه‌ها، نظریه‌ای ارائه کرد. ما هنوز هم تا حدودی گرفتار آن حرفها هستیم. البته اسلام به ما خودباوری داد و انقلاب به ما جرأت بخشید. آنچه امروز مشاهده می‌کنیم، نتیجهٔ همین جرأت است؛ باید این جرأت را تقویت کرد و پیش رفت. استعدادهای ما خوب است. جوانهای ما خوبند. اگر همین کارهایی که آقایان اشاره کردند- شناسایی و جذب استعدادها در زمان خود، هدایت صحیح این‌ها، به کار گرفتن این‌ها، سازماندهی معنویِ صحیح در زمینهٔ نخبگان- صورت بگیرد، که هم انجام شدنی است و هم إن شاء اللّه اراده‌اش وجود دارد؛ و اگر همین بنیاد نخبگانی که ما پیشنهاد کردیم، در نهاد ریاست جمهوری تشکیل شود- که شنیدم مقدماتش را دارند فراهم می‌کنند و اساسنامه‌ای هم نوشته‌اند- إن شاء اللّه به این سمت پیش خواهیم رفت.۱۳۸۳/۰۹/۲۶
بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

آگاه‌سازی نسبت به مقوله‌های حساس؛ مثل علم. مسألهٔ علم در کشور خیلی مهم است. با مطالعهٔ دقیق و همه‌جانبه، انسان به چند سرفصل معدود می‌رسد، که یکی از آن‌ها علم است. ما برای آینده به علم احتیاج داریم. نهضت نرم‌افزاری و تولید علم و اندیشه و فکر که مطرح شد، باید جدی گرفته شود. خوشبختانه زمینه‌ها کاملًا آماده و استقبال هم خیلی خوب است. مردم را نسبت به مقولهٔ علم، امنیت، پرورش نخبگان، اقتدار ملی، کار و ابتکارِ گره‌گشا و پیش‌برنده و مقولاتی از این قبیل حساس کنید.۱۳۸۳/۰۹/۱۱
بیانات در دیدار مسئولان سازمان صدا و سیما
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

علم مقولهٔ بسیار مهمی است. امروز انسان وقتی به راه‌های مختلف برای پیشرفت کشور نگاه می‌کند، می‌بیند همه منتهی می‌شود به علم. لعنت خدا بر کسانی که در طول ده‌ها سال کشور را از پیشرفت علمی بازداشتند. وقتی پیشرفت علمی وجود داشته باشد، پیشرفت فناوری را هم با خودش می‌آورد، و پیشرفت فناوری هم کشور را رونق می‌دهد و در جامعه نشاط به وجود می‌آورد. اگر علم نباشد، هیچ‌چیز نیست؛ و اگر فناوری هم باشد، فناوریِ عاریه‌ای و دروغی و وام‌گرفتهٔ از دیگران است؛ مثل صنعت‌های مونتاژی که وجود دارد. علم را باید رویانید. به نظر من رسانه می‌تواند در نهضت تولید علم و فکر و نظریه و اندیشه در زمینه‌های مختلف- چه در زمینهٔ فنی و چه در زمینهٔ انسانی و غیره- نقش ایفا کند. شما می‌توانید خط تولید علم و فکر و نظریه را برنامه‌ریزی‌شده دنبال کنید؛ به بحثهای منطقی و مفید دامن بزنید؛ کرسی‌های نوآوری را تلویزیونی کنید و چهره‌های علمیِ نوآورِ خوب را مطرح نمایید.۱۳۸۳/۰۹/۱۱
بیانات در دیدار مسئولان سازمان صدا و سیما
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم، تولید فکر، حرکت علمی ایران، جنبش نرم افزاری

نهضت نرم افزاری و تولید علم و اندیشه و فکر، باید جدی گرفته شود.۱۳۸۳/۰۹/۱۱
بیانات در دیدار مسئولان سازمان صدا و سیما
تولید علم، تولید فکر، حرکت علمی ایران، جنبش نرم افزاری

۱۳۸۳ تولید علم

سلاح ارتباطات رسانه‌ای، صدا و سیما، صدا و سیما، تولید فکر
رسانه می‌تواند در نهضت تولید علم و فکر و نظریه و اندیشه در زمینه‌های مختلف- چه در زمینهٔ فنی و چه در زمینهٔ انسانی و غیره- نقش ایفا کند.۱۳۸۳/۰۹/۱۱
بیانات در دیدار مسئولان سازمان صدا و سیما
تولید علم، سلاح ارتباطات رسانه‌ای، صدا و سیما، صدا و سیما، تولید فکر

۱۳۸۳ تکریم علم

تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران
وقتی در جامعه یی علم محترم شمرده می‌شود که استعداد و سرچشمهٔ درونی عناصر انسانی کشور جوشان شود و علم بومی گردد.۱۳۸۳/۰۸/۱۰
بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان
تکریم علم، تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران

۱۳۸۳ تولید علم

وقتی ایمان با عمل صالح همراه شد، انسان از خسران نجات پیدا می‌کند؛ آن وقت ملتها پیروز می‌شوند. چیزی که ایران اسلامی کارخانهٔ منحصربه‌فرد آن را در درون خود داشته است، ایمان است. دشمنان ما هم از این کارخانه می‌ترسند و از این تولید واهمه دارند؛ بقیهٔ حرفها دروغ و بهانه و تزویر است. شما جوانان مؤمن، روزی که دانش و ایمان و شجاعت و ابتکار و نواندیشی و اغتنام فرصت را باهم بیامیزید و در میدان علم و عمل آن را به کار بگیرید، برترین فرآورده‌های این کارخانه‌اید. اگر می‌بینید جمهوری اسلامی که حرکت نظامی سلطه را در همهٔ مدارهای آن با مشکل مواجه کرده و نظام سلطهٔ جهانی را به چالش طلبیده، بیست و پنج سال است که علی‌رغم همه دشمنی‌ها و کارشکنی‌ها، بیش از پیش زنده و سرپا و ریشه‌دار و مقتدرتر است، راز آن در همین تولید علم و ایمان است. علم و ایمان را در خودتان تقویت کنید. شما جوانهای برگزیده‌ای هستید که در برههٔ حساسی از تاریخ این کشور واقع شده‌اید؛ این هم اقبال شماست. ممکن بود من و شما در دورانی زندگی کنیم که مجال هیچ کار و تلاشی در آن نبود.۱۳۸۳/۰۷/۲۲
بیانات در مراسم مشترک دانشجویان دانشگاه‌های افسری ارتش
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

دنیای اسلام دنیای بزرگی است و دارای امکانات و ظرفیتهای فراوانی است: ما بیش از یک میلیارد جمعیت هستیم؛ نزدیک به نیمی از ذخایر نفت دنیا متعلق به دنیای اسلام است؛ در حدود بیست و پنج درصد ذخایر گاز دنیا متعلق به دنیای اسلام است؛ نیروی انسانی مستعد در دنیای اسلام فراوان است؛ منابع غنی زیرزمینی- غیر از منابع انرژی- در دنیای اسلام متنوع و فراوان است و نسبت بعضی از آن‌ها به کلّ منابع دنیا تعیین‌کننده و بالاست؛ بخش مهمی از آبراه‌های اساسی و تعیین‌کنندهٔ کرهٔ زمین هم متعلق به دنیای اسلام است؛ بازار دنیای اسلام یکی از بزرگترین بازارهای دنیاست؛ این‌ها همه ظرفیتهای ماست. دنیای اسلام این ظرفیت را دارد که در صنعت، کشاورزی، تولید علم و در رشد و توسعهٔ عمومی جهان نقش ایفا کند.۱۳۸۳/۰۶/۲۵
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در اجلاس بانک توسعه اسلامی
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

وقتی انسان چشم‌انداز میدان کارش طولانی است، انتخابهای متعددی می‌تواند داشته باشد؛ اما وقتی چشم‌اندازها کوتاه می‌شود، زمان هم برای ادامهٔ کار کوتاه می‌شود و انتخابها هم کم؛ بایستی اولویتها را در نظر گرفت. به نظر من یکی از اولویتها در این مدت یک سال عمر این مجموعهٔ دولت، این است که اهتمام کنید به اتمام کارهایی که شروع کرده‌اید. این گزارش کارهای نیمه‌تمام- که آقای رئیس‌جمهور بیان کردند- بسیار مهم است. ما ببینیم کارهای نیمه‌تمام که در دو یا سه سال پیش داشته‌ایم چقدر بوده و امروز چقدر است. انسان وقتی نگاه می‌کند و می‌بیند این کارها به انجام رسیده، احساس موفقیت می‌کند. به نظر من یکی از کارهای مهمی که در این مدت باید انجام بگیرد، همین است که کارهای نیمه‌کاره را سعی کنید به اتمام برسانید. موضوع دوم در اولویتها، این است که این کار به معنای این نیست که نهالهای تازه سر برآورده را فراموش کنید؛ نه. مثلًا فرض کنید به همین کار تحقیقات، کار تولید علم، ارتباط صنعت و علم و همین پارکها یا مراکز تحقیقاتی که کارهای جدید است و نهالهای تازه سر برآورده، و کاری هم نیست که تمام شدنی باشد، باید توجه کنید که استمرار پیدا کند، تا این درخت، تناور شود؛ به این‌ها هرچه می‌توانید، برسید. این، جزو بهترین چیزهایی است که از شما باقی خواهد ماند.۱۳۸۳/۰۶/۰۴
بیانات در دیدار رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

معلوم نیست دولت ماد در آن وقت تنها دولت متمرکز ایران بوده؛ این‌ها بین دانشمندان و متخصصانِ این کار محل اختلاف است. در همان دورهٔ ماد، به گمان زیاد ما چندین حکومت مقتدر در سرتاسر ایران داشتیم. البته فرنگی‌ها اصرار داشتند هخامنشی‌ها را بالا بیاورند و مطرح کنند و کوروش و داریوش را اولِ تاریخ بدانند؛ حتّی مادها را هم از خاطر برده‌اند. کار مستشرقان اروپایی در این زمینه خیلی صادقانه نبوده، لیکن حفاری‌ها و شناختها و نشانه‌های گوناگون تمدنی به ما نشان می‌دهد که در سرتاسر ایرانِ کنونی ما تمدنهای بسیار قدیمی- که بعضی شاید از تمدن مصر هم قدیمی‌تر باشد- وجود دارد؛ تمدنهای شش هزارساله، هفت هزارساله؛ از جمله در همدان است، از جمله در سیستان است، از جمله در مناطق دیگری از این کشور است. بنابراین نمی‌شود قاطع گفت اینجا تنها دولت متمرکز یا اولین دولت متمرکز وجود داشته؛ این‌ها حدسیات است. آنچه مسلّم است، این است که اینجا سه هزار سال زنده بوده است؛ سه هزار سال مشغول ساختن و تولید تمدن و علم و زندگی بوده است؛ این خیلی مهم است.۱۳۸۳/۰۴/۱۹
بیانات در دیدار جمعی از مسئولان و نخبگان استان همدان
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

مرزهای دانش را بشکنید. اینکه من می‌گویم نهضت نرم‌افزاری، انتظار من از شما جوانها و اساتید این است. تولید علم کنید. به سراغ مرزهای دانش بروید. فکر کنید. کار کنید. با کار و تلاش می‌شود از مرزهایی که امروز دانش دارد، عبور کرد؛ در بعضی رشته‌ها زودتر و در بعضی رشته‌ها دیرتر. فناوری هم همین‌طور است. علم باید ناظر به فناوری باشد. فناوری هم مرحلهٔ بسیار مهم و بالایی است. در فناوری هم می‌توانیم پیش برویم؛ همچنان که رفتیم.۱۳۸۳/۰۴/۱۷
بیانات در دیدار دانشجویان و اساتید دانشگاه‌های استان همدان
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

دو چیز را باید در نظر داشت: یکی، به فکر کار و تلاش بودن و خسته نشدنِ از آن، که انسان بایستی این میل و ارادهٔ به تلاش را در خود زنده نگه دارد؛ بخصوص شما جوانها که مطلقاً نباید بگذارید میل به تلاش و کار در شما ضعیف شود. دوم، پیدا کردن نقطه‌ای است که شما باید در آنجا کار کنید. اگر شما دانشجویید، اگر کارمند اداره‌اید، اگر شاغل در شغل آزادید، اگر نظامی‌اید، اگر غیر نظامی‌اید، نقطه‌ای را که باید در آنجا حضور داشته باشید و کار کنید، پیدا کنید. جهاد، فقط در میدان جنگ نیست؛ اینکه شما شعار می‌دهید که ما اهل کوفه نیستیم- که بنده هم صددرصد این را قبول دارم- معنایش این نیست که اگر میدان جنگی آراسته شد، ما می‌آییم و اسلحه به دوش می‌اندازیم و می‌جنگیم؛ این یکی از کارهاست- جنگ هم که نداریم، إن شاء اللَّه هم نداشته باشیم- اما کارِ همیشگی، کارِ تولید علم، تولید سازندگی، خدمت‌رسانی، تلاش برای تأمین عدالت، تلاش برای حفظ عصمت و عفت عمومی، تلاش برای هدایت و ساختن دیگران و مقدم بر همهٔ آن‌ها، تلاش برای حفظ عصمت و سلامت نفس خود است. عزیزان من! خیلی مراقب خودتان باشید؛ «اتّقوا اللَّه». گفته‌اند که امام‌جمعه در هر نماز جمعه باید مردم را به تقوا و پرهیزگاری دعوت کند؛ این کار برای چیست؟ برای این است که راه زندگی- که همان صراط بین بهشت و جهنم است- راه لغزانی است، که دائم انسان باید جلوی پای خودش را نگاه کند؛ مراقب باشد؛ درست حرکت کند، که مبادا پای او بلغزد؛ این، حفظ تقواست؛ این، اساس کارهاست. این دو موضوع را در نظر داشته باشید و بدانید که این کشور به آن مقاصد خواهد رسید.۱۳۸۳/۰۴/۱۶
بیانات در دیدار بسیجیان استان همدان
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

یکی از موضوعهایی که نمی‌گذارند در کشورهای زیر سلطه رشد کند و به‌شدت مانع آن می‌شوند، مسألهٔ علم است؛ چون می‌دانند علم ابزار قدرت است. خود غربی‌ها با علم به قدرت رسیدند؛ این یکی از پدیده‌های تاریخ بود. البته علم بین شرق و غرب دست به دست گشته و برای مدتی هم آن‌ها در جهالت بودند. در همان دورهٔ قرون وسطا، که خودشان توصیف می‌کنند، در این طرف دنیا وقت شکوفایی علم بوده است؛ اما بمجردی که آن‌ها به علم رسیدند، از علم به صورت یک ابزار برای اقتدار و کسب ثروت و گسترش سلطهٔ سیاسی و جذب ثروت ملتها و تولید ثروت برای خودشان استفاده کردند و از آن ثروت باز تولید علم کردند و علم را بالا بردند و دانش خودشان را رشد دادند. آن‌ها می‌دانند که علم چقدر در قدرت بخشیدن به یک ملت و به یک کشور، تأثیر دارد، لذاست که اگر بخواهند نظام سلطه؛ یعنی رابطهٔ سلطه‌گر و سلطه‌پذیر باقی بماند و حاکمِ بر نظم جهانی باشد، باید نگذارند آن بخشی که آن‌ها مایلند سلطه‌پذیر باشند، دارای علم شوند؛ این یک استراتژی است که بروبرگرد ندارد و الآن رفتارشان هم در دنیا بر همین منوال است؛ لذا باید برای کسب علم و تحقیق جهاد کرد؛ باید کار کرد.
ما در دوران قبل از انقلاب سالهای متمادی از علم دور ماندیم. یک دوره، دورهٔ خواب و غفلت مطلق بود؛ یک دوره هم که بیداری و آگاهی به‌طور طبیعی در بین ملتها به وجود آمد، دورهٔ فریب بود. نمی‌گذاشتند علم به معنای واقعی کلمه وارد کشور شود؛ سرگرم می‌کردند و راه تحقیق را باز نمی‌کردند؛ استعدادها را پرورش نمی‌دادند و تشویق نمی‌کردند. انقلاب آمد این دیوارها و این مرزها و این محدودیتها را برداشت و خودآگاهی علمی به وجود آمد؛ اما این حرکت بدون مدیریت، بدون حرکت و بدون عزم و اراده به جایی نخواهد رسید. همهٔ کارها، از جمله مسألهٔ تحقیق و علم، مدیریت سازمان یافته لازم دارد؛ لذا بایستی این کار را پیش بُرد. البته بخشی از این کار مربوط به مسئولان دولتی است و بخشی مسئولیت دانشگاه‌ها و بخش دیگر مربوط به مسئولیت مراکز علمی است. و شما به‌عنوان جهاد دانشگاهی جزو بهترین مراکزی هستید که می‌توانید در این مسئله اهتمام بورزید و احساس مسئولیت کنید؛ که البته می‌کنید. خوشبختانه من شاهدم و می‌بینم که پیشرفت شما در کار علم خیلی خوب بوده؛ دنبال کنید.
رئیس محترم جهاد دانشگاهی پیشنهاد کردند که مسألهٔ تولید علم و نهضت نرم‌افزاری- این شعاری که ما مطرح کردیم- به‌وسیلهٔ جهاد دانشگاهی مدیریت شود. این موضوع برای من مطلب تازه‌ای است که کاملًا قابل بررسی است. کار علمی‌تان را اهمیت بدهید. البته کار فرهنگی هم جداگانه به همین اندازه اهمیت دارد؛ کار روی ایمان، کار روی باورهای شجاعت‌آور، عزت‌آور و آگاهی‌آور، که ایمان اسلامی جامع همهٔ این‌هاست. این موضوع خودش یک بحث جداگانه‌ای است که البته در جای خود شما به آن هم می‌پردازید که آن نیز بسیار خوب است.۱۳۸۳/۰۴/۰۱
بیانات در دیدار جمعی از مسئولان جهاد دانشگاهی
تولید علم

۱۳۸۳ استفاده از تجربه

حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، الگوی پیشرفت بومی، تولید علم
از تجربه‌ها و دانش‌ها باید استفاده کرد، اما الگو و شیوه ومدل را باید کاملاًبومی وخودی انتخاب کرد.۱۳۸۳/۰۳/۲۷
بیانات در دیدار نمایندگان مجلس
استفاده از تجربه، حرکت علمی ایران، پیشرفت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، الگوی پیشرفت بومی، تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

دستگاه‌های علمی کشور- که مدیران آن در دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیهٔ کشورند- مشخص کنند که برای تولید علم، آزاداندیشی علمی و تضارب افکار- که ما از دانشگاه و حوزه این مسائل را مطالبه کردیم- چه تلاش و کار بزرگی را انجام داده‌اند؛ چقدر پیش رفته‌اند و چه کارهای دیگری را بایستی انجام دهند.۱۳۸۳/۰۱/۰۲
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی
تولید علم

۱۳۸۳ تولید علم

سال ۸۳ در حقیقت ادامهٔ همهٔ فعالیتهای اساسی از سوی مسؤولان گوناگون برای کشور است. اگرچه سال ۸۲ را به عنوان سال نهضت خدمتگزاری معرفی کردیم، اما نهضت خدمتگزاری چیزی نیست که در طول یک سال به پایان برسد و وظیفهٔ خدمتگزاری وظیفه‌ای نیست که پس از مدتی از دوش مسؤولان برداشته شود؛ همچنان که نهضت تولید علم، نهضت عدالت طلبی و نهضت مبارزه با فساد، کارهایی است که باید با شدت و قوت ادامه پیدا کند. خصوصیت سال ۸۳ در این است که دستگاه‌های مهم و اساسی کشور فصل جدیدی را طی می‌کنند و به دورهٔ جدیدی قدم می‌گذارند.
سال ۸۳ آخرین سال دولت خدمتگزار کنونی است؛ همچنانکه در اواسط سال ۸۳ مدت مسؤولیت پنج سالهٔ اول رئیس قوهٔ قضائیه به پایان می‌رسد و در اوایل همین سال هم مجلس ششم شورای اسلامی دوران مسؤولیت خودش را به پایان می‌برد؛ همان طور که برخی از دستگاه‌های مهم و تأثیرگذار کشور دوره‌هایی را طی می‌کنند و به پایان دورهٔ مسؤولیت‌های خودشان می‌رسند و دوره‌های جدیدی آغاز خواهد شد. آنچه که در این سال مناسب و لازم است که انجام بگیرد، این است که مسؤولان بخشهای مختلف به مردم گزارش بدهند که در دوران مسؤولیتی که در حالِ پایان یافتن است یا پایان یافته، چه خدمت بزرگ و چه کار شایسته‌ای را برای مردم انجام داده‌اند. دولت خدمتگزار، قوهٔ قضائیه و مجلس شورای اسلامی به مردم پاسخ دهند که آنچه را که به عنوان شعار کار خود بر زبان آورده‌اند و همچنین آنچه را که مطالبات عمدهٔ رهبری در این سالها بوده است، چگونه تحقق بخشیده‌اند. مسؤولان دولتی و قوهٔ قضائیه و مجلس شورای اسلامی به مردم بگویند که برای خدمت به عموم ملت ایران، برای تولید علم، برای استقرار عدالت و رفع فقر و فساد و تبعیض در جامعه - که اصلاح واقعی در جامعه اینهاست - برای نهضت عدالت خواهی و برای نهضت مبارزه با فساد، چه اقدامات عمده‌ای را انجام داده‌اند. درواقع سال ۸۳، سال پاسخگویی سه قوه به ملت ایران است. مطمئناً در این پاسخگویی، حقایق شیرین و بسیاری برای مردم روشن خواهد شد و خدمات بزرگی که انجام گرفته است، به مردم گفته خواهد شد. در این پاسخگویی، مسؤولان به کمبودها و نواقصی در کار خود پی خواهند برد، که آن‌ها را برطرف خواهند کرد و مردم هم با آشنایی بیشتر با عملکرد دستگاه‌ها، منتظر شروع دوره‌های جدید و کارهای جدید و مسؤولیتهای جدید خواهند بود. البته ملت و دولت و نیز مسؤولان و آحاد مردم، می‌دانند که چه کرده‌اند و می‌دانند که چه باید بکنند و چه پیش روی آنهاست.۱۳۸۳/۰۱/۰۱
پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال ۱۳۸۳
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

شما کسانی هستید که در این صحنه- که مورد اهتمام ماست- بایستی مثل یک سرباز در میدان جنگ انگیزه داشته باشید و کار کنید. این، لبّ قضیه است. ما نمی‌خواهیم چیزی را به کسی تحمیل کنیم و این کار مثل سربازگیریِ اجباری دوران جنگ نیست. در اینجا نخبهٔ علمی در میدان پرورش، پیشرفت و تولید علم بایستی مثل یک سرباز کار کند؛ اگر هم نکرد، کسی یقهٔ او را نخواهد گرفت؛ لیکن یک روز یقهٔ همهٔ ملت و کشور را مشکلات اساسی و بزرگی خواهد گرفت که ما در کشورمان تجربه کردیم.۱۳۸۲/۱۱/۲۱
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

شما این را بدانید که بنده به صِرف اینکه بگویم نهضت نرم‌افزاری راه بیفتد، اکتفا نکرده‌ام. یک نهضت- نهضت به معنای جنبش و حرکت و حضور مبارزه‌گر- که با گفتن و دستور و فرمان راه نمی‌افتد، بلکه باید زمینه‌هایش فراهم شود. من می‌گویم این نهضت نرم‌افزاری راه افتاده است؛ چرا که امروز خودِ آن تبدیل به گفتمان و فکر رایج شده است. این خیلی اهمیت دارد. خیلی‌ها به اینکه ما می‌توانیم و باید علم را به وجود آوریم و مرزهای آن را بشکنیم و جلو برویم، اصلًا توجّه نداشتند. همین مطلب که بعضی از دوستان گفتید، درست است؛ حافظ بودن کافی نیست؛ بعضیها اکتفا می‌کردند به اینکه دانسته‌های دیگران را حفظ کنند؛ اما امروز این میل، عزم و احساس در خیلی از جوانان، اساتید و نخبگان ما به وجود آمده که باید علم را تولید کرد. من هم همین را اصرار دارم و دنبال می‌کنم؛ کنندهٔ کارش هم شما- مجموعهٔ کسانی که اهل علمند و بخشی از آن‌ها شما نخبگان هستید که الآن اینجا تشریف دارید- هستید. باید همّت کنید؛ نباید دلسرد شوید؛ همچنان که این برادرمان گفتند: «ما هستیم و خواهیم بود»؛ باید هم باشید؛ باید هم بکنید؛ وظیفهٔ تاریخیِ ما و شماست. سرنوشت آینده این کشور به همین تصمیمی که امروز ما خواهیم گرفت و عملی خواهیم کرد، بستگی دارد.۱۳۸۲/۱۱/۲۱
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

من می‌بینم خیلی از مفاهیمی که آرزو داشتیم در بین جوانان ترویج گردد و به عنوان «باور» شناخته شود، امروز از زبان خود آن‌ها و با پشتوانهٔ ایمان و شور جوانیشان بیان و در فضای فرهنگی و فکری جامعه پرتاب می‌شود و آن را پُر می‌کند. شما جوانان و همچنین استادان و رؤسای محترم دانشگاه‌ها از تولید علم، جنبش نرم‌افزاری، ارتباط دانشگاه و صنعت و امیدهای فراوانی که در مجموعهٔ جامعهٔ جوان متراکم کشور ما نهفته است سخن می‌گویید. این‌ها همان چیزهایی است که امیدها و آرزوهای بنده را تشکیل می‌داده و آن روزی که این مطالب را در دانشگاه‌ها مطرح می‌کردم، خودِ من امیدوار بودم؛ لیکن بسیاری بودند که می‌گفتند طرح این مسائل چطور می‌تواند مفید باشد!؟
من سه چهار سال قبل در یکی از دانشگاه‌های تهران گفتم اگر بنا بود بودجهٔ کارهای تحقیقاتی و دانشگاه‌های کشور را من تنظیم کنم و در اختیار بگیرم، آن‌گونه که مصلحت است عمل می‌کردم؛ اما آن شرایط فراهم نیست و مسئولان بخشها طبق قانون اختیاراتی دارند که باید انجام دهند. گفتم موضوعِ بسیار مهمِّ تولید علم و جنبش نرم‌افزاری و خطشکنیِ در جبههٔ علم‌آفرینی را مطرح می‌کنم، تا بشود فرهنگِ محیط دانشگاهی. وقتی این شد، آن وقت دیگر نگرانی نیست؛ زیرا ده‌ها و صدها هزار دلِ معتقد و مشتاق و جسم و ذهنِ جوان و خسته نشو در این راه می‌افتند و آن را دنبال می‌کنند. من امروز نشانه‌های این پیشاهنگان امید و بشارت کشور را می‌بینم. همیشه به خود و به مخاطبانم گفته‌ام افق روشن است و امروز تأکید می‌کنم که افق، بسیار روشن و درخشان است و کار دست شماست؛ دست شما جوانان.۱۳۸۲/۰۹/۲۶
بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان قزوین
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

بنده وقتی جنبش نرم‌افزاری یا تولید علم را- که معنایش خارج شدن علم از حالت تقلیدی و ترجمه‌ای است- مطرح کردم، مسئله به این صورت زنده نبود. الآن هرجا که به محیطهای دانشجویی و دانشگاهی می‌روم، می‌بینم استاد، دانشجو، محقّق و پژوهشگر از جنبش نرم‌افزاری حرف می‌زند. این خوب است. وقتی در یک مجموعه باور به وجود آمد، این باور پشتوانهٔ حرکتِ ماندگار و پایدار خواهد بود. ما این را می‌خواهیم. من می‌گویم در این قضیه شما باید جدّی باشید؛ نباید مسائل کشور و آینده را به بازیچه گرفت.۱۳۸۲/۰۸/۱۵
بیانات در دیدار جمعی از اعضای تشکل‌ها و جمعی از نخبگان دانشجویی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

یکی از کارهای بسیار مهمّی که مورد اشارهٔ بعضی از دوستان هم بود، این است که شما می‌توانید در سه زمینهٔ علم، عدالتخواهی و آزاداندیشی کار تئوریک کنید. این کار تئوریک را می‌توانید در زمینهٔ جنبش تولید علم یا در زمینهٔ عدالتخواهی انجام دهید. مثلًا در زمینهٔ عدالتخواهی، می‌توانید قانون اساسی را مطالعه کنید و ببینید اگر ما بخواهیم عدالت اجتماعی را با همان مفهوم متعارفی که همه می‌فهمیم، تحقّق ببخشیم، باید از کدام دستگاه‌ها چه توقّعهایی داشته باشیم.۱۳۸۲/۰۸/۱۵
بیانات در دیدار جمعی از اعضای تشکل‌ها و جمعی از نخبگان دانشجویی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

برخوردار از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فناوری، متکی بر سهم برتر منابع انسانی و سرمایهٔ اجتماعی در تولید ملی.۱۳۸۲/۰۸/۱۲
سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

دست یافته به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقهٔ آسیای جنوب غربی (شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و کشورهای همسایه) با تأکید بر جنبش نرم‌افزاری و تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقاء نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل.۱۳۸۲/۰۸/۱۲
سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

بنده- همان‌طور که بعضی از دوستان اشاره کردند- چند سالی است که مسألهٔ نهضت نرم‌افزاری را در محیط علمی کشور مطرح کرده‌ام. این، یعنی چه؟ یعنی ما نباید به فراگیری قانع باشیم؛ باید هدفِ تحقیق و آموزش ما تولید علم باشد؛ یعنی رسیدن به آنجایی که نوآوریهای علمی در فضای موجود بشری، از آنجا شروع می‌شود. ما از لحاظ استعداد، نسبت به کسانی که دانش را در دنیا تولید کردند، گسترش دادند، پیش بردند و بر اساس دانش، فناوری‌های پیچیده را به وجود آوردند، کمبود نداریم. البته تولید علم به معنای این نیست که ما ترجمه و فراگیری را نفی کنیم؛ نه، آن هم لازم است، بلکه من می‌گویم در ترجمه و فراگیری نباید توقّف کرد.۱۳۸۲/۰۸/۰۸
بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

ما باید از محاصرهٔ موجود که کشورهای جهان سوم در آن قرار گرفته‌اند، خودمان را خارج کنیم. این فقط وظیفهٔ ما نیست، بلکه وظیفهٔ همهٔ ملتهای دنیاست که در دوره‌ای از کاروان علم عقب ماندند. من اعتقاد راسخم- که این اعتقاد با نظر خبرگان و کارشناسان فن تأیید شده است- این است که ما می‌توانیم این کار را بکنیم. این مُهر «نمی‌توانیم» و «نمی‌توانید» را که یکی از بخشهای عمدهٔ سیاست فرهنگی دشمنان بوده، بایستی از ذهن خودمان پاک کنیم. البته من احساس می‌کنم که در همین زمینه هم می‌توانیم پیشرفت کنیم؛ چرا که الآن می‌بینم شما استادان و دانشجویان در محافل دانشجویی، از نهضت نرم‌افزاری و تولید علم به‌عنوان شعارهای عملی و فعّال یاد می‌کنید. این، خیلی موفقیّت است که ما به این فکر افتاده‌ایم و این موضوع به صورت شعار، درخواست و خواسته درآمده است.۱۳۸۲/۰۸/۰۸
بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

مسألهٔ تولید علم فقط مربوط به علوم پایه، تجربی و ... نیست، بلکه شامل همهٔ علوم و از جمله علوم انسانی است. ما بخصوص در زمینهٔ علوم انسانی، برخلاف آنچه که انتظار می‌رفت و توقّع بود، حرکت متناسب و خوبی نکرده‌ایم، بلکه مفاهیم گوناگون مربوط به این علم را- چه در زمینهٔ اقتصاد و چه در زمینه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و سیاست- به شکل وحی مُنزل از مراکز و خاستگاه‌های غربی گرفته‌ایم و به صورت فرمولهای تغییرنکردنی در ذهنمان جا داده‌ایم و بر اساس آن می‌خواهیم عمل و برنامهٔ خودمان را تنظیم کنیم! گاهی که این فرمولها جواب نمی‌دهد و خراب درمی‌آید، خودمان را ملامت می‌کنیم که ما درست به کار نگرفته‌ایم؛ درحالی‌که این روش، روشِ غلطی است. ما در زمینهٔ علوم انسانی احتیاج به تحقیق و نوآوری داریم. مواد و مفاهیم اساسی‌ای هم که بر اساس آن می‌توان حقوق، اقتصاد، سیاست و سایر بخشهای اساسی علوم انسانی را شکل داد و تولید و فراوری کرد، به معنای حقیقی کلمه در فرهنگ عریق و عمیق اسلامی ما وجود دارد که باید از آن استفاده کنیم. البته در این قسمت، حوزه و استادان مؤمن و معتقد به اسلام می‌توانند با جستجو و تفحّص، نقش ایفا کنند. اینجا از آنجاهایی است که ما باید به تولید علم برسیم.۱۳۸۲/۰۸/۰۸
بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

در زمینهٔ دیپلماسی، کارآمدی، تحرّک بی‌وقفه، جهت‌دار بودن و حضور فعّال در معاهدات و مجموعه‌ها و هسته‌های منطقه‌ای و جهانی مورد نظر است. در زمینهٔ علمی، نهضت نرم‌افزاری و تولید علم- که ما دو سه سال است مرتّب آن را مطرح کرده‌ایم- باید تحقّق پیدا کند. این شعار نیست. من دنبال این قضیه را گرفته‌ام و به همهٔ مراکزی که ممکن بوده، توصیه کرده‌ام. منتها من کار اجرایی نمی‌کنم؛ کار اجرایی را باید دستگاه‌های اجرایی بکنند. بحمد اللّه این کار شروع شده؛ اما باید مسألهٔ تولید علم جدّی شود. ما باید در همهٔ زمینه‌ها- چه علوم طبیعی و چه علوم انسانی- علم تولید کنیم. اتّصال علم و صنعت- که من بارها روی آن تأکید کرده‌ام- باید تحقّق پیدا کند. همهٔ این‌ها سازوکار دارد و می‌تواند در برنامه گنجانده شود.۱۳۸۲/۰۵/۱۵
بیانات در دیدار کارگزاران نظام
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم، علوم انسانی

ما باید در همهٔ زمینه ها- چه علوم طبیعی و چه علوم انسانی- علم تولید کنیم.۱۳۸۲/۰۵/۱۵
بیانات در دیدار کارگزاران نظام
تولید علم، علوم انسانی

۱۳۸۲ اولویت‌های علمی

جنبش نرم افزاری، تولید علم، حرکت علمی ایران، عرصه علم
در زمینهٔ علمی، نهضت نرم افزاری و تولید علم باید تحقق پیدا کند. این شعار نیست.۱۳۸۲/۰۵/۱۵
بیانات در دیدار کارگزاران نظام
اولویت‌های علمی، جنبش نرم افزاری، تولید علم، حرکت علمی ایران، عرصه علم

۱۳۸۲ تمدن، تمدن اسلامی

تمدن سازی نوین اسلامی، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، حرکت علمی ایران، علم آموزی، عرصه علم
بدون شک علم پایهٔ تمدّن است؛ اما شرط کافی برای یک مدنیّتِ درست نیست.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه شهید بهشتی
تمدن، تمدن اسلامی، تمدن سازی نوین اسلامی، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، حرکت علمی ایران، علم آموزی، عرصه علم

۱۳۸۲ ترجمه، تفکر ترجمه‌ای

پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران
علمِ ترجمه ایِ محض خوب نیست؛ مگر به عنوان یک وسیله. ما نباید دچار ترجمه شویم. علم و فرهنگ ترجمه و سیستمها و روشهای ترجمه‌ای، درست نیست.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
ترجمه، تفکر ترجمه‌ای، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران

۱۳۸۲ تولید علم

اینکه ما مسألهٔ تولید علم را مکرّر در دانشگاه مطرح کردیم و بازهم مطرح می‌کنیم و در آینده هم إن شاء اللّه مطرح خواهیم کرد، معنایش این نیست که از یک‌یک مخاطبان می‌خواهیم تولید علم کنند؛ بلکه معنایش این است که این ارزش، هدف و حرکت جمعی- که انگیزه‌های فردی در پی آن است- بشود. البته علمِ ترجمه‌ایِ محض خوب نیست؛ مگر به عنوان یک وسیله. ما نباید دچار ترجمه شویم. علم و فرهنگ ترجمه و سیستمها و روشهای ترجمه‌ای، درست نیست. این بحثها در جلسهٔ اساتید هم مطرح بود. بنده می‌گویم ما به عنوان یک ملت بااستعداد، باید علم‌آفرینی کنیم و می‌توانیم. کسانی که علم‌آفرینی کرده‌اند، هم از لحاظ استعداد و هم از لحاظ سوابق علمیِ درخشانِ تاریخی‌ای که ما داریم، از ما جلوتر نبودند؛ بنابراین ملت ما می‌تواند. این به عنوان طرح یک خواستهٔ عمومی در دانشگاه‌هاست، تا إن شاء اللّه همه آن را دنبال کنند.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

عدّه‌ای باید فضاسازی کنند و این را به عنوان یک مطالبهٔ عمومی در بیاورند؛ دستگاه‌های تولیدِ علم هم- مانند محیطهای پژوهشگاهی، تحقیقات، کلاسهای دانشگاهی، دانشجویان و اساتید- باید آن را دنبال کنند.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

ما از تک‌تک دانشجویان توقّع نداریم تولیدِ علم کنند. اصلًا این مسئله به این صورت، فردی نیست و شاید هم همه توانایی تولیدِ علم را ندارند؛ باید این به عنوان یک مطالبهٔ عمومی درآید و سنّت کار در دانشگاه شود تا فقط به فکر یاد گرفتن آنچه دیگران به دست آورده‌اند، نباشیم؛ بلکه افزودن بر ذخیرهٔ به دست آمده به وسیلهٔ دیگران را هم وجههٔ همّت خود قرار دهیم.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

یک مسئله، مسألهٔ کنونی امریکا و جمهوری اسلامی است؛ مسأله‌ای که ذهنها و دلها و تحلیلها را در حجم زیادی به خودش متوجّه کرده است. من اجمالی از این مسئله را عرض می‌کنم و بعد به مسألهٔ دوم می‌پردازم که بیشتر به شما جوانان ارتباط پیدا می‌کند؛ یعنی همین شعارهای اساسی که در این چند سال داده شده و آنچه بیش از همه به دانشگاه‌ها ارتباط پیدا می‌کند، جنبش تولید علم و جنبش نرم‌افزاری است، یا جنبش عدالتخواهی که اصلًا خطاب به دانشجویان بود، یا حرکت مبارزه با فساد. چند شعارِ این‌گونه در این چند سال داده شد و مایلم مقداری راجع به این‌ها صحبت کنم.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

شعارهای دیگر، جنبش عدالتخواهی- در بلند مدّت- جنبش نرم‌افزاری و جنبش تولید علم بوده است. البته جنبش تولید علم، بدون پیشرفت علم ممکن نیست. بدون پیشرفت علم، در این دنیای متنوّع نمی‌شود رقابت کرد و پیش رفت؛ حتماً پیشرفت علم لازم است. این، وظیفهٔ دانشگاه‌ها و دانشجویان و اساتید را بسیار سنگین می‌کند.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم

ما به دلایل مشخّصِ تاریخی از کاروان علم دنیا عقب افتاده‌ایم- این را نمی‌توانیم انکار کنیم؛ واقعیتها پیش روی ماست- و این در حالی است که توانایی عالم شدن، تولید علم کردن و مرزهای دانش را از آنچه هست، فراتر بردن، در میان ملت ما کاملًا وجود داشته است. این ظلم تاریخی به ما شده است. آنچه شما امروز از پیشرفت و گسترش علم، علاقهٔ به علم و بالاخره مطرح شدن علم به عنوان یک مسألهٔ اساسی در جامعه مشاهده می‌کنید، مربوط به بعد از انقلاب است. قبل از انقلاب، علم مهجور بود. دانشگاه بود، علما بودند؛ اما علم به معنای حقیقی کلمه، یکی از مسائل کشور محسوب نمی‌شد. در طول سالهای متمادی همین‌طور بود و ملت ما از کاروان علم عقب افتاد.
ما اکنون می‌خواهیم این عقب‌ماندگی و این تأخیر تاریخی را به نحوی جبران کنیم. باید چه‌کار کنیم؟ اگر با نگاه و محاسبات عادّی بنگریم، می‌بینیم فاصله زیاد است. اتّفاقاً وسیلهٔ تحرّک آن‌ها هم سریع‌السّیرتر از وسیلهٔ تحرّک شماست؛ پس باید روز به روز فاصله زیادتر شود؛ ما محکوم به این هستیم. آیا این درست است؟ همان راهی که آن‌ها رفته‌اند، ما هم ادامه می‌دهیم و فکر می‌کنیم باید ادامه داد. می‌گوییم بالاخره آن‌ها از این راه رفته‌اند، ما هم باید برویم. راه پیموده‌شده‌ای است؛ اما فاصلهٔ آن‌ها با ما زیاد است. من یک‌وقت در یکی از همین مجموعه‌ها به دوستان دانشگاهی گفتم: ما می‌رفتیم؛ او به دوچرخه دست یافت و فاصله‌اش را با من زیاد کرد. بعد چون فاصلهٔ زیادی باید می‌پیمود، به اتومبیل دسترسی پیدا کرد و از آن بهره برد؛ اما بنده تازه به دوچرخه رسیده‌ام! به این ترتیب باز فاصله بیشتر شده است. او اکنون به وسیلهٔ سریع‌السّیرتری رسیده است؛ آیا بنده باید بنشینم غبار حرکتش را تماشا کنم و یا در حسرت این پیشرفت، غمگین شوم و بسوزم و بسازم؟ ما باید چه‌کار کنیم؟
جنبش تولید علم- که بنده دو سه سال است آن را در دانشگاه‌ها تکرار می‌کنم- ناظر به این قضیه است. تولید علم یعنی رفتن از راه‌هایی که به نظر، راه‌های نارفته‌ای است. البته این به آن معنا نیست که ما راه‌هایی را که دیگران رفته‌اند، نرویم و به تجربه‌های دیگران بی‌اعتنایی کنیم؛ بلکه به این معناست که به فکر باشیم. در این دنیای عظیم و در این طبیعت بزرگ، ناشناخته‌های فراوانی وجود دارد که دانش پیشرفتهٔ امروز هنوز به آن‌ها دست نیافته است. ناشناخته‌ها بسیار فراوان است و به گمان زیاد به‌مراتب بیشتر از چیزهایی است که بشر تاکنون به آن‌ها دست یافته است. باید دقّت کنیم، فکر کنیم و به دنبال کشف ناشناخته‌ها باشیم. باید همان استعدادی را که گفته شد و بنده هم می‌دانم مغز و فکر ایرانی آن را دارد، به کار بیندازیم. راه‌های میان‌بُر را پیدا کنیم و از بدعت و نوآوری در وادی علم، بیمناک نباشیم. این حرکت باید در دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی ما به صورت انگیزه‌ای عام، امری مقدّس و یک عبادت تلقّی شود. همهٔ رشته‌های علوم باید به این صورت درآید. ما باید این جرأت را داشته باشیم که فکر کنیم می‌توانیم نوآوری کنیم.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم

۱۳۸۲ تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران

تولید علم یعنی رفتن از راه‌هایی که به نظر، راه‌های نارفته‌ای است۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار اساتید دانشگاه شهید بهشتی
تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری، پیشرفت علمی ایران

۱۳۸۲ پیشرفت علمی ایران، تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری

جنبش تولید علم، بدون پیشرفت علم ممکن نیست. بدون پیشرفت علم، در این دنیای متنوع نمی‌شود رقابت کرد و پیش رفت؛ حتما پیشرفت علم لازم است.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
پیشرفت علمی ایران، تولید علم، پیشرفت علمی و فناوری

۱۳۸۲ پیشرفت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم

جنبش تولید علم ، بدون پیشرفت علم ممکن نیست.۱۳۸۲/۰۲/۲۲
بیانات در دیدار دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی
پیشرفت علمی ایران، پیشرفت علمی و فناوری، تولید علم

۱۳۸۱ جوان، جهاد

همکاری، اخلاق اسلامی، تحصیل علم و دانش، تحقیق و پژوهش علمی، تولید علم، حرکت علمی ایران، عرصه علم، جهاد علمی، جهاد سیاسی، جهاد فرهنگی
من جوانان عزیز را به یک مجاهدت حقیقی دعوت می‌کنم. مجاهدت فقط جنگیدن و به میدان جنگ رفتن نیست. کوشش در میدان علم، اخلاق، همکاریهای سیاسی و تحقیق نیز برای مردم جهاد محسوب می‌شود.۱۳۸۱/۱۲/۰۶
بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان
جوان، جهاد، همکاری، اخلاق اسلامی، تحصیل علم و دانش، تحقیق و پژوهش علمی، تولید علم، حرکت علمی ایران، عرصه علم، جهاد علمی، جهاد سیاسی، جهاد فرهنگی

۱۳۸۱ جهاد، تحقیق و پژوهش علمی

اخلاق اسلامی، همکاری، تولید علم، حرکت علمی ایران، عرصه علم، تحصیل علم و دانش، جهاد علمی، جهاد سیاسی، جهاد فرهنگی
کوشش در میدان علم، اخلاق، همکاریهای سیاسی و تحقیق نیز برای مردم جهاد محسوب می‌شود.۱۳۸۱/۱۲/۰۶
بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان
جهاد، تحقیق و پژوهش علمی، اخلاق اسلامی، همکاری، تولید علم، حرکت علمی ایران، عرصه علم، تحصیل علم و دانش، جهاد علمی، جهاد سیاسی، جهاد فرهنگی

۱۳۸۱ تولید علم

متأسفانه گروهی بدنبال سیاست‌زدگی و گروهی بدنبال سیاست‌زدائی، دائماً تبدیل فضای فرهنگی کشور را به سکوت مرداب‌گونه یا تلاطم گرداب‌وار، می‌خواهند تا در این بلبشو، فقط صاحبان قدرت و ثروت و تریبون، بتوانند تأثیرگذار و جریان ساز باشند و سطح تفکر اجتماعی را پائین آورده و همه فرصت ملی را هدر دهند و اعصاب ملت را بفرسایند و درگیری‌های غلط و منحط قبیله‌ای یا فرهنگ فاسد بیگانه را رواج دهند و در نتیجه صاحبان خرد و احساس، ساکت و مسکوت بمانند و صاحبدلان و خردمندان، برکنار و در حاشیه مانده و منزوی، خسته و فراموش شوند. در چنین فضائی، جامعه به جلو نخواهد رفت و دعواها، تکراری و ثابت و سطحی و نازل می‌گردد، هیچ فکری تولید و حرف تازه‌ای گفته نمی‌شود، عده‌ای مدام خود را تکرار می‌کنند و عده‌ای دیگر تنها غرب را ترجمه می‌کنند و جامعه و حکومت نیز که تابع نخبگان خویش‌اند، دچار انفعال و عقبگرد می‌شوند. چنانچه در نامه خود توجه کرده‌اید، برای بیدار کردن عقل جمعی، چاره‌ای جز مشاوره و مناظره نیست و بدون فضای انتقادی سالم و بدون آزادی بیان و گفتگوی آزاد با «حمایت حکومت اسلامی» و «هدایت علماء و صاحبنظران»، تولید علم و اندیشه دینی و در نتیجه، تمدن‌سازی و جامعه‌پردازی، ناممکن یا بسیار مشکل خواهد بود. برای علاج بیماری‌ها و هتاکی‌ها و مهار هرج‌ومرج فرهنگی نیز بهترین راه، همین است که آزادی بیان در چارچوب قانون و تولید نظریه در چارچوب اسلام، حمایت و نهادینه شود. بنظر می‌رسد که هر سه روش پیشنهادی شما یعنی تشکیل ۱) «کرسی‌های نظریه‌پردازی» ۲) «کرسی‌های پاسخ به سؤالات و شبهات» و ۳) «کرسی‌های نقد و مناظره»، روشهائی عملی و معقول باشند و خوب است که حمایت و مدیریت شوند به‌نحوی‌که هرچه بیشتر، مجال علم، گسترش یافته و فضا بر دکان‌داران و فریبکاران و راهزنان راه علم و دین، تنگ‌تر شود.۱۳۸۱/۱۱/۱۶
پاسخ به نامه جمعی از دانش آموختگان و پژوهشگران حوزه علمیه در مورد کرسی‌های نظریه پردازی
تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم

ما باید این تجربیات ناشی از مباحثه و گفتگوی سالم و محترمانه و شجاعانه را به صورت تجربه‌های انباشته‌ای درآوریم تا بتوانیم از آن‌ها استفاده کنیم و علم را بارور نماییم. عین همین قضیه در دانشگاه وجود دارد. بارها گفته‌ام، این نهضت نرم‌افزاری که من این همه در دیدارهای دانشگاهی بر روی آن تأکید کردم، به همین معناست. ما باید علم و فرهنگ را تولید نماییم و باید کار اساسی کنیم. حکومت باید به صورت آشکار از برخورد افکار به صورت سالم حمایت کند.۱۳۸۱/۱۱/۰۸
بیانات در دیدار جمعی از اعضای انجمن قلم
تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم

برای اینکه انسان به قلّه برسد، راه وجود دارد؛ باید آن راه را شناخت. هیچ مانعی ندارد که ما یک نقشهٔ راهنما داشته باشیم و بگوییم راه‌هایی که به قلّه می‌رود، این‌هاست و این نقشهٔ راهنما را در جیبمان نگه داریم و از آن حفاظت کنیم. این کار به معنای این نیست که ما متحجّریم، بلکه به معنای این است که ما عاقلیم و می‌دانیم که بدون این نقشهٔ هدایت، حرکت کردنِ نااندیشیده ما را به سقوط منتهی خواهد کرد. بنابراین، این کارها لازم است. امروز ما احتیاج مبرمی داریم به اینکه تفکّر آزاداندیشانه- که با آن فرهنگ و علم تولید خواهد شد و گسترش و توسعهٔ واقعی پیدا خواهد کرد- در جامعه رشد پیدا کند و بتواند استعدادهای افراد را به سمت خود جذب نماید. امیدواریم که عناصر مستعد، با همّت و با توکّل- چه در حوزه، چه در دانشگاه و چه در مجموعه‌هایی مثل مجموعهٔ شما- قدر این کارها را بدانند. شما در مجموعهٔ خودتان اصلًا شک نکنید که نفسِ این جمع شدن دور هم یک نعمت بزرگ و یک کار حقیقی است که انجام گرفته است. مبادا بگذارید این کار، باطل و ضایع شود. از آن استفاده کنید و إن شاء اللّه کارهای بعدی را بر این اساس مترتّب نمایید.۱۳۸۱/۱۱/۰۸
بیانات در دیدار جمعی از اعضای انجمن قلم
تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم

آنچه ما را تشجیع می‌کند که این فکر را دنبال کنیم، وجود استعدادها در داخل کشور است. اما دوستان! استعداد به تنهایی کافی نیست. تأکید بنده این است: استعداد شرط لازم است، نه شرط کافی. در کنار استعداد، تلاش و مجاهدت عالمان، اندیشمندان و استادان هم لازم است. این به معنای نفی وظیفهٔ دستگاه‌های دولتی در زمینه‌هایی که وظیفه دارند نیست؛ به معنای نادیده گرفتن مشکلات اساتید هم نیست. این خود یک حقیقت و توقّع بجایی است که باید اهل علم در محیط دانشگاه به تولید علم، به نگاه مبتکرانه و سازنده در زمینهٔ علم- به همان چیزی که بنده از آن به نهضت نرم‌افزاری در محیط علمی تعبیر کردم- بپردازند؛ ما نیاز به این موضوع داریم. البته دستگاه‌های دولتی بزرگترین مسئولیت را دارند.۱۳۸۱/۰۸/۲۲
بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها
تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم، جنبش نرم افزاری، جامعه علمی کشور

همّت جامعهٔ علمی ما باید به تولید علم گماشته شود.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم، جنبش نرم افزاری، جامعه علمی کشور

۱۳۸۱ ایران، جنبش نرم افزاری

تولید علم، پیشرفت علمی ایران، مرجعیت علمی
ما می‌توانیم تصوّر کنیم یک روز ایران تولید کنندهٔ خلاقّ علم شود.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
ایران، جنبش نرم افزاری، تولید علم، پیشرفت علمی ایران، مرجعیت علمی

۱۳۸۱ جنبش نرم افزاری، تولید علم، خط شکنی علمی، خلاقیت

در تولید علم باید راه نو، فکر نو و بن بست شکنی را وجههٔ همّت خود قرار دهید.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
جنبش نرم افزاری، تولید علم، خط شکنی علمی، خلاقیت

۱۳۸۱ جنبش نرم افزاری، تولید علم

امروز ما به جنبش نرم افزاری احتیاج داریم. یک جنبش، حرکت و تلاش عمومی لازم است.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
جنبش نرم افزاری، تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم

شما که از استعدادی برخوردار هستید و فرض هم می‌کنیم که إن شاء اللّه امکانات برای تکامل و تعالیِ علمی و فکری شما فراهم شود و بتوانید در همان رشته‌هایی که مورد علاقه‌تان است، کار علمی بکنید، همّتتان باید به چه چیزی گماشته شود؟ آن چیزی که به نظرم از همه مهم‌تر می‌آید، این است که همّت جامعهٔ علمی ما باید به تولید علم گماشته شود. ما نباید به ترجمه و فراگیری اندوخته‌های دیگران اکتفا کنیم. نه اینکه فرانگیریم؛ هیچ‌کس نمی‌گوید از دیگران فرانگیریم؛ چرا، باید فراگرفت؛ لیکن علم را باید تولید کرد.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم

وقتی بنا باشد علم در جامعه رشد پیدا کند، البته مسئولان باید امکانات را فراهم کنند. حرفی که من می‌زنم، به شما می‌گویم؛ من به آقای دکتر «معین» و دوستان دولت و وزارت، چیز دیگری می‌گویم؛ به آن‌ها می‌گویم باید کمک کنند؛ بارها هم صحبت کرده‌ایم. اما به شما عزیزان خودم که مثل فرزندان من هستید، عرض می‌کنم: دنبال تولید علم، ژرف‌بینی و ژرف‌یابی در علم باشید. حال که هوش و استعداد و آمادگی ذهنی دارید، همّت را به این کار بگمارید. به اینکه چارچوبهای عادّی را یاد بگیرید، یا در فلان چیز- به قول شما- نمره بیاورید، فکر نکنید؛ به علم فکر کنید. البته این، فرهنگ حمایت از علم و پژوهش و کارهای مدیریّتی را لازم دارد. اما عامل دیگری که ممکن است حتّی بر عوامل قبلی غلبه کند، میل و علاقه و اراده و خواست شماست. همّت کنید کشور را از لحاظ علمی بسازید.
مخاطب من، جمع معدود شما نیست. نخبگانی در ردیف شما در کشور هستند که یا قبل از شما بوده‌اند و یا بعد از شما خواهند آمد. نخبگان علمی در هر رشته‌ای که هستند، باید برای تقویت و تولید علم در داخل تلاش کنند. این کشور بحمد اللّه از این امکانات برخوردار است. امروز به برکت انقلاب، راه اندیشیدن باز شده است؛ اما یک روز بود که اصلًا چنین اجازه‌ای داده نمی‌شد. شما ببینید قبل از انقلاب، در همین محیط دانشگاهی کشور، اصلًا این فکر راه نداشت که یک ایرانی ممکن است بتواند در ساختن علمی کشور خود، با استقلال حرکت کند. بعضی از شما دوستان گفتید و درست هم گفتید که برنامه‌های علمی و تحصیلی و آموزشی در کشور ما چیزی بود که دیگران برای کشوری که باید همیشه از آن استفاده کنند و آن را استثمار نمایند، طرّاحی کرده بودند و همان عمل می‌شد. فرهنگی هم در کنارش وجود داشت؛ فرهنگ وابستگی علمی و عملی به غرب و بزرگ انگاشتن غرب؛ به طوری که اصلًا نمی‌شود به سایهٔ او رسید؛ چه برسد که به خود او رسید و اصلًا او را عقب گذاشت. انقلاب آمد این‌ها را به هم زد.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم

۱۳۸۱ تولید علم، نخبگان علمی، جنبش نرم افزاری، جنبش نرم افزاری

دنبال تولید علم، ژرف بینی و ژرف یابی در علم باشید.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم، نخبگان علمی، جنبش نرم افزاری، جنبش نرم افزاری

۱۳۸۱ تولید علم

نخبگان، نخبگان علمی، پیشرفت علمی ایران، جنبش نرم افزاری
نخبگان علمی در هر رشته‌ای که هستند، باید برای تقویت و تولید علم در داخل تلاش کنند.۱۳۸۱/۰۷/۰۳
بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی
تولید علم، نخبگان، نخبگان علمی، پیشرفت علمی ایران، جنبش نرم افزاری

۱۳۸۰ تولید علم

در دوران ورود دانش جدید به کشور ما، آنچه که وارد شد، عبارت بود از تقلید و ترجمه. البته منظورم ترجمه یک اثر ارزشمند نیست- که یک کار لازم است- منظورم فکر و ذائقه و روحیه ترجمه‌ای است؛ یعنی قدرت ابتکار را از یک ملت گرفتن؛ شجاعت حرف نو را از یک ملت گرفتن؛ همه‌اش توی سر او زدن؛ به او این‌طور تلقین کردن که اگر می‌خواهی به جایی برسی و آدم شوی، باید همان کاری را بکنی که غربی‌ها کردند و از آن سرسوزنی تخطّی نکنی! به مردم ما و محیطهای علمی، این‌گونه یاد دادند. اجازه ابتکار و نوآوری و خلاقیت علم را ندادند. علم و فکر را باید تولید کرد. این‌ها نه در علوم تجربی، نه در علوم انسانی و نه در علوم سیاسی و اجتماعی، برای آفرینش علمی میدان ندادند. لذا وضع این‌گونه است که امروز ملاحظه می‌کنید.۱۳۸۰/۰۸/۱۲
بیانات در دیدار جوانان استان اصفهان
تولید علم

۱۳۷۹ تولید علم

انقلاب هم به دانشگاه خدمات بزرگی کرد. به نظر من بزرگترین خدمت انقلاب به دانشگاه دو چیز بود: یکی اینکه احساس هویّت مستقل ملی را به دانشگاه داد و دانشگاه را از رو به بیگانه داشتن و مجذوب و مبهوت بیگانه بودن و منفعل در مقابل بیگانه بودن نجات داد. قبل از انقلاب این‌گونه بود. دوم اینکه دانشگاه را با مردم آشتی داد. دانشگاهِ قبل از انقلاب، یک جزیرهٔ تک‌افتاده در میان اقیانوس خروشان مردم بود. از عناصر استثنائیِ استاد و دانشجوی مؤمن و متعهّد و خوب که بگذریم، در آن موقع محیط غالب دانشگاه این‌گونه بود که اگر شما به دانشگاه وارد می‌شدید، باید به فرهنگ عمومی، به ایمان عمومی، به باورهای عمومی و به دل‌بستگیهای مردمی پشت می‌کردید. محیط دانشگاه برای اکثریت بزرگی از استاد و دانشجو، محیط دغدغه‌های صرفاً شخصی بود. غیر از عدّه‌ای که سیاسی و مبارز بودند، دغدغهٔ سایر افراد، دغدغه‌های شخصی بود. دغدغه‌های اجتماعی نداشتند و دردهای جامعهٔ خودشان را حس نمی‌کردند. مهم‌ترین آرزو برای یک دانشجو در آن هنگام این بود که بتواند وسیله‌ای به دست آورد و خودش را به خارج از مرزها برساند. دانشگاه مجذوب غرب بود و نمی‌خواست نوآوری کند. نه اینکه استاد و دانشجو میل به این معنا نداشتند؛ فرهنگ غالب بر دانشگاه، این فرهنگ نبود. فرهنگ وابستگی بود که رژیم شاه هم آن را به شدّت ترویج می‌کرد. کسانی هم که در داخل دانشگاه داعیهٔ روشن‌فکری داشتند، روشن‌فکران مردمی نبودند؛ روشن‌فکرهای کافه‌ای و بریدهٔ از مردم بودند! بسیاری از آن‌ها بعد از انقلاب رفتند و امروز در کشورهای اروپایی بازهم کافه‌ای‌اند و بیشترین محیطشان، محیط کافه‌هاست! دانشگاه چنین وضعی داشت. انقلاب، دانشگاه را از این دو آفت بزرگ نجات داد؛ دانشگاه را خوداندیش، مستقل، دارای اعتماد به نفس، دارای قدرت تولید تولید فکر و تولید علم مرتبط با قشرهای مختلف مردم، مرتبط با فرهنگ مردمی و متّصل به دل‌بستگیها و عشقها و جاذبه‌های موجود میان مردم قرار داد. این اهمیت بسیار زیادی دارد.۱۳۷۹/۱۲/۰۹
بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر
تولید علم

۱۳۷۹ تولید علم

یکی از وظایف مهم دانشگاه‌ها عبارت است از نواندیشی علمی. مسألهٔ تحجّر، فقط بلای محیطهای دینی و افکار دینی نیست؛ در همهٔ محیطها، تحجّر، ایستایی و پایبند بودن به جزمی گرایی‌هایی که بر انسان تحمیل شده بدون اینکه منطق درستی به دنبالش باشد یک بلاست. آنچه که برای یک محیط علمی و دانشگاهی وظیفهٔ آرمانی محسوب می‌شود، این است که در زمینهٔ مسائل علمی، نواندیش باشد. معنای واقعی تولید علم این است. تولید علم، فقط انتقال علم نیست؛ نوآوری علمی در درجهٔ اوّلِ اهمیت است. این را من از این جهت می‌گویم که باید یک فرهنگ بشود. این نواندیشی، فقط مخصوص اساتید نیست؛ مخاطب آن، دانشجویان و کلّ محیط علمی هم است. البته برای نوآوری علمی که در فرهنگ معارف اسلامی از آن به اجتهاد تعبیر می‌شود دو چیز لازم است: یکی قدرت علمی و دیگری جرأت علمی. البته قدرت علمی چیز مهمی است. هوش وافر، ذخیرهٔ علمیِ لازم و مجاهدت فراوان برای فراگیری، از عواملی است که برای به دست آمدن قدرت علمی، لازم است؛ اما این کافی نیست. ایبسا کسانی که از قدرت علمی هم برخوردارند، اما ذخیرهٔ انباشتهٔ علمی آن‌ها هیچ جا کاربُرد ندارد؛ کاروان علم را جلو نمی‌برد و یک ملت را از لحاظ علمی به اعتلاء نمی‌رساند. بنابراین جرأت علمی لازم است.۱۳۷۹/۱۲/۰۹
بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر
تولید علم

۱۳۷۹ تولید علم

من کسی را به آنارشیزم علمی و به مهمل‌گویی علمی توصیه نمی‌کنم. در هر زمینه‌ای، کسانی که از دانشی برخوردار نیستند، اگر بخواهند به خیال خودشان نوآوری کنند، به مهمل‌گویی می‌افتند. ما در زمینهٔ برخی از علوم انسانی و معارف دینی این را می‌بینیم. آدم‌های ناوارد بدون اینکه از ذخیره و سواد کافی برخوردار باشند، وارد میدان می‌شوند و حرف می‌زنند و به خیال خودشان نوآوری می‌کنند؛ که در واقع نوآوری نیست، مهمل‌گویی است. بنابراین در زمینهٔ مسائل علمی، من این را توصیه نمی‌کنم. باید فراگرفت؛ اما نباید صرفاً مصرف‌کنندهٔ فرآورده‌های علمی دیگران بود. باید علم را به معنای حقیقی کلمه تولید کرد. البته این کار، روشمندی و ضابطه لازم دارد. مهم این است که روح نوآوری علمی در محیط دانشگاه زنده شود و زنده بماند. خوشبختانه من این شوق و میل را در دانشجویان احساس کرده بودم و در اساتید هم آن را می‌بینم. این‌ها باید دست به دست هم بدهد و سطح علمی کشور را بالا ببرد. آن وقتی‌که علم با هدایت ایمان، عواطف صحیح و معرفت روشن‌بینانه و آگاهانه همراه شود، معجزه‌های بزرگی می‌کند و کشور ما می‌تواند در انتظار این معجزه‌ها بماند.۱۳۷۹/۱۲/۰۹
بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر
تولید علم

۱۳۷۹ تولید علم، دانشگاه‏

آنچه که برای یک محیط علمی و دانشگاهی وظیفهٔ آرمانی محسوب می‌شود، این است که در زمینهٔ مسائل علمی، نواندیش باشد. معنای واقعی تولید علم این است.۱۳۷۹/۱۲/۰۹
بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر
تولید علم، دانشگاه‏

۱۳۷۹ تولید علم

تولید علم، فقط انتقال علم نیست؛ نوآوری علمی در درجهٔ اول اهمیت است.۱۳۷۹/۱۲/۰۹
بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر
تولید علم