صلوات بر محمد و آل محمد: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی « صلوات بر محمد و آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم‌ http://download.ghbook.ir/downloads/pdf/10000/72...» ایجاد کرد)
 
(اصلاح ارقام)
سطر ۱: سطر ۱:
−
   
+
  <div class="head1">صلوات بر محمد و آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم</div>
−
صلوات بر محمد و آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم‌
+
{{جعبه اطلاعات
−
http://download.ghbook.ir/downloads/pdf/10000/7298-fa-salavat.pdf
+
|نام  =صلوات بر محمد و آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم
 +
|عنوان = مشخصات کتاب
 +
|تصویر =[[Image:??????|200px]]
 +
|سبک سرآیند  = background:#ccf;
 +
|سبک برچسب  = background:#ddf;
 +
|سبک عنوان= background: #CCF;padding: 7px;border-top-left-radius: 20px;border-top-right-radius: 20px;border: 1px solid #aaa;border-bottom: none;
 +
|سرآیند۱  =
 +
|برچسب۲  =نویسنده
 +
|داده۲  =مرتضي عسگري؛ مترجم محمدجواد كرمي
 +
|برچسب۳ =زبان
 +
|داده۳ = فارسی
 +
|برچسب۴ =ناشر
 +
|داده۴ =مجمع علمي اسلامي
 +
|برچسب۵ =محل انتشارات
 +
|داده۵  =تهران
 +
|برچسب۶  =  تاریخ نشر
 +
|داده۶  =۱۳۷۶
 +
|برچسب۷  = شابک
 +
|داده۷  = ۹۶۴-۵۸۴۱-۳۳
 +
|برچسب۸  = دانلود
 +
|داده۸  =  [http://download.ghbook.ir/downloads/pdf/10000/7298-fa-salavat.pdf PDF]
 +
}}
 +
 
 +
 
  
−
مشخصات كتاب
 
−
‏سرشناسه : عسگري، مرتضي، - ۱۲۹۳
 
−
‏عنوان و نام پديدآور : صلوات بر محمد و آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم/ مرتضي عسگري؛ مترجم محمدجواد كرمي
 
−
‏مشخصات نشر : [تهران]: مجمع علمي اسلامي، ۱۳۷۶.
 
−
‏مشخصات ظاهري : ۳۰ ص؛ ۵/۱۱ x۱۶س‌م
 
−
‏فروست : (بر گستره كتاب و سنت‌۳)
 
−
‏شابك : 964-5841-33-X۱۰۰۰ريال ؛ 964-5841-33-X۱۰۰۰ريال
 
−
‏وضعيت فهرست نويسي : فهرستنويسي قبلي
 
−
‏يادداشت : عنوان اصلي: من سنن النبي صلي‌الله عليه و آله الصلاه علي محمد و ال محمد صلي الله عليه و آله.
 
−
‏يادداشت : عنوان روي جلد: صلوات بر محمد و آل محمد از سنت‌هاي رسول خدا صلي الله عليه و آله است.
 
−
‏يادداشت : كتابنامه به‌صورت زيرنويس
 
−
‏عنوان روي جلد : صلوات بر محمد و آل محمد از سنت‌هاي رسول خدا صلي الله عليه و آله است.
 
−
‏عنوان ديگر : صلوات بر محمد و آل محمد از سنت‌هاي رسول خدا صلي الله عليه و آله است
 
−
‏موضوع : صلوات
 
−
‏موضوع : صلوات -- احاديث
 
−
‏شناسه افزوده : كرمي، محمدجواد، مترجم
 
−
‏شناسه افزوده : مجمع علمي اسلامي
 
−
‏رده بندي كنگره : BP۲۶۶/ع‌۵م‌۸۰۴۱ ۱۳۷۶
 
−
‏رده بندي ديويي : ۲۹۷/۷۷
 
−
‏شماره كتابشناسي ملي : م‌۸۲-۴۲۳
 
 
فضيلت صلوات بر پيامبر و آل او
 
فضيلت صلوات بر پيامبر و آل او
−
1. در كنزل العمال از حسن از پيامبر خدا روايت كند كه فرمود: أكْثِرُوا الصَّلاه عَلَيَّ، فَإنَّ صَلاتَكُمْ عَلَيَّ مَغْفِرَه لِذُنُوبِكُمْ؛ صلوات بر من را بسيار كنيد، زيرا، صلوات شما بر من مايه آمرزش گناهانتان است [1] . 2. نيز، از ابودرداء از رسول خدا(ص) است كه فرمود: مَنْ صَلّي عَلَيَّ حينَ يُصْبِحُ عَشْراً وَ حينَ يُمْسي عَشْراً أدْرَكَتْهُ شَفاعَتي؛ كسي كه در هر صبح و شام ده بار بر من صلوات فرستد، شفاعت من او را فرا گيرد [2] . 3. از سهل بن سعد آورده است: قَدِمَ رَسُولُ اللَّه(ص) فَإذا بِأبي طَلْحَه، فَقامَ إلَيْهِ فَتَلَقَّاهُ فَقالَ: بِأبي اَنْتَ وَ اُمّي يا رَسُولَ اللَّه إنّي لَأرَي السُّرُورَ في وَجْهِكَ، قالَ(ص): تاني جبرئيلُ آنفاً فَقالَ: يا مُحمّد! مَنْ صَلّي عَلَيْكَ مَرَّه كَتَبَ اللَّهُ بِها عَشْرَ حَسَناتٍ وَ مَحي عَنْهُ عَشْرَ سَيِّئاتٍ وَ رَفَعَ لَهُ بِها عَشْرَ دَرَجاتٍ؛ رسول خدا(ص) وارد شد كه ابو طلحه به سوي او شتافت و از او استقبال كرد و گفت: «پدر و مادرم فدايت اي رسول خدا! چهره شما را مسرور مي بينم.» فرمود: «جبرئيل به تازگي نزد من آمد و گفت: اي محمد! هر كس يك بار بر تو صلوات فرستد، خداوند، ده حسنه پاداشش داده، ده سيئه و بدي را از او زدوده و ده درجه بالايش مي برد [3] .» 4. در صحيح مسلم، سنن ترمذي، سنن نسائي، مسند احمد و غير آن از ابو هريره آمده است كه: رسول خدا(ص) فرمود: مَنْ صَلّي عَلَيَّ واحِداً صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْراً [4] ؛ هر كس يك صلوات بر من فرستد، خداوند ده بار بر او صلوات فرستد [5] . 5. در كنزل العمال از عمار ياسر از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: إنَّ اللَّهَ أعْطي مَلَكاً مِنَ الْملائكه أسْماعَ الخَلْق، فَهُوَ قائمٌ عَلي قَبْري إلي يَوْمِ القِيامه لا يُصَلّي عَلَيَّ اَحَدٌ صَلاه إلاّ سَمَّاهُ بِاسْمِه وَ اسمِ أبيه و قالَ: يا مُحمّد صَلّي عَلَيك فُلانُ بن فُلان. وَ قَدْ ضَمِنَ لي رَبّي - تَبارَكَ وَ تَعالي- انّه أردُّ عَلَيه بِكُلِّ صَلاه عَشْرا؛ خداوند فرشته اي از فرشتگان را به اندازه همه مردم شنوائي داده و او تا روز قيامت بر قبر من ايستاده است. هيچ كس بر من صلواتي نمي فرستد مگر آنكه او را به نام و نام پدر معرفي كرده و گويد: اي محمد! فلاني پسر فلان بر تو صلوات فرستاد. پروردگار والاي من ضمانت كرده كه هر صلواتش را ده بار به او باز گردانم [6] . 6. در سنن ابوداود و ترمذي و نسائي و مسند احمد و مستدرك از فضاله بن عبيد آورده اند كه گفت [7] : سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) رَجُلاً يَدعُو فِي الصَّلاه وَ لَمْ يَذْكُر اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ يُصَلِّ عَلَي النَّبي فَقالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «عَجَّلَ هذا» ثُمَّ دَعاهُ وَ قالَ لَهُ وَ لِغَيْرِهِ: إذا صَلّي اَحَدُكُمْ فَلْيَبْدأ بِتَحْميدِ اللَّهِ وَ الثَّناءِ عَلَيْه ثُمَّ لِيُصَلِّ عَلَي النَّبي(ص) ثُمَّ لِيَدْعُ بَعْدُ ما شاءَ؛ رسول خدا(ص) شنيدند مردي در نماز دعا مي كند، ولي نه خدا را ياد كرد و نه صلوات بر پيامبر خدا(ص) فرستاد. رسول اللَّه(ص) فرمودند: «او شتاب كرد.» سپس وي را فرا خواند و به او و ديگران فرمود: «هر گاه يكي از شما نماز خواند، ابتدا حمد و ثناي الهي كند، سپس بر پيامبر خدا(ص) صلوات فرستد، پس از آن هر چه خواست، از خدا بخواهد [8] .» 7. از سعد ساعدي از رسول خدا(ص) آورده اند كه فرمود: لا صَلاه لِمَنْ لا يُصَلّي عَلَي النَّبيّ(ص)؛ نماز كسي كه بر پيامبر(ص) صلوات نفرستد، نماز نيست [9] . 8. از جابر از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ فَقَدْ شَقي؛ كسي كه نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد يقيناً ستم كرده است [10] . 9. از امام حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَخَطَئ الصَّلاه عَلَيَّ خَطَئ طَريقَ الجَنَّه؛ كسي كه نام من نزد او برده شود و صلوات بر مرا نديده انگارد، راه بهشت را نديده انگاشته است [11] . 10. در مسند احمد و سنن ترمذي و غير آن، از حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: ألبَخيلُ مَنْ ذُكِرتُ عِنَدهُ فَلَم يُصَلِّ عَلَيَّ؛ بخيل كسي است كه نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد [12] .  
+
۱. در كنزل العمال از حسن از پيامبر خدا روايت كند كه فرمود: أكْثِرُوا الصَّلاه عَلَيَّ، فَإنَّ صَلاتَكُمْ عَلَيَّ مَغْفِرَه لِذُنُوبِكُمْ؛ صلوات بر من را بسيار كنيد، زيرا، صلوات شما بر من مايه آمرزش گناهانتان است [۱] . ۲. نيز، از ابودرداء از رسول خدا(ص) است كه فرمود: مَنْ صَلّي عَلَيَّ حينَ يُصْبِحُ عَشْراً وَ حينَ يُمْسي عَشْراً أدْرَكَتْهُ شَفاعَتي؛ كسي كه در هر صبح و شام ده بار بر من صلوات فرستد، شفاعت من او را فرا گيرد [۲] . ۳. از سهل بن سعد آورده است: قَدِمَ رَسُولُ اللَّه(ص) فَإذا بِأبي طَلْحَه، فَقامَ إلَيْهِ فَتَلَقَّاهُ فَقالَ: بِأبي اَنْتَ وَ اُمّي يا رَسُولَ اللَّه إنّي لَأرَي السُّرُورَ في وَجْهِكَ، قالَ(ص): تاني جبرئيلُ آنفاً فَقالَ: يا مُحمّد! مَنْ صَلّي عَلَيْكَ مَرَّه كَتَبَ اللَّهُ بِها عَشْرَ حَسَناتٍ وَ مَحي عَنْهُ عَشْرَ سَيِّئاتٍ وَ رَفَعَ لَهُ بِها عَشْرَ دَرَجاتٍ؛ رسول خدا(ص) وارد شد كه ابو طلحه به سوي او شتافت و از او استقبال كرد و گفت: «پدر و مادرم فدايت اي رسول خدا! چهره شما را مسرور مي بينم.» فرمود: «جبرئيل به تازگي نزد من آمد و گفت: اي محمد! هر كس يك بار بر تو صلوات فرستد، خداوند، ده حسنه پاداشش داده، ده سيئه و بدي را از او زدوده و ده درجه بالايش مي برد [۳] .» ۴. در صحيح مسلم، سنن ترمذي، سنن نسائي، مسند احمد و غير آن از ابو هريره آمده است كه: رسول خدا(ص) فرمود: مَنْ صَلّي عَلَيَّ واحِداً صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْراً [۴] ؛ هر كس يك صلوات بر من فرستد، خداوند ده بار بر او صلوات فرستد [۵] . ۵. در كنزل العمال از عمار ياسر از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: إنَّ اللَّهَ أعْطي مَلَكاً مِنَ الْملائكه أسْماعَ الخَلْق، فَهُوَ قائمٌ عَلي قَبْري إلي يَوْمِ القِيامه لا يُصَلّي عَلَيَّ اَحَدٌ صَلاه إلاّ سَمَّاهُ بِاسْمِه وَ اسمِ أبيه و قالَ: يا مُحمّد صَلّي عَلَيك فُلانُ بن فُلان. وَ قَدْ ضَمِنَ لي رَبّي - تَبارَكَ وَ تَعالي- انّه أردُّ عَلَيه بِكُلِّ صَلاه عَشْرا؛ خداوند فرشته اي از فرشتگان را به اندازه همه مردم شنوائي داده و او تا روز قيامت بر قبر من ايستاده است. هيچ كس بر من صلواتي نمي فرستد مگر آنكه او را به نام و نام پدر معرفي كرده و گويد: اي محمد! فلاني پسر فلان بر تو صلوات فرستاد. پروردگار والاي من ضمانت كرده كه هر صلواتش را ده بار به او باز گردانم [۶] . ۶. در سنن ابوداود و ترمذي و نسائي و مسند احمد و مستدرك از فضاله بن عبيد آورده اند كه گفت [۷] : سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) رَجُلاً يَدعُو فِي الصَّلاه وَ لَمْ يَذْكُر اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ يُصَلِّ عَلَي النَّبي فَقالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «عَجَّلَ هذا» ثُمَّ دَعاهُ وَ قالَ لَهُ وَ لِغَيْرِهِ: إذا صَلّي اَحَدُكُمْ فَلْيَبْدأ بِتَحْميدِ اللَّهِ وَ الثَّناءِ عَلَيْه ثُمَّ لِيُصَلِّ عَلَي النَّبي(ص) ثُمَّ لِيَدْعُ بَعْدُ ما شاءَ؛ رسول خدا(ص) شنيدند مردي در نماز دعا مي كند، ولي نه خدا را ياد كرد و نه صلوات بر پيامبر خدا(ص) فرستاد. رسول اللَّه(ص) فرمودند: «او شتاب كرد.» سپس وي را فرا خواند و به او و ديگران فرمود: «هر گاه يكي از شما نماز خواند، ابتدا حمد و ثناي الهي كند، سپس بر پيامبر خدا(ص) صلوات فرستد، پس از آن هر چه خواست، از خدا بخواهد [۸] .» ۷. از سعد ساعدي از رسول خدا(ص) آورده اند كه فرمود: لا صَلاه لِمَنْ لا يُصَلّي عَلَي النَّبيّ(ص)؛ نماز كسي كه بر پيامبر(ص) صلوات نفرستد، نماز نيست [۹] . ۸. از جابر از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ فَقَدْ شَقي؛ كسي كه نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد يقيناً ستم كرده است [۱۰] . ۹. از امام حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَخَطَئ الصَّلاه عَلَيَّ خَطَئ طَريقَ الجَنَّه؛ كسي كه نام من نزد او برده شود و صلوات بر مرا نديده انگارد، راه بهشت را نديده انگاشته است [۱۱] . ۱۰. در مسند احمد و سنن ترمذي و غير آن، از حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: ألبَخيلُ مَنْ ذُكِرتُ عِنَدهُ فَلَم يُصَلِّ عَلَيَّ؛ بخيل كسي است كه نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد [۱۲] .  
 
چگونه بر پيامبر(ص) صلوات بفرستيم؟
 
چگونه بر پيامبر(ص) صلوات بفرستيم؟
−
1. در كنزل العمال از امام علي بن ابي طالب(ع) روايت كند كه فرمود: قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! وَ كَيْفَ نُصَلّي عَلَيك؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيمَ وَ عَلي آلِ إبراهيمَ إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ (اصحاب) گفتند: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي [13] . 2. در صحيح مسلم، سنن ابو داود، ترمذي، نسائي، موطأ مالك، مسند احمد و سنن دارمي، از ابو مسعود انصاري روايت كنند كه گفت: رسول خدا(ص) آمد و با ما در مجلس سعد بن عباده نشست. بشير بن سعد - ابونعمان بن بشير - به او گفت: اي رسول خدا! خداوند ما را فرمان داده تا بر شما صلوات فرستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ راوي گويد: رسول خدا(ص) (به گونه اي) ساكت شد كه ما آرزو كرديم اي كاش او چنين سؤالي نكرده بود. سپس فرمود: «بگوئيد: خدوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم در جهانيان فزوني دادي. راستي را كه تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است كه دانستيد [14] .» 3. در صحيح بخاري، سنن نسائي و ابن ماجه و مسند احمد از ابو سعيد خدري روايت كنند كه گفت: قُلْتُ: يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلامُ عَلَيْك قَدْ عَرَفْناه فَكَيْفَ الصَّلاه؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم؛ گفتم اي رسول خدا! اين سلام بر شما بود، آن را دانستيم، صلوات (بر شما) چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسول خودت صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم بركت و فزوني دادي [15] . 4. در تفسير طبري و سيوطي از ابن عباس آورده اند: فَقُلْنا أو قالوا: يا رَسُولَ اللَّه! قَدْ علمنا السَّلام عَلَيْك فَكَيْفَ الصَّلاه عَلَيك؟ فقالَ: «أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ پس گفتيم - يا گفتند -: اي رسول خدا! سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، همانا تو ستوده و والائي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و والائي [16] .» 5. در سنن نسائي از زيد بن خارجه از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: صَلُّوا عَلَيَّ وَ اجْتهدوُا فِي الدُّعاءِ و قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ و عَلي آلِ مُحَمَّدٍ وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ بر من صلوات فرستيد و در دعا بكوشيد و بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش. همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي. راستي را كه تو ستوده و والائي [17] . 6. در سنن نسائي و مسند احمد از ابوطلحه روايت كنند كه گفت: قُلنا: يا رَسول اللَّه! كَيْفَ الصَّلاه عَليكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارَكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتيم: اي رسول خدا! صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي.» در روايت ديگري چنين است: مردي نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست. همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده ووالائي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي [18] . 7. در كنز العمال از طلحه روايت كنند كه گفت: قُلنا: يا رَسول اللَّه! قَدْ علمنا كَيفَ السّلام عَلَيْك، فَكَيْفَ الصَّلاه عَليكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ و بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتيم: اي رسول خدا! چگونگي سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و بر آل ابراهيم صلوات فرستادي و بركت و فزوني بخشيدي، راستي را كه تو ستوده و والائي [19] .» 8. در صحيح بخاري و مسلم، سنن ابو داود و دارمي و نسائي و ترمذي و ابن ماجه، مسند احمد، تفسير طبري و سيوطي از كعب ابن عجزه روايت كنند كه گفت: كُنْتُ جالِساً عِندَ النبي(ص) إذْ جْاءَ رجل فقالَ: قَدْ علمنا كَيفَ نسلّمُ عَليكَ يا رَسُول اللَّه فَكيفَ نصلّي عَلَيكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و علي آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ نزد پيامبر خدا(ص) نشسته بودم كه مردي آمد و گفت: اي رسول خدا! ما چگونه سلام كردن بر شما را دانستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو پسنديده و والائي. خداوندا بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و عظمائي [20] . 9. در مسند احمد و در المنثور سيوطي از برده خزاعي از رسول خدا(ص) روايت كنند كه فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَواتكَ وَ رَحْمتكَ وَ بَرَكاتكَ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما جَعَلْتَها عَلي إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ بگوئيد: خداوندا صلوات و رحمت و بركاتت را بر محمد و آل محمد ارزاني بخش، همان گونه كه آنها را بر ابراهيم ارزاني داشتي، راستي را كه تو ستوده و والائي [21] . 10. در كنز العمال از محمد بن عبداللَّه بن زيد از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم فِي الْعالمين إنَّك حَميدٌ مَجيدٌ، وَ السَّلام كَما عَلمتم؛ بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم در جهانيان بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است كه دانستيد [22] . 11. در تفسير طبري و سيوطي از ابراهيم در ذيل آيه شريفه: «ان اللَّه و ملائكته...» آورده اند كه: قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلام قَدْ عَرفْناه، فَكَيفَ الصَّلاه عَلَيكَ؟ فَقالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدكَ وَ رَسُولكَ وَ أهلِ بَيْتِهِ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتند: اي رسول خدا! اين سلام را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسولت و اهل بيت او صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي [23] . 12. در كنز العمال از ام المؤمنين عايشه روايت كند كه گفت: قالَ اَصحابُ النَّبيّ(ص): يا رَسُول اللَّه أُمِرنا أنْ نكثر الصَّلاه عَلَيكَ فِي اللَّيْلَه الغراء وَ اليَوْم الأزْهَرِ وَ أحبّ ما صَلّينا عَلَيكَ كَما تُحِبّ، قالَ: «قُولُوا: أللّهمّ صلّ علي مُحمّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلَ إبراهيم، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ كَما رحمتَ إبراهيم وَ آلَ إبراهيم، وَ بارِكْ عَلي مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم وَ آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ أمَّا السَّلامُ فَقَدْ عرفتم كَيْف هُوَ؛ صحابه پيامبر گفتد: اي رسول خدا! فرموده شديم تا در شب تار و روز روشن، صلوات بر شما را بسيار كنيم. (چه زيباست كه) محبوب ترين صلوات ما بر شما به گونه اي باشد كه دوست مي داريد، فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، و محمد و آل محمد را ببخشاي، همان گونه كه ابراهيم و آل ابراهيم را بخشودي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. اما كيفيت سلام را كه خود دانستيد [24] .
+
۱. در كنزل العمال از امام علي بن ابي طالب(ع) روايت كند كه فرمود: قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! وَ كَيْفَ نُصَلّي عَلَيك؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيمَ وَ عَلي آلِ إبراهيمَ إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ (اصحاب) گفتند: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي [۱۳] . ۲. در صحيح مسلم، سنن ابو داود، ترمذي، نسائي، موطأ مالك، مسند احمد و سنن دارمي، از ابو مسعود انصاري روايت كنند كه گفت: رسول خدا(ص) آمد و با ما در مجلس سعد بن عباده نشست. بشير بن سعد - ابونعمان بن بشير - به او گفت: اي رسول خدا! خداوند ما را فرمان داده تا بر شما صلوات فرستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ راوي گويد: رسول خدا(ص) (به گونه اي) ساكت شد كه ما آرزو كرديم اي كاش او چنين سؤالي نكرده بود. سپس فرمود: «بگوئيد: خدوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم در جهانيان فزوني دادي. راستي را كه تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است كه دانستيد [۱۴] .» ۳. در صحيح بخاري، سنن نسائي و ابن ماجه و مسند احمد از ابو سعيد خدري روايت كنند كه گفت: قُلْتُ: يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلامُ عَلَيْك قَدْ عَرَفْناه فَكَيْفَ الصَّلاه؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم؛ گفتم اي رسول خدا! اين سلام بر شما بود، آن را دانستيم، صلوات (بر شما) چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسول خودت صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم بركت و فزوني دادي [۱۵] . ۴. در تفسير طبري و سيوطي از ابن عباس آورده اند: فَقُلْنا أو قالوا: يا رَسُولَ اللَّه! قَدْ علمنا السَّلام عَلَيْك فَكَيْفَ الصَّلاه عَلَيك؟ فقالَ: «أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ پس گفتيم - يا گفتند -: اي رسول خدا! سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، همانا تو ستوده و والائي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و والائي [۱۶] .» ۵. در سنن نسائي از زيد بن خارجه از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: صَلُّوا عَلَيَّ وَ اجْتهدوُا فِي الدُّعاءِ و قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ و عَلي آلِ مُحَمَّدٍ وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ بر من صلوات فرستيد و در دعا بكوشيد و بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش. همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي. راستي را كه تو ستوده و والائي [۱۷] . ۶. در سنن نسائي و مسند احمد از ابوطلحه روايت كنند كه گفت: قُلنا: يا رَسول اللَّه! كَيْفَ الصَّلاه عَليكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارَكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتيم: اي رسول خدا! صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي.» در روايت ديگري چنين است: مردي نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست. همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده ووالائي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي [۱۸] . ۷. در كنز العمال از طلحه روايت كنند كه گفت: قُلنا: يا رَسول اللَّه! قَدْ علمنا كَيفَ السّلام عَلَيْك، فَكَيْفَ الصَّلاه عَليكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ و بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتيم: اي رسول خدا! چگونگي سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و بر آل ابراهيم صلوات فرستادي و بركت و فزوني بخشيدي، راستي را كه تو ستوده و والائي [۱۹] .» ۸. در صحيح بخاري و مسلم، سنن ابو داود و دارمي و نسائي و ترمذي و ابن ماجه، مسند احمد، تفسير طبري و سيوطي از كعب ابن عجزه روايت كنند كه گفت: كُنْتُ جالِساً عِندَ النبي(ص) إذْ جْاءَ رجل فقالَ: قَدْ علمنا كَيفَ نسلّمُ عَليكَ يا رَسُول اللَّه فَكيفَ نصلّي عَلَيكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و علي آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ نزد پيامبر خدا(ص) نشسته بودم كه مردي آمد و گفت: اي رسول خدا! ما چگونه سلام كردن بر شما را دانستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو پسنديده و والائي. خداوندا بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و عظمائي [۲۰] . ۹. در مسند احمد و در المنثور سيوطي از برده خزاعي از رسول خدا(ص) روايت كنند كه فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَواتكَ وَ رَحْمتكَ وَ بَرَكاتكَ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما جَعَلْتَها عَلي إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ بگوئيد: خداوندا صلوات و رحمت و بركاتت را بر محمد و آل محمد ارزاني بخش، همان گونه كه آنها را بر ابراهيم ارزاني داشتي، راستي را كه تو ستوده و والائي [۲۱] . ۱۰. در كنز العمال از محمد بن عبداللَّه بن زيد از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم فِي الْعالمين إنَّك حَميدٌ مَجيدٌ، وَ السَّلام كَما عَلمتم؛ بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم در جهانيان بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است كه دانستيد [۲۲] . ۱۱. در تفسير طبري و سيوطي از ابراهيم در ذيل آيه شريفه: «ان اللَّه و ملائكته...» آورده اند كه: قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلام قَدْ عَرفْناه، فَكَيفَ الصَّلاه عَلَيكَ؟ فَقالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدكَ وَ رَسُولكَ وَ أهلِ بَيْتِهِ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتند: اي رسول خدا! اين سلام را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسولت و اهل بيت او صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي [۲۳] . ۱۲. در كنز العمال از ام المؤمنين عايشه روايت كند كه گفت: قالَ اَصحابُ النَّبيّ(ص): يا رَسُول اللَّه أُمِرنا أنْ نكثر الصَّلاه عَلَيكَ فِي اللَّيْلَه الغراء وَ اليَوْم الأزْهَرِ وَ أحبّ ما صَلّينا عَلَيكَ كَما تُحِبّ، قالَ: «قُولُوا: أللّهمّ صلّ علي مُحمّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلَ إبراهيم، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ كَما رحمتَ إبراهيم وَ آلَ إبراهيم، وَ بارِكْ عَلي مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم وَ آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ أمَّا السَّلامُ فَقَدْ عرفتم كَيْف هُوَ؛ صحابه پيامبر گفتد: اي رسول خدا! فرموده شديم تا در شب تار و روز روشن، صلوات بر شما را بسيار كنيم. (چه زيباست كه) محبوب ترين صلوات ما بر شما به گونه اي باشد كه دوست مي داريد، فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، و محمد و آل محمد را ببخشاي، همان گونه كه ابراهيم و آل ابراهيم را بخشودي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. اما كيفيت سلام را كه خود دانستيد [۲۴] .
 
پاورقي
 
پاورقي
−
[1] كنز العمال، ج 1، ص 436.
+
[۱] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۳۶.
−
[2] همان، ص 439.
+
[۲] همان، ص ۴۳۹.
−
[3] همان، ج 1، ص 447-436 و ج 2، ص 179. اين روايت از زبان ابوطلحه با اين زيادت آمده است: و فرشته به او (فرستنده صلوات) همان را گويد كه به شما گفته است. گفتم: اي جبرئيل! اين فرشته كيست؟ گفت: خداي عز و جل از هنگامي كه شما را آفريده تا زماني كه مبعوثتان كرده و فرشته را بر شما گماشته است؛ هيچ يك از امت شما بر شما صلوات نفرستد مگر آنكه (فرشته به او) گويد: و تو! خداوند بر تو صلوات فرستاد. كنزل العمال، ج 1، ص 449-440 و ج 2، ص 181. اين روايت از سعيد بن عمر انصاري و ابو برده بن نيار و انس نيز آمده است. كنزل العمال، ج 1، ص 438، 448 - 449؛ سنن نسائي، ج 3، ص 50؛ كتاب الصلاه، باب فضل صلوات بر پيامبر(ص)؛ فرائد السمطين، ج 1، ص 24؛ تاريخ بغداد، ج 8، ص 281.
+
[۳] همان، ج ۱، ص ۴۴۷-۴۳۶ و ج ۲، ص ۱۷۹. اين روايت از زبان ابوطلحه با اين زيادت آمده است: و فرشته به او (فرستنده صلوات) همان را گويد كه به شما گفته است. گفتم: اي جبرئيل! اين فرشته كيست؟ گفت: خداي عز و جل از هنگامي كه شما را آفريده تا زماني كه مبعوثتان كرده و فرشته را بر شما گماشته است؛ هيچ يك از امت شما بر شما صلوات نفرستد مگر آنكه (فرشته به او) گويد: و تو! خداوند بر تو صلوات فرستاد. كنزل العمال، ج ۱، ص ۴۴۹-۴۴۰ و ج ۲، ص ۱۸۱. اين روايت از سعيد بن عمر انصاري و ابو برده بن نيار و انس نيز آمده است. كنزل العمال، ج ۱، ص ۴۳۸، ۴۴۸ - ۴۴۹؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۵۰؛ كتاب الصلاه، باب فضل صلوات بر پيامبر(ص)؛ فرائد السمطين، ج ۱، ص ۲۴؛ تاريخ بغداد، ج ۸، ص ۲۸۱.
−
[4] عبارت از صحيح مسلم است.
+
[۴] عبارت از صحيح مسلم است.
−
[5] صحيح مسلم، ج 1، ص 306؛ كتاب الصلاه، باب صلوات بر پيامبر(ص)؛ سنن ترمذي، ج2، ص 270. سنن نسائي، ج 3، ص 50. مسند طياسي، ج 1، ص 283، حديث 2122؛ رياض الصالحين، ص 381؛ اسباب التنزيل واحدي، ص 250؛ درالمنثور سيوطي، ج 5، ص218؛ تفسير قرطبي، ج 14، ص 294.
+
[۵] صحيح مسلم، ج ۱، ص ۳۰۶؛ كتاب الصلاه، باب صلوات بر پيامبر(ص)؛ سنن ترمذي، ج۲، ص ۲۷۰. سنن نسائي، ج ۳، ص ۵۰. مسند طياسي، ج ۱، ص ۲۸۳، حديث ۲۱۲۲؛ رياض الصالحين، ص ۳۸۱؛ اسباب التنزيل واحدي، ص ۲۵۰؛ درالمنثور سيوطي، ج ۵، ص۲۱۸؛ تفسير قرطبي، ج ۱۴، ص ۲۹۴.
−
[6] كنز العمال، ج 1، ص 450-448.
+
[۶] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۵۰-۴۴۸.
−
[7] عبارت از ابو داود است.
+
[۷] عبارت از ابو داود است.
−
[8] سنن ابو داود، ج 2، ص 77، حديث 1480؛ سنن ترمذي، كتاب دعا، ج 13، ص 21. در روايت ديگر از همين باب آمده است: رسول خدا(ص) به مردي كه نماز خواند و براي خويش دعا كرد ولي نه خدا را سپاس گفت و نه بر پيامبر خدا صلوات فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! هرگاه نماز خواندي و نشستي، خداي را سپاس گوي و بر من صلوات فرست. سپس از او بخواه. آن حضرت به فرد ديگري كه نماز گزارد و سپاس خدا گفت و صلوات بر پيامبر فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! دعا كن كه اجابت مي شود. مسند احمد، ج 6، ص 18؛ سنن نسائي، ج 3، ص 44؛ مستدرك حاكم، ج 1، ص 268؛ رياض الصالحين نبوي، ص 382.
+
[۸] سنن ابو داود، ج ۲، ص ۷۷، حديث ۱۴۸۰؛ سنن ترمذي، كتاب دعا، ج ۱۳، ص ۲۱. در روايت ديگر از همين باب آمده است: رسول خدا(ص) به مردي كه نماز خواند و براي خويش دعا كرد ولي نه خدا را سپاس گفت و نه بر پيامبر خدا صلوات فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! هرگاه نماز خواندي و نشستي، خداي را سپاس گوي و بر من صلوات فرست. سپس از او بخواه. آن حضرت به فرد ديگري كه نماز گزارد و سپاس خدا گفت و صلوات بر پيامبر فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! دعا كن كه اجابت مي شود. مسند احمد، ج ۶، ص ۱۸؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۴؛ مستدرك حاكم، ج ۱، ص ۲۶۸؛ رياض الصالحين نبوي، ص ۳۸۲.
−
[9] سنن ابن ماجه، ج 1، ص 401، 400. [
+
[۹] سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۰۱، ۴۰۰. [
−
[10] همان.
+
[۱۰] همان.
−
[11] كنز العمال، ج 1، ص 438 از طبراني. همانند اين حديث را از ابن عباس نيز در، ج 1، ص438 مي بينيد. و نيز در تفسير درالمنثور، ج 5، ص 218؛ ابن ماجه، ص 294.
+
[۱۱] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۳۸ از طبراني. همانند اين حديث را از ابن عباس نيز در، ج ۱، ص۴۳۸ مي بينيد. و نيز در تفسير درالمنثور، ج ۵، ص ۲۱۸؛ ابن ماجه، ص ۲۹۴.
−
[12] مسند احمد، ج 1، ص 201؛ سنن ترمذي، كتاب دعا، ج 13، ص 62 -63؛ كنزل العمال، ج1، ص 437، از حسن كه ظاهراً اشتباه است. زيرا مؤلف خود گفته است: اين حديث را از احمد و ترمذي و نسائي و ابن حبان روايت كرده اند. (لذا بايد از حسين(ع) باشد.) همانند اين حديث را از عوف بن مالك و حسن و جابر و ابو هريره و قتاده نيز، در كنزل العمال، ج1، ص 438-436 و 453 مي يابيد. و نيز در تفسير الدر المنثور، ج 5، ص 218؛ و رياض الصالحين، ص 382.
+
[۱۲] مسند احمد، ج ۱، ص ۲۰۱؛ سنن ترمذي، كتاب دعا، ج ۱۳، ص ۶۲ -۶۳؛ كنزل العمال، ج۱، ص ۴۳۷، از حسن كه ظاهراً اشتباه است. زيرا مؤلف خود گفته است: اين حديث را از احمد و ترمذي و نسائي و ابن حبان روايت كرده اند. (لذا بايد از حسين(ع) باشد.) همانند اين حديث را از عوف بن مالك و حسن و جابر و ابو هريره و قتاده نيز، در كنزل العمال، ج۱، ص ۴۳۸-۴۳۶ و ۴۵۳ مي يابيد. و نيز در تفسير الدر المنثور، ج ۵، ص ۲۱۸؛ و رياض الصالحين، ص ۳۸۲.
−
[13] تفسير در المنثور، ج 5، ص 217؛ كنزل العمال، ج 2، ص 176.
+
[۱۳] تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۷؛ كنزل العمال، ج ۲، ص ۱۷۶.
−
[14] صحيح مسلم، كتاب الصلاه، ج 1، ص 305، حديث 67؛ سنن دارمي، ج 1، ص 310؛ سنن ابوداود، ج 1، ص 258، حديث 980؛ سنن نسائي، ج 3، ص 45 - 47؛ سنن ترمذي، كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 2، ص 95؛ موطأ مالك، ج 1، ص 165 - 166؛ مسند احمد، ج 5، ص 274 و ج 4، ص 118؛ كنز العمال، ج 2، ص 182؛ تفسير قرطبي، ج 4، ص 233؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216 - 217؛ تفسير ابن كثير، ج 3، ص 508؛ تفسير خازن، ج 3، ص 477؛ مستدرك الصحيحين، ج 1، ص 268؛ سنن بيهقي، ج 2، ص 378.
+
[۱۴] صحيح مسلم، كتاب الصلاه، ج ۱، ص ۳۰۵، حديث ۶۷؛ سنن دارمي، ج ۱، ص ۳۱۰؛ سنن ابوداود، ج ۱، ص ۲۵۸، حديث ۹۸۰؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۵ - ۴۷؛ سنن ترمذي، كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج ۲، ص ۹۵؛ موطأ مالك، ج ۱، ص ۱۶۵ - ۱۶۶؛ مسند احمد، ج ۵، ص ۲۷۴ و ج ۴، ص ۱۱۸؛ كنز العمال، ج ۲، ص ۱۸۲؛ تفسير قرطبي، ج ۴، ص ۲۳۳؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶ - ۲۱۷؛ تفسير ابن كثير، ج ۳، ص ۵۰۸؛ تفسير خازن، ج ۳، ص ۴۷۷؛ مستدرك الصحيحين، ج ۱، ص ۲۶۸؛ سنن بيهقي، ج ۲، ص ۳۷۸.
−
[15] صحيح بخاري، كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 3، ص 119 و كتاب دعوات، ج 4، ص 72؛ سنن نسائي، ج 3، ص 49؛ سنن ابن ماجه، ج 1،ص292، حديث 902؛ مسند احمد، ج3، ص47؛ تفسير در المنثور، ج5، ص217.
+
[۱۵] صحيح بخاري، كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج ۳، ص ۱۱۹ و كتاب دعوات، ج ۴، ص ۷۲؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۹؛ سنن ابن ماجه، ج ۱،ص۲۹۲، حديث ۹۰۲؛ مسند احمد، ج۳، ص۴۷؛ تفسير در المنثور، ج۵، ص۲۱۷.
−
[16] تفسير طبري، تفسير سوره احزاب، ج 22، ص 31؛ تفسير درالمنثور، ج 5، ص 216.
+
[۱۶] تفسير طبري، تفسير سوره احزاب، ج ۲۲، ص ۳۱؛ تفسير درالمنثور، ج ۵، ص ۲۱۶.
−
[17] سنن نسائي، كتاب سهو، ج 3، ص 49.
+
[۱۷] سنن نسائي، كتاب سهو، ج ۳، ص ۴۹.
−
[18] همان، ص 48؛ مسند احمد، ج 1، ص 162.
+
[۱۸] همان، ص ۴۸؛ مسند احمد، ج ۱، ص ۱۶۲.
−
[19] كنز العمال، ج 2، ص 176؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216.
+
[۱۹] كنز العمال، ج ۲، ص ۱۷۶؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶.
−
[20] صحيح بخاري، كتاب بدء الخلق، ج 2، ص 160 - 159 و كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 3، ص 119 و كتاب الدعوات، ج 4، ص 72؛ صحيح مسلم، كتاب صلاه، ج 1، ص 305، حديث 66؛ سنن ابو داود، ج 1، ص 257، حديث 976؛ سنن دارمي، ج 1، ص309؛ سنن نسائي، ج 3، ص 48-47؛ سنن ترمذي، ج 2، ص 268؛ سنن ابن ماجه، حديث 904. مسند احمد، ج 4، ص 244-241؛ تفسير طبري، ج 22، ص 31؛ تفسير قرطبي، ج 14، ص 334؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216-215؛ كنز العمال، ج 2، ص 180؛ تفسير ابن كثير، ج 3، ص 507.
+
[۲۰] صحيح بخاري، كتاب بدء الخلق، ج ۲، ص ۱۶۰ - ۱۵۹ و كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج ۳، ص ۱۱۹ و كتاب الدعوات، ج ۴، ص ۷۲؛ صحيح مسلم، كتاب صلاه، ج ۱، ص ۳۰۵، حديث ۶۶؛ سنن ابو داود، ج ۱، ص ۲۵۷، حديث ۹۷۶؛ سنن دارمي، ج ۱، ص۳۰۹؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۸-۴۷؛ سنن ترمذي، ج ۲، ص ۲۶۸؛ سنن ابن ماجه، حديث ۹۰۴. مسند احمد، ج ۴، ص ۲۴۴-۲۴۱؛ تفسير طبري، ج ۲۲، ص ۳۱؛ تفسير قرطبي، ج ۱۴، ص ۳۳۴؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶-۲۱۵؛ كنز العمال، ج ۲، ص ۱۸۰؛ تفسير ابن كثير، ج ۳، ص ۵۰۷.
−
[21] مسند احمد، ج 5، ص 353؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 218؛ كنزل العمال، ج 1، ص 442.
+
[۲۱] مسند احمد، ج ۵، ص ۳۵۳؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۸؛ كنزل العمال، ج ۱، ص ۴۴۲.
−
[22] كنز العمال، ج 1، ص 442.
+
[۲۲] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۴۲.
−
[23] تفسير طبري، ج 2، ص 32؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216.
+
[۲۳] تفسير طبري، ج ۲، ص ۳۲؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶.
−
[24] كنزالعمال، ج 2، ص 182 و ج 1، ص 43.
+
[۲۴] كنزالعمال، ج ۲، ص ۱۸۲ و ج ۱، ص ۴۳.
 +
== پانویس ==
 +
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
 +
<div class="hold">
 +
<div class="return">بازگشت به [[کتب معروف عبادی]] </div>
 +
</div>

نسخهٔ ‏۲۳ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۴

صلوات بر محمد و آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم
مشخصات کتاب
200px
نویسنده مرتضي عسگري؛ مترجم محمدجواد كرمي
زبان فارسی
ناشر مجمع علمي اسلامي
محل انتشارات تهران
تاریخ نشر ۱۳۷۶
شابک ۹۶۴-۵۸۴۱-۳۳
دانلود PDF


فضيلت صلوات بر پيامبر و آل او ۱. در كنزل العمال از حسن از پيامبر خدا روايت كند كه فرمود: أكْثِرُوا الصَّلاه عَلَيَّ، فَإنَّ صَلاتَكُمْ عَلَيَّ مَغْفِرَه لِذُنُوبِكُمْ؛ صلوات بر من را بسيار كنيد، زيرا، صلوات شما بر من مايه آمرزش گناهانتان است [۱] . ۲. نيز، از ابودرداء از رسول خدا(ص) است كه فرمود: مَنْ صَلّي عَلَيَّ حينَ يُصْبِحُ عَشْراً وَ حينَ يُمْسي عَشْراً أدْرَكَتْهُ شَفاعَتي؛ كسي كه در هر صبح و شام ده بار بر من صلوات فرستد، شفاعت من او را فرا گيرد [۲] . ۳. از سهل بن سعد آورده است: قَدِمَ رَسُولُ اللَّه(ص) فَإذا بِأبي طَلْحَه، فَقامَ إلَيْهِ فَتَلَقَّاهُ فَقالَ: بِأبي اَنْتَ وَ اُمّي يا رَسُولَ اللَّه إنّي لَأرَي السُّرُورَ في وَجْهِكَ، قالَ(ص): تاني جبرئيلُ آنفاً فَقالَ: يا مُحمّد! مَنْ صَلّي عَلَيْكَ مَرَّه كَتَبَ اللَّهُ بِها عَشْرَ حَسَناتٍ وَ مَحي عَنْهُ عَشْرَ سَيِّئاتٍ وَ رَفَعَ لَهُ بِها عَشْرَ دَرَجاتٍ؛ رسول خدا(ص) وارد شد كه ابو طلحه به سوي او شتافت و از او استقبال كرد و گفت: «پدر و مادرم فدايت اي رسول خدا! چهره شما را مسرور مي بينم.» فرمود: «جبرئيل به تازگي نزد من آمد و گفت: اي محمد! هر كس يك بار بر تو صلوات فرستد، خداوند، ده حسنه پاداشش داده، ده سيئه و بدي را از او زدوده و ده درجه بالايش مي برد [۳] .» ۴. در صحيح مسلم، سنن ترمذي، سنن نسائي، مسند احمد و غير آن از ابو هريره آمده است كه: رسول خدا(ص) فرمود: مَنْ صَلّي عَلَيَّ واحِداً صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْراً [۴] ؛ هر كس يك صلوات بر من فرستد، خداوند ده بار بر او صلوات فرستد [۵] . ۵. در كنزل العمال از عمار ياسر از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: إنَّ اللَّهَ أعْطي مَلَكاً مِنَ الْملائكه أسْماعَ الخَلْق، فَهُوَ قائمٌ عَلي قَبْري إلي يَوْمِ القِيامه لا يُصَلّي عَلَيَّ اَحَدٌ صَلاه إلاّ سَمَّاهُ بِاسْمِه وَ اسمِ أبيه و قالَ: يا مُحمّد صَلّي عَلَيك فُلانُ بن فُلان. وَ قَدْ ضَمِنَ لي رَبّي - تَبارَكَ وَ تَعالي- انّه أردُّ عَلَيه بِكُلِّ صَلاه عَشْرا؛ خداوند فرشته اي از فرشتگان را به اندازه همه مردم شنوائي داده و او تا روز قيامت بر قبر من ايستاده است. هيچ كس بر من صلواتي نمي فرستد مگر آنكه او را به نام و نام پدر معرفي كرده و گويد: اي محمد! فلاني پسر فلان بر تو صلوات فرستاد. پروردگار والاي من ضمانت كرده كه هر صلواتش را ده بار به او باز گردانم [۶] . ۶. در سنن ابوداود و ترمذي و نسائي و مسند احمد و مستدرك از فضاله بن عبيد آورده اند كه گفت [۷] : سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) رَجُلاً يَدعُو فِي الصَّلاه وَ لَمْ يَذْكُر اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ يُصَلِّ عَلَي النَّبي فَقالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «عَجَّلَ هذا» ثُمَّ دَعاهُ وَ قالَ لَهُ وَ لِغَيْرِهِ: إذا صَلّي اَحَدُكُمْ فَلْيَبْدأ بِتَحْميدِ اللَّهِ وَ الثَّناءِ عَلَيْه ثُمَّ لِيُصَلِّ عَلَي النَّبي(ص) ثُمَّ لِيَدْعُ بَعْدُ ما شاءَ؛ رسول خدا(ص) شنيدند مردي در نماز دعا مي كند، ولي نه خدا را ياد كرد و نه صلوات بر پيامبر خدا(ص) فرستاد. رسول اللَّه(ص) فرمودند: «او شتاب كرد.» سپس وي را فرا خواند و به او و ديگران فرمود: «هر گاه يكي از شما نماز خواند، ابتدا حمد و ثناي الهي كند، سپس بر پيامبر خدا(ص) صلوات فرستد، پس از آن هر چه خواست، از خدا بخواهد [۸] .» ۷. از سعد ساعدي از رسول خدا(ص) آورده اند كه فرمود: لا صَلاه لِمَنْ لا يُصَلّي عَلَي النَّبيّ(ص)؛ نماز كسي كه بر پيامبر(ص) صلوات نفرستد، نماز نيست [۹] . ۸. از جابر از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ فَقَدْ شَقي؛ كسي كه نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد يقيناً ستم كرده است [۱۰] . ۹. از امام حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَخَطَئ الصَّلاه عَلَيَّ خَطَئ طَريقَ الجَنَّه؛ كسي كه نام من نزد او برده شود و صلوات بر مرا نديده انگارد، راه بهشت را نديده انگاشته است [۱۱] . ۱۰. در مسند احمد و سنن ترمذي و غير آن، از حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت كرده اند كه فرمود: ألبَخيلُ مَنْ ذُكِرتُ عِنَدهُ فَلَم يُصَلِّ عَلَيَّ؛ بخيل كسي است كه نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد [۱۲] . چگونه بر پيامبر(ص) صلوات بفرستيم؟ ۱. در كنزل العمال از امام علي بن ابي طالب(ع) روايت كند كه فرمود: قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! وَ كَيْفَ نُصَلّي عَلَيك؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيمَ وَ عَلي آلِ إبراهيمَ إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ (اصحاب) گفتند: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي [۱۳] . ۲. در صحيح مسلم، سنن ابو داود، ترمذي، نسائي، موطأ مالك، مسند احمد و سنن دارمي، از ابو مسعود انصاري روايت كنند كه گفت: رسول خدا(ص) آمد و با ما در مجلس سعد بن عباده نشست. بشير بن سعد - ابونعمان بن بشير - به او گفت: اي رسول خدا! خداوند ما را فرمان داده تا بر شما صلوات فرستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ راوي گويد: رسول خدا(ص) (به گونه اي) ساكت شد كه ما آرزو كرديم اي كاش او چنين سؤالي نكرده بود. سپس فرمود: «بگوئيد: خدوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم در جهانيان فزوني دادي. راستي را كه تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است كه دانستيد [۱۴] .» ۳. در صحيح بخاري، سنن نسائي و ابن ماجه و مسند احمد از ابو سعيد خدري روايت كنند كه گفت: قُلْتُ: يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلامُ عَلَيْك قَدْ عَرَفْناه فَكَيْفَ الصَّلاه؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم؛ گفتم اي رسول خدا! اين سلام بر شما بود، آن را دانستيم، صلوات (بر شما) چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسول خودت صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم بركت و فزوني دادي [۱۵] . ۴. در تفسير طبري و سيوطي از ابن عباس آورده اند: فَقُلْنا أو قالوا: يا رَسُولَ اللَّه! قَدْ علمنا السَّلام عَلَيْك فَكَيْفَ الصَّلاه عَلَيك؟ فقالَ: «أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ پس گفتيم - يا گفتند -: اي رسول خدا! سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، همانا تو ستوده و والائي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و والائي [۱۶] .» ۵. در سنن نسائي از زيد بن خارجه از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: صَلُّوا عَلَيَّ وَ اجْتهدوُا فِي الدُّعاءِ و قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ و عَلي آلِ مُحَمَّدٍ وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ بر من صلوات فرستيد و در دعا بكوشيد و بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، و بر محمد و آل محمد فزوني بخش. همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فزوني دادي. راستي را كه تو ستوده و والائي [۱۷] . ۶. در سنن نسائي و مسند احمد از ابوطلحه روايت كنند كه گفت: قُلنا: يا رَسول اللَّه! كَيْفَ الصَّلاه عَليكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارَكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتيم: اي رسول خدا! صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي.» در روايت ديگري چنين است: مردي نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت: اي رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست. همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده ووالائي و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو پسنديده و عظمائي [۱۸] . ۷. در كنز العمال از طلحه روايت كنند كه گفت: قُلنا: يا رَسول اللَّه! قَدْ علمنا كَيفَ السّلام عَلَيْك، فَكَيْفَ الصَّلاه عَليكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ و بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتيم: اي رسول خدا! چگونگي سلام بر شما را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و بر آل ابراهيم صلوات فرستادي و بركت و فزوني بخشيدي، راستي را كه تو ستوده و والائي [۱۹] .» ۸. در صحيح بخاري و مسلم، سنن ابو داود و دارمي و نسائي و ترمذي و ابن ماجه، مسند احمد، تفسير طبري و سيوطي از كعب ابن عجزه روايت كنند كه گفت: كُنْتُ جالِساً عِندَ النبي(ص) إذْ جْاءَ رجل فقالَ: قَدْ علمنا كَيفَ نسلّمُ عَليكَ يا رَسُول اللَّه فَكيفَ نصلّي عَلَيكَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ علي آلِ مُحمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم و علي آل ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم و علي آلِ ابراهيم إنّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ نزد پيامبر خدا(ص) نشسته بودم كه مردي آمد و گفت: اي رسول خدا! ما چگونه سلام كردن بر شما را دانستيم، چگونه بر شما صلوات فرستيم؟ فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو پسنديده و والائي. خداوندا بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و عظمائي [۲۰] . ۹. در مسند احمد و در المنثور سيوطي از برده خزاعي از رسول خدا(ص) روايت كنند كه فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَواتكَ وَ رَحْمتكَ وَ بَرَكاتكَ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما جَعَلْتَها عَلي إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ بگوئيد: خداوندا صلوات و رحمت و بركاتت را بر محمد و آل محمد ارزاني بخش، همان گونه كه آنها را بر ابراهيم ارزاني داشتي، راستي را كه تو ستوده و والائي [۲۱] . ۱۰. در كنز العمال از محمد بن عبداللَّه بن زيد از رسول خدا(ص) روايت كند كه فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم وَ بارِكْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم فِي الْعالمين إنَّك حَميدٌ مَجيدٌ، وَ السَّلام كَما عَلمتم؛ بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم در جهانيان بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است كه دانستيد [۲۲] . ۱۱. در تفسير طبري و سيوطي از ابراهيم در ذيل آيه شريفه: «ان اللَّه و ملائكته...» آورده اند كه: قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلام قَدْ عَرفْناه، فَكَيفَ الصَّلاه عَلَيكَ؟ فَقالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدكَ وَ رَسُولكَ وَ أهلِ بَيْتِهِ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ؛ گفتند: اي رسول خدا! اين سلام را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسولت و اهل بيت او صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را كه تو ستوده و والائي [۲۳] . ۱۲. در كنز العمال از ام المؤمنين عايشه روايت كند كه گفت: قالَ اَصحابُ النَّبيّ(ص): يا رَسُول اللَّه أُمِرنا أنْ نكثر الصَّلاه عَلَيكَ فِي اللَّيْلَه الغراء وَ اليَوْم الأزْهَرِ وَ أحبّ ما صَلّينا عَلَيكَ كَما تُحِبّ، قالَ: «قُولُوا: أللّهمّ صلّ علي مُحمّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلَ إبراهيم، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ كَما رحمتَ إبراهيم وَ آلَ إبراهيم، وَ بارِكْ عَلي مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد كَما بارَكْتَ عَلي إبراهيم وَ آلِ إبراهيم إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ أمَّا السَّلامُ فَقَدْ عرفتم كَيْف هُوَ؛ صحابه پيامبر گفتد: اي رسول خدا! فرموده شديم تا در شب تار و روز روشن، صلوات بر شما را بسيار كنيم. (چه زيباست كه) محبوب ترين صلوات ما بر شما به گونه اي باشد كه دوست مي داريد، فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، و محمد و آل محمد را ببخشاي، همان گونه كه ابراهيم و آل ابراهيم را بخشودي، و بر محمد و آل محمد بركت و فزوني بخش، همان گونه كه بر ابراهيم و آل ابراهيم بركت و فزوني دادي، راستي را كه تو ستوده و والائي. اما كيفيت سلام را كه خود دانستيد [۲۴] . پاورقي [۱] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۳۶. [۲] همان، ص ۴۳۹. [۳] همان، ج ۱، ص ۴۴۷-۴۳۶ و ج ۲، ص ۱۷۹. اين روايت از زبان ابوطلحه با اين زيادت آمده است: و فرشته به او (فرستنده صلوات) همان را گويد كه به شما گفته است. گفتم: اي جبرئيل! اين فرشته كيست؟ گفت: خداي عز و جل از هنگامي كه شما را آفريده تا زماني كه مبعوثتان كرده و فرشته را بر شما گماشته است؛ هيچ يك از امت شما بر شما صلوات نفرستد مگر آنكه (فرشته به او) گويد: و تو! خداوند بر تو صلوات فرستاد. كنزل العمال، ج ۱، ص ۴۴۹-۴۴۰ و ج ۲، ص ۱۸۱. اين روايت از سعيد بن عمر انصاري و ابو برده بن نيار و انس نيز آمده است. كنزل العمال، ج ۱، ص ۴۳۸، ۴۴۸ - ۴۴۹؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۵۰؛ كتاب الصلاه، باب فضل صلوات بر پيامبر(ص)؛ فرائد السمطين، ج ۱، ص ۲۴؛ تاريخ بغداد، ج ۸، ص ۲۸۱. [۴] عبارت از صحيح مسلم است. [۵] صحيح مسلم، ج ۱، ص ۳۰۶؛ كتاب الصلاه، باب صلوات بر پيامبر(ص)؛ سنن ترمذي، ج۲، ص ۲۷۰. سنن نسائي، ج ۳، ص ۵۰. مسند طياسي، ج ۱، ص ۲۸۳، حديث ۲۱۲۲؛ رياض الصالحين، ص ۳۸۱؛ اسباب التنزيل واحدي، ص ۲۵۰؛ درالمنثور سيوطي، ج ۵، ص۲۱۸؛ تفسير قرطبي، ج ۱۴، ص ۲۹۴. [۶] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۵۰-۴۴۸. [۷] عبارت از ابو داود است. [۸] سنن ابو داود، ج ۲، ص ۷۷، حديث ۱۴۸۰؛ سنن ترمذي، كتاب دعا، ج ۱۳، ص ۲۱. در روايت ديگر از همين باب آمده است: رسول خدا(ص) به مردي كه نماز خواند و براي خويش دعا كرد ولي نه خدا را سپاس گفت و نه بر پيامبر خدا صلوات فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! هرگاه نماز خواندي و نشستي، خداي را سپاس گوي و بر من صلوات فرست. سپس از او بخواه. آن حضرت به فرد ديگري كه نماز گزارد و سپاس خدا گفت و صلوات بر پيامبر فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! دعا كن كه اجابت مي شود. مسند احمد، ج ۶، ص ۱۸؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۴؛ مستدرك حاكم، ج ۱، ص ۲۶۸؛ رياض الصالحين نبوي، ص ۳۸۲. [۹] سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۰۱، ۴۰۰. [ [۱۰] همان. [۱۱] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۳۸ از طبراني. همانند اين حديث را از ابن عباس نيز در، ج ۱، ص۴۳۸ مي بينيد. و نيز در تفسير درالمنثور، ج ۵، ص ۲۱۸؛ ابن ماجه، ص ۲۹۴. [۱۲] مسند احمد، ج ۱، ص ۲۰۱؛ سنن ترمذي، كتاب دعا، ج ۱۳، ص ۶۲ -۶۳؛ كنزل العمال، ج۱، ص ۴۳۷، از حسن كه ظاهراً اشتباه است. زيرا مؤلف خود گفته است: اين حديث را از احمد و ترمذي و نسائي و ابن حبان روايت كرده اند. (لذا بايد از حسين(ع) باشد.) همانند اين حديث را از عوف بن مالك و حسن و جابر و ابو هريره و قتاده نيز، در كنزل العمال، ج۱، ص ۴۳۸-۴۳۶ و ۴۵۳ مي يابيد. و نيز در تفسير الدر المنثور، ج ۵، ص ۲۱۸؛ و رياض الصالحين، ص ۳۸۲. [۱۳] تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۷؛ كنزل العمال، ج ۲، ص ۱۷۶. [۱۴] صحيح مسلم، كتاب الصلاه، ج ۱، ص ۳۰۵، حديث ۶۷؛ سنن دارمي، ج ۱، ص ۳۱۰؛ سنن ابوداود، ج ۱، ص ۲۵۸، حديث ۹۸۰؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۵ - ۴۷؛ سنن ترمذي، كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج ۲، ص ۹۵؛ موطأ مالك، ج ۱، ص ۱۶۵ - ۱۶۶؛ مسند احمد، ج ۵، ص ۲۷۴ و ج ۴، ص ۱۱۸؛ كنز العمال، ج ۲، ص ۱۸۲؛ تفسير قرطبي، ج ۴، ص ۲۳۳؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶ - ۲۱۷؛ تفسير ابن كثير، ج ۳، ص ۵۰۸؛ تفسير خازن، ج ۳، ص ۴۷۷؛ مستدرك الصحيحين، ج ۱، ص ۲۶۸؛ سنن بيهقي، ج ۲، ص ۳۷۸. [۱۵] صحيح بخاري، كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج ۳، ص ۱۱۹ و كتاب دعوات، ج ۴، ص ۷۲؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۹؛ سنن ابن ماجه، ج ۱،ص۲۹۲، حديث ۹۰۲؛ مسند احمد، ج۳، ص۴۷؛ تفسير در المنثور، ج۵، ص۲۱۷. [۱۶] تفسير طبري، تفسير سوره احزاب، ج ۲۲، ص ۳۱؛ تفسير درالمنثور، ج ۵، ص ۲۱۶. [۱۷] سنن نسائي، كتاب سهو، ج ۳، ص ۴۹. [۱۸] همان، ص ۴۸؛ مسند احمد، ج ۱، ص ۱۶۲. [۱۹] كنز العمال، ج ۲، ص ۱۷۶؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶. [۲۰] صحيح بخاري، كتاب بدء الخلق، ج ۲، ص ۱۶۰ - ۱۵۹ و كتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج ۳، ص ۱۱۹ و كتاب الدعوات، ج ۴، ص ۷۲؛ صحيح مسلم، كتاب صلاه، ج ۱، ص ۳۰۵، حديث ۶۶؛ سنن ابو داود، ج ۱، ص ۲۵۷، حديث ۹۷۶؛ سنن دارمي، ج ۱، ص۳۰۹؛ سنن نسائي، ج ۳، ص ۴۸-۴۷؛ سنن ترمذي، ج ۲، ص ۲۶۸؛ سنن ابن ماجه، حديث ۹۰۴. مسند احمد، ج ۴، ص ۲۴۴-۲۴۱؛ تفسير طبري، ج ۲۲، ص ۳۱؛ تفسير قرطبي، ج ۱۴، ص ۳۳۴؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶-۲۱۵؛ كنز العمال، ج ۲، ص ۱۸۰؛ تفسير ابن كثير، ج ۳، ص ۵۰۷. [۲۱] مسند احمد، ج ۵، ص ۳۵۳؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۸؛ كنزل العمال، ج ۱، ص ۴۴۲. [۲۲] كنز العمال، ج ۱، ص ۴۴۲. [۲۳] تفسير طبري، ج ۲، ص ۳۲؛ تفسير در المنثور، ج ۵، ص ۲۱۶. [۲۴] كنزالعمال، ج ۲، ص ۱۸۲ و ج ۱، ص ۴۳.

پانویس

بازگشت به کتب معروف عبادی
برگرفته از «https://wiki.imaroof.ir/index.php?title=صلوات_بر_محمد_و_آل_محمد&oldid=17600»