فرهنگ مصادیق:پرهیز از کم فروشی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۵۰

وَ أَوْفُواْ الْکَیْلَ إذَا کِلْتُمْ وَ زِنُواْ بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِیمِ ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلاً
و چون با پیمانه داد و ستد کنید ، پیمانه را تمام دهید و با ترازوی درست وزن کنید ، که این بهتر و سرانجامش نکوتر است .
نکته ها
« قِسطاس »مرکب از دو کلمه «قسط »به معنای عدل و «طاس »به معنای کفه ترازو است . ^[۱]
در حدیث آمده است :امام معصوم ، نمونه و مصداق «القسطاس المستقیم » در جامعه اسلامی است. ^[۲]
رعایت حقوق مردم در معاملات ، چنان مهم است که بزرگ‌ترین آیه قرآن ^[۳] مربوط به آن و سوره‌ای به نام «مطفّفین » در نکوهش کم فروشان نازل شده است . محور دعوت بعضی پیامبران ، همچون حضرت شعیب نیز ترک کم فروشی بوده است. ^[۴]
پیام‌ها:
۱- بازار مسلمانان باید از تقلب و کم فروشی به دور باشد : «اوفوا الکیل »؛
۲- پر کردن پیمانه ، از نمونه‌های وفای به پیمان است که در آیه پیشین گذشت ؛ زیرا معامله ، نوعی معاهده است : «اوفوا بالعهد . . . اوفوا الکیل »؛
۳- ترازو و وسایل سنجش و محاسبات تجاری ، باید سالم و دقیق باشد : « و زنوا بالقسطاس المستقیم » ؛
۴- دقت در ترازو ، توزین و محاسبه ، عامل خیر و برکت است ، چنان که کم فروشی ، خیر و برکت را می‌برد :«ذلک خیرٌ » ؛
۵- فلسفه فرمان‌های الاهی ، خیر خود انسان هاست نه نیاز خداوند : « اوفوا ... وزنوا ... ذلک خیر » ؛
۶- درستکاری اقتصادی ، برتر از کسب مال ازراه کم فروشی است . نتیجه داد و ستد درست و رعایت حقوق مردم ، به خود انسان بر می‌گردد ، چون ایجاد اعتماد می‌کند ؛ ولی کم فروشی و نادرست بودن میزان و حساب ، جامعه را به فساد مالی سلب اعتماد می‌کشاند . پس پایان و پیامد خوب ، در گرو درستکاری است : «ذلک خیر » ؛
۷- کسب صحیح ، موجب خوش عاقبتی است :«احسن تأویلاً »(کم فروش گر چه به سود موقت می‌رسد ، ولی از دست دادن اعتبار دنیوی و فراهم شدن عذاب اخروی ، کار او را بد فرجام می‌کند . )

پانویس