شهید آیت الله حسين غفارى: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «عنوان: شهید آیت الله حسين غفارى مجموعه ها: اعلام شناسه کتاب: ۵۹۳ نویس...» ایجاد کرد)
 
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)
سطر ۱: سطر ۱:
عنوان:    شهید آیت الله حسين غفارى
+
<div class="head1">(عنوان)</div>
مجموعه ها:    اعلام
+
برگرفته از کتاب گلشن ابرار جلد۲<br/>
شناسه کتاب:    ۵۹۳
+
نویسنده: حمید صبری آذرشهری<br/>
نویسنده:     حميدصبرى آذرشهرى
+
[[پرونده:حسین_غفاری.jpg|300px|چپ|(نام تصویر)]]
شابک:     -
+
تعداد صفحات:    ۰
+
نام اپراتور:    عباس خوش چشم
+
ایمیل اپراتور:    abbaskhadem۹۲@yahoo.com
+
زبان:    پارسي
+
رتبه:    0
+
تصویر:    cover
+
دانلود فایل:    دانلود شهید آیت الله حسين غفارى
+
توضیحات:   
+
شهید آیت الله حسين غفارى
+
اُسوه استقامت
+
شهادت : ۶ / ۱۰ / ۱۳۵۳ ش.
+
  
برگرفته از کتاب گلشن ابرار جلد۲
+
== زادگاه ==
حميدصبرى آذرشهرى
+
آذربایجان چونان تاجی است بر سر ایران که از گذشته‌های دور همیشه سرافراز و سربلند به مفاخرش بوده است. آذرشهر این سرسبز دیار تاریخی ـ در ساحل زیبا و با صفای دریاچه ارومیه با مهربان مردمان صمیمی که جملگی عاشق اهلبیت عصمت و طهارت(علیهم السلام)هستند آرمیده است. شهر عالمان فرزانه‌ای چون شیخ حسن و شیخ عبدالله مامقانی (صاحب تنقیح المقال) آیة الله حاج مقدس آقا و شهید محراب آیة الله سید اسدالله مدنی و شهید نستوه آیة الله شیخ حسین غفاری است.<br/>
 +
نام قدیمی این دیار پر طراوت و بانشاط و انقلابی دهخوارقان بوده و تاریخی‌ترین شهرهای آذربایجان شرقی است.<br/>
 +
این شهر مملو از زیبایی‌ها و مناظر طبیعی و پیشینه قوی فرهنگی است حضور ده‌ها تن از علمای برجسته در طول دو قرن اخیر گویای این مدعاست که آذر شهر دیار عالم پرور و عشاق اهلبیت(علیهم السلام) و مهد عارفان و آزادگان آزادی خواهان بوده از جمله عارفان و عالمان فرزانه این منطقه به عنوان نمونه عبارتند از:<br/>
 +
ملاّیوسف دهخوارقانی ـ شیخ رضادهخوارقانی ضیاءالعلماء دهخوارقانی ـ شمس العلماء دهخوارقانی ـ آیة الله شیخ علی توتونچیان ـ شیخ ابوالقاسم دهخوارقانی ـ آیة الله سید جلال الدین دهخوارقانی ـ شیخ محمدحسن منطقی ـ آیة الله عظیمی و ...<br/>
 +
مساجد آذر شهر<br/>
 +
مساجد قدیمی همچون مسجد محراب کوی قاضی ـ مسجد چهار سو مسجد عبدالله شهید ـ مسجد حاج کاظم ـ مسجد بازار (امام خمینی) و مسجد قدیمی قدمگاه و ده‌ها مسجد دیگر از عمق باورها و اعتقادات مردم این شهر به اسلام و قرآن حکایت می‌کند.<br/>
  
زادگاه
+
== تولد ==
آذربايجان چونان تاجى است بر سر ايران كه از گذشته هاى دور هميشه سرافراز و سربلند به مفاخرش بوده است. آذرشهر اين سرسبز ديار تاريخى ـ در ساحل زيبا و با صفاى درياچه اروميه با مهربان مردمان صميمى كه جملگى عاشق اهلبيت عصمت و طهارت(عليهم السلام)هستند آرميده است. شهر عالمان فرزانه اى چون شيخ حسن و شيخ عبدالله مامقانى (صاحب تنقيح المقال) آية الله حاج مقدس آقا و شهيد محراب آية الله سيد اسدالله مدنى و شهيد نستوه آية الله شيخ حسين غفارى است.
+
تابستان سال ۱۳۳۵ ق . برابر با ۱۲۹۳ ش. نوزادی در خانه محقر حاج عباس در آذر شهر دیده بجهان گشود.<br/>
نام قديمى اين ديار پر طراوت و بانشاط و انقلابى دهخوارقان بوده و تاريخى ترين شهرهاى آذربايجان شرقى است.
+
پدر نوزاد بخاطر ارادت قلبی که به حضرت امام حسین(علیه السلام) داشت نام او را حسین نهاد.<br/>
اين شهر مملو از زيبايى ها و مناظر طبيعى و پيشينه قوى فرهنگى است حضور دهها تن از علماى برجسته در طول دو قرن اخير گوياى اين مدعاست كه آذر شهر ديار عالم پرور و عشاق اهلبيت(عليهم السلام) و مهد عارفان و آزادگان آزادى خواهان بوده از جمله عارفان و عالمان فرزانه اين منطقه به عنوان نمونه عبارتند از:
+
حسین در فضای کاملاً معنوی و با تربیت مادری مهربان و عاشق ولایت و دوستدار حضرت زهرا(علیها السلام) رشد کرد و سایه پدری مؤمن و متقّی بر سرش بود. پدر و مادر حسین آینده‌های روشن و سرافرازانه‌ای را در پیشانی فرزندنشان مشاهده می‌کردند.<br/>
ملاّيوسف دهخوارقانى ـ شيخ رضادهخوارقانى ضياءالعلماء دهخوارقانى ـ شمس العلماء دهخوارقانى ـ آية الله شيخ على توتونچيان ـ شيخ ابوالقاسم دهخوارقانى ـ آية الله سيد جلال الدين دهخوارقانى ـ شيخ محمدحسن منطقى ـ آية الله عظيمى و ...
+
ما در نهایت سعی و کوشش خود را برای تربیت اسلامی فرزند مبذول می‌داشت و از هر آنچه که در توان داشت در رشد و تعالی حسین مضایقه نمی‌کرد و همین تربیت سالم و شیرِپاک بود که از این فرزند، فرزانه‌ای مجاهد پرورش داد. که آن همه شجاعت و شهامت و سرافرازی را از خود نشان داد.<br/>
مساجد آذر شهر
+
مساجد قديمى همچون مسجد محراب كوى قاضى ـ مسجد چهار سو مسجد عبدالله شهيد ـ مسجد حاج كاظم ـ مسجد بازار (امام خمينى) و مسجد قديمى قدمگاه و دهها مسجد ديگر از عمق باورها و اعتقادات مردم اين شهر به اسلام و قرآن حكايت مى كند.
+
تولد
+
تابستان سال ۱۳۳۵ ق . برابر با ۱۲۹۳ ش. نوزادى در خانه محقر حاج عباس در آذر شهر ديده بجهان گشود.
+
پدر نوزاد بخاطر ارادت قلبى كه به حضرت امام حسين(عليه السلام) داشت نام او را حسين نهاد.
+
حسين در فضاى كاملاً معنوى و با تربيت مادرى مهربان و عاشق ولايت و دوستدار حضرت زهرا(عليها السلام) رشد كرد و سايه پدرى مؤمن و متقّى بر سرش بود. پدر و مادر حسين آينده هاى روشن و سرافرازانه اى را در پيشانى فرزندنشان مشاهده مى كردند.
+
ما در نهايت سعى و كوشش خود را براى تربيت اسلامى فرزند مبذول مى داشت و از هر آنچه كه در توان داشت در رشد و تعالى حسين مضايقه نمى كرد و همين تربيت سالم و شيرِپاك بود كه از اين فرزند، فرزانه اى مجاهد پرورش داد. كه آن همه شجاعت و شهامت و سرافرازى را از خود نشان داد.
+
نياكان شهيد غفارى:
+
تاريخ يكصد ساله اخير آذرشهر در خود رمز و رازها دارد. در ميان اين همه رمز و رازها شخصيت هاى بزرگوارى را مى توان يافت كه هر يك بنوبه خود تاريخ ساز و حركت آفرين بوده اند. نياكان شهيد والامقام آية الله غفارى نيز از اين تبار بودند.
+
استعمارگران و سردمداران تجاوزگر، واهمه و هراس عجيبى از اين انسانهاى اسوه و مقاوم داشتند و بسيارى از مواقع آنان را ناجوانمردانه به شهادت مى رساندند».
+
شهيد غفارى فرزند حاج عباس و از نوادگان حاج ملامحسن است. حاج ملامحسن از شخصيت هاى برجسته منطقه و روحانى عاليمقام و نجف رفته اى بود كه در مبارزه با استعمارگران، سرمباركش توسط روسها از بدن جدا شد و شهيد گرديد.
+
هفت نفر از اجداد مادرى شيخ حسين غفارى در مبارزه با اجانب و بيگانگان به شهادت رسيده و مسجد حسنلوى آذرشهر مدفن و مضجع آنها و زيارتگاه اهل دل است.
+
حاج ملااحمد امين العلما از ديگر نياكان شهيد غفارى است.
+
حسين ۵/۱ سال بيشتر نداشت كه پدرش حاج عباس را از دست داد و سرپرستى اش را برادرش حاج حسن آقا عباسپور بعهده گرفت.
+
حاج حسن آقا سرپرست شهيد غفارى نقل كرده است: كه روزى در آذرشهر به اتفاق آية الله حاج ملاّ احمد امين العلما از باغ به منزل بر مى گشتيم وقتى جلو مسجد محله قاضى رسيديم مشاهده كرديم شيخ حسين ـ كه چند سال بيش نداشت ـ در ايوان مسجد رو به قبله ايستاده، دست به دعا برداشته در حالى كه گريه و زارى مى كرد با خداى خود راز و نياز داشت.
+
مرحوم حاج ملاّ احمد امين العلما تا اين صحنه را ديد گفت: اوضاع عجيبى است در نجف اشرف همين صحنه ها را در خواب ديدم او در زندان پادشاه شهيد خواهد شد.
+
تحصيلات آية الله غفارى
+
شهيد آية الله شيخ حسين غفارى از شش سالگى تحصيل را آغاز نمود. مقدّمات دروس را در زادگاهش آذرشهر در محضر حجّة الاسلام و المسلمين ميرزا محمد حسن منطقى دهخوارقانى فرا گرفت آن گاه وارد حوزه علميه تبريز شد و در اين حوزه از جلسه درس بزرگان، كسب دانش نمود و تلاش و كوشش فراوان براى فراگيرى علوم دينى از خود نشان مى داد، و بعضى مواقع شبها تا صبح مطالعه مى كرد. او در حوزه علميه تبريز برجستگى خاصّى از خود نشان داد تا آنجا كه زبانزد همدرسان و هم بحث هايش شده بود. و اساتيد وى نيز از تلاش و فعاليت او اظهار رضايت مى كردند.
+
شهيد غفارى آن گاه مصمم شد تحصيلات خود را در كنار بارگاه فاطمه معصومه(عليها السلام)كريمه اهلبيت عصمت و طهارت ادامه دهند.
+
لذا براى بهره گيرى از جلسات درسى اساتيد بزرگوار قم از تبريز به قم مشرف شد و در اين حوزه فقه و اصول و مراحل عالى را از محضر بزرگان فرزانه اى چون آيات عظام فيض قمى ـ بروجردى و خوانسارى فرا گرفت.
+
اساتيد و شاگردان:
+
شهيد غفارى در طول حيات طيبه خود از استادان فرزانه اى بهره گرفت كه با ذكر نام تنى چند از آنان اين اوراق را متبرك مى نماييم.
+
۱ ـ امام خمينى (ره)
+
۲ ـ آية الله آقا سيد محمد حجّت كوه كمره اى (ره)
+
۳ ـ آية الله العظمى سيد شهاب الدين نجفى مرعشى (ره)
+
۴ ـ علامه طباطبائى صاحب تفسير الميزان (ره)
+
۵ ـ آية الله آقا سيداحمد خوانسارى (ره)
+
۶ ـ آية الله آقا سيد محسن مير غفارى آذرشهرى
+
۷ ـ آية الله حاج ميرزا على مقدّس (مشهور به حاج مقدّس آقا)
+
۸ ـ آية الله حاج شيخ على پيشنماز دهخوارقانى مشهور به (توتونچيان)
+
۹ ـ آية الله آميرزا محمد حسن منطقى دهخوارقانى
+
و دهها استاد فرزانه ديگر.
+
مقام علمى
+
آية الله مجاهد شيخ حسين غفارى از بُعد علمى نيز داراى ويژگى هايى بود. آن بزرگوار از همان اوايل طلبگى با جدّيت تمام در حوزه هاى درسى اساتيد حاضر مى شد و با تلاش و مطالعه مضاعف يافته هاى خود را به ساير دوستان و همدرسانش انتقال مى داد.
+
آية الله زاده سيدعلى ميرغفارى در اين باره مى فرمايند:
+
ايشان (شهيد غفارى) در جلسات درسى فقه و اصول حضرت والدم مرحوم آية الله سيد محسن ميرغفارى شركت مى كردند و با آمادگى قبلى در درس حضور مى يافتند و خيلى وقت ها از استاد جلو بودند.
+
شهيد غفارى رسائل و مكاسب را نزد پدرم فرا گرفتند.
+
در محضر اساتيد بزرگوارى چون امام راحل و حضرت آية الله العظمى نجفى مرعشى(ره) و ساير اساتيد عظيم القدربيانگر مقام عالى آن شهيد فرزانه است.
+
مقام علمى ايشان عاملى بود تا استاد گرانقدر حضرت آية الله حاج ميرزا على مقدس تبريزى ـ كه از فقهاى بزرگوار و نامدار آذربايجان بود ـ صبيه خود را به عقد اين شخصيّت بزرگوار در بياورد.
+
و لذا به سال ۱۳۵۱ ق. شهيد غفارى با صبيه معظم له ازدواج و ثمره اين وصلت دو پسر و يك دختر شد كه فرزند ارشد ايشان حضرت حجة الاسلام و المسلمين آقاى هادى غفارى از مفاخر انقلابيون كشورمان است.
+
تدريس
+
آية الله غفارى از اول طلبگى همزمان با تحصيل علوم دينى كار تدريس را نيز انجام مى داد در سالهاى ۱۳۲۴ و ۱۳۲۳ ش. مكتب زينبيه آذرشهر شاهد تجمع عاشقان علم و دين بود كه در اطراف شمع وجود استاد شهيد غفارى گرد مى آمدند.
+
در اين مكتب كه علاقمندان و دانش پژوهان دينى حضور مى يافتند محفلى بسيار صميمى و گرم بود در جلسات درس شهيد غفارى ابواب الجنان و جامع عباسى و ديگر كتب فقهى و اخلاقى و قرآنى نيز تدريس مى شد آية الله غفارى جزوه اى را تهيه كرده كه مخصوص بحث هاى قرآنى بود و قريب به ۳۰ نفر در اين درس شركت مى نمودند.
+
آية الله غفارى پس از مدّتى محل تدريس خود را تغيير داد در مدرس بالاى مسجد حاج كاظم آذرشهر قريب به سه ماه جلسات درس و بحث داشتند و آن گاه به قم عزيمت نمودند.
+
جلسات شهيد غفارى در قم و تهران در مساجد الهادى و خاتم الاوصياء ادامه داشت و اشخاص فرزانه اى از شمع وجود آية الله غفارى بهره ها مى بردند.
+
در مسجد الهادى تهران دانش جويان و طلاّب بسيارى به طور مرتب و منظم در جلسات بحث گردهم مى آمدند و از بحث هاى شيوا و صحبت هاى صريح و انقلابى شهيد غفارى استفاده مى كردند.
+
همسنگران شهيد غفارى
+
۱ ـ آية الله العظمى سيد احمد خوانسارى
+
۲ ـ آية الله ربّانى شيرازى
+
۳ ـ آية الله سيد محمود طالقانى
+
۴ ـ شهيد محراب آية الله قاضى طباطبائى
+
۵ ـ شهيد محراب آية الله سيد اسدالله مدنى
+
۶ ـ آية الله سيد محمد صادق لواسانى
+
۷ ـ شهيد آية الله قدوسى
+
۸ ـ شهيد آية الله مرتضى مطهرى
+
۹ ـ آية الله آخوند ملاعلى معصومى همدانى.
+
دوران مبارزه و انديشه هاى سياسى
+
آية الله غفارى چون نياكان شهيدش با هر نوع استبداد مبارزه مى كرد. زبان حق گوى او در اوج خفقان رژيم شاهى رسواگر و افشاگر باطل بود.
+
وى زمانى به مبارزات خود شدّت بخشيد و بر رژيم خودكامه و مستبد و خونخوار شاه حمله برد كه روشنفكران خود فروخته و كمونيست هاى ملحد از رژيم منحوس شاه تجليل مى كردند.
+
اين مجاهد نستوه بى اعتنا به ياوه سرايى هاى گروهكهاى چپ و راست ابوذر گونه به شاه ظالم مى تاخت.
+
همزمان با قيام تاريخى حضرت امام خمينى(ره) در سال ۱۳۴۲ ش. آية الله غفارى پشت سرامام از آرمانهاى والاى او پشتيبانى نمود و دوران رنج و محنت و زندان و حبس را سپرى نمود.
+
در طول تحصيل در قم نيز هرگاه فرصتى مى يافت به روستاها و شهرهاى اطراف مى رفت و به مبارزات پيگير با استبداد همچنين به اشاعه فرهنگ غنى اسلام مى پرداخت و اذهان پاك روستائيان را از غبار نيرنگ هاى رژيم مستبد شاه مى زدود.
+
آية الله غفارى رژيم شاه را غاصب مى دانست و اعتقاد داشت رژيم پهلوى با كودتا بر سركار آمده و باطل است لذا با اصل رژيم مخالفت مى كرد. آن بزرگوار پس از مهاجرت به تهران در سال ۱۳۳۹ ش. رسماً در جريان كار مبارزات سياسى كشور قرار گرفت. البته آن زمان طبيعى بود كه مبارزه با رژيم مستبد محمدرضا خانى روحيه اى خاصّ را طلب مى كرد و آية الله مجاهد غفارى اين روحيه والاى مبارزه با استبداد را داشت و از هر لحظه و هر زمان و مكانى نهايت بهره بردارى را مى كرد و عليه رژيم ستم شاهى سخن مى گفت عوامل استبداد نيز از او ترس و واهمه اى فوق العاده داشتند.
+
زندان و شكنجه
+
تمام دوران زندگى آية الله غفارى مقارن با حكومت پهلوى و همراه با رنج و محنت بود. مشاهده اوضاع نابسامان، مخالفت رژيم با روحانيت اصيل، محدود كردن مبارزان مسلمان، ترغيب و تشويق مردم به بى دينى و كشف حجاب، آزادى عمل فرقه ضالّه بهائيت، و ريشه هاى افكار انحرافى همه و همه موجب مى شد كه او لب به اعتراض گشايد و در هر موقعيتى افشاگرى نمايد و چه رنجها و دردها كه در اين راه متحمل نشد.
+
آية الله غفارى خودش بارها دستگير و زندانى شد امّا دستگيرى و حبس فرزندانش، همسرش و برادرش رنج و درد او را مضاعف بلكه چند برابر مى كرد. لكن همانند مولاى خودش حضرت امام موسى كاظم(عليه السلام) چون كوه استوار و با صلابت ايستادگى مى كرد و آنچه كه عوامل طاغوت و ساواك را آزار مى داد روحيه مقاوم و استوار ايشان بود. به طور كلى حبس هاى شهيد غفارى از سال ۱۳۴۰ آغاز و تا دى ماه ۱۳۵۳ ش. ادامه داشت ۱۳ سال آخر عمر شريفش سراسر مبارزه و جانفشانى در راه آرمانهاى مقدّس امام خمينى بود. در سال ۱۳۴۱ سخنرانى هايش عموماً به افشاگرى مواضع غيراسلامى رژيم اختصاص داشت. و چندين بار مستقيماً با دستگاه رژيم پهلوى درگير شد.
+
در شب ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ ش. مأمورين شاه به خانه اش هجوم آوردند و بالباس منزل او را به كميته شهربانى بردند. در طول مدّت بازداشت و در بازجويى ها اراده قاطع و شجاعت بى نظير آية الله غفارى تمامى مأموران را به حيرت وا داشته بود. چرا كه بازداشت ها بازجويى ها و حبس ها و شكنجه هاى بى رحمانه تنها كوچكترين اثر منفى در روح بزرگ و مقاوم او نداشت بلكه پس از هر بار زندانى شدن با روحيه اى قوى تر و شجاعتى بيشتر به مبارزه ادامه مى داد موقعى كه زجر و شكنجه به سختى آزارش مى داد نام مبارك امام موسى بن جعفر(عليه السلام) را بر زبان مى راند.
+
و ديگر زندانيان را به استقامت و پايدارى و صبر دعوت مى كرد.
+
حجة الاسلام هادى غفارى در مصاحبه اش با روزنامه اطلاعات در ۷ دى سال ۱۳۶۱ گفت: پس از جريان دستگيرى پدرم آية الله غفارى نوشته اى را به ما مرقوم فرمودند كه بدين قرار است:
+
علت اين همه گرفتارى ها، زندانى شدن ها، مبارزات با دولت جنايتكار خائن به دين اسلام و دخالت بى مورد او در مقدّسات مذهبى و اجراى برنامه هاى ضددينى دستگاه حاكمه است.
+
اما انديشه ناب سياسى آية الله غفارى را در بازجويى و متن بازجويى ساواك مى توان دريافت وقتى كه از وى سؤال شد:
+
نظر شما نسبت به (آية الله) خمينى چيست؟ جواب داد:
+
«من فكر مى كنم تنها كسى كه مى تواند ايران را نجات دهد آية الله خمينى است»
+
و جمله شجاعانه و قهرمانه او كه فرمود:
+
«دشمن خمينى كافر است». كمر استبداد شاهى را شكست.
+
متن آخرين بازجويى كه عيناً در روزنامه جمهورى اسلامى چهارشنبه ۷ دى ۱۳۶۲ ش. نيز به چاپ رسيده و توسط ساواك انجام شده بود. به شرح زير است:
+
س : چرا به زندان آورده شديد؟
+
ج : نمى دانم
+
س : آيا قبلاً به زندان آمده ايد؟
+
ج : نيامده ام آورده اند
+
س : نظر شما راجع به شاهنشاه آريامهر چيست؟
+
ج : ايشان با كودتاى پدرشان سر كار آمده اند و غاصبند
+
س : نظر شما راجع به حزب رستاخيز چيست؟
+
ج : اين حزب را شاه ساخته است و به مردم هيچ ربطى ندارد
+
و در پايان بازجويى اين جمله را نوشت :
+
« و الرّاد عليهم كالرّاد علينا و الرّاد علينا كالرّاد على اللّه و هو فى حدّ الشّرك .
+
هم حجّتى عليكم و انا حجّة اللّه عليهم»
+
خدمات اجتماعى و عمرانى مذهبى
+
شهيد آية الله غفارى منشاء خيرات و خدمات بسيارى در زمينه هاى اجتماعى بود و در سه دوره متفاوت در طول زندگى از جمله نوجوانى در آذر شهر بين سالهاى ۳۰ ـ ۳۵ در قم و از سال ۳۵ تا ۵۳ در تهران اقدامات فراوان و مفيدى به حال جامعه داشت از جمله :
+
الف: احداث و تكميل مساجد خاتم الاوصياء ـ الهادى ـ شيخ فضل اللّه نورى در تهران.
+
ب: رسيدگى به محرومان و مستضعفان در تبريز ـ تهران و آذر شهر و...
+
ج: برپايى مجالس بحث و گفتگو در موضوعات علمى و فقهى. او عاشق خدمت به خلق خدا بود و از هر فرصت ممكن و بدست آمده بهره ها مى برد و در راه رضاى معبود قدم بر مى داشت.
+
مجالس وعظ و سخنرانى او نيز حال و هوايى ديگر داشت و چه بسيار از طبقات مختلف جامعه مخصوصاً روشنفكران مذهبى، دانشجويان و طلاب جوان دورش حلقه مى زدند و از انوار نورانى و دانش و تربيت وى بهره ها مى بردند.
+
امروز نتيجه تلاش و كوشش آية الله غفارى را در شكوه و عظمت مسجد بزرگ شيخ فضل الله نورى در تهران و پايگاه و حوزه علميه مسجد بزرگ خاتم الاوصياء مى توان ديداماكن مقدسى كه روزگارى مركز هجوم و حمله به رژيم ستم شاهى و مأوى و پناهگاه مظلومان و انقلابيون و مستضعفان بود.
+
و همه آنها در سايه خدمات صادقانه و تلاشهاى خالصانه آن شهيد والامقام است.
+
ويژگى هاى اخلاقى وجلوه هاى معنوى
+
آن شهيد سعيد مظهر بسيارى از جلوه هاى زيباى معنويت و اخلاق حسنه بود. براستى او متخلّق به اخلاق الهى شده بودند. روح خدا ترسى بر او حاكم بود و عشق سرشارى به حضرت سبحان داشت حتى در شبهاى سخت زندان با دست و پاى مجروح و تن تب دار با زحمت زياد وضو مى گرفت و نماز شب را با حالى خاص اقامه مى كرد.
+
وى در سنين كودكى در مسجد محراب (قاضى) آذر شهر به نماز مى ايستاد و با خدايش راز و نياز مى كرد. قناعت پيشه، مهمان نواز، اهل بخشش بود. از اينكه مردم در حضورش باشند. و وقتشان را بگيرند خسته نمى شد. براى جوانان ارزش و احترامى خاص قايل بود در خانه با بچه ها بازى مى كرد. عليرغم روح پرخاش گرى در مقابل ظالمان، عاطفه اى حساس و روحى لطيف نسبت به همسر و فرزندانش داشت او عارف انقلابى و زاهد جوانمرد بود و بالاخره نمونه و الگويى براى عاشقان شهادت.
+
آثار و تأليفات
+
آية الله غفارى نه تنها در جبهه مبارزه با طاغوت پيشتاز بود و زندانهاى مخوف شاه او را از حركت و شتاب باز نمى داشت بلكه هر روز پرشورتر از روز قبل به مبارزه بى امان ادامه مى داد، بلكه همواره همراه با مبارزه پيگير با طاغوت فعاليت ها و تلاشهاى علمى و عملى و ادبى و قلمى نيز داشت.
+
از جمله آثار قلمى آن بزرگوار، حاشيه مفصلى بر عروة الوثقى نوشته است. نوشته ها و آثار خطى گوناگون ديگرى معظم له داشته كه در هجوم ساواك به منزلشان در چندين نوبت از بين رفته است بعضى نوارهاى سخنرانى و دست نوشته هايى نيز از آن بزرگوار مانده است.
+
و از جمله آثا علمى و ادبى قطعات جذاب و شيوايى است كه منتسب به شهيد آية الله غفارى است و از مصاديق آنها سروده ذيل مى باشد.
+
عاشق چو رو به كعبه صدق و صفا كند *** احرام خود زكسوت صبر و رضا كند
+
در پيش راه باديه گير غريب وار *** ترك عشيره و بلد و اقربا كند
+
از صدق چون قدم بنهند در فناى عشق *** اول به پاى دوست سر و جان را فدا كند
+
آنجا كه موقف عرفات محبت است *** بر جاى سنگريزه سر از كف رها كند
+
آنگاه دست و روى نشويد زخون خويش *** بر خيزد و نماز شهادت ادا كند
+
لازم به يادآورى است كه اشعار و سروده هاى فوق از ميان نوشتجات دوران زندان به دست آمده است.
+
عروج و شهادت
+
انقلاب اسلامى ما به رهبرى امام خمينى(ره) ثمره از جان گذشتگى فرزانگانى است كه در اوج خفقان، فرياد آزادى و آزادگى سر دادند.
+
و در راه تحقق حكومت عدل اسلامى ايثارگرانه و با تحمل سختى ها ـ زندانها و شكنجه ها عاشقانه دعوت حق را لبيك گفتند و شهيد غفارى آن مبارز نستوه و شهيد هميشه زنده تاريخ اعتقاد داشت كه:
+
«شهادت تحفه اى است از جانب خداوند متعال كه به بندگانش هديه مى شود».
+
و انصافاً به عقيده صاحب نظران ما شهادت آية الله حسين غفارى در زندان مخوف ساواك ضربه اى كمرشكن بر رژيم فساد شاهنشاهى بود.
+
اين عاشق و عارف مجاهد پس از سالها تلاش، مجاهدت، استقامت صبر و پايدارى زندان و شكنجه عاقبت دعايش مستجاب شد و در غروب ششم دى ماه سال ۱۳۵۳ ش. آية الله غفارى در اوج مظلوميت اما سرافرازانه چون سرو سَهى در محبس تنگ و تاريك و ظلماتى شاهى با دست و پاى شكسته و دندانهاى خرد شده و محاسن زخمى و خونين به ديار ابديت شتافت و روح بلندش پس از ۱۳ سال تحمّل زجر شكنجه به ملكوت اعلى پيوست.
+
ساواك شبانه پيكر مطهر او را به قم فرستاد تا مظلومانه دفن شودولى طلاب و مردم قم از موضوع با خبر شدند و در تشيع جنازه با شكوه ايشان در صبح روز ۷ دى ماه ۱۳۵۳ ش. شركت كردند و با فرياد غفارى ما كشته شد به خون خود آغشته شد پيكر مطهر اين اسوه مقاومت را از حرم حضرت معصومه(عليها السلام) تا قبرستان دار السلام قم تشييع كردند و در مراسم تدفين اين شهيد بزرگوار، همرزمش شهيد آية الله قدوسى حاضر شد و تلقين خواندند لازم به تذكر است كه در جريان تشييع، تعدادى از تشييع كنندگان و فاميل شهيد غفارى دستگير و زندانى شدند.
+
پيامها و اعلاميه ها:
+
همزمان با شهادت شهيد غفارى در زندان ستم شاهى و دفن ايشان در قم پيامها و اطلاعيه هاى مختلفى از طرف گروههاى انقلابى در داخل و خارج از كشور منتشر شد از جمله:
+
دانشجويان مسلمان خارج از كشور با پخش تصاوير ـ پوستر و صدور اعلاميه هايى شهادت اين شهيد والامقام را به ملت ايران و امام بزرگوار امّت تسليت گفتند و جنايات شاه و دار و دسته او را محكوم كردند.
+
پس از پيروزى انقلاى اسلامى و در سالگرد شهادت شهيد غفارى جامعه مدرسين حوزه علميه قم ـ جامعه روحانيت مبارز تهران ـ حزب جمهورى اسلامى ـ سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ـ جمعيت مؤتلفه اسلامى ـ فداييان اسلام دانشجويان مسلمان دانشگاه تهران و شخصيت هاى مختلف كشورى و سياسى پيامهاى جداگانه اى منتشر نمودند.
+
منابع
+
۱ ـ كتاب شهداى روحانيت شيعه نوشته على ربّانى خلخالى
+
۲ ـ كتاب خاطرات هادى غفارى از انتشارات حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى
+
۳ ـ كتاب يكصدسال مبارزه روحانيت اسلام عقيقى بخشايشى
+
۴ ـ نشريه اميد انقلاب ، ۱۴ خرداد ۱۳۷۳ ش.
+
۵ ـ تاريخ سياسى ايران، جلال الدين مدنى
+
۶ ـ اطــلاعات ارائـه شـده از طرف بـرخى از شـخصيت ها از جمله الف : آية الله سـيد على ميرغـفارى آذرشـهر ب : حجة الاسلام و المسلمين مقدس زاده ج : آية الله مجتهد شبسترى د: حاج عباس آقا عباسپور
+
۷ ـ تلخيص از شرح حال شهيد غفارى تأليف حميد صبرى
+
۸ ـ كتاب انقلاب اسلامى بروايت اسناد ساواك (انتشارات سروش)
+
کلیه حقوق این سایت متعلق به گروه فناوری اطلاعات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) می باشد
+
  
http://nbo.ir/fa-ir
+
== نیاکان شهید غفاری ==
 +
تاریخ یکصد ساله اخیر آذرشهر در خود رمز و رازها دارد. در میان این همه رمز و رازها شخصیت‌های بزرگواری را می‌توان یافت که هر یک بنوبه خود تاریخ ساز و حرکت آفرین بوده‌اند. نیاکان شهید والامقام آیة الله غفاری نیز از این تبار بودند.<br/>
 +
استعمارگران و سردمداران تجاوزگر، واهمه و هراس عجیبی از این انسانهای اسوه و مقاوم داشتند و بسیاری از مواقع آنان را ناجوانمردانه به شهادت می‌رساندند».<br/>
 +
شهید غفاری فرزند حاج عباس و از نوادگان حاج ملامحسن است. حاج ملامحسن از شخصیت‌های برجسته منطقه و روحانی عالیمقام و نجف رفته‌ای بود که در مبارزه با استعمارگران، سرمبارکش توسط روسها از بدن جدا شد و شهید گردید.<br/>
 +
هفت نفر از اجداد مادری شیخ حسین غفاری در مبارزه با اجانب و بیگانگان به شهادت رسیده و مسجد حسنلوی آذرشهر مدفن و مضجع آنها و زیارتگاه اهل دل است.<br/>
 +
حاج ملااحمد امین العلما از دیگر نیاکان شهید غفاری است.<br/>
 +
حسین ۵/۱ سال بیشتر نداشت که پدرش حاج عباس را از دست داد و سرپرستی اش را برادرش حاج حسن آقا عباسپور بعهده گرفت.<br/>
 +
حاج حسن آقا سرپرست شهید غفاری نقل کرده است: که روزی در آذرشهر به اتفاق آیة الله حاج ملاّ احمد امین العلما از باغ به منزل بر می‌گشتیم وقتی جلو مسجد محله قاضی رسیدیم مشاهده کردیم شیخ حسین ـ که چند سال بیش نداشت ـ در ایوان مسجد رو به قبله ایستاده، دست به دعا برداشته در حالی که گریه و زاری می‌کرد با خدای خود راز و نیاز داشت.<br/>
 +
مرحوم حاج ملاّ احمد امین العلما تا این صحنه را دید گفت: اوضاع عجیبی است در نجف اشرف همین صحنه‌ها را در خواب دیدم او در زندان پادشاه شهید خواهد شد.<br/>
 +
 
 +
== تحصیلات آیة الله غفاری ==
 +
شهید آیة الله شیخ حسین غفاری از شش سالگی تحصیل را آغاز نمود. مقدّمات دروس را در زادگاهش آذرشهر در محضر حجّة الاسلام و المسلمین میرزا محمد حسن منطقی دهخوارقانی فرا گرفت آن گاه وارد حوزه علمیه تبریز شد و در این حوزه از جلسه درس بزرگان، کسب دانش نمود و تلاش و کوشش فراوان برای فراگیری علوم دینی از خود نشان می‌داد، و بعضی مواقع شبها تا صبح مطالعه می‌کرد. او در حوزه علمیه تبریز برجستگی خاصّی از خود نشان داد تا آنجا که زبانزد همدرسان و هم بحث‌هایش شده بود. و اساتید وی نیز از تلاش و فعالیت او اظهار رضایت می‌کردند.<br/>
 +
شهید غفاری آن گاه مصمم شد تحصیلات خود را در کنار بارگاه فاطمه معصومه(علیها السلام)کریمه اهلبیت عصمت و طهارت ادامه دهند.<br/>
 +
لذا برای بهره گیری از جلسات درسی اساتید بزرگوار قم از تبریز به قم مشرف شد و در این حوزه فقه و اصول و مراحل عالی را از محضر بزرگان فرزانه‌ای چون آیات عظام فیض قمی ـ بروجردی و خوانساری فرا گرفت.<br/>
 +
 
 +
== اساتید و شاگردان ==
 +
شهید غفاری در طول حیات طیبه خود از استادان فرزانه‌ای بهره گرفت که با ذکر نام تنی چند از آنان این اوراق را متبرک می‌نماییم.<br/>
 +
۱ ـ امام خمینی (ره)<br/>
 +
۲ ـ آیة الله آقا سید محمد حجّت کوه کمره‌ای (ره)<br/>
 +
۳ ـ آیة الله العظمی سید شهاب الدین نجفی مرعشی (ره)<br/>
 +
۴ ـ علامه طباطبائی صاحب تفسیر المیزان (ره)<br/>
 +
۵ ـ آیة الله آقا سیداحمد خوانساری (ره)<br/>
 +
۶ ـ آیة الله آقا سید محسن میر غفاری آذرشهری<br/>
 +
۷ ـ آیة الله حاج میرزا علی مقدّس (مشهور به حاج مقدّس آقا)<br/>
 +
۸ ـ آیة الله حاج شیخ علی پیشنماز دهخوارقانی مشهور به (توتونچیان)<br/>
 +
۹ ـ آیة الله آمیرزا محمد حسن منطقی دهخوارقانی<br/>
 +
و ده‌ها استاد فرزانه دیگر.<br/>
 +
 
 +
== مقام علمی ==
 +
آیة الله مجاهد شیخ حسین غفاری از بُعد علمی نیز دارای ویژگی‌هایی بود. آن بزرگوار از همان اوایل طلبگی با جدّیت تمام در حوزه‌های درسی اساتید حاضر می‌شد و با تلاش و مطالعه مضاعف یافته‌های خود را به سایر دوستان و همدرسانش انتقال می‌داد.<br/>
 +
آیة الله زاده سیدعلی میرغفاری در این باره می‌فرمایند:<br/>
 +
ایشان (شهید غفاری) در جلسات درسی فقه و اصول حضرت والدم مرحوم آیة الله سید محسن میرغفاری شرکت می‌کردند و با آمادگی قبلی در درس حضور می‌یافتند و خیلی وقت‌ها از استاد جلو بودند.<br/>
 +
شهید غفاری رسائل و مکاسب را نزد پدرم فرا گرفتند.<br/>
 +
در محضر اساتید بزرگواری چون امام راحل و حضرت آیة الله العظمی نجفی مرعشی(ره) و سایر اساتید عظیم القدربیانگر مقام عالی آن شهید فرزانه است.<br/>
 +
مقام علمی ایشان عاملی بود تا استاد گرانقدر حضرت آیة الله حاج میرزا علی مقدس تبریزی ـ که از فقهای بزرگوار و نامدار آذربایجان بود ـ صبیه خود را به عقد این شخصیّت بزرگوار در بیاورد.<br/>
 +
و لذا به سال ۱۳۵۱ ق. شهید غفاری با صبیه معظم له [[ازدواج]] و ثمره این وصلت دو پسر و یک دختر شد که فرزند ارشد ایشان حضرت حجة الاسلام و المسلمین آقای هادی غفاری از مفاخر انقلابیون کشورمان است.<br/>
 +
 
 +
== تدریس ==
 +
آیة الله غفاری از اول طلبگی همزمان با تحصیل علوم دینی کار تدریس را نیز انجام می‌داد در سالهای ۱۳۲۴ و ۱۳۲۳ ش. مکتب زینبیه آذرشهر شاهد تجمع عاشقان علم و دین بود که در اطراف شمع وجود استاد شهید غفاری گرد می‌آمدند.<br/>
 +
در این مکتب که علاقمندان و دانش پژوهان دینی حضور می‌یافتند محفلی بسیار صمیمی و گرم بود در جلسات درس شهید غفاری ابواب الجنان و جامع عباسی و دیگر کتب فقهی و اخلاقی و قرآنی نیز تدریس می‌شد آیة الله غفاری جزوه‌ای را تهیه کرده که مخصوص بحث‌های قرآنی بود و قریب به ۳۰ نفر در این درس شرکت می‌نمودند.<br/>
 +
آیة الله غفاری پس از مدّتی محل تدریس خود را تغییر داد در مدرس بالای مسجد حاج کاظم آذرشهر قریب به سه ماه جلسات درس و بحث داشتند و آن گاه به قم عزیمت نمودند.<br/>
 +
جلسات شهید غفاری در قم و تهران در مساجد الهادی و خاتم الاوصیاء ادامه داشت و اشخاص فرزانه‌ای از شمع وجود آیة الله غفاری بهره‌ها می‌بردند.<br/>
 +
در مسجد الهادی تهران دانش جویان و طلاّب بسیاری به طور مرتب و منظم در جلسات بحث گردهم می‌آمدند و از بحث‌های شیوا و صحبت‌های صریح و انقلابی شهید غفاری استفاده می‌کردند.<br/>
 +
 
 +
== همسنگران شهید غفاری ==
 +
۱ ـ آیة الله العظمی سید احمد خوانساری<br/>
 +
۲ ـ آیة الله ربّانی شیرازی<br/>
 +
۳ ـ آیة الله سید محمود طالقانی<br/>
 +
۴ ـ شهید محراب آیة الله قاضی طباطبائی<br/>
 +
۵ ـ شهید محراب آیة الله سید اسدالله مدنی<br/>
 +
۶ ـ آیة الله سید محمد صادق لواسانی<br/>
 +
۷ ـ شهید آیة الله قدوسی<br/>
 +
۸ ـ شهید آیة الله مرتضی مطهری<br/>
 +
۹ ـ آیة الله آخوند ملاعلی معصومی همدانی.<br/>
 +
 
 +
== دوران مبارزه و اندیشه‌های سیاسی ==
 +
آیة الله غفاری چون نیاکان شهیدش با هر نوع استبداد مبارزه می‌کرد. زبان حق گوی او در اوج خفقان رژیم شاهی رسواگر و افشاگر باطل بود.<br/>
 +
وی زمانی به مبارزات خود شدّت بخشید و بر رژیم خودکامه و مستبد و خونخوار شاه حمله برد که روشنفکران خود فروخته و کمونیست‌های ملحد از رژیم منحوس شاه تجلیل می‌کردند.<br/>
 +
این مجاهد نستوه بی اعتنا به یاوه سرایی‌های گروهکهای چپ و راست ابوذر گونه به شاه ظالم می‌تاخت.<br/>
 +
همزمان با قیام تاریخی حضرت امام خمینی(ره) در سال ۱۳۴۲ ش. آیة الله غفاری پشت سرامام از آرمانهای والای او پشتیبانی نمود و دوران رنج و محنت و زندان و حبس را سپری نمود.<br/>
 +
در طول تحصیل در قم نیز هرگاه فرصتی می‌یافت به روستاها و شهرهای اطراف می‌رفت و به مبارزات پیگیر با استبداد همچنین به اشاعه فرهنگ غنی اسلام می‌پرداخت و اذهان پاک روستائیان را از غبار نیرنگ‌های رژیم مستبد شاه می‌زدود.<br/>
 +
آیة الله غفاری رژیم شاه را غاصب می‌دانست و اعتقاد داشت رژیم پهلوی با کودتا بر سرکار آمده و باطل است لذا با اصل رژیم مخالفت می‌کرد. آن بزرگوار پس از مهاجرت به تهران در سال ۱۳۳۹ ش. رسماً در جریان کار مبارزات سیاسی کشور قرار گرفت. البته آن زمان طبیعی بود که مبارزه با رژیم مستبد محمدرضا خانی روحیه‌ای خاصّ را طلب می‌کرد و آیة الله مجاهد غفاری این روحیه والای مبارزه با استبداد را داشت و از هر لحظه و هر زمان و مکانی نهایت بهره برداری را می‌کرد و علیه رژیم ستم شاهی سخن می‌گفت عوامل استبداد نیز از او ترس و واهمه‌ای فوق العاده داشتند.<br/>
 +
 
 +
== زندان و شکنجه ==
 +
تمام دوران زندگی آیة الله غفاری مقارن با حکومت پهلوی و همراه با رنج و محنت بود. مشاهده اوضاع نابسامان، مخالفت رژیم با روحانیت اصیل، محدود کردن مبارزان مسلمان، ترغیب و تشویق مردم به بی دینی و کشف حجاب، آزادی عمل فرقه ضالّه بهائیت، و ریشه‌های افکار انحرافی همه و همه موجب می‌شد که او لب به اعتراض گشاید و در هر موقعیتی افشاگری نماید و چه رنجها و دردها که در این راه متحمل نشد.<br/>
 +
آیة الله غفاری خودش بارها دستگیر و زندانی شد امّا دستگیری و حبس فرزندانش، همسرش و برادرش رنج و درد او را مضاعف بلکه چند برابر می‌کرد. لکن همانند مولای خودش حضرت امام موسی کاظم(علیه السلام) چون کوه استوار و با صلابت ایستادگی می‌کرد و آنچه که عوامل طاغوت و ساواک را آزار می‌داد روحیه مقاوم و استوار ایشان بود. به طور کلی حبس‌های شهید غفاری از سال ۱۳۴۰ آغاز و تا دی ماه ۱۳۵۳ ش. ادامه داشت ۱۳ سال آخر عمر شریفش سراسر مبارزه و جانفشانی در راه آرمانهای مقدّس امام خمینی بود. در سال ۱۳۴۱ سخنرانی‌هایش عموماً به افشاگری مواضع غیراسلامی رژیم اختصاص داشت. و چندین بار مستقیماً با دستگاه رژیم پهلوی درگیر شد.<br/>
 +
در شب ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ ش. مأمورین شاه به خانه اش هجوم آوردند و بالباس منزل او را به کمیته شهربانی بردند. در طول مدّت بازداشت و در بازجویی‌ها اراده قاطع و شجاعت بی نظیر آیة الله غفاری تمامی مأموران را به حیرت وا داشته بود. چرا که بازداشت‌ها بازجویی‌ها و حبس‌ها و شکنجه‌های بی رحمانه تنها کوچکترین اثر منفی در روح بزرگ و مقاوم او نداشت بلکه پس از هر بار زندانی شدن با روحیه‌ای قوی تر و شجاعتی بیشتر به مبارزه ادامه می‌داد موقعی که زجر و شکنجه به سختی آزارش می‌داد نام مبارک امام موسی بن جعفر(علیه السلام) را بر زبان می‌راند.<br/>
 +
و دیگر زندانیان را به استقامت و پایداری و [[صبر]] دعوت می‌کرد.<br/>
 +
حجة الاسلام هادی غفاری در مصاحبه اش با روزنامه اطلاعات در ۷ دی سال ۱۳۶۱ گفت: پس از جریان دستگیری پدرم آیة الله غفاری نوشته‌ای را به ما مرقوم فرمودند که بدین قرار است:<br/>
 +
علت این همه گرفتاری‌ها، زندانی شدن‌ها، مبارزات با دولت جنایتکار خائن به دین اسلام و دخالت بی مورد او در مقدّسات مذهبی و اجرای برنامه‌های ضددینی دستگاه حاکمه است.<br/>
 +
اما اندیشه ناب سیاسی آیة الله غفاری را در بازجویی و متن بازجویی ساواک می‌توان دریافت وقتی که از وی سؤال شد:<br/>
 +
نظر شما نسبت به (آیة الله) خمینی چیست؟ جواب داد:<br/>
 +
«من فکر می‌کنم تنها کسی که می‌تواند ایران را نجات دهد آیة الله خمینی است»
 +
و جمله شجاعانه و قهرمانه او که فرمود:<br/>
 +
«دشمن خمینی کافر است». کمر استبداد شاهی را شکست.<br/>
 +
متن آخرین بازجویی که عیناً در روزنامه جمهوری اسلامی چهارشنبه ۷ دی ۱۳۶۲ ش. نیز به چاپ رسیده و توسط ساواک انجام شده بود. به شرح زیر است:<br/>
 +
س : چرا به زندان آورده شدید؟<br/>
 +
ج : نمی‌دانم<br/>
 +
س : آیا قبلاً به زندان آمده‌اید؟<br/>
 +
ج : نیامده‌ام آورده‌اند<br/>
 +
س : نظر شما راجع به شاهنشاه آریامهر چیست؟<br/>
 +
ج : ایشان با کودتای پدرشان سر کار آمده‌اند و غاصبند
 +
س : نظر شما راجع به حزب رستاخیز چیست؟<br/>
 +
ج : این حزب را شاه ساخته است و به مردم هیچ ربطی ندارد
 +
و در پایان بازجویی این جمله را نوشت :<br/>
 +
« و الرّاد علیهم کالرّاد علینا و الرّاد علینا کالرّاد علی اللّه و هو فی حدّ الشّرک .<br/>
 +
هم حجّتی علیکم و انا حجّة اللّه علیهم»<br/>
 +
 
 +
== خدمات اجتماعی و عمرانی مذهبی ==
 +
شهید آیة الله غفاری منشاء خیرات و خدمات بسیاری در زمینه‌های اجتماعی بود و در سه دوره متفاوت در طول زندگی از جمله نوجوانی در آذر شهر بین سالهای ۳۰ ـ ۳۵ در قم و از سال ۳۵ تا ۵۳ در تهران اقدامات فراوان و مفیدی به حال جامعه داشت از جمله :<br/>
 +
الف: احداث و تکمیل مساجد خاتم الاوصیاء ـ الهادی ـ شیخ فضل اللّه نوری در تهران.<br/>
 +
ب: رسیدگی به محرومان و مستضعفان در تبریز ـ تهران و آذر شهر و...<br/>
 +
ج: برپایی مجالس بحث و گفتگو در موضوعات علمی و فقهی. او عاشق خدمت به خلق خدا بود و از هر فرصت ممکن و بدست آمده بهره‌ها می‌برد و در راه رضای معبود قدم بر می‌داشت.<br/>
 +
مجالس وعظ و سخنرانی او نیز حال و هوایی دیگر داشت و چه بسیار از طبقات مختلف جامعه مخصوصاً روشنفکران مذهبی، دانشجویان و طلاب جوان دورش حلقه می‌زدند و از انوار نورانی و دانش و تربیت وی بهره‌ها می‌بردند.<br/>
 +
امروز نتیجه تلاش و کوشش آیة الله غفاری را در شکوه و عظمت مسجد بزرگ شیخ فضل الله نوری در تهران و پایگاه و حوزه علمیه مسجد بزرگ خاتم الاوصیاء می‌توان دیداماکن مقدسی که روزگاری مرکز هجوم و حمله به رژیم ستم شاهی و مأوی و پناهگاه مظلومان و انقلابیون و مستضعفان بود.<br/>
 +
و همه آنها در سایه خدمات صادقانه و تلاشهای خالصانه آن شهید والامقام است.<br/>
 +
 
 +
== ویژگی‌های اخلاقی و جلوه‌های معنوی ==
 +
آن شهید سعید مظهر بسیاری از جلوه‌های زیبای معنویت و اخلاق حسنه بود. براستی او متخلّق به اخلاق الهی شده بودند. روح خدا ترسی بر او حاکم بود و عشق سرشاری به حضرت سبحان داشت حتی در شبهای سخت زندان با دست و پای مجروح و تن تب دار با زحمت زیاد وضو می‌گرفت و نماز شب را با حالی خاص اقامه می‌کرد.<br/>
 +
وی در سنین کودکی در مسجد محراب (قاضی) آذر شهر به نماز می‌ایستاد و با خدایش راز و نیاز می‌کرد. قناعت پیشه، مهمان نواز، اهل بخشش بود. از اینکه مردم در حضورش باشند. و وقتشان را بگیرند خسته نمی‌شد. برای جوانان ارزش و احترامی خاص قایل بود در خانه با بچه‌ها بازی می‌کرد. علیرغم روح پرخاش گری در مقابل ظالمان، عاطفه‌ای حساس و روحی لطیف نسبت به همسر و فرزندانش داشت او عارف انقلابی و زاهد جوانمرد بود و بالاخره نمونه و الگویی برای عاشقان شهادت.<br/>
 +
 
 +
== آثار و تألیفات ==
 +
آیة الله غفاری نه تنها در جبهه مبارزه با طاغوت پیشتاز بود و زندانهای مخوف شاه او را از حرکت و شتاب باز نمی‌داشت بلکه هر روز پرشورتر از روز قبل به مبارزه بی امان ادامه می‌داد، بلکه همواره همراه با مبارزه پیگیر با طاغوت فعالیت‌ها و تلاشهای علمی و عملی و ادبی و قلمی نیز داشت.<br/>
 +
از جمله آثار قلمی آن بزرگوار، حاشیه مفصلی بر عروة الوثقی نوشته است. نوشته‌ها و آثار خطی گوناگون دیگری معظم له داشته که در هجوم ساواک به منزلشان در چندین نوبت از بین رفته است بعضی نوارهای سخنرانی و دست نوشته‌هایی نیز از آن بزرگوار مانده است.<br/>
 +
و از جمله آثا علمی و ادبی قطعات جذاب و شیوایی است که منتسب به شهید آیة الله غفاری است و از مصادیق آنها سروده ذیل می‌باشد.<br/>
 +
عاشق چو رو به کعبه صدق و صفا کند *** احرام خود زکسوت [[صبر]] و رضا کند
 +
در پیش راه بادیه گیر غریب وار *** ترک عشیره و بلد و اقربا کند
 +
از صدق چون قدم بنهند در فنای عشق *** اول به پای دوست سر و جان را فدا کند
 +
آنجا که موقف عرفات محبت است *** بر جای سنگریزه سر از کف رها کند
 +
آنگاه دست و روی نشوید زخون خویش *** بر خیزد و نماز شهادت ادا کند
 +
لازم به یادآوری است که اشعار و سروده‌های فوق از میان نوشتجات دوران زندان به دست آمده است.<br/>
 +
 
 +
== عروج و شهادت ==
 +
انقلاب اسلامی ما به رهبری امام خمینی(ره) ثمره از جان گذشتگی فرزانگانی است که در اوج خفقان، فریاد آزادی و آزادگی سر دادند.<br/>
 +
و در راه تحقق حکومت عدل اسلامی ایثارگرانه و با تحمل سختی‌ها ـ زندانها و شکنجه‌ها عاشقانه دعوت حق را لبیک گفتند و شهید غفاری آن مبارز نستوه و شهید همیشه زنده تاریخ اعتقاد داشت که:<br/>
 +
«شهادت تحفه‌ای است از جانب خداوند متعال که به بندگانش هدیه می‌شود».<br/>
 +
و انصافاً به عقیده صاحب نظران ما شهادت آیة الله حسین غفاری در زندان مخوف ساواک ضربه‌ای کمرشکن بر رژیم فساد شاهنشاهی بود.<br/>
 +
این عاشق و عارف مجاهد پس از سالها تلاش، مجاهدت، استقامت [[صبر]] و پایداری زندان و شکنجه عاقبت دعایش مستجاب شد و در غروب ششم دی ماه سال ۱۳۵۳ ش. آیة الله غفاری در اوج مظلومیت اما سرافرازانه چون سرو سَهی در محبس تنگ و تاریک و ظلماتی شاهی با دست و پای شکسته و دندانهای خرد شده و محاسن زخمی و خونین به دیار ابدیت شتافت و روح بلندش پس از ۱۳ سال تحمّل زجر شکنجه به ملکوت اعلی پیوست.<br/>
 +
ساواک شبانه پیکر مطهر او را به قم فرستاد تا مظلومانه دفن شودولی طلاب و مردم قم از موضوع با خبر شدند و در تشیع جنازه با شکوه ایشان در صبح روز ۷ دی ماه ۱۳۵۳ ش. شرکت کردند و با فریاد غفاری ما کشته شد به خون خود آغشته شد پیکر مطهر این اسوه مقاومت را از حرم حضرت معصومه(علیها السلام) تا قبرستان دار السلام قم تشییع کردند و در مراسم تدفین این شهید بزرگوار، همرزمش شهید آیة الله قدوسی حاضر شد و تلقین خواندند لازم به تذکر است که در جریان تشییع، تعدادی از تشییع کنندگان و فامیل شهید غفاری دستگیر و زندانی شدند.<br/>
 +
 
 +
== پیام‌ها و اعلامیه‌ها ==
 +
همزمان با شهادت شهید غفاری در زندان ستم شاهی و دفن ایشان در قم پیامها و اطلاعیه‌های مختلفی از طرف گروه‌های انقلابی در داخل و خارج از کشور منتشر شد از جمله:<br/>
 +
دانشجویان مسلمان خارج از کشور با پخش تصاویر ـ پوستر و صدور اعلامیه‌هایی شهادت این شهید والامقام را به ملت ایران و امام بزرگوار امّت تسلیت گفتند و جنایات شاه و دار و دسته او را محکوم کردند.<br/>
 +
پس از پیروزی انقلای اسلامی و در سالگرد شهادت شهید غفاری جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ـ جامعه روحانیت مبارز تهران ـ حزب جمهوری اسلامی ـ سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ـ جمعیت مؤتلفه اسلامی ـ فداییان اسلام دانشجویان مسلمان دانشگاه تهران و شخصیت‌های مختلف کشوری و سیاسی پیامهای جداگانه‌ای منتشر نمودند.<br/>
 +
 
 +
== فهرست منابع ==
 +
۱ ـ کتاب شهدای روحانیت شیعه نوشته علی ربّانی خلخالی<br/>
 +
۲ ـ کتاب خاطرات هادی غفاری از انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی<br/>
 +
۳ ـ کتاب یکصدسال مبارزه روحانیت اسلام عقیقی بخشایشی<br/>
 +
۴ ـ نشریه امید انقلاب ، ۱۴ خرداد ۱۳۷۳ ش.<br/>
 +
۵ ـ تاریخ سیاسی ایران، جلال الدین مدنی<br/>
 +
۶ ـ اطــلاعات ارائـه شـده از طرف بـرخی از شـخصیت‌ها از جمله الف : آیة الله سـید علی میرغـفاری آذرشـهر ب : حجة الاسلام و المسلمین مقدس زاده ج : آیة الله مجتهد شبستری د: حاج عباس آقا عباسپور<br/>
 +
۷ ـ تلخیص از شرح حال شهید غفاری تألیف حمید صبری<br/>
 +
۸ ـ کتاب انقلاب اسلامی بروایت اسناد ساواک (انتشارات سروش)<br/>
 +
[[رده:اعلام]]

نسخهٔ ‏۱۴ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۲۴

(عنوان)

برگرفته از کتاب گلشن ابرار جلد۲
نویسنده: حمید صبری آذرشهری

خطا در ایجاد بندانگشتی: نمی‌توان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد

زادگاه

آذربایجان چونان تاجی است بر سر ایران که از گذشته‌های دور همیشه سرافراز و سربلند به مفاخرش بوده است. آذرشهر این سرسبز دیار تاریخی ـ در ساحل زیبا و با صفای دریاچه ارومیه با مهربان مردمان صمیمی که جملگی عاشق اهلبیت عصمت و طهارت(علیهم السلام)هستند آرمیده است. شهر عالمان فرزانه‌ای چون شیخ حسن و شیخ عبدالله مامقانی (صاحب تنقیح المقال) آیة الله حاج مقدس آقا و شهید محراب آیة الله سید اسدالله مدنی و شهید نستوه آیة الله شیخ حسین غفاری است.
نام قدیمی این دیار پر طراوت و بانشاط و انقلابی دهخوارقان بوده و تاریخی‌ترین شهرهای آذربایجان شرقی است.
این شهر مملو از زیبایی‌ها و مناظر طبیعی و پیشینه قوی فرهنگی است حضور ده‌ها تن از علمای برجسته در طول دو قرن اخیر گویای این مدعاست که آذر شهر دیار عالم پرور و عشاق اهلبیت(علیهم السلام) و مهد عارفان و آزادگان آزادی خواهان بوده از جمله عارفان و عالمان فرزانه این منطقه به عنوان نمونه عبارتند از:
ملاّیوسف دهخوارقانی ـ شیخ رضادهخوارقانی ضیاءالعلماء دهخوارقانی ـ شمس العلماء دهخوارقانی ـ آیة الله شیخ علی توتونچیان ـ شیخ ابوالقاسم دهخوارقانی ـ آیة الله سید جلال الدین دهخوارقانی ـ شیخ محمدحسن منطقی ـ آیة الله عظیمی و ...
مساجد آذر شهر
مساجد قدیمی همچون مسجد محراب کوی قاضی ـ مسجد چهار سو مسجد عبدالله شهید ـ مسجد حاج کاظم ـ مسجد بازار (امام خمینی) و مسجد قدیمی قدمگاه و ده‌ها مسجد دیگر از عمق باورها و اعتقادات مردم این شهر به اسلام و قرآن حکایت می‌کند.

تولد

تابستان سال ۱۳۳۵ ق . برابر با ۱۲۹۳ ش. نوزادی در خانه محقر حاج عباس در آذر شهر دیده بجهان گشود.
پدر نوزاد بخاطر ارادت قلبی که به حضرت امام حسین(علیه السلام) داشت نام او را حسین نهاد.
حسین در فضای کاملاً معنوی و با تربیت مادری مهربان و عاشق ولایت و دوستدار حضرت زهرا(علیها السلام) رشد کرد و سایه پدری مؤمن و متقّی بر سرش بود. پدر و مادر حسین آینده‌های روشن و سرافرازانه‌ای را در پیشانی فرزندنشان مشاهده می‌کردند.
ما در نهایت سعی و کوشش خود را برای تربیت اسلامی فرزند مبذول می‌داشت و از هر آنچه که در توان داشت در رشد و تعالی حسین مضایقه نمی‌کرد و همین تربیت سالم و شیرِپاک بود که از این فرزند، فرزانه‌ای مجاهد پرورش داد. که آن همه شجاعت و شهامت و سرافرازی را از خود نشان داد.

نیاکان شهید غفاری

تاریخ یکصد ساله اخیر آذرشهر در خود رمز و رازها دارد. در میان این همه رمز و رازها شخصیت‌های بزرگواری را می‌توان یافت که هر یک بنوبه خود تاریخ ساز و حرکت آفرین بوده‌اند. نیاکان شهید والامقام آیة الله غفاری نیز از این تبار بودند.
استعمارگران و سردمداران تجاوزگر، واهمه و هراس عجیبی از این انسانهای اسوه و مقاوم داشتند و بسیاری از مواقع آنان را ناجوانمردانه به شهادت می‌رساندند».
شهید غفاری فرزند حاج عباس و از نوادگان حاج ملامحسن است. حاج ملامحسن از شخصیت‌های برجسته منطقه و روحانی عالیمقام و نجف رفته‌ای بود که در مبارزه با استعمارگران، سرمبارکش توسط روسها از بدن جدا شد و شهید گردید.
هفت نفر از اجداد مادری شیخ حسین غفاری در مبارزه با اجانب و بیگانگان به شهادت رسیده و مسجد حسنلوی آذرشهر مدفن و مضجع آنها و زیارتگاه اهل دل است.
حاج ملااحمد امین العلما از دیگر نیاکان شهید غفاری است.
حسین ۵/۱ سال بیشتر نداشت که پدرش حاج عباس را از دست داد و سرپرستی اش را برادرش حاج حسن آقا عباسپور بعهده گرفت.
حاج حسن آقا سرپرست شهید غفاری نقل کرده است: که روزی در آذرشهر به اتفاق آیة الله حاج ملاّ احمد امین العلما از باغ به منزل بر می‌گشتیم وقتی جلو مسجد محله قاضی رسیدیم مشاهده کردیم شیخ حسین ـ که چند سال بیش نداشت ـ در ایوان مسجد رو به قبله ایستاده، دست به دعا برداشته در حالی که گریه و زاری می‌کرد با خدای خود راز و نیاز داشت.
مرحوم حاج ملاّ احمد امین العلما تا این صحنه را دید گفت: اوضاع عجیبی است در نجف اشرف همین صحنه‌ها را در خواب دیدم او در زندان پادشاه شهید خواهد شد.

تحصیلات آیة الله غفاری

شهید آیة الله شیخ حسین غفاری از شش سالگی تحصیل را آغاز نمود. مقدّمات دروس را در زادگاهش آذرشهر در محضر حجّة الاسلام و المسلمین میرزا محمد حسن منطقی دهخوارقانی فرا گرفت آن گاه وارد حوزه علمیه تبریز شد و در این حوزه از جلسه درس بزرگان، کسب دانش نمود و تلاش و کوشش فراوان برای فراگیری علوم دینی از خود نشان می‌داد، و بعضی مواقع شبها تا صبح مطالعه می‌کرد. او در حوزه علمیه تبریز برجستگی خاصّی از خود نشان داد تا آنجا که زبانزد همدرسان و هم بحث‌هایش شده بود. و اساتید وی نیز از تلاش و فعالیت او اظهار رضایت می‌کردند.
شهید غفاری آن گاه مصمم شد تحصیلات خود را در کنار بارگاه فاطمه معصومه(علیها السلام)کریمه اهلبیت عصمت و طهارت ادامه دهند.
لذا برای بهره گیری از جلسات درسی اساتید بزرگوار قم از تبریز به قم مشرف شد و در این حوزه فقه و اصول و مراحل عالی را از محضر بزرگان فرزانه‌ای چون آیات عظام فیض قمی ـ بروجردی و خوانساری فرا گرفت.

اساتید و شاگردان

شهید غفاری در طول حیات طیبه خود از استادان فرزانه‌ای بهره گرفت که با ذکر نام تنی چند از آنان این اوراق را متبرک می‌نماییم.
۱ ـ امام خمینی (ره)
۲ ـ آیة الله آقا سید محمد حجّت کوه کمره‌ای (ره)
۳ ـ آیة الله العظمی سید شهاب الدین نجفی مرعشی (ره)
۴ ـ علامه طباطبائی صاحب تفسیر المیزان (ره)
۵ ـ آیة الله آقا سیداحمد خوانساری (ره)
۶ ـ آیة الله آقا سید محسن میر غفاری آذرشهری
۷ ـ آیة الله حاج میرزا علی مقدّس (مشهور به حاج مقدّس آقا)
۸ ـ آیة الله حاج شیخ علی پیشنماز دهخوارقانی مشهور به (توتونچیان)
۹ ـ آیة الله آمیرزا محمد حسن منطقی دهخوارقانی
و ده‌ها استاد فرزانه دیگر.

مقام علمی

آیة الله مجاهد شیخ حسین غفاری از بُعد علمی نیز دارای ویژگی‌هایی بود. آن بزرگوار از همان اوایل طلبگی با جدّیت تمام در حوزه‌های درسی اساتید حاضر می‌شد و با تلاش و مطالعه مضاعف یافته‌های خود را به سایر دوستان و همدرسانش انتقال می‌داد.
آیة الله زاده سیدعلی میرغفاری در این باره می‌فرمایند:
ایشان (شهید غفاری) در جلسات درسی فقه و اصول حضرت والدم مرحوم آیة الله سید محسن میرغفاری شرکت می‌کردند و با آمادگی قبلی در درس حضور می‌یافتند و خیلی وقت‌ها از استاد جلو بودند.
شهید غفاری رسائل و مکاسب را نزد پدرم فرا گرفتند.
در محضر اساتید بزرگواری چون امام راحل و حضرت آیة الله العظمی نجفی مرعشی(ره) و سایر اساتید عظیم القدربیانگر مقام عالی آن شهید فرزانه است.
مقام علمی ایشان عاملی بود تا استاد گرانقدر حضرت آیة الله حاج میرزا علی مقدس تبریزی ـ که از فقهای بزرگوار و نامدار آذربایجان بود ـ صبیه خود را به عقد این شخصیّت بزرگوار در بیاورد.
و لذا به سال ۱۳۵۱ ق. شهید غفاری با صبیه معظم له ازدواج و ثمره این وصلت دو پسر و یک دختر شد که فرزند ارشد ایشان حضرت حجة الاسلام و المسلمین آقای هادی غفاری از مفاخر انقلابیون کشورمان است.

تدریس

آیة الله غفاری از اول طلبگی همزمان با تحصیل علوم دینی کار تدریس را نیز انجام می‌داد در سالهای ۱۳۲۴ و ۱۳۲۳ ش. مکتب زینبیه آذرشهر شاهد تجمع عاشقان علم و دین بود که در اطراف شمع وجود استاد شهید غفاری گرد می‌آمدند.
در این مکتب که علاقمندان و دانش پژوهان دینی حضور می‌یافتند محفلی بسیار صمیمی و گرم بود در جلسات درس شهید غفاری ابواب الجنان و جامع عباسی و دیگر کتب فقهی و اخلاقی و قرآنی نیز تدریس می‌شد آیة الله غفاری جزوه‌ای را تهیه کرده که مخصوص بحث‌های قرآنی بود و قریب به ۳۰ نفر در این درس شرکت می‌نمودند.
آیة الله غفاری پس از مدّتی محل تدریس خود را تغییر داد در مدرس بالای مسجد حاج کاظم آذرشهر قریب به سه ماه جلسات درس و بحث داشتند و آن گاه به قم عزیمت نمودند.
جلسات شهید غفاری در قم و تهران در مساجد الهادی و خاتم الاوصیاء ادامه داشت و اشخاص فرزانه‌ای از شمع وجود آیة الله غفاری بهره‌ها می‌بردند.
در مسجد الهادی تهران دانش جویان و طلاّب بسیاری به طور مرتب و منظم در جلسات بحث گردهم می‌آمدند و از بحث‌های شیوا و صحبت‌های صریح و انقلابی شهید غفاری استفاده می‌کردند.

همسنگران شهید غفاری

۱ ـ آیة الله العظمی سید احمد خوانساری
۲ ـ آیة الله ربّانی شیرازی
۳ ـ آیة الله سید محمود طالقانی
۴ ـ شهید محراب آیة الله قاضی طباطبائی
۵ ـ شهید محراب آیة الله سید اسدالله مدنی
۶ ـ آیة الله سید محمد صادق لواسانی
۷ ـ شهید آیة الله قدوسی
۸ ـ شهید آیة الله مرتضی مطهری
۹ ـ آیة الله آخوند ملاعلی معصومی همدانی.

دوران مبارزه و اندیشه‌های سیاسی

آیة الله غفاری چون نیاکان شهیدش با هر نوع استبداد مبارزه می‌کرد. زبان حق گوی او در اوج خفقان رژیم شاهی رسواگر و افشاگر باطل بود.
وی زمانی به مبارزات خود شدّت بخشید و بر رژیم خودکامه و مستبد و خونخوار شاه حمله برد که روشنفکران خود فروخته و کمونیست‌های ملحد از رژیم منحوس شاه تجلیل می‌کردند.
این مجاهد نستوه بی اعتنا به یاوه سرایی‌های گروهکهای چپ و راست ابوذر گونه به شاه ظالم می‌تاخت.
همزمان با قیام تاریخی حضرت امام خمینی(ره) در سال ۱۳۴۲ ش. آیة الله غفاری پشت سرامام از آرمانهای والای او پشتیبانی نمود و دوران رنج و محنت و زندان و حبس را سپری نمود.
در طول تحصیل در قم نیز هرگاه فرصتی می‌یافت به روستاها و شهرهای اطراف می‌رفت و به مبارزات پیگیر با استبداد همچنین به اشاعه فرهنگ غنی اسلام می‌پرداخت و اذهان پاک روستائیان را از غبار نیرنگ‌های رژیم مستبد شاه می‌زدود.
آیة الله غفاری رژیم شاه را غاصب می‌دانست و اعتقاد داشت رژیم پهلوی با کودتا بر سرکار آمده و باطل است لذا با اصل رژیم مخالفت می‌کرد. آن بزرگوار پس از مهاجرت به تهران در سال ۱۳۳۹ ش. رسماً در جریان کار مبارزات سیاسی کشور قرار گرفت. البته آن زمان طبیعی بود که مبارزه با رژیم مستبد محمدرضا خانی روحیه‌ای خاصّ را طلب می‌کرد و آیة الله مجاهد غفاری این روحیه والای مبارزه با استبداد را داشت و از هر لحظه و هر زمان و مکانی نهایت بهره برداری را می‌کرد و علیه رژیم ستم شاهی سخن می‌گفت عوامل استبداد نیز از او ترس و واهمه‌ای فوق العاده داشتند.

زندان و شکنجه

تمام دوران زندگی آیة الله غفاری مقارن با حکومت پهلوی و همراه با رنج و محنت بود. مشاهده اوضاع نابسامان، مخالفت رژیم با روحانیت اصیل، محدود کردن مبارزان مسلمان، ترغیب و تشویق مردم به بی دینی و کشف حجاب، آزادی عمل فرقه ضالّه بهائیت، و ریشه‌های افکار انحرافی همه و همه موجب می‌شد که او لب به اعتراض گشاید و در هر موقعیتی افشاگری نماید و چه رنجها و دردها که در این راه متحمل نشد.
آیة الله غفاری خودش بارها دستگیر و زندانی شد امّا دستگیری و حبس فرزندانش، همسرش و برادرش رنج و درد او را مضاعف بلکه چند برابر می‌کرد. لکن همانند مولای خودش حضرت امام موسی کاظم(علیه السلام) چون کوه استوار و با صلابت ایستادگی می‌کرد و آنچه که عوامل طاغوت و ساواک را آزار می‌داد روحیه مقاوم و استوار ایشان بود. به طور کلی حبس‌های شهید غفاری از سال ۱۳۴۰ آغاز و تا دی ماه ۱۳۵۳ ش. ادامه داشت ۱۳ سال آخر عمر شریفش سراسر مبارزه و جانفشانی در راه آرمانهای مقدّس امام خمینی بود. در سال ۱۳۴۱ سخنرانی‌هایش عموماً به افشاگری مواضع غیراسلامی رژیم اختصاص داشت. و چندین بار مستقیماً با دستگاه رژیم پهلوی درگیر شد.
در شب ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ ش. مأمورین شاه به خانه اش هجوم آوردند و بالباس منزل او را به کمیته شهربانی بردند. در طول مدّت بازداشت و در بازجویی‌ها اراده قاطع و شجاعت بی نظیر آیة الله غفاری تمامی مأموران را به حیرت وا داشته بود. چرا که بازداشت‌ها بازجویی‌ها و حبس‌ها و شکنجه‌های بی رحمانه تنها کوچکترین اثر منفی در روح بزرگ و مقاوم او نداشت بلکه پس از هر بار زندانی شدن با روحیه‌ای قوی تر و شجاعتی بیشتر به مبارزه ادامه می‌داد موقعی که زجر و شکنجه به سختی آزارش می‌داد نام مبارک امام موسی بن جعفر(علیه السلام) را بر زبان می‌راند.
و دیگر زندانیان را به استقامت و پایداری و صبر دعوت می‌کرد.
حجة الاسلام هادی غفاری در مصاحبه اش با روزنامه اطلاعات در ۷ دی سال ۱۳۶۱ گفت: پس از جریان دستگیری پدرم آیة الله غفاری نوشته‌ای را به ما مرقوم فرمودند که بدین قرار است:
علت این همه گرفتاری‌ها، زندانی شدن‌ها، مبارزات با دولت جنایتکار خائن به دین اسلام و دخالت بی مورد او در مقدّسات مذهبی و اجرای برنامه‌های ضددینی دستگاه حاکمه است.
اما اندیشه ناب سیاسی آیة الله غفاری را در بازجویی و متن بازجویی ساواک می‌توان دریافت وقتی که از وی سؤال شد:
نظر شما نسبت به (آیة الله) خمینی چیست؟ جواب داد:
«من فکر می‌کنم تنها کسی که می‌تواند ایران را نجات دهد آیة الله خمینی است» و جمله شجاعانه و قهرمانه او که فرمود:
«دشمن خمینی کافر است». کمر استبداد شاهی را شکست.
متن آخرین بازجویی که عیناً در روزنامه جمهوری اسلامی چهارشنبه ۷ دی ۱۳۶۲ ش. نیز به چاپ رسیده و توسط ساواک انجام شده بود. به شرح زیر است:
س : چرا به زندان آورده شدید؟
ج : نمی‌دانم
س : آیا قبلاً به زندان آمده‌اید؟
ج : نیامده‌ام آورده‌اند
س : نظر شما راجع به شاهنشاه آریامهر چیست؟
ج : ایشان با کودتای پدرشان سر کار آمده‌اند و غاصبند س : نظر شما راجع به حزب رستاخیز چیست؟
ج : این حزب را شاه ساخته است و به مردم هیچ ربطی ندارد و در پایان بازجویی این جمله را نوشت :
« و الرّاد علیهم کالرّاد علینا و الرّاد علینا کالرّاد علی اللّه و هو فی حدّ الشّرک .
هم حجّتی علیکم و انا حجّة اللّه علیهم»

خدمات اجتماعی و عمرانی مذهبی

شهید آیة الله غفاری منشاء خیرات و خدمات بسیاری در زمینه‌های اجتماعی بود و در سه دوره متفاوت در طول زندگی از جمله نوجوانی در آذر شهر بین سالهای ۳۰ ـ ۳۵ در قم و از سال ۳۵ تا ۵۳ در تهران اقدامات فراوان و مفیدی به حال جامعه داشت از جمله :
الف: احداث و تکمیل مساجد خاتم الاوصیاء ـ الهادی ـ شیخ فضل اللّه نوری در تهران.
ب: رسیدگی به محرومان و مستضعفان در تبریز ـ تهران و آذر شهر و...
ج: برپایی مجالس بحث و گفتگو در موضوعات علمی و فقهی. او عاشق خدمت به خلق خدا بود و از هر فرصت ممکن و بدست آمده بهره‌ها می‌برد و در راه رضای معبود قدم بر می‌داشت.
مجالس وعظ و سخنرانی او نیز حال و هوایی دیگر داشت و چه بسیار از طبقات مختلف جامعه مخصوصاً روشنفکران مذهبی، دانشجویان و طلاب جوان دورش حلقه می‌زدند و از انوار نورانی و دانش و تربیت وی بهره‌ها می‌بردند.
امروز نتیجه تلاش و کوشش آیة الله غفاری را در شکوه و عظمت مسجد بزرگ شیخ فضل الله نوری در تهران و پایگاه و حوزه علمیه مسجد بزرگ خاتم الاوصیاء می‌توان دیداماکن مقدسی که روزگاری مرکز هجوم و حمله به رژیم ستم شاهی و مأوی و پناهگاه مظلومان و انقلابیون و مستضعفان بود.
و همه آنها در سایه خدمات صادقانه و تلاشهای خالصانه آن شهید والامقام است.

ویژگی‌های اخلاقی و جلوه‌های معنوی

آن شهید سعید مظهر بسیاری از جلوه‌های زیبای معنویت و اخلاق حسنه بود. براستی او متخلّق به اخلاق الهی شده بودند. روح خدا ترسی بر او حاکم بود و عشق سرشاری به حضرت سبحان داشت حتی در شبهای سخت زندان با دست و پای مجروح و تن تب دار با زحمت زیاد وضو می‌گرفت و نماز شب را با حالی خاص اقامه می‌کرد.
وی در سنین کودکی در مسجد محراب (قاضی) آذر شهر به نماز می‌ایستاد و با خدایش راز و نیاز می‌کرد. قناعت پیشه، مهمان نواز، اهل بخشش بود. از اینکه مردم در حضورش باشند. و وقتشان را بگیرند خسته نمی‌شد. برای جوانان ارزش و احترامی خاص قایل بود در خانه با بچه‌ها بازی می‌کرد. علیرغم روح پرخاش گری در مقابل ظالمان، عاطفه‌ای حساس و روحی لطیف نسبت به همسر و فرزندانش داشت او عارف انقلابی و زاهد جوانمرد بود و بالاخره نمونه و الگویی برای عاشقان شهادت.

آثار و تألیفات

آیة الله غفاری نه تنها در جبهه مبارزه با طاغوت پیشتاز بود و زندانهای مخوف شاه او را از حرکت و شتاب باز نمی‌داشت بلکه هر روز پرشورتر از روز قبل به مبارزه بی امان ادامه می‌داد، بلکه همواره همراه با مبارزه پیگیر با طاغوت فعالیت‌ها و تلاشهای علمی و عملی و ادبی و قلمی نیز داشت.
از جمله آثار قلمی آن بزرگوار، حاشیه مفصلی بر عروة الوثقی نوشته است. نوشته‌ها و آثار خطی گوناگون دیگری معظم له داشته که در هجوم ساواک به منزلشان در چندین نوبت از بین رفته است بعضی نوارهای سخنرانی و دست نوشته‌هایی نیز از آن بزرگوار مانده است.
و از جمله آثا علمی و ادبی قطعات جذاب و شیوایی است که منتسب به شهید آیة الله غفاری است و از مصادیق آنها سروده ذیل می‌باشد.
عاشق چو رو به کعبه صدق و صفا کند *** احرام خود زکسوت صبر و رضا کند در پیش راه بادیه گیر غریب وار *** ترک عشیره و بلد و اقربا کند از صدق چون قدم بنهند در فنای عشق *** اول به پای دوست سر و جان را فدا کند آنجا که موقف عرفات محبت است *** بر جای سنگریزه سر از کف رها کند آنگاه دست و روی نشوید زخون خویش *** بر خیزد و نماز شهادت ادا کند لازم به یادآوری است که اشعار و سروده‌های فوق از میان نوشتجات دوران زندان به دست آمده است.

عروج و شهادت

انقلاب اسلامی ما به رهبری امام خمینی(ره) ثمره از جان گذشتگی فرزانگانی است که در اوج خفقان، فریاد آزادی و آزادگی سر دادند.
و در راه تحقق حکومت عدل اسلامی ایثارگرانه و با تحمل سختی‌ها ـ زندانها و شکنجه‌ها عاشقانه دعوت حق را لبیک گفتند و شهید غفاری آن مبارز نستوه و شهید همیشه زنده تاریخ اعتقاد داشت که:
«شهادت تحفه‌ای است از جانب خداوند متعال که به بندگانش هدیه می‌شود».
و انصافاً به عقیده صاحب نظران ما شهادت آیة الله حسین غفاری در زندان مخوف ساواک ضربه‌ای کمرشکن بر رژیم فساد شاهنشاهی بود.
این عاشق و عارف مجاهد پس از سالها تلاش، مجاهدت، استقامت صبر و پایداری زندان و شکنجه عاقبت دعایش مستجاب شد و در غروب ششم دی ماه سال ۱۳۵۳ ش. آیة الله غفاری در اوج مظلومیت اما سرافرازانه چون سرو سَهی در محبس تنگ و تاریک و ظلماتی شاهی با دست و پای شکسته و دندانهای خرد شده و محاسن زخمی و خونین به دیار ابدیت شتافت و روح بلندش پس از ۱۳ سال تحمّل زجر شکنجه به ملکوت اعلی پیوست.
ساواک شبانه پیکر مطهر او را به قم فرستاد تا مظلومانه دفن شودولی طلاب و مردم قم از موضوع با خبر شدند و در تشیع جنازه با شکوه ایشان در صبح روز ۷ دی ماه ۱۳۵۳ ش. شرکت کردند و با فریاد غفاری ما کشته شد به خون خود آغشته شد پیکر مطهر این اسوه مقاومت را از حرم حضرت معصومه(علیها السلام) تا قبرستان دار السلام قم تشییع کردند و در مراسم تدفین این شهید بزرگوار، همرزمش شهید آیة الله قدوسی حاضر شد و تلقین خواندند لازم به تذکر است که در جریان تشییع، تعدادی از تشییع کنندگان و فامیل شهید غفاری دستگیر و زندانی شدند.

پیام‌ها و اعلامیه‌ها

همزمان با شهادت شهید غفاری در زندان ستم شاهی و دفن ایشان در قم پیامها و اطلاعیه‌های مختلفی از طرف گروه‌های انقلابی در داخل و خارج از کشور منتشر شد از جمله:
دانشجویان مسلمان خارج از کشور با پخش تصاویر ـ پوستر و صدور اعلامیه‌هایی شهادت این شهید والامقام را به ملت ایران و امام بزرگوار امّت تسلیت گفتند و جنایات شاه و دار و دسته او را محکوم کردند.
پس از پیروزی انقلای اسلامی و در سالگرد شهادت شهید غفاری جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ـ جامعه روحانیت مبارز تهران ـ حزب جمهوری اسلامی ـ سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ـ جمعیت مؤتلفه اسلامی ـ فداییان اسلام دانشجویان مسلمان دانشگاه تهران و شخصیت‌های مختلف کشوری و سیاسی پیامهای جداگانه‌ای منتشر نمودند.

فهرست منابع

۱ ـ کتاب شهدای روحانیت شیعه نوشته علی ربّانی خلخالی
۲ ـ کتاب خاطرات هادی غفاری از انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی
۳ ـ کتاب یکصدسال مبارزه روحانیت اسلام عقیقی بخشایشی
۴ ـ نشریه امید انقلاب ، ۱۴ خرداد ۱۳۷۳ ش.
۵ ـ تاریخ سیاسی ایران، جلال الدین مدنی
۶ ـ اطــلاعات ارائـه شـده از طرف بـرخی از شـخصیت‌ها از جمله الف : آیة الله سـید علی میرغـفاری آذرشـهر ب : حجة الاسلام و المسلمین مقدس زاده ج : آیة الله مجتهد شبستری د: حاج عباس آقا عباسپور
۷ ـ تلخیص از شرح حال شهید غفاری تألیف حمید صبری
۸ ـ کتاب انقلاب اسلامی بروایت اسناد ساواک (انتشارات سروش)