احادیث موضوعی حسادت-آوینی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۸ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۱۹

امام صادق علیه السلام

قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ : .... وَ لِلْحَاسِد ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ یَغْتَابُ إِذَا غَابَ وَ یَتَمَلَّقُ إِذَا شَهِدَ وَ یَشْمَتُ بِالْمُصِیبَه^[۱].
لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غیبت می‌کند، روبه رو تملّق می‌گوید و از گرفتاری دیگران شاد می‌شود.

امام علی علیه السلام

اَلحَسَدُ عَیبٌ فاضِحٌ وَشُحٌّ فادِحٌ لایَشفی صاحِبَهُ إِلاّ بُلوغُ آمالِهِ فیمَن یَحسِدُهُ^[۲]؛ حسادت عیبی رسوا و بخلی سهمگین است و حسود تا به آرزوی خود دربارهٔ محسودش نرسد آرام نمی‌گیرد.

امام علی علیه السلام

اَلحَسودُ سَریعُ الوَثبَهِ، بَطی ءُ العَطفَهِ؛ حسود زود خشمگین می‌شود و دیر کینه از دلش می‌رود.

امام علی علیه السلام

الْحَسَدُ لَا یَجْلِبُ إِلَّا مَضَرَّهً وَ غَیْظاً یُوهِنُ قَلْبَکَ وَ یُمْرِضُ جِسْمَک حسادت نتیجه‌ای جز زیان و ناراحتی که دلت را سست و تنت را بیمار می‌گرداند به بار نمی‌آورد.

۵- امام صادق علیه السلام:

یَقُولُ إِبْلِیسُ لِجُنُودِهِ أَلْقُوا بَیْنَهُمُ الْحَسَدَ وَ الْبَغْیَ فَإِنَّهُمَا یَعْدِلَانِ عِنْدَ اللَّهِ الشِّرْک شیطان به سپاهیانش می‌گوید: میان مردم حسد و تجاوزگری بیاندازید چون این دو، نزد خدا برابر با شرک است.
کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۳۲۷، ح ۲

۶- امام صادق علیه السلام:

اَلنَّصیحَهُ مِنَ الحاسِدِ مُحالٌ؛ نصیحت و خیرخواهی از حسود محال است.
من لا یحضره الفقیه ج ۴، ص ۵۸، ح ۵۰۹۲ - خصال ص ۲۶۹

پیامبر صلی الله علیه و آله:

اِستَعینوا عَلی قَضاءِ حَوائِجِکُم بِالکِتمانِ، فَإِنَّ کُلَّ ذی نِعمَهٍ مَحسودٌ؛ در برآوردن نیازهای خود از پنهان کاری کمک بگیرید، زیرا هر صاحب نعمتی مورد حسد واقع می‌شود.
شرح نهج البلاغه (ابن ابی الحدید) ج ۱، ص ۳۱۶

==۸- پیامبر صلی الله علیه و آله:

إِیَّاکُمْ وَ الْحَسَدَ فَإِنَّهُ یَأْکُلُ الْحَسَنَاتِ کَمَا تَأْکُلُ النَّارُ الْحَطَب از حسادت بپرهیزید، زیرا حسد نیکی‌ها را می‌خورد چنان که آتش هیزم را می‌خورد.
جامع الأخبار (شعیری) ص ۱۵۹ == ۹- امام علی علیه السلام: == لِلّهِ دَرُّ الحَسَدِ ما اَعدَلَهُ! بَداَ بِصاحِبِهِ فَقَتلَهُ؛ آفرین بر حسادت! چه عدالت پیشه است! پیش از همه صاحب خود را می‌کشد.
شرح نهج البلاغه (ابن ابی الحدید) ج ۱، ص ۳۱۶ - ارشاد القلوب (دیلمی) ج ۱، ص ۱۲۹

۱۰- امام صادق علیه السلام:

سِتَّهٌ لا تَکونُ فِی مُؤمِنِ: اَلعُسرُ وَ النَّکَدُ وَ الحَسَدُ وَ اللَّجاجَهُ وَ الکَذِبُ وَ البَغیُ؛ شش (صفت) در مؤمن نیست: سخت گیری، بی خیری، حسادت، لجاجت، دروغگویی و تجاوز.
تحف العقول ص ۳۷۷

۱۱- امام علی علیه السلام:

اَلحَسَدُ یُضنِی الجَسَدَ؛ حسد، بدن را فرسوده و علیل می‌کند.
تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۳۰۱، ح ۶۸۳۳

۱۲- امام علی علیه السلام:

الثَّنَاءُ بِأَکْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ وَ التَّقْصِیرُ عَنِ الِاسْتِحْقَاقِ عِیٌّ أَوْ حَسَد تعریف بیش از استحقاق، چاپلوسی و کمتر از استحقاق، از ناتوانی در سخن و یا حسد است.
نهج البلاغه (صبحی صالح) ص ۵۳۵، ح ۳۴۷

۱۳- امام صادق علیه السلام:

إِنَّ المُؤمِنَ یَغبِطُ وَ لا یَحسُدُ وَ المُنافِقُ یَحسُدُ وَ لا یَغبِطُ؛ مؤمن غبطه می‌خورد و حسادت نمی‌ورزد، منافق حسادت می‌ورزد و غبطه نمی‌خورد.
(غبطه آن است که آرزو کنی آنچه دیگری دارد، داشته باشی بدون اینکه آرزوی نابودی نعمت دیگری را داشته باشی و حسد آن است که بخواهی نعمتی را که دیگری دارد، نداشته باشد).
کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۳۰۷، ح ۷

۱۴- پیامبر صلی الله علیه و آله:

رَأَی مُوسَی علیه السلام رَجُلًا عِنْدَ الْعَرْشِ فَغَبَطَهُ بِمَکَانِهِ فَسَأَلَ عَنْهُ فَقَالَ کَانَ لَا یَحْسُدُ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِه حضرت موسی علیه السلام مردی را نزد عرش دید و به جایگاه او غبطه خورد و در مورد او سؤال کرد. به او گفته شد که او به آنچه خداوند از فضل خود به مردم داده است حسد نمی‌برد.
روضه الواعظین (ط-القدیمه) ص ۴۲۴

۱۵- امام علی علیه السلام:

الْحِرْصُ وَ الْکِبْرُ وَ الْحَسَدُ دَوَاعٍ إِلَی التَّقَحُّمِ فِی الذُّنُوب حرص و تکبّر و حسادت، انگیزه‌های فرورفتن در گناهانند.
نهج البلاغه (صبحی صالح) ص ۵۴۱، ح ۳۷۷

۱۶- امام حسن عسکری علیه السلام:

التَّواضُعُ نِعمَهٌ لا یُحسَدُ عَلیها؛ تواضع و فروتنی نعمتی است که بر آن حسد نبرند.
تحف العقول ص۴۸۹

۱۷- امام صادق علیه السلام:

اِنَّ صاحِبَ الدّینِ فَکَّرَ فَـعَـلَـتهُ السَّکینَهُ وَ استَـکانَ فَـتَواضَعَ وَ قَنِعَ فَاستَغنی وَ رَضیَ بِما اُعطیَ وَ انفَرَدَ فَکُفیَ الخوانَ وَ رَفَضَ الشَّهَواتِ فَصارَ حُرّا وَ خَلَعَ الدُّنیا فَتَحامَی الشُّرورَ وَ اطَّرَحَ الحَسَدَ فَظَهَرتِ المَحَبَّهُ وَ لَم یُخِفِ النّاسَ فَـلَـم یَخَفهُم وَ لَم یُذنِب اِلَیهِم فَسَلِمَ مِنهُم وَ سَخَت نَفسُهُ عَن کُلِّ شَی ءٍ ففازَ وَ استَکمَلَ الفَضلَ وَ اَبصَرَ العافیَهَ فَاَمِنَ النَّدامَهَ؛ آدم دین دار چون می اندیشد، آرامش بر جان او حاکم است. چون خضوع می کند متواضع است. چون قناعت می کند، بی نیاز است. به آنچه داده شده خشنود است. چون تنهایی را برگزیده از دوستان بی نیاز است. چون هوا و هوس را رها کرده آزاد است. چون دنیا را فرو گذارده از بدی ها و گزندهای آن در امان است. چون حسادت را دور افکنده محبتش آشکار است. مردم را نمی ترساند پس از آنان نمی هراسد و به آنان تجاوز نمی کند پس از گزندشان در امان است. به هیچ چیز دل نمی بندد پس به رستگاری و کمال فضیلت دست می یابد و عافیت را به دیده بصیرت می نگرد پس کارش به پشیمانی نمی‌کشد.
امالی (مفید) ص ۵۲، ح ۱۴

۱۸-پیامبر صلی الله علیه و آله:

أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِأَبْعَدِکُمْ مِنِّی شَبَهاً قَالُوا بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْفَاحِشُ الْمُتَفَحِّشُ الْبَذِی ءُ الْبَخِیلُ الْمُخْتَالُ الْحَقُودُ الْحَسُودُ الْقَاسِی الْقَلْبِ الْبَعِیدُ مِنْ کُلِّ خَیْرٍ یُرْجَی غَیْرُ الْمَأْمُونِ مِنْ کُلِّ شَرٍّ یُتَّقَی.
آیا شما را از کم شباهت ترینتان به خودم آگاه نسازم؟ عرض کردند: چرا، ای رسول خدا! فرمودند: زشتگویِ بی آبرویِ بی شرم، بخیل، متکبر، کینه توز، حسود، سنگدل، کسی که هیچ امیدی به خیرش و امانی از شرش نیست.
کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۲۹۱، ح ۹

۱۹- امام صادق علیه السلام:

إِیَّاکُمْ أَنْ یَحْسُدَ بَعْضُکُمْ بَعْضاً فَإِنَّ الْکُفْرَ أَصْلُهُ الْحَسَد از حسد ورزی به یکدیگر بپرهیزید، زیرا ریشه کفر، حسد است.
کافی (ط-الاسلامیه) ج ۸، ص ۸ - تحف العقول ص ۳۱۵

۲۰- امام صادق علیه السلام:

اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ؛ ریشه‌های کفر سه چیز است:حرص و بزرگ منشی نمودن و حسد ورزیدن.
کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۲۸۹، ح ۱- امالی (صدوق) ص ۴۱۹، ح ۷ - خصال ص ۹۰، ح ۲۸

۲۱- امام صادق علیه السلام:

آفَهُ الدِّینِ الحَسَدُ وَ العُجبُ وَ الفَخرُ؛ آفت دینداری حسد و خودبینی و فخر فروشی است.
کافی (ط-الاسلامیه) ج۲، ص ۳۰۷، ح ۵

پانویس