با تقوا بودن به چیست؟: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۴۰

فرآوری : زهرا اجلال

تقوا به چه معنایی می‌باشد؟

تقوا از وقی ؛ وقایه به معنای حفظ کردن می‌باشد.
می‌گویند: « رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ»^[۱]
این « ق » همان وقی به معنای ؛ خدایا مارا حفظ کن .

انسان باتقوا چه کسی است؟

ما دو نوع استکان داریم ؛ بشکن و نشکن .
آدم با تقوا یعنی مسلمانی که نشکن است ؛ درحقیقت کسی است که حوادث و پول و مقام او را نمی‌شکند و تغییر نمی‌دهد.
درجایی که آب ترشح می‌شود ، خود را کنار می‌کشیم که خیس نشویم ، درجایی که تیزی و تیغی وجود دارد ، لباسمان را جمع می‌کنیم تا به لباسمان گیر نکند ، در حقیقت خود را از هرگونه آسیبی حفظ می‌کنیم .
انسان با تقوا کسی است که وقتی در مورد موضوعی مطمئن نیست ، آن را قطعی بیان نمی‌کند ، خود را از دروغ گفتن و شایعهٔ دروغ حفظ می‌کند .
فرد باتقوا کسی است که دنبال مال حرام که هیچ، به دنبال مال شبه ناک، هرچند زیاد و راحت الوصول باشد ، نمی‌رود ، به جایی که نباید نگاه کند ، نگاه نمی‌کند .
در یک کلام تقوا یعنی آنکه انسان به حالتی برسد که وقتی به گناه رسید ، بتواند خودش را کنترل کند .

تقوا مصونیت است ، نه محدودیت !

بعضی می‌گویند : تقوا کار هر کسی نیست ، تنها ویژگی عالمان بزرگ است !
شهید مطهری می‌فرمایند : تقوامصونیت است نه محدودیت.
مثل اینکه شما وقتی کفش می‌پوشید ، محدودیتی ایجاد نمی‌شود ، بلکه پایتان از کثیف شدن و شیشه و خار و خاشاک مصون می‌ماند .
انسان با تقوا به خاطر روحیه‌ای که در او ایجاد شده ، مصونیتی پیدا کرده که وقتی به خلاف و گناهی می‌رسد ، به راحتی خودش را کنترل می‌کند.
به گفتهٔ قرآن ، یکی از دلایل آمدن همهٔ انبیاء الهی ، با تقوا کردن مردم بوده ، به طوری بسیاری از دستورات اسلامی نیز بر پایهٔ تقوا استوار می‌باشد ؛ مثلاً روزه « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ؛ روزه را بر شما واجب کردیم تا روح تقوا در شما زیاد شود.  »^[۲] آدم با تقوا یعنی مسلمانی که نشکن است ؛ درحقیقت کسی است که حوادث و پول و مقام او را نمی‌شکند و تغییر نمی‌دهد ترس از خدا، آری یا خیر؟!
از خدا بترسید ! این جمله به چه معنا می‌باشد ؟
خدا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ است و جایگاهی ندارد که کسی از خداوند بترسد ، درحقیقت وقتی گفته می‌شود از خدا بترس به این معنا است که از اعمال خود در مقام خداوند ترس و پروا داشته باشید ؛ « وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ»^[۳] تقوا به این معنا است که انسان در مقابل غریزه ، خودش را نگه دارد وحوادث او را تغییر ندهد.
فرد متّقی کسی است که در هر شرایطی راضی به رضای خدا باشد ، اگر جوانش را از دست داد ، شیون و فغان نکند که چرا چنین شد ؟
برای خدا ؛ چرا ، اما و دلیل نیاورد ، مطیع محض او باشد .

مراحل تقوا

تقوا در گفتار

«فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا »^[۴]
انسان با تقوا حرف بی سند نمی‌زند و گواهی ناحق نمی‌دهد، آدم با تقوابه کسی سوء ظن ندارد.
انسان با تقوا در سخت‌ترین شرایط ، حرف حق را رها نمی‌کند ، به اسم دروغ « مصلحت آمیز» هر چیزی را نمی‌گوید.

تقوا در سیاست

در مسائل سیاسی قرآن می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَالْمُنَافِقِينَ ؛ ای پیامبر ، تقوا داشته باش و پیرو کفار ومنافقین نباش. »^[۵] انسان با تقوا محال است با گروهک‌هایی رابطه داشته باشد ؛ زیرا از خدا می‌ترسد .
انسان‌های با تقوا نه به خود و نه به جامعه آسیبی نمی‌رساند بلکه برعکس بزرگترین جنایت‌ها از آنِ انسان‌های بی تقوا رخ داده است .
آنچه در دنیای امروز مطرح است ، کمبود علم نیست ، بلکه کمبود تقوا است .

تقوا در خانواده

« أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللَّهَ »^[۶]
مرد یا زن با تقوا کسی است که در خانه ، خوب همسرداری کند ، ظلم نمی‌کند و اگر ظلمی را مرتکب شد ،عذرخواهی می‌کند .
انسان با تقوا حرف بی سند نمی‌زند و گواهی ناحق نمی‌دهد، آدم با تقوابه کسی سوء ظن ندارد. انسان با تقوا در سخت‌ترین شرایط ، حرف حق را رها نمی‌کند ، به اسم دروغ « مصلحت آمیز» هر چیزی را نمی‌گوید

تقوادر مسائل اجتماعی

«وَ أْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها وَ اتَّقُوا اللَّهَ »^[۷] با ایجاد تقوا ، نصب و عزل‌ها الهی می‌شود . دیگر به خاطر روابط ، نصب و عزلی اتفاق نمی‌افتد .
معلم با تقوا دیر سر کلاس نمی‌رود ، ازدرسش کم نمی‌گذارد ؛ « وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفینَ ؛ وای بر کم فروش‌ها»^[۸]
کارمند اداره اگر با تقوا باشد ، باتلفن اداره کار خصوصی انجام نمی‌دهد ، با خودکار اداره لیست خریدهای منزل را نمی‌نویسد ، ساعات کار مردم راصرف کار خصوصی خود نمی‌کند .

ملاک امتیاز به چه چیزی است؟

تقوا اسلام همهٔ امتیازات را لغو کرده و می‌فرماید: «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ »^[۹]
افراد با سوادتر نیاز به تقوای بیش‌تری دارند ؛ اگر کاسبی با تقوا نبود ، انگور خوب را رو و انگور بد را زیر می‌گذارد ، اما اگر آیت الله و دکتر و مهندس بی تقوا شود ؛ « اذا فسد العالِم فسد العالَم »
«من سن سنة سیئه » ؛ کسی که خط انحراف ؛ را تأسیس کند ، « فله وزر من عمل بها » هر جنایتی که هواداران آن‌ها بکنند ، علاوه بر این که بر گردن خودشان است ، بر گردن رهبرانشان نیز می‌باشد.

راه رسیدن به تقوا

یکی از مهمترین راه‌ها ، توجه به جهان بینی الهی است ؛
« إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ ؛ خدا در کمین تو است .»^[۱۰]
« یَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَ ما تُخْفِی الصُّدُورُ »^[۱۱]
شما نگاه می‌کنید و خدا می‌داند که این نگاه تقوا دارد یا نه! خداوند خیانت‌های چشم و هدف‌های قلبی شما را می‌داند .

در هرلحظه‌ای که هستید ، برگردید

تقوا داشتن یعنی آنکه سعی کنیم که گناه نکنیم ، واگر مرتکب گناهی شدیم برگردیم ؛ « نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ بهترین بنده، کسی است که در هر انحرافی بر می‌گردد . »^[۱۲]
نگو توبه شکستم و دیر شده است ، برگرد و توبه کن که خواوند توبه کنندگان را دوست دارد ؛ « إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ التَّوَّابینَ »^[۱۳]

پانویس