فرهنگ مصادیق:نماز آیات - ویکی پدیا: تفاوت بین نسخهها
جز (Golafshan صفحهٔ نماز آیات - ویکی پدیا را به فرهنگ مصادیق:نماز آیات - ویکی پدیا منتقل کرد) |
(اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام) |
||
| سطر ۳: | سطر ۳: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
| − | هنگام خورشیدگرفتگی خواندن نماز | + | هنگام خورشیدگرفتگی خواندن نماز نشانهها واجب است<br/> |
| − | نماز آیات یکی از نمازهای واجب برای مسلمانان است. این نماز، ویژهٔ | + | نماز آیات یکی از نمازهای واجب برای مسلمانان است. این نماز، ویژهٔ هنگامهایی ویژه است که در رسالهٔ مرجعان تقلید نیز آمده است.<br/> |
== نام گذاری == | == نام گذاری == | ||
| − | آیات (جمع آیه یا آیت) در زبان عربی یعنی | + | آیات (جمع آیه یا آیت) در زبان عربی یعنی «نشانهها».<br/> |
| − | این نماز را نماز آیات ( | + | این نماز را نماز آیات (نشانهها) گویند، زیرا خواندنش هنگامی واجب است که حادثههایی ویژه روی دهد که مسلمانان ایشان را نشانههای خدا میدانند.<br/> |
| − | در این باره حدیثی در | + | در این باره حدیثی در کتابهای شیعی آمده است<ref>بحارالانوار، علامه مجلسی، جلد ۸۸، صفحهٔ ۱۵۵، باب ششم، حدیث دوازدهم.</ref>.:<br/> |
| − | محاسن از ... از امام کاظم (ع) نقل | + | محاسن از ... از امام کاظم (ع) نقل میکند که فرمود: هنگامی که ابراهیم پسر پیامبر خدا (ص) مُرد، درپی مرگش سه سنت برای امت (اسلام) قرار گرفت: |
| − | نخست که هنگامی که روانش از تن جدا شد، خورشید گرفت. مردم گفتند که فقط خورشید بهر مرگ پسر فرستادهٔ خدا گرفته است. پیامبر خدا پس از شنیدن این سخن بالای منبر رفت، ثنای خدا گفت سپس فرمود: «ای مردم! همانا گرفتن خورشید و ماه | + | نخست که هنگامی که روانش از تن جدا شد، خورشید گرفت. مردم گفتند که فقط خورشید بهر مرگ پسر فرستادهٔ خدا گرفته است. پیامبر خدا پس از شنیدن این سخن بالای منبر رفت، ثنای خدا گفت سپس فرمود: «ای مردم! همانا گرفتن خورشید و ماه نشانههایی از نشانههای خدا است که فرمان بردارانه به فرمان او روان اند، برای مرگ و زندگی هیچ کس نمیگیرند. پس هرگاه یکی یا هردو گرفت، نماز (آیات). بگزارید.». پس از منبر پایین آمد و با مردم نماز خورشیدگرفتگی (کسوف) گزاردند...<ref>متن اصلی: الْمَحَاسِنُ، عَنْ أَبِی سُمَیْنَهَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ ع یَقُولُ لَمَّا قُبِضَ إِبْرَاهِیمُ بْنُ رَسُولِ اللَّهِ ص جَرَتْ فِی مَوْتِهِ ثَلَاثُ سُنَنٍ أَمَّا وَاحِدَهٌ فَإِنَّهُ لَمَّا قُبِضَ انْکَسَفَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ النَّاسُ إِنَّمَا انْکَسَفَتِ الشَّمْسُ لِمَوْتِ ابْنِ رَسُولِ اللَّهِ ص فَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَی عَلَیْهِ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ کُسُوفَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ آیَتَانِ مِنْ آیَاتِ اللَّهِ یَجْرِیَانِ بِأَمْرِهِ مُطِیعَانِ لَهُ لَا یَنْکَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَ لَا لِحَیَاتِهِ فَإِذَا انْکَسَفَا أَوْ أَحَدُهُمَا صَلُّوا ثُمَّ نَزَلَ مِنَ الْمِنْبَرِ فَصَلَّی بِالنَّاسِ صَلَاهَ الْکُسُوفِ.</ref>.<br/> |
| − | از آن | + | از آن زمان، نماز آیات بر مسلمانان واجب گشت.<br/> |
| − | == نظر مذهب | + | == نظر مذهب های اسلامی == |
| − | شیعیان نماز آیات را واجب | + | شیعیان نماز آیات را واجب میدانند.<br/> |
| − | به ظاهر اهل سنت دربارهٔ واجب بودن نماز آیات با هم اختلاف دارند. گویا اهل سنت خواندن نماز آیات را مستحب و شایسته | + | به ظاهر اهل سنت دربارهٔ واجب بودن نماز آیات با هم اختلاف دارند. گویا اهل سنت خواندن نماز آیات را مستحب و شایسته میدانند.<br/> |
== موردهای گزاردن نماز آیات == | == موردهای گزاردن نماز آیات == | ||
اگر اتفاقات زیر در جایی که فردی هست پدیدار گردد، برای او نماز آیات طبق نظر شیعه واجب است:<br/> | اگر اتفاقات زیر در جایی که فردی هست پدیدار گردد، برای او نماز آیات طبق نظر شیعه واجب است:<br/> | ||
| − | گرفتن خورشید(کسوف):اگر چه مقدار گرفتگی کم باشد و کسی هم نترسد.<br/> | + | گرفتن خورشید(کسوف): اگر چه مقدار گرفتگی کم باشد و کسی هم نترسد.<br/> |
| − | گرفتن ماه (خسوف):اگر چه مقدار گرفتگی کم باشد و کسی هم نترسد.<br/> | + | گرفتن ماه (خسوف): اگر چه مقدار گرفتگی کم باشد و کسی هم نترسد.<br/> |
زمین لرزه:اگر چه کسی هم نترسد.<br/> | زمین لرزه:اگر چه کسی هم نترسد.<br/> | ||
آذرخش و صاعقه<br/> | آذرخش و صاعقه<br/> | ||
| سطر ۴۰: | سطر ۴۰: | ||
== احکام نماز آیات == | == احکام نماز آیات == | ||
| − | در صورتی که دو یا چند حادثه از حوادث بالا با هم اتفاق | + | در صورتی که دو یا چند حادثه از حوادث بالا با هم اتفاق افتاد، برای هر یک از آنها باید جدا گانه نماز آیات را ادا کرد.<br/> |
| − | از وقتی که خورشید یا ماه شروع به گرفتن | + | از وقتی که خورشید یا ماه شروع به گرفتن میکند انسان باید نماز آیات را بخواند و بنا بر احتیاط واجب باید به قدری تأخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند.<br/> |
| − | موقعی که زلزله و رعد و برق و مانند اینها اتفاق | + | موقعی که زلزله و رعد و برق و مانند اینها اتفاق میافتد، انسان باید فورا نماز آیات را بخواند و اگر نخواند معصیت کرده و تا آخر عمر بر او واجب است و هر وقت بخواند ادا است .<br/> |
| − | چیزهایی که در نماز یومیه واجب و مستحب است، در نماز آیات هم واجب و مستحب | + | چیزهایی که در نماز یومیه واجب و مستحب است، در نماز آیات هم واجب و مستحب میباشد.<br/> |
اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده و فکرش به جایی نرسد، نماز باطل است .<br/> | اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده و فکرش به جایی نرسد، نماز باطل است .<br/> | ||
| سطر ۵۱: | سطر ۵۱: | ||
== چگونگی نماز آیات == | == چگونگی نماز آیات == | ||
| − | نماز | + | نماز نشانهها دو رکعت دارد و میتوان به جماعت نیز گزارد.<br/> |
| − | نخست باید | + | نخست باید سورهای را انتخاب کرده، پنج بخش کرد، به گونهای که در هر بخش دست کم یک آیه باشد، و نمیتوان جوری بخش کرد که تکهای از آیهای در بخشی باشد، مثلاً نمیشود یک بخش یک ونیم آیه باشد. در ضمن «بسم الله الرحمن الرحیم» نیز یک آیهٔ (آیهٔ کامل) حساب میشود. البته برخی مرجعان بسم الله تنها را کافی نمیدانند. از سادهترین و رایجترین راهها خواندن سورهٔ توحید است؛ که با بسم الله پنج آیه دارد.<br/> |
| − | این نماز مانند نماز صبح است، با این فرق که در هردو رکعت پس از خواندن سورهٔ حمد، باید | + | این نماز مانند نماز صبح است، با این فرق که در هردو رکعت پس از خواندن سورهٔ حمد، باید سورهای را که طبق بالا برگزیده شد. به این صورت که پس از خواندن هریک از پنج بخش، باید به رکوع رفته (هر رکعت میشود پنج رکوع) پس از رکوع پایانی تا آخر مانند نماز صبح ادامه دهد.<br/> |
| − | دربارهٔ چگونگی خواندن نماز آیات | + | دربارهٔ چگونگی خواندن نماز آیات راههای گوناگون دیگر و اختلافهای بسیاری هست که باید برای اطلاع بیشتر و دقیق تر به رسالهها مراجعه شود. مطالبی که در قسمتهای بالا ذکر شد نظر اکثر مراجع تقلید میباشد.<br/> |
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۴ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۳۶
محتویات
مقدمه
هنگام خورشیدگرفتگی خواندن نماز نشانهها واجب است
نماز آیات یکی از نمازهای واجب برای مسلمانان است. این نماز، ویژهٔ هنگامهایی ویژه است که در رسالهٔ مرجعان تقلید نیز آمده است.
نام گذاری
آیات (جمع آیه یا آیت) در زبان عربی یعنی «نشانهها».
این نماز را نماز آیات (نشانهها) گویند، زیرا خواندنش هنگامی واجب است که حادثههایی ویژه روی دهد که مسلمانان ایشان را نشانههای خدا میدانند.
در این باره حدیثی در کتابهای شیعی آمده است[۱].:
محاسن از ... از امام کاظم (ع) نقل میکند که فرمود: هنگامی که ابراهیم پسر پیامبر خدا (ص) مُرد، درپی مرگش سه سنت برای امت (اسلام) قرار گرفت:
نخست که هنگامی که روانش از تن جدا شد، خورشید گرفت. مردم گفتند که فقط خورشید بهر مرگ پسر فرستادهٔ خدا گرفته است. پیامبر خدا پس از شنیدن این سخن بالای منبر رفت، ثنای خدا گفت سپس فرمود: «ای مردم! همانا گرفتن خورشید و ماه نشانههایی از نشانههای خدا است که فرمان بردارانه به فرمان او روان اند، برای مرگ و زندگی هیچ کس نمیگیرند. پس هرگاه یکی یا هردو گرفت، نماز (آیات). بگزارید.». پس از منبر پایین آمد و با مردم نماز خورشیدگرفتگی (کسوف) گزاردند...[۲].
از آن زمان، نماز آیات بر مسلمانان واجب گشت.
نظر مذهب های اسلامی
شیعیان نماز آیات را واجب میدانند.
به ظاهر اهل سنت دربارهٔ واجب بودن نماز آیات با هم اختلاف دارند. گویا اهل سنت خواندن نماز آیات را مستحب و شایسته میدانند.
موردهای گزاردن نماز آیات
اگر اتفاقات زیر در جایی که فردی هست پدیدار گردد، برای او نماز آیات طبق نظر شیعه واجب است:
گرفتن خورشید(کسوف): اگر چه مقدار گرفتگی کم باشد و کسی هم نترسد.
گرفتن ماه (خسوف): اگر چه مقدار گرفتگی کم باشد و کسی هم نترسد.
زمین لرزه:اگر چه کسی هم نترسد.
آذرخش و صاعقه
بادهای سرخ و سیاه
و حوادث طبیعی دیگر در صورتیکه موجب رعب و وحشت اکثر مردم شود.
احکام نماز آیات
در صورتی که دو یا چند حادثه از حوادث بالا با هم اتفاق افتاد، برای هر یک از آنها باید جدا گانه نماز آیات را ادا کرد.
از وقتی که خورشید یا ماه شروع به گرفتن میکند انسان باید نماز آیات را بخواند و بنا بر احتیاط واجب باید به قدری تأخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند.
موقعی که زلزله و رعد و برق و مانند اینها اتفاق میافتد، انسان باید فورا نماز آیات را بخواند و اگر نخواند معصیت کرده و تا آخر عمر بر او واجب است و هر وقت بخواند ادا است .
چیزهایی که در نماز یومیه واجب و مستحب است، در نماز آیات هم واجب و مستحب میباشد.
اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده و فکرش به جایی نرسد، نماز باطل است .
چگونگی نماز آیات
نماز نشانهها دو رکعت دارد و میتوان به جماعت نیز گزارد.
نخست باید سورهای را انتخاب کرده، پنج بخش کرد، به گونهای که در هر بخش دست کم یک آیه باشد، و نمیتوان جوری بخش کرد که تکهای از آیهای در بخشی باشد، مثلاً نمیشود یک بخش یک ونیم آیه باشد. در ضمن «بسم الله الرحمن الرحیم» نیز یک آیهٔ (آیهٔ کامل) حساب میشود. البته برخی مرجعان بسم الله تنها را کافی نمیدانند. از سادهترین و رایجترین راهها خواندن سورهٔ توحید است؛ که با بسم الله پنج آیه دارد.
این نماز مانند نماز صبح است، با این فرق که در هردو رکعت پس از خواندن سورهٔ حمد، باید سورهای را که طبق بالا برگزیده شد. به این صورت که پس از خواندن هریک از پنج بخش، باید به رکوع رفته (هر رکعت میشود پنج رکوع) پس از رکوع پایانی تا آخر مانند نماز صبح ادامه دهد.
دربارهٔ چگونگی خواندن نماز آیات راههای گوناگون دیگر و اختلافهای بسیاری هست که باید برای اطلاع بیشتر و دقیق تر به رسالهها مراجعه شود. مطالبی که در قسمتهای بالا ذکر شد نظر اکثر مراجع تقلید میباشد.
جستارهای وابسته
نماز (اسلام)
خورشیدگرفتگی
ماه گرفتگی
گرفت
پانویس
- ↑ بحارالانوار، علامه مجلسی، جلد ۸۸، صفحهٔ ۱۵۵، باب ششم، حدیث دوازدهم.
- ↑ متن اصلی: الْمَحَاسِنُ، عَنْ أَبِی سُمَیْنَهَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ ع یَقُولُ لَمَّا قُبِضَ إِبْرَاهِیمُ بْنُ رَسُولِ اللَّهِ ص جَرَتْ فِی مَوْتِهِ ثَلَاثُ سُنَنٍ أَمَّا وَاحِدَهٌ فَإِنَّهُ لَمَّا قُبِضَ انْکَسَفَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ النَّاسُ إِنَّمَا انْکَسَفَتِ الشَّمْسُ لِمَوْتِ ابْنِ رَسُولِ اللَّهِ ص فَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَی عَلَیْهِ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ کُسُوفَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ آیَتَانِ مِنْ آیَاتِ اللَّهِ یَجْرِیَانِ بِأَمْرِهِ مُطِیعَانِ لَهُ لَا یَنْکَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَ لَا لِحَیَاتِهِ فَإِذَا انْکَسَفَا أَوْ أَحَدُهُمَا صَلُّوا ثُمَّ نَزَلَ مِنَ الْمِنْبَرِ فَصَلَّی بِالنَّاسِ صَلَاهَ الْکُسُوفِ.
