کتابخانه:احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی: تفاوت بین نسخهها
(اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام) |
|||
| سطر ۲۶: | سطر ۲۶: | ||
}} | }} | ||
| + | == سخن ناشر == | ||
| + | از نظر اسلام، همان گونه که دین راهنمای اندیشه، اخلاق و عبادت است، راهنمای انتخاب شغل و بایدها و نبایدها در قلمرو تولید، توزیع،مصرف،مدیریت و اقتصاد نیز هست. شناخت صنایع و مشاغل حلال و حرام ضرورت زندگی اسلامی است. مشاغل مختلف، صدها حکم واجب و مستحب و شرایط حقوقی و اخلاقی دارد که دانستن آن در سلامت روابط اجتماعی و تکامل اخلاقی و معنوی انسان اثر میگذارد. همچنین صدها حرام و مکروه دارد که انجام آن فضای زندگی جمعی و اسلامی را آلوده میسازد و ابهام آن دلهره و تردید میآفریند.<br/> | ||
| + | آشنایی با احکام ویژه هر صنف برای دست اندرکاران آن ضرورت حتمی و برای مراجعان به آن مشاغل نیاز قطعی و برای اهل مطالعه دانش اجتماعی و دینی مفید است.<br/> | ||
| + | طرح پژوهشی «فقه و زندگی» که با سفارش «ستاد احیاء [[امر به معروف]] و نهی از منکر» و همت «پژوهشکده باقرالعلوم علیهالسلام » و نظارت علمی حجه الاسلام محمد حسین فلاح زاده شکل گرفته، پاسخی است به نیازهای بشر در همه عرصههای زندگی، مجموعه حاضر نقطه پیوند «فقه» و «زندگی» است؛ که چگونگی تامین معیشت حلال را به مسلمانان و صاحبان مشاغل گوناگون میآموزد و فقه را از تئوری به عمل نزدیک میسازد.<br/> | ||
| + | اکنون به خاطر انتشار شماره دیگری از این مجموعه، خدای بزرگ را شکر کرده و امیدواریم که برای تکمیل این مجموعه همچنان از حمایتهای فکری و مالی ستاد احیاء [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] بهرهمند گردیم. به امید آن که بتوانیم گامی هر چند کوچک در راستای ترویج احکام متعالی اسلام برداریم. <br/> | ||
| + | خواهشمند است نقد و نظر تجربی و علمی خود را جهت تکمیل این مجموعه با ما در میان بگذارید. تلفن ۷۷۷۵۸۰۵ـ۰۲۵۱<br/> | ||
| + | انه ولی قدیر<br/> | ||
| + | انتشارات نورالسجاد <br/> | ||
| + | == پیشگفتار == | ||
| + | انسان موجودی اجتماعی است و باید در جمع دیگران نیازهای مختلف خود را برآورده کند. دین اسلام جامعه انسانی را چون پیکری میداند که از اعضای مختلفی تشکیل شده است و مردم اعضای آنند و هر یک از آنان به نوبه خود وظیفهای بر عهده دارند و بدون شک نشاط و سلامت این پیکر در گرو همکاری همه اعضاء و پایبندی هر یک نسبت به وظایف اجتماعی خود است. <br/> | ||
| + | در میان کارهای اجتماعی، مشاغلی که مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارند، به ویژه آنها که در سلامتی یا بیماری افراد جامعه مؤثرند، از اهمیت بالایی برخوردارند. از جمله آنها شغل قنادی، خشکهپزی و کارهایی از این قبیل است، زیرا بخشی از مواد خوراکی مردم به دست افرادی که در این صنف هستند تهیه، تولید و عرضه میشود و دانستن احکام شرعی مربوط به این شغل اهمیت ویژهای دارد. از این رو این نوشتار از مجموعه کتابهای «فقه و زندگی» احکام شرعی مورد نیاز قنادان و خشکهپزان و افرادی که به نوعی با این صنف ارتباط دارند را در بردارد.<br/> | ||
| + | به امید آنکه در سایه عمل به احکام الهی روز به روز به ساحل سعادت نزدیکتر شویم. <br/> | ||
| + | انشاءاللّه<br/> | ||
| + | محمد زراعتی<br/> | ||
| + | |||
| + | == فصل اوّل: شیرینی در آیات و روایات == | ||
| + | شیرینی و استفاده از آن سابقه دیرینه دارد که میتوان آن را هماهنگ با سابقه زندگی بشر دانست، چرا که شیرینیهای طبیعی همچون خرما و عسل از آغاز مورد توجه و استفاده انسان بوده و به اهمیت و خاصیت آنها پی برده است.<br/> | ||
| + | دانشمندان علوم پزشکی و تغذیه نیز از دیر باز درباره خواص شیرینیها سخنها گفته و کتابها نوشتهاند.<br/> | ||
| + | دین اسلام، که راهنمای سعادت دنیا و آخرت انسانها است، در بخشی از تعالیم خود مواد خوراکی و نوع تغذیه انسان را مورد توجه قرار داده و مطالب سودمندی ارائه کرده است؛ تا آنجا که حتی بخشی از کتابهای فقهی به آن اختصاص یافته و تحت عنوان «اطعمه و اشربه؛ خوراکیها و نوشیدنیها» مطالب زیاد و دستورهای مفیدی بیان شده است. تمام آنها از دو منبع فقهی یعنی قرآن و روایات گرفته شده است.<br/> | ||
| + | از جمله خوراکیهایی که مورد توجه قرار گرفته، غذاهای شیرین است. در حدیثی از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله وارد شده است که: «اَنَّ فی بَطْنِ المُؤمِنِ زاویهٌ لا یمْلاَءها الاّ الْحَلواء<ref>. بحارالانوار، ج 65، ص 133.</ref> همانا در شکم مؤمن گوشهای است که جز شیرینی آن را پر نمیکند.» در همین حدیث است که فرمود: «اِنَّ الْمُؤمِنَ حُلوٌ یحِبُّ الْحَلاوَهَ<ref>. همان، ج63، ص285، ح2.</ref>»؛ مؤمن شیرین است و شیرینی را دوست دارد.<br/> | ||
| + | امیرمؤمنان علی علیهالسلام در مورد یکی از ویژگیهای خاندان نبوت میفرماید: «اِنّا اهلَالبَیت نُحِبُّ الْحَلوءَ<ref>. المحاسن، ج 1 / 408؛بحارالانوار، ج63، ص285، ح5.</ref>؛ ما اهل بیت شیرینی را دوست داریم». <br/> | ||
| + | شیرینیهای مصنوعی و دستساز بسیار مورد استفاده است و دستورهای دینی که در باره شیرینی و فواید آن وارد شده شامل آن هم میشود؛ ولی بعضی از شیرینیهای طبیعی از قبیل: عسل، خرما، انگور و کشمش که در برخی از آیات و روایات یادآوری شده و مردم را به استفاده از آنها تشویق فرمودهاند، از خواص فراوانی برخوردار است و برخی ضررهای شیرینیهای مصنوعی را نیز ندارد. از اینرو شایسته است، شیرینی فروشان در کنار انواع کیکها و شکلاتها و اینگونه مواد را نیز عرضه کنند.<br/> | ||
| + | === شیرینیهای طبیعی === | ||
| + | برای پی بردن به اهمیت ویژهای که اسلام به شیرینیهای طبیعی داده است و برخی از خواص آنها، دو نمونه آن را مورد بررسی قرار میدهیم.<br/> | ||
| + | ==== عسل ==== | ||
| + | عسل یکی از شیرینیهای طبیعی و بسیار مفید است. اگرچه در قرآن واژه «عسل» نیامده است، اما آیهای که درباره آن نازل شده گویای ارزش غذایی و دارویی آن است: وَأَوْحَی رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبالِ بُیوتاً وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمّا یعْرِشُونَ ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلاً یخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِیهِ شِفاءٌ لِلنّاسِ إِنَّ فِی ذلِکَ لاَیهً لِقَوْمٍ یتَفَکَّرُونَ. پروردگار تو به زنبور عسل وحی (الهام غریزی) فرستاد که از کوهها و درختان و در بستانهایی که مردم میسازند خانههایی برگزین، سپس از تمام ثمرات تناول کن و راههایی را که پروردگارت برای تو تعیین کرده به راحتی بپیما، از درون شکم آنها نوشیدنی خاصی خارج میشود به رنگهای مختلف که در آن شفای مردم است. در این امر نشانه روشنی است برای جمعیتی که اهل فکرند»<ref>. النحل / 68 و 69.</ref>.<br/> | ||
| + | این آیه ما را به تفکر درباره این ماده معجزهآسا دعوت میکند، که بدانیم چه راز و رمزی در آن نهفته است.<br/> | ||
| + | عسل، مربای طبیعی و دارویی است که تولید کننده آن اهل تقلب و تزویر نیست. این ماده از لطیفترین ساختههای دست آفرینش است که در نتیجه کار خستگیناپذیر زنبوران عسل که از گلهای رنگارنگ تغذیه میکنند به دست میآید. <br/> | ||
| + | عسل، غذایی خارقالعاده است؛ دارای همه گونه ویتامین و املاح معدنی، آنزیمها و دیاستازهای گونهگون است که هر یک از آنها برای بدن انسان لازم و ضروری است. <br/> | ||
| + | عمده موادی که در این ماده طبیعی وجود دارد عبارت است از: پتاسیم، آهن، فسفر، ید، منیزیم، سرب، منگنز، آلومینیم، مس، سولفور، کرومبوم، لیتوم، روی، اسمیوم، تیتانیوم، سدیم، مواد آلی مانیتها، صمغ، اسیدفورمیک، اسیدلاکتیک، اسیدمالیک، اسیداگزالیک، اسیدسیتریک، گلوکز، ویتامینهای ششگانه E و K و D و C و B و A. در دنیا، غذا و شربتی نیست که پس از گذشت زمانی نگندد و طعم و بوی و مزهاش تغییر نکند و فاسد نشود، ولی عسل طبیعی دارای عنصر مخصوصی است به نام اسید فورمیک، که آن را از هرگونه فساد کاملاً حفظ میکند. عامل مؤثر در تجدید قوای جوانی است و میتواند از پیری زودرس جلوگیری نماید و عمر طولانیتر به انسان ببخشد. فیثاغورث، فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان که عمری دراز و هوش سرشار داشته، از شیر و عسل به عنوان غذای اصلی خود استفاده میکرده است! عسل، خاصیت ضد میکروبی دارد و میتواند شفا و درمان برای هر دردی به حساب آید<ref>. در تهیه این فصل از کتاب «اسلام پزشک بیدارو» استفاده شده است.</ref>. <br/> | ||
| + | علی علیهالسلام درباره اهمیت این شیرینی طبیعی و آثار درمانی آن میفرماید: «لَمْ یسْتَشْفِ مَریضٌ بِمِثْلِ شَرْبَهِ عَسَلٍ<ref>. بحارالانوار، ج 63، ص292، ح10؛ وسائلالشیعه، ج 25، ص 100.</ref> مریض با هیچ چیز مثل عسل شفا نمییابد». <br/> | ||
| + | ==== خرما ==== | ||
| + | خرما یکی از شیرینیهای طبیعی است که خواص زیادی دارد. امام صادق علیهالسلام درباره غذا و شیرینی پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میفرماید: «کانَ طَعاْمُ رسولِ اللّه صلیاللهعلیهوآله الشَّعیرَ اِذا وَجَدَهُ وَ حَلْواهُ التَّمرَ<ref>. مستدرک الوسائل، ج 3، ص 113.</ref>؛ غذای رسول خدا صلیاللهعلیهوآله نان جوین بود؛ اگر پیدا میشد، و شیرینی ایشان خرما بود». درباره علی علیهالسلام نیز چنین نقل کردهاند: کَانَ یأکُلُ الْخُبْزَ بِالتَّمر<ref>. همان، ص 107.</ref>؛ نان را با خرما میخوردند».<br/> | ||
| + | گاهی پیشوایان معصوم علیهمالسلام به خواص خوراکیها از جمله خرما اشاره میکردهاند تا مردم نسبت به استفاده از آنها رغبت پیدا کنند. روزی مقداری خرما مقابلِ پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلمگذاردند آن حضرت خواص بسیار زیادی برای خرما بر شمرده که در اینجا به برخی از آنها اشاره میشود:<br/> | ||
| + | ۱ ـ سبب تقویت ستون فقرات میشود.<br/> | ||
| + | ۲ ـ قوای بینایی و شنوایی را تقویت میکند.<br/> | ||
| + | ۳ ـ سبب هضم غذا میشود.<br/> | ||
| + | ۴ ـ دردها را برطرف میکند.<br/> | ||
| + | ۵ ـ دهان را خوشبو میکند.<br/> | ||
| + | ۶ ـ شیطان را از انسان دور میکند<ref>. بحارالانوار، ج63، ص125، ح2.<br/> | ||
| + | </ref>.<br/> | ||
| + | در عصر ظهور اسلام این سخنان برای مردم، به ویژه آنان که باور چندانی به خاندان وحی و رسالت نداشتند، پذیرفتنی نبود و وجود ذرّات مرموز و نادیدنی به نام «میکروب» ـ که شاید منظور از شیطان در این حدیث، میکروب باشد ـ جای انکار داشت، اما اینک با پیشرفت دانش پزشکی و تغذیه، به خوبی گفتار رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهدرباره خواص خرما قابل اثبات است. <br/> | ||
| + | دلیل آنکه خرما از سرایت میکروب در بدن جلوگیری میکند آن است که خرما به دلیل داشتن کلسیم، که عامل اصلی استحکام استخوانها است، و فسفر که مانع ضعف اعصاب و خستگی است باعث قوّت و سلامت بدن میشود و طبعا میکروب در بدن انسان سالم و قوی وارد نخواهد شد. <br/> | ||
| + | طبق آمارهای گرفته شده در مناطقی که بیشتر خرما استفاده میشود افراد مبتلا به سرطان کمتر است زیرا ثابت شده که کمبود منیزیم در بدن زمینه را برای ابتلا به بیماری سرطان فراهم میکند و خرما دارای مقدار فراوانی منیزیم است<ref>. برگرفته از کتاب سبزیها، میوههای شفابخش، ص 185. </ref>.<br/> | ||
| + | بهجز خرما، میوههای شیرین دیگری نیز وجود دارد که در آموزههای دینی خواص آنها یادآوری و بر استفاده از آنها تأکید شده است. همچنین در روایاتی از معصومین علیهمالسلام در امور پزشکی وارد شده که برخی از آنها تحت عنوان «طبّ النبی صلیاللهعلیهوآله» یا «طبّ الصادق علیهالسلام» جمعآوری و چاپ و منتشر شده است.<br/> | ||
| + | |||
| + | == فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن == | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ ۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۴۱
 | |
| نویسنده | محمد زراعتی |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | نورالسجاد |
| محل انتشارات | قم |
| شابک | ۹۶۴-۷۱۶۳ |
| دانلود | |
محتویات
سخن ناشر
از نظر اسلام، همان گونه که دین راهنمای اندیشه، اخلاق و عبادت است، راهنمای انتخاب شغل و بایدها و نبایدها در قلمرو تولید، توزیع،مصرف،مدیریت و اقتصاد نیز هست. شناخت صنایع و مشاغل حلال و حرام ضرورت زندگی اسلامی است. مشاغل مختلف، صدها حکم واجب و مستحب و شرایط حقوقی و اخلاقی دارد که دانستن آن در سلامت روابط اجتماعی و تکامل اخلاقی و معنوی انسان اثر میگذارد. همچنین صدها حرام و مکروه دارد که انجام آن فضای زندگی جمعی و اسلامی را آلوده میسازد و ابهام آن دلهره و تردید میآفریند.
آشنایی با احکام ویژه هر صنف برای دست اندرکاران آن ضرورت حتمی و برای مراجعان به آن مشاغل نیاز قطعی و برای اهل مطالعه دانش اجتماعی و دینی مفید است.
طرح پژوهشی «فقه و زندگی» که با سفارش «ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر» و همت «پژوهشکده باقرالعلوم علیهالسلام » و نظارت علمی حجه الاسلام محمد حسین فلاح زاده شکل گرفته، پاسخی است به نیازهای بشر در همه عرصههای زندگی، مجموعه حاضر نقطه پیوند «فقه» و «زندگی» است؛ که چگونگی تامین معیشت حلال را به مسلمانان و صاحبان مشاغل گوناگون میآموزد و فقه را از تئوری به عمل نزدیک میسازد.
اکنون به خاطر انتشار شماره دیگری از این مجموعه، خدای بزرگ را شکر کرده و امیدواریم که برای تکمیل این مجموعه همچنان از حمایتهای فکری و مالی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر بهرهمند گردیم. به امید آن که بتوانیم گامی هر چند کوچک در راستای ترویج احکام متعالی اسلام برداریم.
خواهشمند است نقد و نظر تجربی و علمی خود را جهت تکمیل این مجموعه با ما در میان بگذارید. تلفن ۷۷۷۵۸۰۵ـ۰۲۵۱
انه ولی قدیر
انتشارات نورالسجاد
پیشگفتار
انسان موجودی اجتماعی است و باید در جمع دیگران نیازهای مختلف خود را برآورده کند. دین اسلام جامعه انسانی را چون پیکری میداند که از اعضای مختلفی تشکیل شده است و مردم اعضای آنند و هر یک از آنان به نوبه خود وظیفهای بر عهده دارند و بدون شک نشاط و سلامت این پیکر در گرو همکاری همه اعضاء و پایبندی هر یک نسبت به وظایف اجتماعی خود است.
در میان کارهای اجتماعی، مشاغلی که مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارند، به ویژه آنها که در سلامتی یا بیماری افراد جامعه مؤثرند، از اهمیت بالایی برخوردارند. از جمله آنها شغل قنادی، خشکهپزی و کارهایی از این قبیل است، زیرا بخشی از مواد خوراکی مردم به دست افرادی که در این صنف هستند تهیه، تولید و عرضه میشود و دانستن احکام شرعی مربوط به این شغل اهمیت ویژهای دارد. از این رو این نوشتار از مجموعه کتابهای «فقه و زندگی» احکام شرعی مورد نیاز قنادان و خشکهپزان و افرادی که به نوعی با این صنف ارتباط دارند را در بردارد.
به امید آنکه در سایه عمل به احکام الهی روز به روز به ساحل سعادت نزدیکتر شویم.
انشاءاللّه
محمد زراعتی
فصل اوّل: شیرینی در آیات و روایات
شیرینی و استفاده از آن سابقه دیرینه دارد که میتوان آن را هماهنگ با سابقه زندگی بشر دانست، چرا که شیرینیهای طبیعی همچون خرما و عسل از آغاز مورد توجه و استفاده انسان بوده و به اهمیت و خاصیت آنها پی برده است.
دانشمندان علوم پزشکی و تغذیه نیز از دیر باز درباره خواص شیرینیها سخنها گفته و کتابها نوشتهاند.
دین اسلام، که راهنمای سعادت دنیا و آخرت انسانها است، در بخشی از تعالیم خود مواد خوراکی و نوع تغذیه انسان را مورد توجه قرار داده و مطالب سودمندی ارائه کرده است؛ تا آنجا که حتی بخشی از کتابهای فقهی به آن اختصاص یافته و تحت عنوان «اطعمه و اشربه؛ خوراکیها و نوشیدنیها» مطالب زیاد و دستورهای مفیدی بیان شده است. تمام آنها از دو منبع فقهی یعنی قرآن و روایات گرفته شده است.
از جمله خوراکیهایی که مورد توجه قرار گرفته، غذاهای شیرین است. در حدیثی از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله وارد شده است که: «اَنَّ فی بَطْنِ المُؤمِنِ زاویهٌ لا یمْلاَءها الاّ الْحَلواء[۱] همانا در شکم مؤمن گوشهای است که جز شیرینی آن را پر نمیکند.» در همین حدیث است که فرمود: «اِنَّ الْمُؤمِنَ حُلوٌ یحِبُّ الْحَلاوَهَ[۲]»؛ مؤمن شیرین است و شیرینی را دوست دارد.
امیرمؤمنان علی علیهالسلام در مورد یکی از ویژگیهای خاندان نبوت میفرماید: «اِنّا اهلَالبَیت نُحِبُّ الْحَلوءَ[۳]؛ ما اهل بیت شیرینی را دوست داریم».
شیرینیهای مصنوعی و دستساز بسیار مورد استفاده است و دستورهای دینی که در باره شیرینی و فواید آن وارد شده شامل آن هم میشود؛ ولی بعضی از شیرینیهای طبیعی از قبیل: عسل، خرما، انگور و کشمش که در برخی از آیات و روایات یادآوری شده و مردم را به استفاده از آنها تشویق فرمودهاند، از خواص فراوانی برخوردار است و برخی ضررهای شیرینیهای مصنوعی را نیز ندارد. از اینرو شایسته است، شیرینی فروشان در کنار انواع کیکها و شکلاتها و اینگونه مواد را نیز عرضه کنند.
شیرینیهای طبیعی
برای پی بردن به اهمیت ویژهای که اسلام به شیرینیهای طبیعی داده است و برخی از خواص آنها، دو نمونه آن را مورد بررسی قرار میدهیم.
عسل
عسل یکی از شیرینیهای طبیعی و بسیار مفید است. اگرچه در قرآن واژه «عسل» نیامده است، اما آیهای که درباره آن نازل شده گویای ارزش غذایی و دارویی آن است: وَأَوْحَی رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبالِ بُیوتاً وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمّا یعْرِشُونَ ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلاً یخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِیهِ شِفاءٌ لِلنّاسِ إِنَّ فِی ذلِکَ لاَیهً لِقَوْمٍ یتَفَکَّرُونَ. پروردگار تو به زنبور عسل وحی (الهام غریزی) فرستاد که از کوهها و درختان و در بستانهایی که مردم میسازند خانههایی برگزین، سپس از تمام ثمرات تناول کن و راههایی را که پروردگارت برای تو تعیین کرده به راحتی بپیما، از درون شکم آنها نوشیدنی خاصی خارج میشود به رنگهای مختلف که در آن شفای مردم است. در این امر نشانه روشنی است برای جمعیتی که اهل فکرند»[۴].
این آیه ما را به تفکر درباره این ماده معجزهآسا دعوت میکند، که بدانیم چه راز و رمزی در آن نهفته است.
عسل، مربای طبیعی و دارویی است که تولید کننده آن اهل تقلب و تزویر نیست. این ماده از لطیفترین ساختههای دست آفرینش است که در نتیجه کار خستگیناپذیر زنبوران عسل که از گلهای رنگارنگ تغذیه میکنند به دست میآید.
عسل، غذایی خارقالعاده است؛ دارای همه گونه ویتامین و املاح معدنی، آنزیمها و دیاستازهای گونهگون است که هر یک از آنها برای بدن انسان لازم و ضروری است.
عمده موادی که در این ماده طبیعی وجود دارد عبارت است از: پتاسیم، آهن، فسفر، ید، منیزیم، سرب، منگنز، آلومینیم، مس، سولفور، کرومبوم، لیتوم، روی، اسمیوم، تیتانیوم، سدیم، مواد آلی مانیتها، صمغ، اسیدفورمیک، اسیدلاکتیک، اسیدمالیک، اسیداگزالیک، اسیدسیتریک، گلوکز، ویتامینهای ششگانه E و K و D و C و B و A. در دنیا، غذا و شربتی نیست که پس از گذشت زمانی نگندد و طعم و بوی و مزهاش تغییر نکند و فاسد نشود، ولی عسل طبیعی دارای عنصر مخصوصی است به نام اسید فورمیک، که آن را از هرگونه فساد کاملاً حفظ میکند. عامل مؤثر در تجدید قوای جوانی است و میتواند از پیری زودرس جلوگیری نماید و عمر طولانیتر به انسان ببخشد. فیثاغورث، فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان که عمری دراز و هوش سرشار داشته، از شیر و عسل به عنوان غذای اصلی خود استفاده میکرده است! عسل، خاصیت ضد میکروبی دارد و میتواند شفا و درمان برای هر دردی به حساب آید[۵].
علی علیهالسلام درباره اهمیت این شیرینی طبیعی و آثار درمانی آن میفرماید: «لَمْ یسْتَشْفِ مَریضٌ بِمِثْلِ شَرْبَهِ عَسَلٍ[۶] مریض با هیچ چیز مثل عسل شفا نمییابد».
خرما
خرما یکی از شیرینیهای طبیعی است که خواص زیادی دارد. امام صادق علیهالسلام درباره غذا و شیرینی پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میفرماید: «کانَ طَعاْمُ رسولِ اللّه صلیاللهعلیهوآله الشَّعیرَ اِذا وَجَدَهُ وَ حَلْواهُ التَّمرَ[۷]؛ غذای رسول خدا صلیاللهعلیهوآله نان جوین بود؛ اگر پیدا میشد، و شیرینی ایشان خرما بود». درباره علی علیهالسلام نیز چنین نقل کردهاند: کَانَ یأکُلُ الْخُبْزَ بِالتَّمر[۸]؛ نان را با خرما میخوردند».
گاهی پیشوایان معصوم علیهمالسلام به خواص خوراکیها از جمله خرما اشاره میکردهاند تا مردم نسبت به استفاده از آنها رغبت پیدا کنند. روزی مقداری خرما مقابلِ پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلمگذاردند آن حضرت خواص بسیار زیادی برای خرما بر شمرده که در اینجا به برخی از آنها اشاره میشود:
۱ ـ سبب تقویت ستون فقرات میشود.
۲ ـ قوای بینایی و شنوایی را تقویت میکند.
۳ ـ سبب هضم غذا میشود.
۴ ـ دردها را برطرف میکند.
۵ ـ دهان را خوشبو میکند.
۶ ـ شیطان را از انسان دور میکند[۹].
در عصر ظهور اسلام این سخنان برای مردم، به ویژه آنان که باور چندانی به خاندان وحی و رسالت نداشتند، پذیرفتنی نبود و وجود ذرّات مرموز و نادیدنی به نام «میکروب» ـ که شاید منظور از شیطان در این حدیث، میکروب باشد ـ جای انکار داشت، اما اینک با پیشرفت دانش پزشکی و تغذیه، به خوبی گفتار رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهدرباره خواص خرما قابل اثبات است.
دلیل آنکه خرما از سرایت میکروب در بدن جلوگیری میکند آن است که خرما به دلیل داشتن کلسیم، که عامل اصلی استحکام استخوانها است، و فسفر که مانع ضعف اعصاب و خستگی است باعث قوّت و سلامت بدن میشود و طبعا میکروب در بدن انسان سالم و قوی وارد نخواهد شد.
طبق آمارهای گرفته شده در مناطقی که بیشتر خرما استفاده میشود افراد مبتلا به سرطان کمتر است زیرا ثابت شده که کمبود منیزیم در بدن زمینه را برای ابتلا به بیماری سرطان فراهم میکند و خرما دارای مقدار فراوانی منیزیم است[۱۰].
بهجز خرما، میوههای شیرین دیگری نیز وجود دارد که در آموزههای دینی خواص آنها یادآوری و بر استفاده از آنها تأکید شده است. همچنین در روایاتی از معصومین علیهمالسلام در امور پزشکی وارد شده که برخی از آنها تحت عنوان «طبّ النبی صلیاللهعلیهوآله» یا «طبّ الصادق علیهالسلام» جمعآوری و چاپ و منتشر شده است.
فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن
پانویس
- ↑ . بحارالانوار، ج 65، ص 133.
- ↑ . همان، ج63، ص285، ح2.
- ↑ . المحاسن، ج 1 / 408؛بحارالانوار، ج63، ص285، ح5.
- ↑ . النحل / 68 و 69.
- ↑ . در تهیه این فصل از کتاب «اسلام پزشک بیدارو» استفاده شده است.
- ↑ . بحارالانوار، ج 63، ص292، ح10؛ وسائلالشیعه، ج 25، ص 100.
- ↑ . مستدرک الوسائل، ج 3، ص 113.
- ↑ . همان، ص 107.
- ↑ . بحارالانوار، ج63، ص125، ح2.
- ↑ . برگرفته از کتاب سبزیها، میوههای شفابخش، ص 185.
