زیر بنای اصلاحات اجتماعی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۸ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۳:۲۳

نویسنده: محمود مهدی پور

مقاله

اصلاحات، شامل دو بخش مهم فردی و اجتماعی است و اصلاح در هر بخش به شکل گیری و تحقق اصلاح در بخش دیگر یاری می‌رساند. تقوا و خودسازی زمینه اصلاحات اجتماعی است و اصلاحات اجتماعی بستر رشد فضیلت‌های اخلاقی را فراهم می‌آورد.
اصلاحات اجتماعی بدون خودسازی و فردسازی انجام شدنی نیست و پدید آمدن اصلاحات اجتماعی راه را برای دینداری و رشد و تقویت فضائل اخلاقی و گسترش ارزش‌ها فراهم می‌آورد.

نقش اصلاحات اخلاقی

اصلاح اندیشه‌ها و باورها، اصلاح آرمان‌ها و اهداف و جهت گیری‌ها، اصلاح روحیّه‌ها، اصلاح عادات و رفتار و اصلاح زبان و قلم «گفتار و نوشتار» زیر بنای هر گونه اصلاحات اجتماعی است. خودسازی اخلاقی پیش نیاز هرگونه اصلاحات اجتماعی است و ساماندهی اصلاحات راستین ملی و فرا ملی بدون کسب تقوا و خودسازی رؤیایی بیش نیست.
شیخ کلینی رحمه الله از امام صادق علیه السلام نقل کرده است که آن بزرگوار فرمود: «من صدق لسانه زکی علمه^[۱]؛ هرکس زبانش راستگو باشد عملش پاک خواهد بود. » در غررالحکم از احادیث علوی می‌خوانیم که «الصّدق صلاح کلّ شی ءٍ والکذب فساد کلّ شی ءٍ^[۲]؛ راستی عامل درستی هرچیز و دروغ مایه تباهی هرچیز است. » اصلاحات راستین با گسترش شبکه‌های خبری و خبرگزاری‌ها و افزایش عناوین و تیراژ روزنامه و مجلات شکل نمی‌گیرد. حضرت باقر العلوم علیه السلام فرموده است: «قبل از آن که سخن گفتن را فرا گیرد، راست گفتن را بیاموزید^[۳]؛ پیش از آنچه برای اطلاع رسانی و تهیه امکانات خبری در کشور برنامه ریزی و بودجه گذاری می‌شود، برای تربیت اخلاقی و توسعه معنوی و گسترش صداقت باید سرمایه گذاری شود.
با دروغ پردازی و دغلبازی و نیرنگ و فریب، هیچ گونه اصلاحات اجتماعی پدید نمی‌آید و هرچه بر حجم و آمار تعداد و عرض و طول دستگاه‌ها و تلاش‌های مراکز تولید و توزیع انبوه دروغ افزوده شود، غبار غلیظ جهل و بی خبری افزون تر و محیط زندگی خفقان آمیزتر و آگاهی و آزادی و عدالت مظلوم تر می‌شود. و بشریت امروز قربانی بلیّه رسانه‌های استکباری جمعی است که به بهانه اطلاع رسانی، فضای زندگی را محدودتر و تاریک تر می‌سازد.
صداقت زیربنای عدالت است، بی عدالتی‌ها همیشه در هاله‌ای از جهل و دروغ شکل می‌گیرد. ادعای اصلاحات از سوی کسانی که صداقت ندارند، چیزی جز فریب و نفاق نیست.
صداقت، امانتداری نسبت به حقوق انسان‌ها و دروغ، جنایت به بشریت است. آن‌ها که در گفتار به مردم خیانت می‌کنند، در رفتار صداقت نخواهند داشت.
و این اندیشه ملکوتی علی علیه السلام است که: «الصّدق امانته والکذب خیانة^[۴]»

اصلاحات و نظام تعلیم و تربیت

مربیان جامعه، نظام آموزشی، دبیران و معلمان و مبلّغان، همیشه پیشگامان نهضت‌های اصلاحی بوده‌اند.
اصلاحات راستین بدون صداقت، هوشیاری و همکاری مشترک دست اندرکاران نظام آموزشی حوزه و دانشگاه انجام شدنی نیست و تا حوزه و دانشگاه مواد و متون و روش و ساختار و جهت گیری و اهداف و اقدامات خویش را با اسلام و قرآن و معارف اهل بیت علیهم السلام هماهنگ نسازند، رؤیای اصلاحات تعبیر شدنی نیست.

ابعاد اصلاحات اجتماعی

جهل و بی خبری از معارف قرآن و عترت علیهم السلام، «امّ الفساد فرهنگی» است و این فساد بزرگ اجتماعی تنها با همکاری نظام آموزشی، نظام تبلیغاتی و حمایت بی دریغ نظام سیاسی و اقتصادی اصلاح پذیر است. تا وقتی برای توسعه سیاسی و احزاب و جنگ تبلیغاتی گروه‌ها و جناح‌ها و گفت وگوی تمدن‌ها، بیش از قرآن آموزی و قرآن پژوهی و تقویت و گسترش اندیشه معصومین علیهم السلام سرمایه گذاری می‌کنیم، بوی اصلاحات راستین به مشام نخواهد رسید و رنگ اصلاح را نخواهیم دید.
تا وقتی برای «میراث فرهنگی» بیش از مساجد یعنی مردمی‌ترین کانون‌های صداقت و معنویت و تربیت بودجه تعیین می‌کنیم، مساجد در خدمت میراث فرهنگی قرار خواهد گرفت نه میراث فرهنگی در خدمت مساجد و مردم.
فقر و بیکاری ریشه بسیاری مفاسد اجتماعی است و این نظام آموزشی، تربیتی کشور است که می‌تواند با تربیت نسلی پرتلاش و کم مصرف و امیدوار و مؤمن و اهل ایثار و تعاون، زمینه‌های فقر را بخشکاند و بنیاد فقر را از جامعه اسلامی و بشری برکند. تا وقتی معلّمان و دبیران از حمایت اقتصادی و اجتماعی لازم بهره مند نباشند و دلّالان اقتصادی و رقّاصه گان و قهرمانان دروغین میادین ورزش صدبرابر استادان و آموزگاران مورد حمایت و تشویق و تبلیغ قرار گیرند، اصلاحات اجتماعی رؤیایی بیش نیست.
بیماری‌های جسمی ریشه بسیاری از مشکلات جامعه است و این نظام آموزشی کشور است که با آموزش پیشگیری و شیوه‌های درمان بسیاری از بیماری‌ها در آغاز می‌تواند نقش اصلاح گری ایفا کند.
ظلم و تجاوز به حقوق دیگران ریشه در جهل و آزمندی دارد و در فضای بی ایمانی رشد می‌کند و این نظام آموزشی حوزه و دانشگاه است که می‌تواند مرداب جهل و آز را بخشکاند و فضای ظلم و ظلمت را با انوار ایمان و اخلاق روشن سازد.
تبعیض و امتیازطلبی ریشه در خود برتربینی و استکبار روحی دارد. در نظام حقوقی اسلام همه مسلمانان برادر و برابرند.
امتیازطلبی برخی روزنامه نگاران، نمایندگان، روحانیان، دانشگاهیان، تهران نشینان و شهرنشینان و تحصیل کردگان، ریشه بسیاری از مفاسد اجتماعی است.
اصلاحات اجتماعی روزی تحقق خواهد یافت که همه گروه‌های اجتماعی در برابر قانون خدا و نه قوانین غربی و شرقی سر فرود آورند و تسلیم قرآن و سنت نبوی و رهبری اهل بیت علیهم السلام شوند.

ارکان اصلاحات

در اندیشه اسلامی، اصلاحات چهار رکن دارد، که ایمان به خدا و پیامبران و قیامت از این ارکان چهارگانه پاسداری می‌کند:
معرفت، عبادت، عدالت و وحدت، ارکان اساسی اصلاحات اجتماعی است. بدون معرفت الهی و جهان بینی معنوی، بدون بندگی خدا و پرستش و نیایش و نماز و تسلیم در برابر قانون الهی، بدون تن دادن به عدالت و حقوق همسان با همه مسلمانان و بدون پاسداری از وحدت و همفکری و همکاری و اخوت اسلامی، شعار اصلاحات، موجی در فضا و رنگی بر روزنامه‌ها و خیالی در قلمرو اذهان اصلاح طلبان است.
بزرگترین و عمیق‌ترین اصلاحات، اصلاحات عقیدتی و ایمانی و اخلاقی است. آن‌ها که با سازش با کفر و شرک و خودی نامیدن دشمنان اسلام شعار اصلاحات می‌دهند، پرچمداران مفاسد فرهنگی و دشمنان استقلال و آزادی و عدالت و همزیستی مسالمت آمیز مسلمانان اند.
فراموشی پیام آسمانی تکبیر و بزرگ دانستن مالکان زر و زور و تزویر، ام الفساد فرهنگی است.
سلطه سرمایه داران و اسلحه سازان و رسانه داران بر سرنوشت سیاسی و اقتصادی و فرهنگی انسان‌ها و بی اعتنایی به قوانین الهی و تبعید خدا از ذهن و قلب بشریت و عینیّت جامعه به آسمان‌ها و ناکجا آباد، ریشه همه مفاسد درون مرزی و برون مرزی و بین المللی است.
اصلاحات اجتماعی یک جریان مداوم و نسبی و قابل کاهش و افزایش است که اگر روز به روز، بشریت به معیارهای قرآنی و اندیشه‌های پیام آوران الهی نزدیک شود و خردورزی و وحی مداری و احکام الهی بهتر و بیشتر تحقق پذیرد، جامعه به سوی صلاح و اصلاح پیش خواهد رفت. در حقیقت جنگ حق و باطل در تاریخ، نزاع منادیان اصلاحات راستین و تبه کاران اجتماعی است.
اصلاحات، حرکتی توحیدی، تکاملی، اخلاقی، عدالت جویانه، آزادی بخش، معرفت آفرین و مؤمنانه و صداقت آمیز است.
هر یک از ویژگی‌های یاد شده که در یک حرکت اصلاحی مورد توجه قرار نگیرد، نشان این است که اصلاحات، اصلاحات کاذب و دروغین است.
برنامه‌های شرک آلود و ارتجاعی و ضداخلاقی و تبعیض آفرین و برده پرور و غفلت زا و جهل آمیز، برنامه اصلاحی نیست. هر سیاستی که به وابستگی و ضعف اقتصادی و سلطه خارجی بیانجامد، اصلاحات نیست. برنامه‌هایی که با مشاوران و مربیان خارجی و همراه با مهر اعتبار و اعتماد کفر و شرک بین المللی همراه است در تمام حوزه‌های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی و هنری و ورزشی، برنامه‌هایی ضد اصلاحات راستین است. گرچه مسؤولان و مجریان، ناآگاهانه و یا منافقانه آن را اصلاحات بنامند.
اصلاحات راستین با برنامه ریزی و سیاستگذاری تحت پوشش سازمان ملل تحقق نمی‌پذیرد. اصلاحات راستین مورد حمایت رسانه‌های وابسته به صهیونیسم جهانی قرار نمی‌گیرد. اصلاحات راستین، قوانین و آئین نامه‌ها، و سیاست‌ها و برنامه‌هایی است که استقلال مسلمین را تقویت کند، ایمان را استوارتر سازد، فقر و بیکاری را کاهش دهد، امنیت و اقتدار ملّی را بیفزاید، عدالت اجتماعی را گسترش بخشد، معروف‌ها را اقامه کند و منکرات را بزداید، عزّت مسلمانان را پاس دارد، کافران و منافقان را مأیوس و مخذول سازد و بر سر نیازمندان و از کار افتادگان و محرومان بدون منّت و تبلیغات سیاسی چتر حمایت بگسترد.
اصلاحات راستین آن است که آرمان‌های علوی، اخلاق علوی و سیاست‌های علوی و نام و یاد و فرمان قرآن و نهج البلاغه امام علی علیه السلام هر روز گسترده تر و عمیق تر، جدّی تر و بلندتر بر بلندای بام قانون گذاری و نهادهای اجرائی و قضائی و تبلیغاتی بدرخشد و فرهنگ ایثار «عید قربان»، امامت و رهبری «غدیر» و عرفان عرفات و عرفه در ذهن و زمین حاکم گردد.
اصلاحات راستین دو کلمه بیشتر نیست، احیای سنّت‌های نبوی صلی الله علیه وآله و محو همه بدعت‌های جاهلیت کهن و مدرن. والسلام.

پانویس

1. ↑ کافی، ج ۲، ص ۱۰۴، ح ۳.
2. ↑ غرر الحکم، حدیث ۱۱۱۹.
3. ↑ کافی، ج ۲، ص ۱۰۴، ح ۴.
4. ↑ میزان الحکمه، ح ۱۰۱۷۵.