تاریخ حجاب زدایی: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)
 
سطر ۳: سطر ۳:
 
   
 
   
 
== مقاله ==
 
== مقاله ==
نياز انسان به لباس و پوشش، تاريخي به قدمت پيدايش وي بر كره خاكي دارد و چيزي نيست كه در آن جاي ابهام و ترديد وجود داشته باشد.
+
نیاز انسان به لباس و پوشش، تاریخی به قدمت پیدایش وی بر کره خاکی دارد و چیزی نیست که در آن جای ابهام و تردید وجود داشته باشد.
انسان ها، در دوره هاي گوناگون تاريخي، از عصر حجر تا قرن قمر مصنوعي هميشه از برهنگي گريزان بوده اند. نه تنها آدميان، كه بسياري از حيوانات نيز به طور طبيعي و غريزي نوعي پوشش و استتار دارند. وجود، سرما و گرما، سوزش آفتاب و باد و بوران، در تنوع و تفاوت انواع لباس در زندگي انسان تأثير فراوان داشته امّا احساس نياز انسان به لباس و پوشيدگي، تنها مولود سرما و گرما نيست؛ فطرت انسان به گونه اي است كه از برهنگي مي گريزد و پوشش را حصار امن و زيبا بي خويش مي داند. انسان بدون لباس خود را آسيب پذيرتر و در تير رس دشمن احساس مي كند. توليد و استفاده از انواع پوشاك در مناطق گوناگون جهان با مذاهب و افكار و آراء گوناگون، نشان احساس نياز غريزي و طبيعي بشريت به اصل پوشش و بيم و نفرت از برهنگي است.
+
انسان‌ها، در دوره‌های گوناگون تاریخی، از عصر حجر تا قرن قمر مصنوعی همیشه از برهنگی گریزان بوده‌اند. نه تنها آدمیان، که بسیاری از حیوانات نیز به طور طبیعی و غریزی نوعی پوشش و استتار دارند. وجود، سرما و گرما، سوزش آفتاب و باد و بوران، در تنوع و تفاوت انواع لباس در زندگی انسان تأثیر فراوان داشته امّا احساس نیاز انسان به لباس و پوشیدگی، تنها مولود سرما و گرما نیست؛ فطرت انسان به گونه‌ای است که از برهنگی می‌گریزد و پوشش را حصار امن و زیبا بی خویش می‌داند. انسان بدون لباس خود را آسیب پذیرتر و در تیر رس دشمن احساس می‌کند. تولید و استفاده از انواع پوشاک در مناطق گوناگون جهان با مذاهب و افکار و آراء گوناگون، نشان احساس نیاز غریزی و طبیعی بشریت به اصل پوشش و بیم و نفرت از برهنگی است.
در آغاز خلقت بنا به گزارش قرآن مجيد، آدم و همسرش در بهشت الهي، پوشيده بودند، شيطان به انگيزه آشكار سازي بدي هاي پوشيده، آن دو را به بهره گيري از درخت ممنوع تشويق كرد، آن دو وقتي از ميوه ممنوع خوردند، برهنه شدند، ولي باز هم تلاش كردند خود را با برگ درختان بهشتي بپوشانند. اگر چه آدم و حوّا همسر و محرم يكديگر بودند و ناپوشيدگي آنان در برابر هم مشكلي محسوب نمي شد، ولي باز هم هر دو از برهنگي، احساس شرم يا خوف داشتند، و لباس و پوشش را آگاهانه و آزادانه بر لختي و برهنگي ترجيح دادند.
+
در آغاز خلقت بنا به گزارش قرآن مجید، آدم و همسرش در بهشت الهی، پوشیده بودند، شیطان به انگیزه آشکار سازی بدی‌های پوشیده، آن دو را به بهره گیری از درخت ممنوع تشویق کرد، آن دو وقتی از میوه ممنوع خوردند، برهنه شدند، ولی باز هم تلاش کردند خود را با برگ درختان بهشتی بپوشانند. اگر چه آدم و حوّا همسر و محرم یکدیگر بودند و ناپوشیدگی آنان در برابر هم مشکلی محسوب نمی‌شد، ولی باز هم هر دو از برهنگی، احساس شرم یا خوف داشتند، و لباس و پوشش را آگاهانه و آزادانه بر لختی و برهنگی ترجیح دادند.
قرآن مجيد اين ماجرا را در دو سوره اعراف آيه ۲۲ و سوره طه آيه ۱۲۱ بازگو كرده است كه رابطه انسان و لباس و نقش شيطان را در تلاش براي برهنگي انسان نشان مي دهد.
+
قرآن مجید این ماجرا را در دو سوره اعراف آیه ۲۲ و سوره طه آیه ۱۲۱ بازگو کرده است که رابطه انسان و لباس و نقش شیطان را در تلاش برای برهنگی انسان نشان می‌دهد.
قرآن وقتي از هشدار الهي به آدم سخن مي گويد و دشمني شيطان نسبت به وي و همسرش را يادآور مي شود، نعمت هاي بهشتي را چنين بر مي شمارد: «اِنَّ لَكَ اَنْ لا تَجُوعَ فيها وَلاتَعْري، وَ اَنَّكَ لا تَظْمَؤُا فيها وَلا تَضْحي» <ref>طه/ ۱۱۸ و ۱۱۹.</ref>؛ «تو در بهشت نه گرسنه مي شوي و نه برهنه مي ماني، نه تشنگي داري و نه از گرما رنج مي بري
+
قرآن وقتی از هشدار الهی به آدم سخن می‌گوید و دشمنی شیطان نسبت به وی و همسرش را یادآور می‌شود، نعمت‌های بهشتی را چنین بر می‌شمارد: «اِنَّ لَکَ اَنْ لا تَجُوعَ فیها وَلاتَعْری، وَ اَنَّکَ لا تَظْمَؤُا فیها وَلا تَضْحی» <ref>طه/ ۱۱۸ و ۱۱۹.</ref>؛ «تو در بهشت نه گرسنه می‌شوی و نه برهنه می‌مانی، نه تشنگی داری و نه از گرما رنج می‌بری
قرآن پوشيدگي را از نعمت هاي بهشتي مي شمارد و بدبختي و شقاوت بشريت را نتيجه پذيرش وسوسه هاي شيطان و محصول ساده انديشي و طمع ورزي و تبليغات كاذب او مي داند و تصريح مي كند كه اولين گام در هبوط آدم، خوردن ميوه ممنوع و پيدايش برهنگي است. «فَاَكَلا مِنْها فَبَدَتْ لَهُما سَوْءاتُهُما»<ref> طه/ ۱۲۱.</ref>؛ «سرانجام هر دو از آن خوردند، و عورتشان آشكار گشت.»
+
قرآن پوشیدگی را از نعمت‌های بهشتی می‌شمارد و بدبختی و شقاوت بشریت را نتیجه پذیرش وسوسه‌های شیطان و محصول ساده اندیشی و طمع ورزی و تبلیغات کاذب او می‌داند و تصریح می‌کند که اولین گام در هبوط آدم، خوردن میوه ممنوع و پیدایش برهنگی است. «فَاَکَلا مِنْها فَبَدَتْ لَهُما سَوْءاتُهُما»<ref> طه/ ۱۲۱.</ref>؛ «سرانجام هر دو از آن خوردند، و عورتشان آشکار گشت.»
در جاي ديگر، قرآن لباس را نعمتي آسماني مي شمارد و مي فرمايد:
+
در جای دیگر، قرآن لباس را نعمتی آسمانی می‌شمارد و می‌فرماید:
«يا بَني آدَمَ قَدْ اَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُواري سَوْءآتَكُمْ وَ ريشاً وَ لِباسُ التَّقْوي ذالِكَ خَيْرٌ ذالِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ»<ref>عراف/ ۲۶.</ref>؛ «هان، اي آدميان! جامه اي كه زشتي هايتان را بپوشاند، بر شما فرود آورديم و اسباب آراستگي براي شما قرار داديم و جامه پارسايي بهتر است. اين از نشانه هاي [فضل و رحمت ] خداست، باشد كه متذكّر شوند.»
+
«یا بَنی آدَمَ قَدْ اَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُواری سَوْءآتَکُمْ وَ ریشاً وَ لِباسُ التَّقْوی ذالِکَ خَیْرٌ ذالِکَ مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ»<ref>عراف/ ۲۶.</ref>؛ «هان، ای آدمیان! جامه‌ای که زشتی هایتان را بپوشاند، بر شما فرود آوردیم و اسباب آراستگی برای شما قرار دادیم و جامه پارسایی بهتر است. این از نشانه‌های [فضل و رحمت ] خداست، باشد که متذکّر شوند.»
  
== ويژگي هاي لباس ==  
+
== ویژگی‌های لباس ==  
از ديدگاه فرهنگ اسلامي، لباسي كه زن و مرد مي پوشند، بايد ويژگي هاي زير را دارا باشد.
+
از دیدگاه فرهنگ اسلامی، لباسی که زن و مرد می‌پوشند، باید ویژگی‌های زیر را دارا باشد.
۱ - لباس عامل تشبّه مرد و زن به يكديگر نشود. لباس هاي ويژه زنان را مردان نپوشند و جامه هايي كه مردانه محسوب مي شود، زنان بر تن نكنند، البته پوشيدن لباس هايي كه معمولاً هر دو گروه استفاده مي كنند مجاز است.
+
۱ - لباس عامل تشبّه مرد و زن به یکدیگر نشود. لباس‌های ویژه زنان را مردان نپوشند و جامه‌هایی که مردانه محسوب می‌شود، زنان بر تن نکنند، البته پوشیدن لباس‌هایی که معمولاً هر دو گروه استفاده می‌کنند مجاز است.
۲ - جامه هاي غصبي چه از اموالِ افراد و چه اموال نهادها و چه شركت ها و مؤسسات، چه غصب اموال اشخاص حقيقي باشد و چه حقوقي، چه خصوصي و چه بخش عمومي، چه مالك آگاه باشد و چه خبر نداشته باشد، جامه اي نيست كه مسلمان مجاز به استفاده از آن در نماز و غير نماز باشد.
+
۲ - جامه‌های غصبی چه از اموالِ افراد و چه اموال نهادها و چه شرکت‌ها و مؤسسات، چه غصب اموال اشخاص حقیقی باشد و چه حقوقی، چه خصوصی و چه بخش عمومی، چه مالک آگاه باشد و چه خبر نداشته باشد، جامه‌ای نیست که مسلمان مجاز به استفاده از آن در نماز و غیر نماز باشد.
۳ - لباسي كه جامه شهرت محسوب شود، چه به دليل رنگ و جنس پارچه و چه به دليل نوع دوخت و يا پوشيدن آن، از موارد ممنوع در فقه اسلامي است.
+
۳ - لباسی که جامه شهرت محسوب شود، چه به دلیل رنگ و جنس پارچه و چه به دلیل نوع دوخت و یا پوشیدن آن، از موارد ممنوع در فقه اسلامی است.
۴ - مردان و زنان مسلمان بايد از پوشش لباس هايي كه توجه نامحرمان را به آنان جلب مي كند، خودداري كنند.
+
۴ - مردان و زنان مسلمان باید از پوشش لباس‌هایی که توجه نامحرمان را به آنان جلب می‌کند، خودداری کنند.
۵ - لباس بايد ميزان پوشش لازم در فقه اسلامي را براي مردان و زنان تأمين كند يعني خواهران در برابر نامحرم غير از صورت و كفّين، ديگر بخش هاي بدن را بپوشاند و برادران هم بخشي از بدن را كه عورت به حساب مي آيد، از ديدرس دور سازند.
+
۵ - لباس باید میزان پوشش لازم در فقه اسلامی را برای مردان و زنان تأمین کند یعنی خواهران در برابر نامحرم غیر از صورت و کفّین، دیگر بخش‌های بدن را بپوشاند و برادران هم بخشی از بدن را که عورت به حساب می‌آید، از دیدرس دور سازند.
۶ - مقداري از پوشش بين مرد و زن محرم هم ضروري است، در حدّي كه مرد از مرد و زن از زن نيز بايد عورتين خود را بپوشانند و حتي بهتر است كه حداقل از ناف تا زانو پوشيده باشد.
+
۶ - مقداری از پوشش بین مرد و زن محرم هم ضروری است، در حدّی که مرد از مرد و زن از زن نیز باید عورتین خود را بپوشانند و حتی بهتر است که حداقل از ناف تا زانو پوشیده باشد.
۷ - در شرائطي كه كسي با قصد ريبه و نگاه آلوده به دست و صورت بانوان نگاه كند، پوشاندن آن از بيننده لازم است، گرچه بيننده، پسر بچه اي نابالغ باشد.
+
۷ - در شرائطی که کسی با قصد ریبه و نگاه آلوده به دست و صورت بانوان نگاه کند، پوشاندن آن از بیننده لازم است، گرچه بیننده، پسر بچه‌ای نابالغ باشد.
مفصل احكام لباس را بايد در رساله هاي فقهي عالمان بزرگوار و كتب مربوط به احكام حجاب و نگاه مطالعه كرد.
+
مفصل احکام لباس را باید در رساله‌های فقهی عالمان بزرگوار و کتب مربوط به احکام حجاب و نگاه مطالعه کرد.
حجاب زدايي رضاخان  
+
حجاب زدایی رضاخان  
در تاريخ ۱۷ دي ماه سال ۱۳۱۴ ش. مراسم رسمي كشف حجاب در تهران توسط تاج الملوك همسر و دختران رضاشاه برگزار شد. و خانواده سلطنتي بدون حجاب شرعي و با آرايش هاي فراوان غربي در مراسم اعطاي دانشنامه بانوان فارغ التحصيل در دانشسراي تهران حضور يافتند و از آن تاريخ به بعد پوشش اسلامي در كليه اماكن عمومي، مدارس، خيابان ها، كوچه ها، حمام ها و بازارها و حتي مساجد و زيارتگاه ها ممنوع اعلام شد و ۱۷ دي روز آزادي زنان نام گرفت.
+
در تاریخ ۱۷ دی ماه سال ۱۳۱۴ ش. مراسم رسمی کشف حجاب در تهران توسط تاج الملوک همسر و دختران رضاشاه برگزار شد. و خانواده سلطنتی بدون حجاب شرعی و با آرایش‌های فراوان غربی در مراسم اعطای دانشنامه بانوان فارغ التحصیل در دانشسرای تهران حضور یافتند و از آن تاریخ به بعد پوشش اسلامی در کلیه اماکن عمومی، مدارس، خیابان‌ها، کوچه‌ها، حمام‌ها و بازارها و حتی مساجد و زیارتگاه‌ها ممنوع اعلام شد و ۱۷ دی روز آزادی زنان نام گرفت.
۱۷ دي تير خلاص حكومت رضاخاني بود كه به سوي فرهنگ حجاب اسلامي و ملّي شليك شد، ولي قبل از آن صدها بار پوشش مسلماني به رگبار بسته شده بود و حجاب از شش جهت مورد تهاجم غرب زدگان و وابستگان انگليس قرار داشت. طالب اف، ملكم خان، فتحعلي آخوندزاده، كسروي، علي دشتي و رسانه هاي عصر رضاخان سربازان خط اوّل تهاجم غرب بودند.
+
۱۷ دی تیر خلاص حکومت رضاخانی بود که به سوی فرهنگ حجاب اسلامی و ملّی شلیک شد، ولی قبل از آن صدها بار پوشش مسلمانی به رگبار بسته شده بود و حجاب از شش جهت مورد تهاجم غرب زدگان و وابستگان انگلیس قرار داشت. طالب اف، ملکم خان، فتحعلی آخوندزاده، کسروی، علی دشتی و رسانه‌های عصر رضاخان سربازان خط اوّل تهاجم غرب بودند.
حجاب زدايي ريشه در مطامع دولت هاي استعماري غرب و در رأس آنان انگلستان داشت. امان الله خان پادشان افغانستان در فاصله سال هاي ۱۳۰۵ - ۱۳۰۶ ش. سفري به كشورهاي اروپايي و برخي مستعمرات انگليس مثل مصر و هندوستان داشت و مسؤول حجاب زدايي در افغانستان گرديد و انجمن حمايت نسوان را كه دوازده نفر از وكلاي زنان كابل اداره مي كردند، براي اجراي طرح حجاب زدايي برگزيد و شعار «برداشتن حجاب آزاد است» را با بوق و تبليغات مطرح كرد.
+
حجاب زدایی ریشه در مطامع دولت‌های استعماری غرب و در رأس آنان انگلستان داشت. امان الله خان پادشان افغانستان در فاصله سال‌های ۱۳۰۵ - ۱۳۰۶ ش. سفری به کشورهای اروپایی و برخی مستعمرات انگلیس مثل مصر و هندوستان داشت و مسؤول حجاب زدایی در افغانستان گردید و انجمن حمایت نسوان را که دوازده نفر از وکلای زنان کابل اداره می‌کردند، برای اجرای طرح حجاب زدایی برگزید و شعار «برداشتن حجاب آزاد است» را با بوق و تبلیغات مطرح کرد.
همزمان، مصطفي كمال پاشا كه در سالونيك - مركز يهودي نشين تركيه - به دنيا آمد و تحت تأثير ضياء گوكالپ روشنفكر غربزده ترك قرار داشت و به دليل عضويّت در فراماسونري، نهضت جوانان، و حزب اتحاد ترقي (۱۹۳۸ - ۱۸۸۱) زمينه هاي تمايل و شيفتگي فراوان نسبت به غرب داشت، مورد توجه انگليس قرار گرفت.
+
همزمان، مصطفی کمال پاشا که در سالونیک - مرکز یهودی نشین ترکیه - به دنیا آمد و تحت تأثیر ضیاء گوکالپ روشنفکر غربزده ترک قرار داشت و به دلیل عضویّت در فراماسونری، نهضت جوانان، و حزب اتحاد ترقی (۱۹۳۸ - ۱۸۸۱) زمینه‌های تمایل و شیفتگی فراوان نسبت به غرب داشت، مورد توجه انگلیس قرار گرفت.
او در سال ۱۳۰۳ شمسي جمهوري لائيك تركيه را اعلام كرد و به جنگ با همه مباني عقيدتي، ارزشي و فرهنگ مسلماني مردم تركيه پرداخت. انگليس با مدد زور و زر و تزوير از وي چهره اي ملّي، روشنفكر و قدرتمند ترسيم كرد و او را به عنوان پدر ملت ترك، «آتاترك»، لقب داد.
+
او در سال ۱۳۰۳ شمسی جمهوری لائیک ترکیه را اعلام کرد و به جنگ با همه مبانی عقیدتی، ارزشی و فرهنگ مسلمانی مردم ترکیه پرداخت. انگلیس با مدد زور و زر و تزویر از وی چهره‌ای ملّی، روشنفکر و قدرتمند ترسیم کرد و او را به عنوان پدر ملت ترک، «آتاترک»، لقب داد.
در ايران هم روز سوّم اسفند ۱۲۹۹ ش. با كودتاي انگليسي، رضاخان قدرت را رسماً به دست گرفت و طي حدود ۱۵ سال قبل از اعلام رسمي كشف حجاب، پشتوانه سياسي، نظامي آن را پديد آورد.
+
در ایران هم روز سوّم اسفند ۱۲۹۹ ش. با کودتای انگلیسی، رضاخان قدرت را رسماً به دست گرفت و طی حدود ۱۵ سال قبل از اعلام رسمی کشف حجاب، پشتوانه سیاسی، نظامی آن را پدید آورد.
تربيت روشنفكران وابسته، افزايش اشرافزادگان اروپا رفته، ايجاد ده ها روزنامه و مجله و مطبوعات و حزب و گروه وابسته، تشكيل كانون هاي بانوان، تأسيس ۴۵ مدرسه خارجي در سال هاي بين ۱۳۰۰ ش. تا اعلام رسمي كشف حجاب در ۱۷ دي ۱۳۱۴ ش، فعاليت فراوان مسيون هاي مسيحيي، ايجاد تزلزل اعتقادي و فرهنگي با صدها بلندگوي تبليغاتي امثال كسروي، مسخره عالمان و دينداران و بانوان مسلمان توسط روزنامه نگاران انگليسي مآب و. . . ، مقدمات كشف حجاب را فراهم آورد.
+
تربیت روشنفکران وابسته، افزایش اشرافزادگان اروپا رفته، ایجاد ده‌ها روزنامه و مجله و مطبوعات و حزب و گروه وابسته، تشکیل کانون‌های بانوان، تأسیس ۴۵ مدرسه خارجی در سال‌های بین ۱۳۰۰ ش. تا اعلام رسمی کشف حجاب در ۱۷ دی ۱۳۱۴ ش، فعالیت فراوان مسیون‌های مسیحیی، ایجاد تزلزل اعتقادی و فرهنگی با صدها بلندگوی تبلیغاتی امثال کسروی، مسخره عالمان و دینداران و بانوان مسلمان توسط روزنامه نگاران انگلیسی مآب و. . . ، مقدمات کشف حجاب را فراهم آورد.
آغاز حجاب زدايي از مهرماه ۱۳۱۲ ش. از طريق آموزش و پرورش و مدارس رسمي كشور و كارمندان دولت بود. تقويت فرقه بهائيت و وابستگان انگليس در مصدر بسياري از مقامات سياسي، اقتصادي و فرهنگي، گام هاي اوّليه انگلستان براي غارت كامل و بدون مشكل و مانع ايران بود.
+
آغاز حجاب زدایی از مهرماه ۱۳۱۲ ش. از طریق آموزش و پرورش و مدارس رسمی کشور و کارمندان دولت بود. تقویت فرقه بهائیت و وابستگان انگلیس در مصدر بسیاری از مقامات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، گام‌های اوّلیه انگلستان برای غارت کامل و بدون مشکل و مانع ایران بود.
آداب و فرهنگ مسلماني متهم به ارتجاع، كهنگي، پوسيدگي، عقب ماندگي، تحجّر و ناداني و بي خردي مي شد و از غربزدگي به اسم آزادي، پيشرفت، ترقّي، تمدن، روشنفكري، و سرور و شادي تجليل مي گرديد.
+
آداب و فرهنگ مسلمانی متهم به ارتجاع، کهنگی، پوسیدگی، عقب ماندگی، تحجّر و نادانی و بی خردی می‌شد و از غربزدگی به اسم آزادی، پیشرفت، ترقّی، تمدن، روشنفکری، و سرور و شادی تجلیل می‌گردید.
فريادهاي مظلومانه و شجاعانه آيت ا. . . سيد حسن مدرس، حاج آقا نور اللَّه اصفهاني، حاج آقا حسين قمي، سيد عبد اللَّه شيرازي، و مجاهد عارف محمدتقي بافقي بي پاسخ ماند.
+
فریادهای مظلومانه و شجاعانه آیت ا. . . سید حسن مدرس، حاج آقا نور اللَّه اصفهانی، حاج آقا حسین قمی، سید عبد اللَّه شیرازی، و مجاهد عارف محمدتقی بافقی بی پاسخ ماند.
در روز نوروز سال ۱۳۰۶ ش همسر رضاخان پليد با پوششي نامناسب در غرفه بالاي ايوان آئينه در حرم مقدس فاطمه معصومه عليها السلام ظاهر گرديد و كسي جرأت اعتراض نيافت، تنها فرياد غيرت ديني شيخ محمدتقي بافقي با چكمه هاي رضاخاني خفه شد و اين عالم شيفته امام عصرعليه السلام و زاهد بزرگ پس از ضرب و اهانت بسيار به تبعيدگاه شهر ري منتقل گرديد.
+
در روز نوروز سال ۱۳۰۶ ش همسر رضاخان پلید با پوششی نامناسب در غرفه بالای ایوان آئینه در حرم مقدس فاطمه معصومه علیها السلام ظاهر گردید و کسی جرأت اعتراض نیافت، تنها فریاد غیرت دینی شیخ محمدتقی بافقی با چکمه‌های رضاخانی خفه شد و این عالم شیفته امام عصرعلیه السلام و زاهد بزرگ پس از ضرب و اهانت بسیار به تبعیدگاه شهر ری منتقل گردید.
  
== عبرت هاي تاريخ ==  
+
== عبرت‌های تاریخ ==  
سلطه بيگانگان هميشه در شرائطي شكل مي گيرد كه اردوي مدافعان خلع سلاح شده باشد و دژهاي نگهبانان و مردم رخنه برداشته باشد.
+
سلطه بیگانگان همیشه در شرائطی شکل می‌گیرد که اردوی مدافعان خلع سلاح شده باشد و دژهای نگهبانان و مردم رخنه برداشته باشد.
قبل از كشف حجاب رضاخاني، ملت ايران از نظر فرهنگي خلع سلاح شد. جهل و غفلت غالب مردم از اوضاع سياسي؛ گسترش شبهات فكري و فرهنگي توسط سربازان فرهنگي دشمن و تزلزل عقيدتي نسل جوان؛ مبارزه با غيرت ديني به بهانه تعصّب و جزم انديشي و تبليغ و ترويج انديشه تسامح و تساهل در برابر دشمنان قسم خورده مردم؛ گسترش فساد جنسي و انحراف اخلاقي؛ گسترش فقر و مشكلات اقتصادي و. . . شرائط لازم براي تسليم كامل كشور در برابر سلطه خارجي بود كه اين شرائط با سياست هاي انگليس و آمريكا شكل گرفت و بيش از نيم قرن سلطه سياه پهلوي را تحقق بخشيد.
+
قبل از کشف حجاب رضاخانی، ملت ایران از نظر فرهنگی خلع سلاح شد. جهل و غفلت غالب مردم از اوضاع سیاسی؛ گسترش شبهات فکری و فرهنگی توسط سربازان فرهنگی دشمن و تزلزل عقیدتی نسل جوان؛ مبارزه با غیرت دینی به بهانه تعصّب و جزم اندیشی و تبلیغ و ترویج اندیشه تسامح و تساهل در برابر دشمنان قسم خورده مردم؛ گسترش فساد جنسی و انحراف اخلاقی؛ گسترش فقر و مشکلات اقتصادی و. . . شرائط لازم برای تسلیم کامل کشور در برابر سلطه خارجی بود که این شرائط با سیاست‌های انگلیس و آمریکا شکل گرفت و بیش از نیم قرن سلطه سیاه پهلوی را تحقق بخشید.
ترس از مرگ و فراموشي فرهنگ شهادت؛ ناهماهنگي عالمان دين در دفاع از شريعت؛ سياست مذاكره با شيطان و نمايندگان شيطان؛ بي عملي بسياري از مردم و برخي عالمان در دفاع از اسلام و عدم استفاده از فداكاري شهيدان قيام گوهرشاد، ضعف هايي است كه در جريان سلطه رضاخان و كشف حجاب در جبهه پاسداران فرهنگ اسلام به چشم مي خورد.
+
ترس از مرگ و فراموشی فرهنگ شهادت؛ ناهماهنگی عالمان دین در دفاع از شریعت؛ سیاست مذاکره با شیطان و نمایندگان شیطان؛ بی عملی بسیاری از مردم و برخی عالمان در دفاع از اسلام و عدم استفاده از فداکاری شهیدان قیام گوهرشاد، ضعف‌هایی است که در جریان سلطه رضاخان و کشف حجاب در جبهه پاسداران فرهنگ اسلام به چشم می‌خورد.
با اميد به اينكه در سايه بيداري جهان اسلام و رهنمودهاي فجر آفرين امام، اين بار نقشه هاي استعمار آمريكا و انگليس در سلطه بر بلاد اسلامي نقش بر آب گردد و هجوم فرهنگي با موج بيداري و اتحاد و غيرت اسلامي سركوب شود. انشاء اللَّه.
+
با امید به اینکه در سایه بیداری جهان اسلام و رهنمودهای فجر آفرین امام، این بار نقشه‌های استعمار آمریکا و انگلیس در سلطه بر بلاد اسلامی نقش بر آب گردد و هجوم فرهنگی با موج بیداری و اتحاد و غیرت اسلامی سرکوب شود. انشاء اللَّه.
  
 
== پانویس ==
 
== پانویس ==
  
 
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
 
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> نام سایت: [http://zitova.ir/news/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/96025/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE+%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8+%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C+ ذی طوی] - تاریخ برداشت:1395/3/17 </span></div>
+
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://zitova.ir/news/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/96025/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE+%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8+%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C+ ذی طوی] - تاریخ برداشت:1395/3/17 </span></div>
  
 
[[رده:مقالات]]
 
[[رده:مقالات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۷ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۱۱

تاریخ حجاب زدایی

نویسنده: محمود مهدی پور

مقاله

نیاز انسان به لباس و پوشش، تاریخی به قدمت پیدایش وی بر کره خاکی دارد و چیزی نیست که در آن جای ابهام و تردید وجود داشته باشد. انسان‌ها، در دوره‌های گوناگون تاریخی، از عصر حجر تا قرن قمر مصنوعی همیشه از برهنگی گریزان بوده‌اند. نه تنها آدمیان، که بسیاری از حیوانات نیز به طور طبیعی و غریزی نوعی پوشش و استتار دارند. وجود، سرما و گرما، سوزش آفتاب و باد و بوران، در تنوع و تفاوت انواع لباس در زندگی انسان تأثیر فراوان داشته امّا احساس نیاز انسان به لباس و پوشیدگی، تنها مولود سرما و گرما نیست؛ فطرت انسان به گونه‌ای است که از برهنگی می‌گریزد و پوشش را حصار امن و زیبا بی خویش می‌داند. انسان بدون لباس خود را آسیب پذیرتر و در تیر رس دشمن احساس می‌کند. تولید و استفاده از انواع پوشاک در مناطق گوناگون جهان با مذاهب و افکار و آراء گوناگون، نشان احساس نیاز غریزی و طبیعی بشریت به اصل پوشش و بیم و نفرت از برهنگی است. در آغاز خلقت بنا به گزارش قرآن مجید، آدم و همسرش در بهشت الهی، پوشیده بودند، شیطان به انگیزه آشکار سازی بدی‌های پوشیده، آن دو را به بهره گیری از درخت ممنوع تشویق کرد، آن دو وقتی از میوه ممنوع خوردند، برهنه شدند، ولی باز هم تلاش کردند خود را با برگ درختان بهشتی بپوشانند. اگر چه آدم و حوّا همسر و محرم یکدیگر بودند و ناپوشیدگی آنان در برابر هم مشکلی محسوب نمی‌شد، ولی باز هم هر دو از برهنگی، احساس شرم یا خوف داشتند، و لباس و پوشش را آگاهانه و آزادانه بر لختی و برهنگی ترجیح دادند. قرآن مجید این ماجرا را در دو سوره اعراف آیه ۲۲ و سوره طه آیه ۱۲۱ بازگو کرده است که رابطه انسان و لباس و نقش شیطان را در تلاش برای برهنگی انسان نشان می‌دهد. قرآن وقتی از هشدار الهی به آدم سخن می‌گوید و دشمنی شیطان نسبت به وی و همسرش را یادآور می‌شود، نعمت‌های بهشتی را چنین بر می‌شمارد: «اِنَّ لَکَ اَنْ لا تَجُوعَ فیها وَلاتَعْری، وَ اَنَّکَ لا تَظْمَؤُا فیها وَلا تَضْحی» [۱]؛ «تو در بهشت نه گرسنه می‌شوی و نه برهنه می‌مانی، نه تشنگی داری و نه از گرما رنج می‌بری.» قرآن پوشیدگی را از نعمت‌های بهشتی می‌شمارد و بدبختی و شقاوت بشریت را نتیجه پذیرش وسوسه‌های شیطان و محصول ساده اندیشی و طمع ورزی و تبلیغات کاذب او می‌داند و تصریح می‌کند که اولین گام در هبوط آدم، خوردن میوه ممنوع و پیدایش برهنگی است. «فَاَکَلا مِنْها فَبَدَتْ لَهُما سَوْءاتُهُما»[۲]؛ «سرانجام هر دو از آن خوردند، و عورتشان آشکار گشت.» در جای دیگر، قرآن لباس را نعمتی آسمانی می‌شمارد و می‌فرماید: «یا بَنی آدَمَ قَدْ اَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُواری سَوْءآتَکُمْ وَ ریشاً وَ لِباسُ التَّقْوی ذالِکَ خَیْرٌ ذالِکَ مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ»[۳]؛ «هان، ای آدمیان! جامه‌ای که زشتی هایتان را بپوشاند، بر شما فرود آوردیم و اسباب آراستگی برای شما قرار دادیم و جامه پارسایی بهتر است. این از نشانه‌های [فضل و رحمت ] خداست، باشد که متذکّر شوند.»

ویژگی‌های لباس

از دیدگاه فرهنگ اسلامی، لباسی که زن و مرد می‌پوشند، باید ویژگی‌های زیر را دارا باشد. ۱ - لباس عامل تشبّه مرد و زن به یکدیگر نشود. لباس‌های ویژه زنان را مردان نپوشند و جامه‌هایی که مردانه محسوب می‌شود، زنان بر تن نکنند، البته پوشیدن لباس‌هایی که معمولاً هر دو گروه استفاده می‌کنند مجاز است. ۲ - جامه‌های غصبی چه از اموالِ افراد و چه اموال نهادها و چه شرکت‌ها و مؤسسات، چه غصب اموال اشخاص حقیقی باشد و چه حقوقی، چه خصوصی و چه بخش عمومی، چه مالک آگاه باشد و چه خبر نداشته باشد، جامه‌ای نیست که مسلمان مجاز به استفاده از آن در نماز و غیر نماز باشد. ۳ - لباسی که جامه شهرت محسوب شود، چه به دلیل رنگ و جنس پارچه و چه به دلیل نوع دوخت و یا پوشیدن آن، از موارد ممنوع در فقه اسلامی است. ۴ - مردان و زنان مسلمان باید از پوشش لباس‌هایی که توجه نامحرمان را به آنان جلب می‌کند، خودداری کنند. ۵ - لباس باید میزان پوشش لازم در فقه اسلامی را برای مردان و زنان تأمین کند یعنی خواهران در برابر نامحرم غیر از صورت و کفّین، دیگر بخش‌های بدن را بپوشاند و برادران هم بخشی از بدن را که عورت به حساب می‌آید، از دیدرس دور سازند. ۶ - مقداری از پوشش بین مرد و زن محرم هم ضروری است، در حدّی که مرد از مرد و زن از زن نیز باید عورتین خود را بپوشانند و حتی بهتر است که حداقل از ناف تا زانو پوشیده باشد. ۷ - در شرائطی که کسی با قصد ریبه و نگاه آلوده به دست و صورت بانوان نگاه کند، پوشاندن آن از بیننده لازم است، گرچه بیننده، پسر بچه‌ای نابالغ باشد. مفصل احکام لباس را باید در رساله‌های فقهی عالمان بزرگوار و کتب مربوط به احکام حجاب و نگاه مطالعه کرد. حجاب زدایی رضاخان در تاریخ ۱۷ دی ماه سال ۱۳۱۴ ش. مراسم رسمی کشف حجاب در تهران توسط تاج الملوک همسر و دختران رضاشاه برگزار شد. و خانواده سلطنتی بدون حجاب شرعی و با آرایش‌های فراوان غربی در مراسم اعطای دانشنامه بانوان فارغ التحصیل در دانشسرای تهران حضور یافتند و از آن تاریخ به بعد پوشش اسلامی در کلیه اماکن عمومی، مدارس، خیابان‌ها، کوچه‌ها، حمام‌ها و بازارها و حتی مساجد و زیارتگاه‌ها ممنوع اعلام شد و ۱۷ دی روز آزادی زنان نام گرفت. ۱۷ دی تیر خلاص حکومت رضاخانی بود که به سوی فرهنگ حجاب اسلامی و ملّی شلیک شد، ولی قبل از آن صدها بار پوشش مسلمانی به رگبار بسته شده بود و حجاب از شش جهت مورد تهاجم غرب زدگان و وابستگان انگلیس قرار داشت. طالب اف، ملکم خان، فتحعلی آخوندزاده، کسروی، علی دشتی و رسانه‌های عصر رضاخان سربازان خط اوّل تهاجم غرب بودند. حجاب زدایی ریشه در مطامع دولت‌های استعماری غرب و در رأس آنان انگلستان داشت. امان الله خان پادشان افغانستان در فاصله سال‌های ۱۳۰۵ - ۱۳۰۶ ش. سفری به کشورهای اروپایی و برخی مستعمرات انگلیس مثل مصر و هندوستان داشت و مسؤول حجاب زدایی در افغانستان گردید و انجمن حمایت نسوان را که دوازده نفر از وکلای زنان کابل اداره می‌کردند، برای اجرای طرح حجاب زدایی برگزید و شعار «برداشتن حجاب آزاد است» را با بوق و تبلیغات مطرح کرد. همزمان، مصطفی کمال پاشا که در سالونیک - مرکز یهودی نشین ترکیه - به دنیا آمد و تحت تأثیر ضیاء گوکالپ روشنفکر غربزده ترک قرار داشت و به دلیل عضویّت در فراماسونری، نهضت جوانان، و حزب اتحاد ترقی (۱۹۳۸ - ۱۸۸۱) زمینه‌های تمایل و شیفتگی فراوان نسبت به غرب داشت، مورد توجه انگلیس قرار گرفت. او در سال ۱۳۰۳ شمسی جمهوری لائیک ترکیه را اعلام کرد و به جنگ با همه مبانی عقیدتی، ارزشی و فرهنگ مسلمانی مردم ترکیه پرداخت. انگلیس با مدد زور و زر و تزویر از وی چهره‌ای ملّی، روشنفکر و قدرتمند ترسیم کرد و او را به عنوان پدر ملت ترک، «آتاترک»، لقب داد. در ایران هم روز سوّم اسفند ۱۲۹۹ ش. با کودتای انگلیسی، رضاخان قدرت را رسماً به دست گرفت و طی حدود ۱۵ سال قبل از اعلام رسمی کشف حجاب، پشتوانه سیاسی، نظامی آن را پدید آورد. تربیت روشنفکران وابسته، افزایش اشرافزادگان اروپا رفته، ایجاد ده‌ها روزنامه و مجله و مطبوعات و حزب و گروه وابسته، تشکیل کانون‌های بانوان، تأسیس ۴۵ مدرسه خارجی در سال‌های بین ۱۳۰۰ ش. تا اعلام رسمی کشف حجاب در ۱۷ دی ۱۳۱۴ ش، فعالیت فراوان مسیون‌های مسیحیی، ایجاد تزلزل اعتقادی و فرهنگی با صدها بلندگوی تبلیغاتی امثال کسروی، مسخره عالمان و دینداران و بانوان مسلمان توسط روزنامه نگاران انگلیسی مآب و. . . ، مقدمات کشف حجاب را فراهم آورد. آغاز حجاب زدایی از مهرماه ۱۳۱۲ ش. از طریق آموزش و پرورش و مدارس رسمی کشور و کارمندان دولت بود. تقویت فرقه بهائیت و وابستگان انگلیس در مصدر بسیاری از مقامات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، گام‌های اوّلیه انگلستان برای غارت کامل و بدون مشکل و مانع ایران بود. آداب و فرهنگ مسلمانی متهم به ارتجاع، کهنگی، پوسیدگی، عقب ماندگی، تحجّر و نادانی و بی خردی می‌شد و از غربزدگی به اسم آزادی، پیشرفت، ترقّی، تمدن، روشنفکری، و سرور و شادی تجلیل می‌گردید. فریادهای مظلومانه و شجاعانه آیت ا. . . سید حسن مدرس، حاج آقا نور اللَّه اصفهانی، حاج آقا حسین قمی، سید عبد اللَّه شیرازی، و مجاهد عارف محمدتقی بافقی بی پاسخ ماند. در روز نوروز سال ۱۳۰۶ ش همسر رضاخان پلید با پوششی نامناسب در غرفه بالای ایوان آئینه در حرم مقدس فاطمه معصومه علیها السلام ظاهر گردید و کسی جرأت اعتراض نیافت، تنها فریاد غیرت دینی شیخ محمدتقی بافقی با چکمه‌های رضاخانی خفه شد و این عالم شیفته امام عصرعلیه السلام و زاهد بزرگ پس از ضرب و اهانت بسیار به تبعیدگاه شهر ری منتقل گردید.

عبرت‌های تاریخ

سلطه بیگانگان همیشه در شرائطی شکل می‌گیرد که اردوی مدافعان خلع سلاح شده باشد و دژهای نگهبانان و مردم رخنه برداشته باشد. قبل از کشف حجاب رضاخانی، ملت ایران از نظر فرهنگی خلع سلاح شد. جهل و غفلت غالب مردم از اوضاع سیاسی؛ گسترش شبهات فکری و فرهنگی توسط سربازان فرهنگی دشمن و تزلزل عقیدتی نسل جوان؛ مبارزه با غیرت دینی به بهانه تعصّب و جزم اندیشی و تبلیغ و ترویج اندیشه تسامح و تساهل در برابر دشمنان قسم خورده مردم؛ گسترش فساد جنسی و انحراف اخلاقی؛ گسترش فقر و مشکلات اقتصادی و. . . شرائط لازم برای تسلیم کامل کشور در برابر سلطه خارجی بود که این شرائط با سیاست‌های انگلیس و آمریکا شکل گرفت و بیش از نیم قرن سلطه سیاه پهلوی را تحقق بخشید. ترس از مرگ و فراموشی فرهنگ شهادت؛ ناهماهنگی عالمان دین در دفاع از شریعت؛ سیاست مذاکره با شیطان و نمایندگان شیطان؛ بی عملی بسیاری از مردم و برخی عالمان در دفاع از اسلام و عدم استفاده از فداکاری شهیدان قیام گوهرشاد، ضعف‌هایی است که در جریان سلطه رضاخان و کشف حجاب در جبهه پاسداران فرهنگ اسلام به چشم می‌خورد. با امید به اینکه در سایه بیداری جهان اسلام و رهنمودهای فجر آفرین امام، این بار نقشه‌های استعمار آمریکا و انگلیس در سلطه بر بلاد اسلامی نقش بر آب گردد و هجوم فرهنگی با موج بیداری و اتحاد و غیرت اسلامی سرکوب شود. انشاء اللَّه.

پانویس

  1. طه/ ۱۱۸ و ۱۱۹.
  2. طه/ ۱۲۱.
  3. عراف/ ۲۶.
منبع: ذی طوی - تاریخ برداشت:1395/3/17