فرهنگ مصادیق:انیمیشن در خدمت تبلیغ ادیان غیرتوحیدی (۳): تفاوت بین نسخهها
جز (Golafshan صفحهٔ انیمیشن در خدمت تبلیغ ادیان غیرتوحیدی (۳) را به فرهنگ مصادیق:انیمیشن در خدمت تبلیغ ادیان غیرتوحیدی (۳) منتقل کرد) |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
<div class="head1"> انیمیشن در خدمت تبلیغ ادیان غیرتوحیدی (3) </div> | <div class="head1"> انیمیشن در خدمت تبلیغ ادیان غیرتوحیدی (3) </div> | ||
بررسی مجموعهٔ دوقلوهای افسانهای<br/> | بررسی مجموعهٔ دوقلوهای افسانهای<br/> | ||
| − | + | نویسنده: محمدسعید قشقایی<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
== دوقلوهای افسانهای == | == دوقلوهای افسانهای == | ||
| سطر ۱۴: | سطر ۱۲: | ||
در این انیمه به تاثیر از انقلاب کبیر فرانسه و با المانهایی که این مطلب را میرسانند، جولز و جولی تلاش دارند تا در چین هم انقلاب کرده و نظام امپراطوری آن را براندازند. پدر آنها در شهر ممنوعه <ref>. شهر ممنوعه: شهر ممنوعه شهری قدیمی در منطقه پکن، پایتخت کشور چین است و یکی از مهمترین دیدنیهای تاریخی این کشور بشمار میآید. احداث شهر ممنوعه در سال ۱۴۰۶ میلادی با دستور جو دی دومین امپراتور سلسله مینگ آغاز گردید و ظرف ۱۴ سال ساخته شد. تا سال ۱۹۱۱ میلادی و نابودی سلسله چینگ (قریب ۵۰۰ سال) جمعاً ۲۴ امپراتور در این شهر ممنوعه اقامت کرده و بر چین فرمان راندهاند. از سال ۱۹۲۴ بازدید از این مجموعه به عنوان کاخ موزه برای عموم آزاد گردید و ممنوعه بودن آن پایان پذیرفت. http://fa.wikipedia.org/wiki </ref>و توسط این نظام تبدیل به مجسمه شده است. این دو با گرفتن دستهای یکدیگر نیرویی ماوراءالطبیعی پیدا میکنند و در سرنوشت آنها مقدر شده که با نیروی خود که از الهه ماه گرفتهاند به حکومت ظالمانه امپراتوری چین پایان دهند.<br/> | در این انیمه به تاثیر از انقلاب کبیر فرانسه و با المانهایی که این مطلب را میرسانند، جولز و جولی تلاش دارند تا در چین هم انقلاب کرده و نظام امپراطوری آن را براندازند. پدر آنها در شهر ممنوعه <ref>. شهر ممنوعه: شهر ممنوعه شهری قدیمی در منطقه پکن، پایتخت کشور چین است و یکی از مهمترین دیدنیهای تاریخی این کشور بشمار میآید. احداث شهر ممنوعه در سال ۱۴۰۶ میلادی با دستور جو دی دومین امپراتور سلسله مینگ آغاز گردید و ظرف ۱۴ سال ساخته شد. تا سال ۱۹۱۱ میلادی و نابودی سلسله چینگ (قریب ۵۰۰ سال) جمعاً ۲۴ امپراتور در این شهر ممنوعه اقامت کرده و بر چین فرمان راندهاند. از سال ۱۹۲۴ بازدید از این مجموعه به عنوان کاخ موزه برای عموم آزاد گردید و ممنوعه بودن آن پایان پذیرفت. http://fa.wikipedia.org/wiki </ref>و توسط این نظام تبدیل به مجسمه شده است. این دو با گرفتن دستهای یکدیگر نیرویی ماوراءالطبیعی پیدا میکنند و در سرنوشت آنها مقدر شده که با نیروی خود که از الهه ماه گرفتهاند به حکومت ظالمانه امپراتوری چین پایان دهند.<br/> | ||
ایندو به واسطه موهبت الهه ماه، میتوانند قدرتی جادوئی داشته باشند که در ۷ امر خلاصه شده است. این ۷ امر عبارتند از: قدرت توهم یا فریب، قدرت دیوار محافظ، قدرت شکستن اجسام، قدرت خرد، حرکت اشیا، کنترل عناصر و کنترل ذهن.<br/> | ایندو به واسطه موهبت الهه ماه، میتوانند قدرتی جادوئی داشته باشند که در ۷ امر خلاصه شده است. این ۷ امر عبارتند از: قدرت توهم یا فریب، قدرت دیوار محافظ، قدرت شکستن اجسام، قدرت خرد، حرکت اشیا، کنترل عناصر و کنترل ذهن.<br/> | ||
| − | دو مورد آخر، مهمترین و کار | + | دو مورد آخر، مهمترین و کار آمدترین جادوی دوقلوهاست. قدرتی که در اختیار الهه ماه است و این الهه آن را به دوقلوها داده تا بتوانند خود و کشورشان را نجات دهند. مؤید تفویض قدرت ماه به دوقلوها آن است که این دو هنگام استفاده از قدرت خود میگویند تمرکز میکنیم و دوربین آسمان را نشان میدهد، جائی که اگر شب باشد ماه را میبینیم و اگر روز، خورشید را در حالی که اشعههای نور آن به نور متمرکز و متصاعد از دست جولز و جولی اشاره میکند.<br/> |
الهه ماه <ref>لازم به ذکر است الهه ماه در بسیاری از ادیان باستانی و غیر توحیدی وجود دارد که معروفترین آنها الهه ماه یونانی است. آرتمیس (به یونانی Αρτεμις): در اسطورههای یونان الهه شکار، حیات وحش، بکارت، ماه و حاصلخیزی، دختر لتو و زئوس، و خواهر دوقلوی آپولو بود. آرتمیس یکی از الهههای باکره و مظهر پاکدامنی المپ به شمار میرفت. او قابل قیاس با دیانا در اساطیر رم باستان است. آرتمیس با هلال ماهی در بالای پیشانیش به تصویر کشیده میشد و بعضی اوقات او را با الهه ماه، سلنه، اشتباه میگرفتند. او همانند برادر دوقلوی خود آپولو که محافظ پسر بچهها بود، محافظت از دختران کوچک تا سنین ازدواج آنها را به عهده داشت. اما هردوی آنها نیز موجبات مرگ ناگهانی و بیماری بودند، آرتمیس زنان و دختران و آپولو مردها و پسران را هدف قرار میداد. آرتمیس در اکثر شهرهای یونان مورد پرستش قرار میگرفت اما فقط به عنوان یک خدای ثانویه، اگرچه برای یونانیان ساکن آسیای صغیر (ترکیه امروزی)، او یک الوهیت برجسته بود. البته باید خاطر نشان شد تنها شباهت الله ماه یونان و چین ثانویه بودن آن در پرستش است.</ref> درتامین قدرتهای افسانهای دوقلوها نقش اصلی را دارد. گوان نیز فرشتهای است که از دوقلوها محافظت میکند. <ref>منبع: ویکی پدیای انگلیسی</ref> | الهه ماه <ref>لازم به ذکر است الهه ماه در بسیاری از ادیان باستانی و غیر توحیدی وجود دارد که معروفترین آنها الهه ماه یونانی است. آرتمیس (به یونانی Αρτεμις): در اسطورههای یونان الهه شکار، حیات وحش، بکارت، ماه و حاصلخیزی، دختر لتو و زئوس، و خواهر دوقلوی آپولو بود. آرتمیس یکی از الهههای باکره و مظهر پاکدامنی المپ به شمار میرفت. او قابل قیاس با دیانا در اساطیر رم باستان است. آرتمیس با هلال ماهی در بالای پیشانیش به تصویر کشیده میشد و بعضی اوقات او را با الهه ماه، سلنه، اشتباه میگرفتند. او همانند برادر دوقلوی خود آپولو که محافظ پسر بچهها بود، محافظت از دختران کوچک تا سنین ازدواج آنها را به عهده داشت. اما هردوی آنها نیز موجبات مرگ ناگهانی و بیماری بودند، آرتمیس زنان و دختران و آپولو مردها و پسران را هدف قرار میداد. آرتمیس در اکثر شهرهای یونان مورد پرستش قرار میگرفت اما فقط به عنوان یک خدای ثانویه، اگرچه برای یونانیان ساکن آسیای صغیر (ترکیه امروزی)، او یک الوهیت برجسته بود. البته باید خاطر نشان شد تنها شباهت الله ماه یونان و چین ثانویه بودن آن در پرستش است.</ref> درتامین قدرتهای افسانهای دوقلوها نقش اصلی را دارد. گوان نیز فرشتهای است که از دوقلوها محافظت میکند. <ref>منبع: ویکی پدیای انگلیسی</ref> | ||
<br/> | <br/> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۰۷
بررسی مجموعهٔ دوقلوهای افسانهای
نویسنده: محمدسعید قشقایی
دوقلوهای افسانهای
شاید بتوان گفت در این مجموعه سازندگان به تفاهم رسیدهاند تا ادیان چینی و تکنولوژی و انقلاب صنعتی فرانسه تا حدودی وام دار هم باشند. آنچه شمای کلی دوقلوهای افسانهای روایتگر آن شده این است که دو کودک که یکی شرقی است و دیگری غربی با استفاده از تکنولوژی فرانسوی و تربیت در این فضا و استفاده از قدرتی که یکی از الهه گان چینی به آنها داده، درصدد براندازی نظام ظالمانه حاکمهاند. نگاهی کاملاً غربی به حرکتی اسطورهای در آیین تائو.
دوقلوهای افسانهای یک مجموعه تلویزیونی پویانمایی محصول فرانسه در سال ۱۹۹۱ است. این مجموعه در ۵۲ قسمت توسط ژان شالووین نویسنده فرانسوی و با تهیه کنندگی شبکه تی اف۱ فرانسه ساخته شده است.[۱]
دوقلوهای افسانهای یا Les Jumeaux du Bout du Monde به معنی « دوقلوهای پایان جهان » و یا The Twins of Destiny به معنی « دوقلوهای سرنوشت » است.
شخصیتهای اصلی این مجموعه (سریال) کارتونی جولز (یک پسر چینی) و جولی (یک دختر انگلیسی - فرانسوی) هستند که از والدینی متفاوت ولی در یک ساعت و در یک مکان متولد شدهاند و مادران آنها هنگام تولدشان از دنیا رفتهاند.
البته در رسانه ملی این دو بنا بر مصالحی دوقلو معرفی میشوند یعنی از یک پدر و مادر زاده شده که به علت از دست دادن مادرشان تحت تکفل پدرخواندهای فرانسوی زندگی میکنند.
در این انیمه به تاثیر از انقلاب کبیر فرانسه و با المانهایی که این مطلب را میرسانند، جولز و جولی تلاش دارند تا در چین هم انقلاب کرده و نظام امپراطوری آن را براندازند. پدر آنها در شهر ممنوعه [۲]و توسط این نظام تبدیل به مجسمه شده است. این دو با گرفتن دستهای یکدیگر نیرویی ماوراءالطبیعی پیدا میکنند و در سرنوشت آنها مقدر شده که با نیروی خود که از الهه ماه گرفتهاند به حکومت ظالمانه امپراتوری چین پایان دهند.
ایندو به واسطه موهبت الهه ماه، میتوانند قدرتی جادوئی داشته باشند که در ۷ امر خلاصه شده است. این ۷ امر عبارتند از: قدرت توهم یا فریب، قدرت دیوار محافظ، قدرت شکستن اجسام، قدرت خرد، حرکت اشیا، کنترل عناصر و کنترل ذهن.
دو مورد آخر، مهمترین و کار آمدترین جادوی دوقلوهاست. قدرتی که در اختیار الهه ماه است و این الهه آن را به دوقلوها داده تا بتوانند خود و کشورشان را نجات دهند. مؤید تفویض قدرت ماه به دوقلوها آن است که این دو هنگام استفاده از قدرت خود میگویند تمرکز میکنیم و دوربین آسمان را نشان میدهد، جائی که اگر شب باشد ماه را میبینیم و اگر روز، خورشید را در حالی که اشعههای نور آن به نور متمرکز و متصاعد از دست جولز و جولی اشاره میکند.
الهه ماه [۳] درتامین قدرتهای افسانهای دوقلوها نقش اصلی را دارد. گوان نیز فرشتهای است که از دوقلوها محافظت میکند. [۴]
رسوخ اعتقادات کنفوسیوسی در این انیمه بسیار بچشم میخورد. در چین باستان و پس از دوره کنفوسیوس یکی از ادوار تاریخی رسوخ شعبده در دین مردم این مملکت بود. در این انیمه سریالی، زمانی که جولز و جولی دو شخصیت ساخته ذهن نویسنده فرانسوی، ژان شالووین، وقتی میخواهند از قدرت جادویی خود بهره ببرند نیاز به تمرکز دارند. تمرکزی که یکی از اصلیترین نمادهای تفکر تائوئیسم است.
در قسمت نخست این مجموعه در دوبله فارسی شخصیتها به زیرکی خاصی و با قرائت ایرانی معرفی میشوند، گذشته از داستان جولز و جولی، الهه ماه فاکتور گرفته میشود و مامور الهه ماه که برای حفظ جان جولز و جولی آمده گونه دیگری معرفی میگردد. در همین قسمت سایکو که در اصل نماینده الهه ماه برای حفظ جان دوقلوهاست، بیان میکند که «اگر دوقلوها بتوانند نظام امپراطوری را از بین ببرند، افسانه لائوتسه به حقیقت میپیوندد و آزادی در چین حکم فرما میگردد».
الهه گان چینی مصادره به مطلوب میشوند
این جمله یکی از تناقضات این مجموعه است. علت هم این است که در مرام چینی پادشاهان به منزله جانشینان الهه گان روی زمین اند مسئلهای که عدم آگاهی همه جانبه از آن موجب دردسر نویسنده فرانسوی این اثر شده است. چرا که در این مجموعه و پس از به دنیا آمدن جولز و جولی ایندو به فرانسه فراری داده میشوند تا امپراطور آنها را نکشد. تا سنین جوانی دوقلوها در فرانسه، بخوانید مهد آزادی، بزرگ میشوند، ماشینیسم، نظم و انضباط در آنها نهادینه میشود و با این فرهنگ است که دوباره به چین برمی گردند، برمی گردند تا نظام امپراطوری را تحت فرماندهی پدر خوانده شان ناخدا تورنیه و پسر خوانده او مارتین که هر ساله پول گزافی از چند چینی برای حفظ جان دوقلوها میگیرد، شکست دهند.
حال چین کشوری است با اعتقاداتی باستانی که یکی از آنها عقیده به منصوب بودن پادشاهان از طرف خدایان است و حتماً او مزیتهایی داشته است که پادشاه شده، پس باید از او تبعیت نمود و الا اگر پادشاه فرد مورد وثوقی نباشد با از بین رفتن هماهنگی یین و یانگ و انتظام در طبیعت، اسباب برچیدگی حکومت به دست عوام فراهم میگردد.
البته در تاریخ چین باستان وجود درگیریهای فراوان نیز گزارش شده. درگیریهایی که بین دو یا چند امپراطوری رخ میداده است اما نه درگیری ای که از خارج تحمیل شده باشد. به طور نمونه در سریال جنگجویان کوهستان لینچان و یاران او با قدرت حاکمه میجنگند تا قدرتی که لایق فرمانروائی است را حاکم کرده و با فساد و عدم انتظام در امور طبیعت و فرمانروایی که ناموزون با خواست الهه گان متعدد چینی است نبرد کنند اما در دوقلوهای افسانهای، جولز و جولی پس از دیدن فرانسه و انقلاب صنعتی و رشد در این فضا به چین باز میگردند و با کمک مارتین فرانسوی و هدایت جولز، دختر انگلیسی الاصل است که شورش بر امپراطوری روایت میگردد. به عبارت دقیق تر تصرف غربی در داستانها و افسانههای شرقی در افسانهٔ دوقلوها مشاهده میگردد.
ناخوانی نشانه گذاری در این اثر یکی از نقاط ضعف عمده است. آنچه در داستان دوقلوها بیشتر از همه مخاطب را آزار میدهد امتزاج ضعیف نمادهای چینی با نمود قدرت و تفکرات انقلاب گرایانه غربی است. نمادهایی چون حضور مجسمههایی که گویا اجداد و نیاکان چینی هستند، استفاده از اژدها، مجسمه بودا، آرم یانگ و یین که نماد امتزاج مناسب خیر و شر جهت اداره امور است به وفور به چشم میخورد اما نحوه ارتباط و تعامل داستانی آن با این مسئله که افراد فرانسوی در حال کمک به مردم چین برای استقرار عادلانهٔ قدرت هستند قابل درک نیست.
به بیان واضح تر گویا سازنده خواسته به مناسبت قرابت این نمادها، از فیزیک شان بیش از حد یک نماد بهره ببرد. طرح داستان گویای این مسئله است که دوقلوها پس از متولد شدن و برمبنای اعتقادات تائویی، بر حاکم جائر میشورند و قدرت او را از بین میبرند. اما نقطه آزاردهنده سبک کار است، نحوه امتزاج نمادهای چینی و فرانسوی در طول قسمتهای این مجموعه متوازن نیست. به عنوان مثال وقتی جولز و جولی دست یکدیگر را میگیرند تا با اراده الهه ماه و برای حفظ جان خود جادویی انجام دهند دوربین با حرکت زوم یا دالی این، به دست آن دو نزدیک میشود و اگر این اتفاق در شب افتد برای پیوند دادن آن به الهه ماه، تصویر بستهای از ماه میبینیم، تا اینجا خوب پیش میرود اما در برخی مواقع که در کشور فرانسه یا چین این اقدام صورت میگیرد کارگردان تلاش میکند تا با تمهیدات بصری مانند نشان دادن یک ماشین بصورت بسته در قاب یا شیی که حاصل تکنولوژی غرب است، انقلاب صنعتی را هم در این جادو دخیل کند در حالی که تفاوت این دو دسته با هم آشکار است. آنچه در تاریخ مشخص است، اینکه در هیچ یک از افسانههای تاریخی و باستانی چین، نامی از فرانسه به چشم نمیخورد. ولی داستان نویس فرانسوی افسانهای از جیبش بیرون میکشد تا مشکل را حل کند.
در واقع تلاش دوقلوها با استمداد از مردم سرزمین، الهه ماه و الگوی تربیتی فرانسوی برای زمین زدن قدرت حاکمه امپراطوری است. به زیر کشیدن قدرت ظالم، در کشوری با آیینی خاص، اما بواسطه آموزشهای فرانسوی!
داستان بر مبنای ظلم امپراطوران شروع شده است و ظهور جولز و جولی نیروی خیری است که برای تعادل این شر ظاهر گشته. نیروی خیری که، خیر بودن آن بر مبانی فکری تائو با اضافاتی فرانسوی بر پا شده است.
ژرف ساخت
مهمترین مسئله دوقلوهای افسانهای رشد پسربچهای چینی، به همراه دختری غربی در فضای فرانسه، مهد انقلاب صنعتی و مهد انقلاب کبیر است. گویا تهیه کننده فراسوی میخواسته گذر چین از دوران باستان و ورود به دنیای ماشینیسم را در این مجموعه به نام خود رقم بزند و در این راستا تلاش کرده با استفاده از المانهای مورد قبول اهالی چین این موضوع را برساند. جالب این جاست که این سریال در هیچکدام از شبکههای معروف و معتبر چین نمایش داده نشده است و کشور اصلی نمایش دهنده آن فرانسه و آمریکا بودهاند.
با توجه به زندگی ماشینی در فرانسه و رابطه قانون مند فیزیکی بین اشیاء و افسانه دوقلوها که یک افسانه مذهبی چینی است، و پیشرفت داستان که اگر کمک خانواده تئودور به این دوقلوها نبود، حتی معجزات تفویضی الهه ماه نیز نمیتوانست برای رسیدن به هدف، علت تامه باشد، این معنا در ذهن پا میگیرد که گویا ماشینیسم فرانسه قدرت مدیریت بر الهه ماه و رساندن او به مطلوبش را دارد.
یکی از ارکان روایت در این مجموعه آموزههای تائو و پرستش الهه گان متعدد که نمونه بارز آن الهه ماه بود که قدرت جادو به دوقلوها داده بود، میباشد. در مذهب تائو، برای هماهنگی مجموعه زندگی اجتماعی آرزو و اراده گذشتگان بر این قرار گرفته که اخلاف آنان بر همان راه پدران خود بروند که تا زمان مرگ، این امر چون میثاقی نانوشته بر زندگی پیروان تائو و چینیان مستولی است. [۵]
این پیمان همان چیزی است که اساس قصه بر آن شکل گرفته، دوقلوها برای ادامه مسیر زندگی اجداد خود جهت تحقق بخشیدن به افسانه دوقلوها، و همچنین نجات جان پدران خود، جان خود را بارها به خطر میاندازند تا میثاق نانوشته تائو را تحقق بخشند. این همان امری است که به هر دو معنای نظام تائو شناخته میشود. یکی دستگاه نظامی فکری که مبادی تائو را مرکز کلیه اندیشهها قرار داده و دومی مخلوط و آمیزهای از اوهام دینی و مبادی سحر و جادو. [۶]
بر مبنای تحلیل روایت، دوقلوهای افسانهای نمادهائی از قهرمانانی میباشند که با پیروی از قاعده یانگ و یین (تکمیل قدرت مذکر جولی با قدرت مونث جولز) جهت استقرار خیر و مبارزه با شر، که یانگ و یینی دیگر را رقم میزند، و با استمداد از الگوی غربی - فرانسوی در صدد حاکم کردن عدالت در جامعهاند.
مخاطبان پس از دیدن دوقلوهای افسانهای از آزاد شدن پدر دوقلوها که اسیر امپراطور چین بوده، خوشحال اند و ناخدا تورنیه فرانسوی را برای کمک به جولز و جولی می ستایند. آنها از چشم بادامیها کم خوششان میآید، چرا که اولا با هم درگیراند و در پی کشتن همدیگراند و در ثانی همواره در پی خیانت به یکدیگراند، مگر اینکه غربیها آنها را مدیریت کنند. البته حضور تکنیکال انیمههای چینی و قدرت نمایی انیماتورهای این کشور در این استقبال بی تاثیر نبوده است. [۷]
پانویس
- ↑ منبع: ویکی پدیای انگلیسی
- ↑ . شهر ممنوعه: شهر ممنوعه شهری قدیمی در منطقه پکن، پایتخت کشور چین است و یکی از مهمترین دیدنیهای تاریخی این کشور بشمار میآید. احداث شهر ممنوعه در سال ۱۴۰۶ میلادی با دستور جو دی دومین امپراتور سلسله مینگ آغاز گردید و ظرف ۱۴ سال ساخته شد. تا سال ۱۹۱۱ میلادی و نابودی سلسله چینگ (قریب ۵۰۰ سال) جمعاً ۲۴ امپراتور در این شهر ممنوعه اقامت کرده و بر چین فرمان راندهاند. از سال ۱۹۲۴ بازدید از این مجموعه به عنوان کاخ موزه برای عموم آزاد گردید و ممنوعه بودن آن پایان پذیرفت. http://fa.wikipedia.org/wiki
- ↑ لازم به ذکر است الهه ماه در بسیاری از ادیان باستانی و غیر توحیدی وجود دارد که معروفترین آنها الهه ماه یونانی است. آرتمیس (به یونانی Αρτεμις): در اسطورههای یونان الهه شکار، حیات وحش، بکارت، ماه و حاصلخیزی، دختر لتو و زئوس، و خواهر دوقلوی آپولو بود. آرتمیس یکی از الهههای باکره و مظهر پاکدامنی المپ به شمار میرفت. او قابل قیاس با دیانا در اساطیر رم باستان است. آرتمیس با هلال ماهی در بالای پیشانیش به تصویر کشیده میشد و بعضی اوقات او را با الهه ماه، سلنه، اشتباه میگرفتند. او همانند برادر دوقلوی خود آپولو که محافظ پسر بچهها بود، محافظت از دختران کوچک تا سنین ازدواج آنها را به عهده داشت. اما هردوی آنها نیز موجبات مرگ ناگهانی و بیماری بودند، آرتمیس زنان و دختران و آپولو مردها و پسران را هدف قرار میداد. آرتمیس در اکثر شهرهای یونان مورد پرستش قرار میگرفت اما فقط به عنوان یک خدای ثانویه، اگرچه برای یونانیان ساکن آسیای صغیر (ترکیه امروزی)، او یک الوهیت برجسته بود. البته باید خاطر نشان شد تنها شباهت الله ماه یونان و چین ثانویه بودن آن در پرستش است.
- ↑ منبع: ویکی پدیای انگلیسی
- ↑ تاریخ جامع ادیان، جان بایر ناس، ترجمه علی اصغر حکمت، انتشارات علمی و فرهنگی، صفحه 338
- ↑ همان، صفحه 242
- ↑ جهت رویت سابقه تولیدات انیمههای چینی میتوانید به این سایت مراجعه نمائید:http://dpp.irib.ir/index.php/component/content/article/657/375
