فرهنگ مصادیق:سگ: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «<div class="head1">سگ </div> سگ یکی از حیوانات معروف است که دارای انواع مختلف می‌باشد. ع...» ایجاد کرد)
 
جز (Golafshan صفحهٔ سگ را به فرهنگ مصادیق:سگ منتقل کرد)
 
(۲ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
 
<div class="head1">سگ </div>
 
<div class="head1">سگ </div>
−
سگ یکی از حیوانات معروف است که دارای انواع مختلف می‌باشد. عنوان یاد شده در بابهاى طهارت، صلات، حج، تجارت، اجاره، وقف، وصیت، اطعمه و اشربه، لقطه، قصاص و دیات به کار رفته است.<br/>
+
==مقدمه==
 +
سگ یکی از حیوانات معروف است که دارای انواع مختلف می‌باشد. عنوان یاد شده در بابهای طهارت، صلات، حج، تجارت، اجاره، وقف، وصیت، اطعمه و اشربه، لقطه، قصاص و دیات به کار رفته است.<br/>
  
−
نجاست سگ[ویرایش]
+
==نجاست سگ==
−
همه انواع سگ- جز نوع دریایى آن [۱] [۲] حتى اجزای فاقد حیات آن همچون مو و ناخن [۳] [۴] و نیز رطوبتهاى بدنش از قبیل آب دهان و بینی نجس و غیر قابل تطهیر [۵] [۶] و تذکیه [۷] است. سگ دریایی بنابر قول مشهور پاک است. [۸]
+
همه انواع سگ- جز نوع دریایی آن <ref> جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۶.    </ref><ref>العروة الوثقی، ج۱، ص۱۴۲.    </ref> حتی اجزای فاقد حیات آن همچون مو و ناخن <ref>جواهر الکلام، ج۵، ص۳۳۱.    </ref><ref>العروة الوثقی، ج۱، ص۱۴۲.    </ref> و نیز رطوبتهای بدنش از قبیل آب دهان و بینی نجس و غیر قابل تطهیر <ref>جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۶.    </ref> <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص۱۴۲.    </ref> و تذکیه <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص۲۹۵.    </ref> است. سگ دریایی بنابر قول مشهور پاک است. <ref> جواهرالکلام، ج۵، ص۳۶۸.    </ref>
  
−
پاک کردن ظرفی که سگ لیسیده[ویرایش]
+
==پاک کردن ظرفی که سگ لیسیده==
−
براى تطهیر ظرفی که سگ آن را لیسیده یا از آن، آب یا مایعى دیگر خورده، بنابر مشهور باید ابتدا آن را خاک مالی کرد و سپس دو مرتبه با آب شست.<br/>
+
برای تطهیر ظرفی که سگ آن را لیسیده یا از آن، آب یا مایعی دیگر خورده، بنابر مشهور باید ابتدا آن را خاک مالی کرد و سپس دو مرتبه با آب شست.<br/>
  
−
← مورد لزوم خاک مالی
+
مورد لزوم خاک مالی
−
لزوم خاک مالى بنابر قول مشهور اختصاص به ولوغ دارد. بنابر این، ظرفى که با آب دهان سگ- بدون ولوغ- یا بر اثر رطوبتى از بدن آن و یا افتادن سگ درون آن نجس شده، نیازى به خاک مالى ندارد. [۹]
+
لزوم خاک مالی بنابر قول مشهور اختصاص به ولوغ دارد. بنابر این، ظرفی که با آب دهان سگ- بدون ولوغ- یا بر اثر رطوبتی از بدن آن و یا افتادن سگ درون آن نجس شده، نیازی به خاک مالی ندارد.<ref>جواهرالکلام، ج۶، ص۳۵۵-۳۶۱.    </ref>
  
−
برخورد لباس با سگ[ویرایش]
+
==برخورد لباس با سگ==
−
برخورد کردن لباس با سگ، در صورتى که هر دو خشک باشند، موجب نجاست لباس نمى‌شود؛ هرچند به قول مشهور، پاشیدن مقدارى آب روى آن مستحب است. [۱۰]
+
برخورد کردن لباس با سگ، در صورتی که هر دو خشک باشند، موجب نجاست لباس نمی‌شود؛ هرچند به قول مشهور، پاشیدن مقداری آب روی آن مستحب است. <ref> جواهرالکلام، ج۶، ص۲۰۲.    </ref>
  
−
حرمت گوشت سگ[ویرایش]
+
==حرمت گوشت سگ==
−
سگ از حرام گوشتان و بنابر آنچه در برخى روایات آمده از مسخ شدگان است. [۱۱] [۱۲]
+
سگ از حرام گوشتان و بنابر آنچه در برخی روایات آمده از مسخ شدگان است. <ref>مستند الشیعة، ج۱۵، ص۹۹-۱۰۱.    </ref> <ref> جواهر الکلام، ج۳۶، ص۱۹۶-۱۹۷.    </ref><ref>جواهر الکلام ج۲۲، ص۱۳۶.    </ref>
  
−
خرید و فروش و اجاره سگ[ویرایش]
+
==خرید و فروش و اجاره سگ==
−
خرید و فروش سگ، جز سگ شکاری جایز نیست؛ [۱۳] لیکن به قول برخى داد و ستد توله سگ، جهت آموزش دادن آن براى شکار جایز است. [۱۴] [۱۵]
+
خرید و فروش سگ، جز سگ شکاری جایز نیست؛<ref> مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.    </ref> لیکن به قول برخی داد و ستد توله سگ، جهت آموزش دادن آن برای شکار جایز است. <ref> نهایة الإحکام ج۲، ص۴۶۲.    </ref><ref> الروضة البهیة ج۳، ص۲۰۹.    </ref>
−
بسیارى از فقها سگ نگهبان خانه، باغ، مزرعه و گله را نیز در حکم به سگ شکارى ملحق کرده‌اند؛ [۱۶] [۱۷] [۱۸] [۱۹] [۲۰] [۲۱] لیکن برخى خرید و فروش این نوع سگها را جایز ندانسته‌اند. [۲۲] [۲۳] [۲۴]
+
بسیاری از فقها سگ نگهبان خانه، باغ، مزرعه و گله را نیز در حکم به سگ شکاری ملحق کرده‌اند؛ <ref>الوسیلة، ص۲۴۸.    </ref><ref> کتاب السرائر، ج۲، ص۲۲۰.    </ref> <ref>مختلف الشیعة، ج۵، ص۱۲.    </ref> <ref>الدروس الشرعیة، ج۳، ص۱۶۸.    </ref> <ref> مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.    </ref> <ref>جواهرالکلام، ج۲۲، ص۱۳۷.    </ref> لیکن برخی خرید و فروش این نوع سگها را جایز ندانسته‌اند.<ref> المقنعة، ص۵۸۹.    </ref> <ref> النهایة، ص۳۶۴.    </ref><ref>شرائع الإسلام، ج۲، ص۲۶۵.    </ref>
−
البته بنابر قول به عدم جواز داد و ستد، نگهدارى آنها به منظور استفاده در نگهبانى جایز است [۲۵] [۲۶] و نگهدارى غیر آنها جایز نیست. [۲۷] [۲۸] اجاره دادن سگ شکاری و سگ نگهبان جایز است. <ref>مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.    </ref>
+
البته بنابر قول به عدم جواز داد و ستد، نگهداری آنها به منظور استفاده در نگهبانی جایز است <ref> الخلاف، ج۳، ص۱۸۳.    </ref> <ref>المبسوط، ج۲، ص۱۶۶.    </ref> و نگهداری غیر آنها جایز نیست.<ref> تحریر الأحکام، ج۲، ص۲۵۸.    </ref> <ref> کتاب السرائر، ج۲، ص۲۱۵.    </ref> اجاره دادن سگ شکاری و سگ نگهبان جایز است. <ref>مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.    </ref>
  
−
جنایت سگ[ویرایش]
+
==جنایت سگ==
−
نگهداری و مواظبت از سگ درنده که بى جهت به افراد حمله مى‌کند بر صاحبش واجب است و در صورت کوتاهى در این امر، ضامن جنایت سگ خواهد بود.<ref>جواهرالکلام، ج۴۳، ص۱۲۹.    </ref>
+
نگهداری و مواظبت از سگ درنده که بی جهت به افراد حمله می‌کند بر صاحبش واجب است و در صورت کوتاهی در این امر، ضامن جنایت سگ خواهد بود.<ref>جواهرالکلام، ج۴۳، ص۱۲۹.    </ref>
 +
===تحریک سگ برای حمله===
 +
اگر بر اثر تحریک سگ درنده به سوی کسی، وی کشته شود، در صورتی که سگ غالباً کشنده یا قصد تحریک کننده، کشتن طرف باشد، تحریک کننده قصاص می‌شود؛ زیرا نقش سگ در این صورت نقش آلت قتل است. <ref>جواهرالکلام، ج۴۲، ص۴۲.    </ref>
 +
===حمله سگ در خانه صاحب خانه===
 +
اگر کسی وارد خانه‌ای شود و سگ صاحب خانه به او آسیب برساند، در صورتی که ورودش با اذن صاحب خانه بوده، صاحب خانه ضامن است، وگرنه ضمانی متوجه وی نیست. <ref>جواهرالکلام، ج۴۳، ص۱۳۴.    </ref>
  
−
← تحریک سگ برای حمله
+
==دیه سگ==
−
اگر بر اثر تحریک سگ درنده به سوی کسی، وى کشته شود، در صورتى که سگ غالباً کشنده یا قصد تحریک کننده، کشتن طرف باشد، تحریک کننده قصاص مى‌شود؛ زیرا نقش سگ در این صورت نقش آلت قتل است. <ref>جواهرالکلام، ج۴۲، ص۴۲.    </ref>
+
−
 
+
−
← حمله سگ در خانه صاحب خانه
+
−
اگر کسى وارد خانه‌اى شود و سگ صاحب خانه به او آسیب برساند، در صورتى که ورودش با اذن صاحب خانه بوده، صاحب خانه ضامن است، وگرنه ضمانى متوجه وى نیست. <ref>جواهرالکلام، ج۴۳، ص۱۳۴.    </ref>
+
−
 
+
−
دیه سگ[ویرایش]
+
 
بنابر قول مشهور، دیه سگ شکاری چهل درهم است. <ref> مفاتیح الشرائع، ج۲، ص۱۶۰.</ref>
 
بنابر قول مشهور، دیه سگ شکاری چهل درهم است. <ref> مفاتیح الشرائع، ج۲، ص۱۶۰.</ref>
−
برخى قدما دیه یاد شده را به سگ سلوقی اختصاص داده‌اند؛ <ref>النهایة، ص۷۸۰.    </ref><ref> المقنعة، ص۷۶۹.    </ref> لیکن برخى، مراد قدما از سگ سلوقى را همان سگ شکارى دانسته‌اند. <ref>منتهی المطلب (ق)، ج۲، ص۱۰۰۹.    </ref>
+
برخی قدما دیه یاد شده را به سگ سلوقی اختصاص داده‌اند؛ <ref>النهایة، ص۷۸۰.    </ref><ref> المقنعة، ص۷۶۹.    </ref> لیکن برخی، مراد قدما از سگ سلوقی را همان سگ شکاری دانسته‌اند. <ref>منتهی المطلب (ق)، ج۲، ص۱۰۰۹.    </ref>
−
از برخى قدما نقل شده که دیه سگ شکارى قیمت آن است، به شرط آنکه از چهل درهم بیشتر نباشد. <ref>مختلف الشیعة، ج۹، ص۴۲۳-۴۲۴.    </ref>
+
از برخی قدما نقل شده که دیه سگ شکاری قیمت آن است، به شرط آنکه از چهل درهم بیشتر نباشد. <ref>مختلف الشیعة، ج۹، ص۴۲۳-۴۲۴.    </ref>
−
بعضى گفته‌اند: مراد از سگ شکارى نوعى خاص از سگ است که استعداد شکار کردن و آموزش دیدن براى این منظور را دارد، نه سگى که بالفعل براى شکار آموزش دیده باشد. <ref>مجمع الفائدة، ج۱۴، ص۳۵۰.    </ref>
+
بعضی گفته‌اند: مراد از سگ شکاری نوعی خاص از سگ است که استعداد شکار کردن و آموزش دیدن برای این منظور را دارد، نه سگی که بالفعل برای شکار آموزش دیده باشد. <ref>مجمع الفائدة، ج۱۴، ص۳۵۰.    </ref>
−
لیکن در مقابل، برخى دیگر قائل‌اند: مراد از سگ شکارى، سگ آموزش دیده جهت شکار است و سگى که استعداد شکار کردن- هرچند با آموزش دیدن- دارد، اما هنوز آموزش ندیده، ملحق به آن نیست. <ref>جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸.    </ref>
+
لیکن در مقابل، برخی دیگر قائل‌اند: مراد از سگ شکاری، سگ آموزش دیده جهت شکار است و سگی که استعداد شکار کردن- هرچند با آموزش دیدن- دارد، اما هنوز آموزش ندیده، ملحق به آن نیست. <ref>جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸.    </ref>
−
 
+
===دیه سگ گله===
−
← دیه سگ گله
+
در اینکه دیه سگ گله یک گوسفند نر است یا بیست درهم و یا بهای خود سگ، اختلاف است. قول دوم، منسوب به مشهور است.<br/>
−
در اینکه دیه سگ گله یک گوسفند نر است یا بیست درهم و یا بهاى خود سگ، اختلاف است. قول دوم، منسوب به مشهور است.<br/>
+
===دیه سگ نگهبان===
−
 
+
دیه سگ نگهبان باغ بنابر قول مشهور بیست درهم است. برخی دیه آن را قیمتش دانسته‌اند.<br/>
−
← دیه سگ نگهبان
+
===دیه سگ مزرعه===
−
دیه سگ نگهبان باغ بنابر قول مشهور بیست درهم است. برخى دیه آن را قیمتش دانسته‌اند.<br/>
+
دیه سگ مزرعه بنابر قول مشهور، یک پیمانه (قفیز) گندم است. برخی دیه آن را قیمت خود سگ دانسته‌اند.<ref> جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۳-۳۹۷.    </ref><ref>مبانی تکملة المنهاج، ج۲، ص۴۲۸-۴۳۱.    </ref>
−
 
+
===دیه دیگر سگها===
−
← دیه سگ مزرعه
+
بنابر قول مشهور، جز سگهای یاد شده برای دیگر سگها ارزش و قیمتی نیست؛ در نتیجه دیه‌ای نخواهند داشت. برخی قدما دیه آنها را یک زنبیل خاک ذکر کرده‌اند. <ref>جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۷.    </ref>
−
دیه سگ مزرعه بنابر قول مشهور، یک پیمانه (قفیز) گندم است. برخى دیه آن را قیمت خود سگ دانسته‌اند.<ref> جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۳-۳۹۷.    </ref><ref>مبانی تکملة المنهاج، ج۲، ص۴۲۸-۴۳۱.    </ref>
+
===دیه غصب و کشتن سگ===
−
 
+
برخی گفته‌اند: دیه سگ در موارد ثبوت، در ازای صِرف کشتن سگ است. بنابر این، چنانچه کسی یکی از سگهای یاد شده را غصب کند و سپس آن را بکشد، ضامن بیشترین مقدار از دیه و قیمت سگ است. برخی گفته‌اند: چنانچه غاصب سگ را بکشد، ضامن بالاترین مبلغ از دیه و قیمت است و اگر سگ نزد غاصب تلف شود، او تنها ضامن قیمت آن خواهد بود؛ بیشتر از مقدار دیه باشد یا کمتر. برخی، غاصب را همچون غیر غاصب، تنها ضامن دیه دانسته‌اند. <ref>جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸-۳۹۹.    </ref>
−
← دیه دیگر سگها
+
−
بنابر قول مشهور، جز سگهاى یاد شده‌ براى دیگر سگها ارزش و قیمتى نیست؛ در نتیجه دیه‌اى نخواهند داشت. برخى قدما دیه آنها را یک زنبیل خاک ذکر کرده‌اند. <ref>جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۷.    </ref>
+
−
 
+
−
← دیه غصب و کشتن سگ
+
−
برخى گفته‌اند: دیه سگ در موارد ثبوت، در ازاى صِرف کشتن سگ است. بنابر این، چنانچه کسى یکى از سگهاى یاد شده را غصب کند و سپس آن را بکشد، ضامن بیشترین مقدار از دیه و قیمت سگ است. برخى گفته‌اند: چنانچه غاصب سگ را بکشد، ضامن بالاترین مبلغ از دیه و قیمت است و اگر سگ نزد غاصب تلف شود، او تنها ضامن قیمت آن خواهد بود؛ بیشتر از مقدار دیه باشد یا کمتر. برخى، غاصب را همچون غیر غاصب، تنها ضامن دیه دانسته‌اند. <ref>جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸-۳۹۹.    </ref>
+
  
−
سگ مرده در چاه[ویرایش]
+
==سگ مرده در چاه==
−
اگر سگى در چاه آب بیفتد و بمیرد، براى تطهیر آن چهل دلو آب کشیده مى‌شود و اگر نمیرد هفت دلو. کشیدن مقدار یاد شده بنابر قول مشهور متأخران، مستحب است. <ref>جواهر الکلام، ج۱، ص۲۳۳.    </ref><ref> جواهر الکلام، ج۱، ص۲۵۴.    </ref>
+
اگر سگی در چاه آب بیفتد و بمیرد، برای تطهیر آن چهل دلو آب کشیده می‌شود و اگر نمیرد هفت دلو. کشیدن مقدار یاد شده بنابر قول مشهور متأخران، مستحب است. <ref>جواهر الکلام، ج۱، ص۲۳۳.    </ref><ref> جواهر الکلام، ج۱، ص۲۵۴.    </ref>
−
[[نماز]] در خانه‌ای که سگ غیر شکاری هست[ویرایش] [[نماز]] گزاردن در خانه‌ای که در آن سگ غیر شکاری است مکروه مى‌باشد. <ref>العروة الوثقی‌، ج۲، ص۴۰۰.    </ref>
+
[[نماز]] در خانه‌ای که سگ غیر شکاری هست[ویرایش] [[نماز]] گزاردن در خانه‌ای که در آن سگ غیر شکاری است مکروه می‌باشد. <ref>العروة الوثقی، ج۲، ص۴۰۰.    </ref>
  
−
شکار محرم با سگ[ویرایش]
+
==شکار محرم با سگ==
−
مُحرمى که سگ خود را به سوى شکار فرستاده و سگ آن را کشته، ضامن است و چنانچه حیوان در حرم باشد، دو کفاره بر عهده‌اش مى‌آید؛ یکى کفاره صید در حال احرام و دیگرى کفاره صید در حرم. <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۸۹.    </ref>
+
مُحرمی که سگ خود را به سوی شکار فرستاده و سگ آن را کشته، ضامن است و چنانچه حیوان در حرم باشد، دو کفاره بر عهده‌اش می‌آید؛ یکی کفاره صید در حال احرام و دیگری کفاره صید در حرم. <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۸۹.    </ref>
  
−
وقف و وصیت سگ[ویرایش]
+
==وقف و وصیت سگ==
−
سگهایى که تملک آنها جایز است، از قبیل سگ شکارى، وقف کردن <ref> جواهر الکلام، ج۲۸، ص۱۸.    </ref>و وصیت <ref> جواهر الکلام، ج۲۸، ص۳۱۶.    </ref> به آنها نیز جایز مى‌باشد.<br/>
+
سگهایی که تملک آنها جایز است، از قبیل سگ شکاری، وقف کردن <ref> جواهر الکلام، ج۲۸، ص۱۸.    </ref>و وصیت <ref> جواهر الکلام، ج۲۸، ص۳۱۶.    </ref> به آنها نیز جایز می‌باشد.<br/>
  
−
آمیزش سگ با گوسفند[ویرایش]
+
==آمیزش سگ با گوسفند==
−
اگر سگى با گوسفندى آمیزش کند و بچه‌اى متولد گردد، عنوان هریک از آن دو که بر بچه صادق باشد، حکم همان را خواهد داشت. <ref>جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۸-۳۶۹.    </ref>
+
اگر سگی با گوسفندی آمیزش کند و بچه‌ای متولد گردد، عنوان هریک از آن دو که بر بچه صادق باشد، حکم همان را خواهد داشت. <ref>جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۸-۳۶۹.    </ref>
  
−
پیدا کردن سگ گمشده[ویرایش]
+
==پیدا کردن سگ گمشده==
−
در جواز گرفتن سگ گم شده قابل تملک همچون سگ شکارى، اختلاف است. بنابر قول به جواز، تا یک سال اعلام مى‌کند و پس از آن چنانچه صاحبش پیدا نشود، مى‌تواند از آن استفاده کند، لیکن در صورت تلف، ضامن قیمت آن است. <ref>جواهر الکلام، ج۳۸، ص۲۵۴.    </ref>
+
در جواز گرفتن سگ گم شده قابل تملک همچون سگ شکاری، اختلاف است. بنابر قول به جواز، تا یک سال اعلام می‌کند و پس از آن چنانچه صاحبش پیدا نشود، می‌تواند از آن استفاده کند، لیکن در صورت تلف، ضامن قیمت آن است. <ref>جواهر الکلام، ج۳۸، ص۲۵۴.    </ref>
  
 
== پانویس ==
 
== پانویس ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۲۷

سگ

مقدمه

سگ یکی از حیوانات معروف است که دارای انواع مختلف می‌باشد. عنوان یاد شده در بابهای طهارت، صلات، حج، تجارت، اجاره، وقف، وصیت، اطعمه و اشربه، لقطه، قصاص و دیات به کار رفته است.

نجاست سگ

همه انواع سگ- جز نوع دریایی آن [۱][۲] حتی اجزای فاقد حیات آن همچون مو و ناخن [۳][۴] و نیز رطوبتهای بدنش از قبیل آب دهان و بینی نجس و غیر قابل تطهیر [۵] [۶] و تذکیه [۷] است. سگ دریایی بنابر قول مشهور پاک است. [۸]

پاک کردن ظرفی که سگ لیسیده

برای تطهیر ظرفی که سگ آن را لیسیده یا از آن، آب یا مایعی دیگر خورده، بنابر مشهور باید ابتدا آن را خاک مالی کرد و سپس دو مرتبه با آب شست.

مورد لزوم خاک مالی لزوم خاک مالی بنابر قول مشهور اختصاص به ولوغ دارد. بنابر این، ظرفی که با آب دهان سگ- بدون ولوغ- یا بر اثر رطوبتی از بدن آن و یا افتادن سگ درون آن نجس شده، نیازی به خاک مالی ندارد.[۹]

برخورد لباس با سگ

برخورد کردن لباس با سگ، در صورتی که هر دو خشک باشند، موجب نجاست لباس نمی‌شود؛ هرچند به قول مشهور، پاشیدن مقداری آب روی آن مستحب است. [۱۰]

حرمت گوشت سگ

سگ از حرام گوشتان و بنابر آنچه در برخی روایات آمده از مسخ شدگان است. [۱۱] [۱۲][۱۳]

خرید و فروش و اجاره سگ

خرید و فروش سگ، جز سگ شکاری جایز نیست؛[۱۴] لیکن به قول برخی داد و ستد توله سگ، جهت آموزش دادن آن برای شکار جایز است. [۱۵][۱۶] بسیاری از فقها سگ نگهبان خانه، باغ، مزرعه و گله را نیز در حکم به سگ شکاری ملحق کرده‌اند؛ [۱۷][۱۸] [۱۹] [۲۰] [۲۱] [۲۲] لیکن برخی خرید و فروش این نوع سگها را جایز ندانسته‌اند.[۲۳] [۲۴][۲۵] البته بنابر قول به عدم جواز داد و ستد، نگهداری آنها به منظور استفاده در نگهبانی جایز است [۲۶] [۲۷] و نگهداری غیر آنها جایز نیست.[۲۸] [۲۹] اجاره دادن سگ شکاری و سگ نگهبان جایز است. [۳۰]

جنایت سگ

نگهداری و مواظبت از سگ درنده که بی جهت به افراد حمله می‌کند بر صاحبش واجب است و در صورت کوتاهی در این امر، ضامن جنایت سگ خواهد بود.[۳۱]

تحریک سگ برای حمله

اگر بر اثر تحریک سگ درنده به سوی کسی، وی کشته شود، در صورتی که سگ غالباً کشنده یا قصد تحریک کننده، کشتن طرف باشد، تحریک کننده قصاص می‌شود؛ زیرا نقش سگ در این صورت نقش آلت قتل است. [۳۲]

حمله سگ در خانه صاحب خانه

اگر کسی وارد خانه‌ای شود و سگ صاحب خانه به او آسیب برساند، در صورتی که ورودش با اذن صاحب خانه بوده، صاحب خانه ضامن است، وگرنه ضمانی متوجه وی نیست. [۳۳]

دیه سگ

بنابر قول مشهور، دیه سگ شکاری چهل درهم است. [۳۴] برخی قدما دیه یاد شده را به سگ سلوقی اختصاص داده‌اند؛ [۳۵][۳۶] لیکن برخی، مراد قدما از سگ سلوقی را همان سگ شکاری دانسته‌اند. [۳۷] از برخی قدما نقل شده که دیه سگ شکاری قیمت آن است، به شرط آنکه از چهل درهم بیشتر نباشد. [۳۸] بعضی گفته‌اند: مراد از سگ شکاری نوعی خاص از سگ است که استعداد شکار کردن و آموزش دیدن برای این منظور را دارد، نه سگی که بالفعل برای شکار آموزش دیده باشد. [۳۹] لیکن در مقابل، برخی دیگر قائل‌اند: مراد از سگ شکاری، سگ آموزش دیده جهت شکار است و سگی که استعداد شکار کردن- هرچند با آموزش دیدن- دارد، اما هنوز آموزش ندیده، ملحق به آن نیست. [۴۰]

دیه سگ گله

در اینکه دیه سگ گله یک گوسفند نر است یا بیست درهم و یا بهای خود سگ، اختلاف است. قول دوم، منسوب به مشهور است.

دیه سگ نگهبان

دیه سگ نگهبان باغ بنابر قول مشهور بیست درهم است. برخی دیه آن را قیمتش دانسته‌اند.

دیه سگ مزرعه

دیه سگ مزرعه بنابر قول مشهور، یک پیمانه (قفیز) گندم است. برخی دیه آن را قیمت خود سگ دانسته‌اند.[۴۱][۴۲]

دیه دیگر سگها

بنابر قول مشهور، جز سگهای یاد شده برای دیگر سگها ارزش و قیمتی نیست؛ در نتیجه دیه‌ای نخواهند داشت. برخی قدما دیه آنها را یک زنبیل خاک ذکر کرده‌اند. [۴۳]

دیه غصب و کشتن سگ

برخی گفته‌اند: دیه سگ در موارد ثبوت، در ازای صِرف کشتن سگ است. بنابر این، چنانچه کسی یکی از سگهای یاد شده را غصب کند و سپس آن را بکشد، ضامن بیشترین مقدار از دیه و قیمت سگ است. برخی گفته‌اند: چنانچه غاصب سگ را بکشد، ضامن بالاترین مبلغ از دیه و قیمت است و اگر سگ نزد غاصب تلف شود، او تنها ضامن قیمت آن خواهد بود؛ بیشتر از مقدار دیه باشد یا کمتر. برخی، غاصب را همچون غیر غاصب، تنها ضامن دیه دانسته‌اند. [۴۴]

سگ مرده در چاه

اگر سگی در چاه آب بیفتد و بمیرد، برای تطهیر آن چهل دلو آب کشیده می‌شود و اگر نمیرد هفت دلو. کشیدن مقدار یاد شده بنابر قول مشهور متأخران، مستحب است. [۴۵][۴۶] نماز در خانه‌ای که سگ غیر شکاری هست[ویرایش] نماز گزاردن در خانه‌ای که در آن سگ غیر شکاری است مکروه می‌باشد. [۴۷]

شکار محرم با سگ

مُحرمی که سگ خود را به سوی شکار فرستاده و سگ آن را کشته، ضامن است و چنانچه حیوان در حرم باشد، دو کفاره بر عهده‌اش می‌آید؛ یکی کفاره صید در حال احرام و دیگری کفاره صید در حرم. [۴۸]

وقف و وصیت سگ

سگهایی که تملک آنها جایز است، از قبیل سگ شکاری، وقف کردن [۴۹]و وصیت [۵۰] به آنها نیز جایز می‌باشد.

آمیزش سگ با گوسفند

اگر سگی با گوسفندی آمیزش کند و بچه‌ای متولد گردد، عنوان هریک از آن دو که بر بچه صادق باشد، حکم همان را خواهد داشت. [۵۱]

پیدا کردن سگ گمشده

در جواز گرفتن سگ گم شده قابل تملک همچون سگ شکاری، اختلاف است. بنابر قول به جواز، تا یک سال اعلام می‌کند و پس از آن چنانچه صاحبش پیدا نشود، می‌تواند از آن استفاده کند، لیکن در صورت تلف، ضامن قیمت آن است. [۵۲]

پانویس

  1. ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۶.
  2. ↑ العروة الوثقی، ج۱، ص۱۴۲.
  3. ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۳۳۱.
  4. ↑ العروة الوثقی، ج۱، ص۱۴۲.
  5. ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۶.
  6. ↑ العروة الوثقی، ج۱، ص۱۴۲.
  7. ↑ العروة الوثقی، ج۱، ص۲۹۵.
  8. ↑ جواهرالکلام، ج۵، ص۳۶۸.
  9. ↑ جواهرالکلام، ج۶، ص۳۵۵-۳۶۱.
  10. ↑ جواهرالکلام، ج۶، ص۲۰۲.
  11. ↑ مستند الشیعة، ج۱۵، ص۹۹-۱۰۱.
  12. ↑ جواهر الکلام، ج۳۶، ص۱۹۶-۱۹۷.
  13. ↑ جواهر الکلام ج۲۲، ص۱۳۶.
  14. ↑ مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.
  15. ↑ نهایة الإحکام ج۲، ص۴۶۲.
  16. ↑ الروضة البهیة ج۳، ص۲۰۹.
  17. ↑ الوسیلة، ص۲۴۸.
  18. ↑ کتاب السرائر، ج۲، ص۲۲۰.
  19. ↑ مختلف الشیعة، ج۵، ص۱۲.
  20. ↑ الدروس الشرعیة، ج۳، ص۱۶۸.
  21. ↑ مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.
  22. ↑ جواهرالکلام، ج۲۲، ص۱۳۷.
  23. ↑ المقنعة، ص۵۸۹.
  24. ↑ النهایة، ص۳۶۴.
  25. ↑ شرائع الإسلام، ج۲، ص۲۶۵.
  26. ↑ الخلاف، ج۳، ص۱۸۳.
  27. ↑ المبسوط، ج۲، ص۱۶۶.
  28. ↑ تحریر الأحکام، ج۲، ص۲۵۸.
  29. ↑ کتاب السرائر، ج۲، ص۲۱۵.
  30. ↑ مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۳۵.
  31. ↑ جواهرالکلام، ج۴۳، ص۱۲۹.
  32. ↑ جواهرالکلام، ج۴۲، ص۴۲.
  33. ↑ جواهرالکلام، ج۴۳، ص۱۳۴.
  34. ↑ مفاتیح الشرائع، ج۲، ص۱۶۰.
  35. ↑ النهایة، ص۷۸۰.
  36. ↑ المقنعة، ص۷۶۹.
  37. ↑ منتهی المطلب (ق)، ج۲، ص۱۰۰۹.
  38. ↑ مختلف الشیعة، ج۹، ص۴۲۳-۴۲۴.
  39. ↑ مجمع الفائدة، ج۱۴، ص۳۵۰.
  40. ↑ جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸.
  41. ↑ جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۳-۳۹۷.
  42. ↑ مبانی تکملة المنهاج، ج۲، ص۴۲۸-۴۳۱.
  43. ↑ جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۷.
  44. ↑ جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸-۳۹۹.
  45. ↑ جواهر الکلام، ج۱، ص۲۳۳.
  46. ↑ جواهر الکلام، ج۱، ص۲۵۴.
  47. ↑ العروة الوثقی، ج۲، ص۴۰۰.
  48. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۸۹.
  49. ↑ جواهر الکلام، ج۲۸، ص۱۸.
  50. ↑ جواهر الکلام، ج۲۸، ص۳۱۶.
  51. ↑ جواهر الکلام، ج۵، ص۳۶۸-۳۶۹.
  52. ↑ جواهر الکلام، ج۳۸، ص۲۵۴.
منبع: سایت ویکی فقه - تاریخ برداشت: 95/10/07
بازگشت به خرید و فروش سگ
برگرفته از «https://wiki.imaroof.ir/index.php?title=فرهنگ_مصادیق:سگ&oldid=45408»