فرهنگ مصادیق:چهل حدیث ظلم: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۳۱

احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شده‌اند.

حدیث (۱) امام علی علیه السلام:
اَلبَغیُ یَصرَعُ الرِّجالَ وَ یُدنِی الآجالَ^[۱]؛
ظلم و تجاوز، انسان را زمین می‌زند و مرگ‌ها را نزدیک می‌سازد.

حدیث (۲) پیامبر صلی الله علیه و آله:
مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم یَظلِمهُم وَ حَدَّثَهُم فَلَم یَکذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم یَخلِفهُم فَهُوَ مِمَّن کَمُلَت مُرُوءتُهُ وَ ظَهَرَت عَدالَـتُهُ وَ وَجَبَت اُخُوَّتُهُ و َحَرُمَت غیبَتُهُ^[۲]؛
هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید و خلف وعده ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادری با او واجب و غیبتش حرام است.

حدیث (۳) امام سجاد علیه السلام:
وَ الذُّنُوبُ الّتی تُنزِلُ النِّقَمَ عِصیانُ العارِفِ بِالبَغیِ وَ التَطاوُلُ عَلَی النّاسِ وَ الاِستِهزاءُ بِهِم وَ السُّخریَّهُ مِنهُم^[۳] ؛
گناهانی که باعث نزول عذاب می‌شوند، عبارت اند از: ستم کردن شخص از روی آگاهی، تجاوز به حقوق مردم، و دست انداختن و مسخره کردن آنان.

حدیث (۴) امام صادق علیه السلام:
الذُّنُوبُ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ الْبَغْیُ وَ الذُّنُوبُ الَّتِی تُورِثُ النَّدَمَ الْقَتْلُ وَ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ الظُّلْمُ وَ الَّتِی تَهْتِکُ السُّتُورَ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ الَّتِی تَحْبِسُ الرِّزْقَ الزِّنَا وَ الَّتِی تُعَجِّلُ الْفَنَاءَ قَطِیعَهُ الرَّحِمِ وَ الَّتِی تَرُدُّ الدُّعَاءَ وَ تُظْلِمُ الْهَوَاءَ عُقُوقُ الْوَالِدَیْن^[۴]‏
گناهی که نعمت‌ها را تغییر می‌دهد، تجاوز به حقوق دیگران است. گناهی که پشیمانی می‌آورد، قتل است. گناهی که گرفتاری ایجاد می‌کند، ظلم است. گناهی که آبرو می‌بَرد، شرابخواری است. گناهی که جلوی روزی را می‌گیرد، زناست. گناهی که مرگ را شتاب می‌بخشد، قطع رابطه با خویشان است. گناهی که مانع استجابت دعا می‌شود و زندگی را تیره و تار می‌کند، نافرمانی از پدر مادر است.

حدیث (۵) امام علی علیه السلام:
مَنْ ظَلَمَ أَفْسَدَ أَمَرَهُ وَ مَنْ جَارَ قَصُرَ عُمُرُه‏^[۵]
هر کس ظلم کند، امرش فاسد و عمرش کوتاه می‌شود.

حدیث (۶) امام علی علیه السلام:
شیعَتُنَا المُتَباذِلونَ فی وِلایَتِنا، اَلمُتَحابّونَ فی مَوَدَّتِنا اَلمُتَزاوِرونَ فی اِحیاءِ اَمرِنا اَلَّذینَ اِن غَضِبوا لَم یَظلِموا وَ اِن رَضوا لَم یُسرِفوا، بَرَکَهٌ عَلی مَن جاوَروا سِلمٌ لِمَن خالَطوا^[۶]؛
شیعیان ما کسانی اند که در راه ولایت ما بذل و بخشش می‌کنند، در راه دوستی ما به یکدیگر محبت می‌نمایند، در راه زنده نگه داشتن امر و مکتب ما به دیدار هم می‌روند. چون خشمگین شوند، ظلم نمی‌کنند و چون راضی شوند، زیاده روی نمی‌کنند، برای همسایگانشان مایه برکت اند و نسبت به هم نشینان خود در صلح و آرامش اند.

حدیث (۷) امام علی علیه السلام:
اَلصَّدیقُ مَن کانَ ناهیا عَنِ الظُّلمِ و َالعُدوانِ مُعینا عَلَی البِرِّ و َالاحسانِ^[۷]؛
دوست، کسی است که از ظلم و تجاوزگری باز دارد و بر انجام خوبی و نیکی یاری کند.

حدیث (۸) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَهٌ عَلی صاحِبِها: اَلبَغیُ و َالمَکرُ و َالنَّکثُ^[۸]؛
سه خصلت است که در هر کس باشد (آثارش) به خود او بر می‌گردد: ظلم کردن، فریب دادن و تخلّف از وعده.

حدیث (۹) امام علی علیه السلام:
أَعدَلُ النّاسِ مَن أَنصَفَ مَن ظَلَمَهُ^[۹]؛
عادل‌ترین مردم کسی است که با کسی که به او ظلم کرده با انصاف رفتار کند.

حدیث (۱۰) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
مَن عَفا عَن مَظلَمَهٍ أَبدَ لَهُ اللّه بِها عِزّا فِی الدُّنیا وَ الآخِرَهِ^[۱۰]؛
هر کس از ظلمی که در حق او شده گذشت کند، خداوند به جای آن در دنیا و آخرت به او عزّت می‌بخشد.

حدیث (۱۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
أَفضَلُ الجِهادِ مَن أَصبَحَ لایَهُمُّ بِظُلمِ أَحَدٍ^[۱۱]؛
برترین جهاد آن است که انسان روز خود را آغاز کند در حالی که در اندیشه ستم کردن به احدی نباشد.

حدیث (۱۲) امام صادق علیه السلام:
و َقَد سُئِلَ عَن مَکارِمِ الخلاقِ فقال اَلعفوُ عَمَّن ظَلَمَکَ وَ صِلَهُ مَن قَطَعَکَ وَ إعطاءُ مَن حَرَمَکَ و َقَولُ الحَقِّ و َلَو عَلی نَفسِکَ^[۱۲]؛
درباره مکارم الاخلاق سئوال شد، فرمودند: گذشت از کسی که به تو ظلم کرده، رابطه با کسی که با تو قطع رابطه کرده، عطا به آن کس که از تو دریغ داشته است و گفتن حق اگر چه بر ضد خودت باشد.

حدیث (۱۳) امام علی علیه السلام:
قُلوبُ الرَّعِیَّهِ خَزائِنُ راعیها فَما اَوْدَعَها مِنْ عَدْلٍ اَوْ جَوْرٍ وَجَدَهُ^[۱۳]؛
دلهای مردم خزانه‌های حاکم است، پس آنچه از عدالت و یا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد یافت.

حدیث (۱۴) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
مَهْدیُّ اُمَّتِی الَّذی یَمْلاُ الاَرْضَ قِسْطا وَ عَدْلاً کَما مُلِئَتْ جَوْرا وَ ظُلْما^[۱۴]؛
مهدی امت من کسی است که هنگام پر شدن زمین از بیداد و ظلم، آن را پر از قسط و عدل خواهد کرد.

حدیث (۱۵) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
اَلظُّلْمُ ثَلاثَهٌ: فَظُلْمٌ لایَغْفِرُهُ اللّه‌ُ وَ ظُلْمٌ یَغْفِرُهُ وَ ظُلْمٌ لا یَتْرُکُهُ، فَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذی لا یَغْفِرُ اللّه‌ُ فَالشِّرْکُ قالَ اللّه‌ُ: «إنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظیمٌ» و َأَمَّا الظُّلْمَ الَّذی یَغْفِرُهُ اللّه‌ُ فَظُلْمُ الْعِبادِ أَنْفُسَهُمْ فیما بَیْنَهُمْ و َبَیْنَ رَبِّهِمْ و َأَمَّا الظُّلْمَ الَّذی لا یَتْرُکُهُ اللّه‌ُ فَظُلْمُ الْعِبادِ بَعْضُهُمْ بَعْضا^[۱۵]؛
ظلم سه قسم است: ظلمی که خدا نمی‌آمرزد، ظلمی که می‌آمرزد و ظلمی که از آن نمی‌گذرد، اما ظلمی که خدا نمی‌آمرزد شرک است. خداوند می‌فرماید: «حقا که شرک ظلمی بزرگ است» و اما ظلمی که خدا می‌آمرزد، ظلم بندگان به خودشان میان خود و پروردگارشان است اما ظلمی که خدا از آن نمی‌گذرد ظلم بندگان به یکدیگر است.

حدیث (۱۶) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
اِتَّقوا دَعْوَهَ الْمَظْلومِ و َإنْ کانَ کافِرا فَإِنَّها لَیْسَ دونَها حِجابٌ^[۱۶]؛
از نفرین مظلوم بترسید اگر چه کافر باشد، زیرا در برابر نفرین مظلوم پرده و مانعی نیست.

حدیث (۱۷) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
مَنْ أَخَذَ لِلْمَظْلومِ مِنَ الظّالِمِ کانَ مَعیَ فِی الْجَنَّهِ مصاحُبا^[۱۷]؛
هر کس داد مظلوم را از ظالم بگیرد، در بهشت با من یار و هم‌نشین باشد.

حدیث (۱۸) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
إِنَّ النّاسَ إِذا رَأَوُا الظّالِمَ فَلَمْ یَأْخُذوا عَلی یَدَیْهِ أَوْشَکَ أَنْ یَعُمَّهُمُ اللّه‌ُ بِعِقابٍ مِنْهُ^[۱۸]؛
مردم آنگاه که ظالم را ببینند و او را باز ندارند، انتظار می‌رود که خداوند همه را به عذاب خود گرفتار سازد.

حدیث (۱۹) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
لِیَنْصُرِ الرَّجُلُ أَخاهُ ظالِما أَوْ مَظْلُوما إِنْ کانَ ظالِما فَیَنْهیهُ فَإِنَّهُ لَهُ نُصْرَهٌ و َإِنْ کانَ مَظْلوما فَیَنْصُرُهُ^[۱۹]؛
انسان باید برادر (دینی) خویش را یاری کند چه ظالم باشد چه مظلوم اگر ظالم باشد او را باز دارد که این به منزله یاری کردن اوست و اگر مظلوم باشد یاریش کند.

حدیث (۲۰) امام باقر علیه السلام:
مَا انْتَصَرَ اللَّهُ مِنْ ظَالِمٍ إِلَّا بِظَالِمٍ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ کَذلِکَ نُوَلِّی بَعْضَ الظَّالِمِینَ بَعْضاً^[۲۰].
خداوند هیچگاه از ظالم انتقام نگرفت مگر به وسیله ظالمی دیگر و این سخن خدای عز ّو جلّ است که: «و بدین سان ظالمان را به سزای اعمالی که می‌کنند بر یکدیگر مسلّط می‌کنیم».

حدیث (۲۱) امام سجاد علیه السلام:
اَللّهُمَّ إِنّی أَعوذُبِکَ مِنْ... أَنْ نَعْضِدَ ظالِما أَوْ نَخْذُلُ مَلْهوفا أَؤْ نَرومَ ما لَیْسَ لَنا بِحَقٍّ^[۲۱]؛
خدایا به تو پناه می‌برم... از این که ظالمی را یاری کنیم و یا مظلوم و دلسوخته‌ای را بی یاور گذاریم و یا آنچه حق ما نیست بخواهیم.

حدیث (۲۲) امام علی علیه السلام:
مَنْ طَلَبَ عِزّا بِظُلْمٍ وَ باطِلٍ أَوْرَثَهُ اللّه‌ُ ذُلاًّ بِإِنْصافٍ وَ حَقٍّ^[۲۲]؛
هر کس عزّت را با ظلم و باطل طلب کند، خداوند به انصاف و حق ذلّت نصیبش می‌نماید.

حدیث (۲۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
استعیذوا باللَّه من الفقر و العیله و من أن تظلموا أو تظلموا^[۲۳].
به خدا پناه ببرید از فقر و تنگدستی این‌که ظلم کنید و یا زیر بار ظلم بروید.
حدیث (۲۴) امام علی علیه السلام:
خَیْرُ النّاسِ مَنْ اِنْ اُغْضِبَ حَلُمَ وَ اِنْ ظُلِمَ غَفَرَ وَ اِنْ اُسی‌ءَ اِلَیْهِ اَحْسَنَ^[۲۴]؛
بهترین مردم کسی است که اگر او را به خشم آورند، بردباری نماید و چنانچه به او ظلم شود، ببخشاید و چون به او بدی شود، خوبی کند.

حدیث (۲۵) امام علی علیه السلام:
اوصیکُما بِتَقْوَی اللّه‌ِ... وَ کونا لِلظّالِمِ خَصْما وَ لِلْمَظْلومِ عَوْنا^[۲۵]؛
شما را سفارش می‌کنم به تقوای الهی... و دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید.

حدیث (۲۶) امام علی علیه السلام:
مَنْ اَشْفَقَ عَلی نَفْسِهِ لَمْ یَظْلِمْ غَیْرَهُ^[۲۶]؛
هر کس دلسوز خود باشد به دیگران ظلم نمی‌کند.

حدیث (۲۷) امام علی علیه السلام:
خَیْرُ الْمُلوکِ مَنْ اَماتَ الْجَوْرَ وَ اَحْیَی الْعَدْلَ^[۲۷]؛
بهترین فرمانروا کسی است که ظلم را از بین ببرد و عدل را زنده کند.

حدیث (۲۸) امام باقر علیه السلام:
لیس من شیعتنا من ظلم الناس‏^[۲۸]
از شیعیان ما نیست ، کسی که به مردم ظلم کند.

حدیث (۲۹) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
لَیْسَ شَیْ‌ءٌ اُطیعَ اللّه‌ُ فیهِ اَعْجَلَ ثَوابا مِنْ صِلَهِ الرَّحِمِ وَ لَیْسَ شَیْ‌ءٌ اَعْجَلَ عِقابا مِنَ الْبَغْیِ وَ قَطیعَهِ الرَّحِمِ^[۲۹]؛
هیچ طاعتی نیست که پاداشش زودتر از صله رحم برسد و مجازاتی سریع‌تر از مجازات ظلم و قطع رحم نیست.

حدیث (۳۰) امام علی علیه السلام:
مَنْ باعَ نَفْسَهُ بِغَیْرِ نَعیمِ الْجَنَّهِ فَقَدْ ظَلَمَها^[۳۰]؛
هر کس خودش را جز به نعمت بهشت بفروشد، براستی که به خویشتن ظلم کرده است.

حدیث (۳۱) لقمان حکیم علیه السلام:
یا بُنَیَّ ... اِذا دَعَتْکَ القُدْرَهُ عَلی ظُلْمِ مَنْ هُوَ دونَکَ فَاذْکُرْ قُدْرَهَ اللّه‌ِ عَلَیْکَ^[۳۱]؛
فرزندم ... هرگاه قدرت، تو را به ظلم بر زیردستت فرا خواند، قدرت خدا را بر خودت به یادآور.

حدیث (۳۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله:
مَنْ اَصْبَحَ لا یَهِمُّ بِظُلْمِ اَحَدٍ غَفَرَ اللّه‌ُ مَا اجْتَرَمَ^[۳۲]؛
هر کس صبح کند و قصد ظلم کردن به کسی را نداشته باشد، خداوند جُرم و گناه او را می‌بخشد.

حدیث (۳۳) امام علی علیه السلام:
ظَـلَمَ الْحَقَّ مَنْ نَصَرَ الْباطِلَ^[۳۳]
هر کس باطل را یاری کند، به حق ستم کرده است.

حدیث (۳۴) امام علی علیه السلام:
مَنْ ظَـلَمَ ظُلِمَ^[۳۴]؛
هر کس ستم کند، ستم می‌بیند.

حدیث (۳۵) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم:
مَن أخَذَ لِلمَظلُومِ مِنَ الظّالِمِ کانَ مَعِیَ فی الجَنَّهِ مُصاحِباً^[۳۵].
هر که داد ستمدیده را از ظالم بگیرد در بهشت با من همنشین خواهد بود.

حدیث (۳۶) امام علی علیه السلام:
ألظُّلمُ یُزلُّ القَدَمَ وَ یَسلُبُ النِّعَمَ وَ یُهلِکُ الاُمَمَ^[۳۶].
ظلم قدم را می‌لرزاند، نعمتها را سلب می‌کند و امتها را به نابودی می‌کشاند.

حدیث (۳۷) امام علی علیه السلام:
إیّاکَ و َالخَدیعَهَ فَإِنَّ الخَدیعَهَ مِن خُلُقِ اللَّئِیم^[۳۷]‏
از فریب دادن بپرهیز. زیرا فریب، خوی فرومایگان است.


حدیث (۳۸) امام صادق علیه السلام:
من ظلم مظلمه أخذ بها فی نفسه أو ماله أو ولده‏^[۳۸].
هر که ظلمی کند به سبب آن ظلم در جانش یا مالش یا فرزندانش گرفتار شود.

پانویس