فرهنگ مصادیق:مفهوم اسرار آمیز خلاقیت: تفاوت بین نسخهها
جز (Golafshan صفحهٔ مفهوم اسرار آمیز خلاقیت را به فرهنگ مصادیق:مفهوم اسرار آمیز خلاقیت منتقل کرد) |
|||
| سطر ۲: | سطر ۲: | ||
== به پرواز زنبور دقت کن ! == | == به پرواز زنبور دقت کن ! == | ||
| − | در میان | + | در میان موجودات، آنچه انسان را از دیگران متمایز ساخته و او را اشرف مخلوقات کرده، داشتن قوه تفکر و درک کلیات است.<br/> |
| − | زندگی انسان در طول تاریخ هرگز از تفکر و اندیشه خالی نبوده است ؛ اما چیزی که مهم است و ابعاد موثر این تفکر را وسعت | + | زندگی انسان در طول تاریخ هرگز از تفکر و اندیشه خالی نبوده است ؛ اما چیزی که مهم است و ابعاد موثر این تفکر را وسعت می بخشد، پویایی اندیشه است. انسانی که پیوسته تفکر می کند و ذهن را از محبوس شدن در چارچوب ثابت و قواعد معین رها می کند و هر بار امور را به نحوی نو به هم مرتبط می سازد، می تواند ایده یی جدید ارایه کند و در اینجا است که خلاقیت ظهور و بروز پیدا می کند.<br/> |
| − | + | خلاقیت، همواره مفهومی اسرار آمیز، وسیع و بسیار پیچیده بوده است، بالاترین توانمندی تفکر و محصول نهایی ذهن و اندیشه انسان دانست اما صرف نظر از این باور قدیمی که خلاقیت را ناشی از نیروی اسطوره یی و ماورایی می پنداشتند در قلمرو علم روانشناسی و رفتارشناسی جدید نیز به دلیل ابهام و پیچیدگی ماهیت خلاقیت، میان روانشناسی و پژوهشگران ذهن و روان در تعریف و تبیین آن اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد.<br/> | |
== عناصر خلاقیت == | == عناصر خلاقیت == | ||
| − | + | خلاقیت، دارای عناصر تشکیل دهنده یی است، اولین عنصر، قلمرو مهارت ها است کهر مربوط به استعداد آموزش و تجربه در یک زمینه خاص است و به عنوان مواد اولیه کار محسوب می شود زیرا، برای اینکه در یک حوزه خاص، خلاق شوند، باید دارای مهارت لازم در آن زمینه باشند. عنصر دوم مهارت های خود را در راه جدیدی به کار اندازند. این ویژگی ها یا مهارت ها را می توان با آموزش و تجربه گسترش داد.<br/> | |
| − | عنصر | + | عنصر سوم، انگیزه است، انگیزه میل به کار بخاطر همان کار است. اصولا انگیزه زمانی ایجاد می شود که شخص، کار را جالب، جذاب و رضایت آمیز ببیند و به انجام آن علاقه مند شود.<br/> |
| − | == | + | == روش های ایجاد تفکر خلاق == |
| − | معلم | + | معلم می تواند با به کارگیری شیوه های مناسب زمینه رشد خلاقیت را در دانش آموزان فراهم کند ذیل از آن جمله اند:<br/> |
| − | === استفاده از | + | === استفاده از مغایرت ها === |
| − | ارایه مطالبی که خلاف باورها مرسوم و عمومی علمی | + | ارایه مطالبی که خلاف باورها مرسوم و عمومی علمی باشد، مثلاً معلم در درس علوم از دانش آموزان بخواهد که نظریات قدیمی را رد کنند و بدین ترتیب دانش آموزان را بر انگیزاند تا چیزها را ارزیابی کنند و راه های جالبی برای آزمون و اثبات کردن مسائل بیابند.<br/> |
=== استفاده از تمثیل === | === استفاده از تمثیل === | ||
| − | معلم به دانش آموزان کمک کند تا با استفاده از چیزهایی که قبلاً | + | معلم به دانش آموزان کمک کند تا با استفاده از چیزهایی که قبلاً می دانستند در موقعیتی مشابه به اطلاعات، حقایق و اصول تازه یی دستیابند. به آنها نشان داده شود چگونه محصولات علمی بر اساس موقعیت های مشابه شکل گرفته اند.<br/> |
=== توجه دادن به کمبودها و خلأ موجود در دانش === | === توجه دادن به کمبودها و خلأ موجود در دانش === | ||
| − | از دانش آموزان خواسته شود بجای آنکه به | + | از دانش آموزان خواسته شود بجای آنکه به دانستنی های انسان بپردازند آنچه را که برای انسان مجهول مانده است بررسی کنند. مهارتهای دانش آموزان را برای جستجوی شکافهای، ناشناخته ها و مجهولات توسعه دهند. معلم باید از دانش آموزان بخواهد تا تمام تعاریف ممکن یک مساله و همچنین موارد نقض آن را جست و جو کنند.<br/> |
=== تقویت تفکر دربارهٔ امکانات و احتمالات === | === تقویت تفکر دربارهٔ امکانات و احتمالات === | ||
| − | فرصتهایی ایجاد شود تا به سوالهایی مانند | + | فرصتهایی ایجاد شود تا به سوالهایی مانند چطور، اگر، یا از چه راه هایی پاسخ داده شود و حتی خود وادار به پاسخ دادن به آنها بشود. دانش آموزان باید بفهمند چگونه یک چیز به چیزدیگر منجر می شود. هنگام گفتن مساله به دانش آموزان فرصت اندیشیدن به راه های مختلف حل مساله داده شود.<br/> |
=== استفاده از سوالهای محرک === | === استفاده از سوالهای محرک === | ||
| − | معلم باید بیشتر به | + | معلم باید بیشتر به گزاره های پرسشی که نیاز به درک عمیق دارد، توجه کند و سوالهایی که نیاز به ترجمه، تفسیر، تعریف، اکتشاف و تجزیه و تحلیل دارد استفاده کند.<br/> |
=== ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا رازهایی هر چیز را جستجو کنند === | === ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا رازهایی هر چیز را جستجو کنند === | ||
=== تشویق به مطالب زندگی افراد خلاق === | === تشویق به مطالب زندگی افراد خلاق === | ||
=== تقویت تعامل دانش آموزان با اطلاعات قبلی === | === تقویت تعامل دانش آموزان با اطلاعات قبلی === | ||
| − | ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا با اطلاعاتی که دارند بازی کنند و به آنها کمک کنند و فرصت دهند تا بتوانند با استفاده از حقایق و اطلاعات که قبلا | + | ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا با اطلاعاتی که دارند بازی کنند و به آنها کمک کنند و فرصت دهند تا بتوانند با استفاده از حقایق و اطلاعات که قبلا آموخته اند کارهایی را تجربه کنند.<br/> |
=== تقویت مهارتهای مطالعه خلاق === | === تقویت مهارتهای مطالعه خلاق === | ||
| − | از دانش آموزان خواسته شود به جای آنکه بگویند چه | + | از دانش آموزان خواسته شود به جای آنکه بگویند چه خوانده اند، عقایدی را که در نتیجه خوانده اند به دست آورده اند بیان کنند.<br/> |
=== ایجاد ابهام و تقویت آن === | === ایجاد ابهام و تقویت آن === | ||
| − | همه | + | همه می دانند دانش آموزان زمانی یاد می گیرند که با موفقیتهای حل مساله مواجه باشند. بنابراین معلم باید موقعیت یادگیری را بیان نکته یی آغاز کند و سپس دست نگهدارد و اجازه دهد دانش آموزان خود با اطلاعات بازی کنند و درگیر شوند، این روش خوبی است که منجر به یادگیری خود هدایتی می شود.<br/> |
=== استفاده از روش اکتشافی === | === استفاده از روش اکتشافی === | ||
| − | در روش | + | در روش اکتشافی، دانش آموز خود به جستجوی راه حل می رود و معلم نقش راهنما را ایفا می کند. در این روش بیش از جواب مساله چگونگی یافتن جواب مهم است. دانش آموز خود را به اطلاعاتی که پیرامون مساله توجه کرده و حتی ممکن است تغییراتی در آن ایجاد کند. بدین ترتیب امکان تجربه شخصی توسط دانش آموزان، موقعیت یادگیری را برای آنها جذاب و مطبوع می نمایید و انگیزه های درونی آنها را تقویت می کند. همه این جنبه ها در کشف و شکوفایی استعداد خلاق دانش آموزان تأثیر مستقیم دارد.<br/> |
| − | == | + | == ویژگی های شخصیت خلاق == |
| − | هر چند خلاقیت یک توانایی همگانی است و همه انسانها کم و بیش از آن برخوردارند اما افرادی که خلاقیت بالایی دارند و به عنوان افرادی خلاق شناخته | + | هر چند خلاقیت یک توانایی همگانی است و همه انسانها کم و بیش از آن برخوردارند اما افرادی که خلاقیت بالایی دارند و به عنوان افرادی خلاق شناخته می شوند دارای خصوصیات شخصیتی و رفتار ویژه یی هستند که به وسیله این خصوصیات می تواند آن را از سایر افرادی که از خلاقیت کمتری برخوردار هستند تشخیص داد.<br/> |
=== استقلال === | === استقلال === | ||
| − | فرد خلاق در افکار و کارهای خویش از استقلال بالایی برخوردار است .<br/> | + | فرد خلاق در افکار و کارهای خویش از استقلال بالایی برخوردار است.<br/> |
=== کنجکاوی === | === کنجکاوی === | ||
| − | کنجکاوی یک خصوصیت بارز فرد خلاق است . او تمایل زیادی به کشف مسائل و پی بردن به اصل | + | کنجکاوی یک خصوصیت بارز فرد خلاق است. او تمایل زیادی به کشف مسائل و پی بردن به اصل پدیده ها دارد.<br/> |
=== علاقه به کارهای پیچیده === | === علاقه به کارهای پیچیده === | ||
| − | فرد خلاق پیچیدگی را دوست دارد به همین دلیل او در کارهای مشکل و پیچیده بیش از هر چیز دیگر انرژی صرف | + | فرد خلاق پیچیدگی را دوست دارد به همین دلیل او در کارهای مشکل و پیچیده بیش از هر چیز دیگر انرژی صرف می کند.<br/> |
=== تحمل ابهام === | === تحمل ابهام === | ||
| − | برای فرد خلاق مواجه شدن با | + | برای فرد خلاق مواجه شدن با ابهامات، یک مبارزه محسوب می شود و برای او نوعی لذت به دنبال دارد.<br/> |
=== انعطاف پذیری === | === انعطاف پذیری === | ||
| − | فرد خلاق از ذهن و شخصیتی بسیار انعطاف پذیر برخوردار است .<br/> | + | فرد خلاق از ذهن و شخصیتی بسیار انعطاف پذیر برخوردار است.<br/> |
=== شوخ طبعی === | === شوخ طبعی === | ||
| − | + | شوخی، خود نوعی خلاقیت است و شوخ طبعی از جمله ویژگی های عینی و قابل مشاهده در افراد خلاق است.<br/> | |
=== اعتماد به نفس بالا === | === اعتماد به نفس بالا === | ||
| − | فرد خلاق نسبت به خود و | + | فرد خلاق نسبت به خود و توانمندی هایش آگاهی دارد به همین سبب است از اعمتاد به نفس زیاد برخوردار است.<br/> |
=== ابتکار === | === ابتکار === | ||
| − | ابتکار داشتن یعنی دور شدن از | + | ابتکار داشتن یعنی دور شدن از کلیشه ها، قالبها و عادت های رایج و تکراری. فرد خلاق به راه حلهای کلیشه ای و به طور کلی تفکر مبتنی بر عادت علاقه ای ندارد.<br/> |
=== پشتکار === | === پشتکار === | ||
| − | فرد خلاق تلاشگر و سخت کوش است و شکستها او را خسته | + | فرد خلاق تلاشگر و سخت کوش است و شکستها او را خسته نمی کند.<br/> |
=== تخیل قوی === | === تخیل قوی === | ||
| − | تخیل زیربنای خلاقیت است . این واقعیت را تاریخ علم و | + | تخیل زیربنای خلاقیت است. این واقعیت را تاریخ علم و اندیشه های شخصیتهای خلاق به اثبات رسانیده است.<br/> |
=== حساسیت و توجه === | === حساسیت و توجه === | ||
| − | بسیار از اشیا و | + | بسیار از اشیا و پدیده هایی که برای اغلب مردم عادی و پیش پا افتاده جلوه می کند، می تواند توجه و حساسیت فرد خلاق را برانگیزد.<br/> |
=== زیبایی دوستی === | === زیبایی دوستی === | ||
| − | فرد خلاق به اسانی مجذوب زیبایی می وشدو نسبت به آن توجه و دقت زیادی دارد .<br/> | + | فرد خلاق به اسانی مجذوب زیبایی می وشدو نسبت به آن توجه و دقت زیادی دارد.<br/> |
=== تردید === | === تردید === | ||
| − | فرد خلاق معمولا هر عقیده یا ایده تازه یی را به راحتی | + | فرد خلاق معمولا هر عقیده یا ایده تازه یی را به راحتی نمی پذیرد.<br/> |
| − | == شناخت | + | == شناخت ویژگی های خلاق == |
| − | ۱- | + | ۱- ایده ها و نظرات خود را بدون ترس مطرح می کند.<br/> |
| − | ۲- معمولاً برای | + | ۲- معمولاً برای مسائل، راه حلها و پاسخهایی متفاوت از سایر همسالان خود ارایه می کند.<br/> |
| − | ۳- به فعالیتها هنری علاقه زیادی دارد و در این زمینه دارای تجربه و مهارت است .<br/> | + | ۳- به فعالیتها هنری علاقه زیادی دارد و در این زمینه دارای تجربه و مهارت است.<br/> |
| − | ۴- قالباً | + | ۴- قالباً ایده ها و راه حلهای بیشتری نسبت به سایر همسالان خود پیشنهاد می کند.<br/> |
| − | ۵- معمولا قادر است با طنز | + | ۵- معمولا قادر است با طنز پردازی ها و شوخی های جالب دیگران را بخنداند.<br/> |
| − | ۶- از والدین خود اغلب سؤالاتی غیر عادی و گاه عجیب و غریب | + | ۶- از والدین خود اغلب سؤالاتی غیر عادی و گاه عجیب و غریب می پرسد.<br/> |
| − | ۷- علاقه زیادی به نقاشی و ترسیم افکار و | + | ۷- علاقه زیادی به نقاشی و ترسیم افکار و ایده های خود دارد.<br/> |
| − | ۸- انتقادگر است وهر نظر یا عقیده یی را به راحتی | + | ۸- انتقادگر است وهر نظر یا عقیده یی را به راحتی نمی پذیرد.<br/> |
| − | ۹- گاهی به خاطر بیان نظرات | + | ۹- گاهی به خاطر بیان نظرات ایده های عجیب و غریبش در نظر همسالان خود فردی غیر عادی جلوه می کند.<br/> |
| − | ۱۰- از قوه تخیل خوبی برخوردار است .<br/> | + | ۱۰- از قوه تخیل خوبی برخوردار است.<br/> |
| − | ۱۱- معمولا با آب و تاب صحبت | + | ۱۱- معمولا با آب و تاب صحبت می کند وسعی می کند ایده هایش را با جزییات کامل شرح دهد.<br/> |
== منابع خلاقیت == | == منابع خلاقیت == | ||
| سطر ۸۷: | سطر ۸۷: | ||
۱۰- عدم نشاط و پویایی در جامعه<br/> | ۱۰- عدم نشاط و پویایی در جامعه<br/> | ||
| − | نگاه خلاقانه آبراهام لینکلن رئیس جمهور پیشین آمریکا را در باره معلم پسرش | + | نگاه خلاقانه آبراهام لینکلن رئیس جمهور پیشین آمریکا را در باره معلم پسرش می آوریم. آبراهام لینکلن در نامه یی به آموزاگار پسرش نوشت:<br/> |
| − | او باید بداند که همه مردم عادل و همه آنها صادق نیستند . اما به پسرم بیاموزید که به ازای هر | + | او باید بداند که همه مردم عادل و همه آنها صادق نیستند. اما به پسرم بیاموزید که به ازای هر شیاد، انسانهای صدیق هم وجود دارد، به او بگویید در ازای هر سیاستمدار خودخواه رهبر با همتی هم وجود دارد، به او بیاموزید که در ازای هر دشمن، دوستی هم هست.<br/> |
| − | + | می دانیم که وقت می گیرد، اما به او بیاموزید که از باختن پند بگیرد و از پیروز شدن لذت ببرد. او را از غبطه بر حضر دارید. به او نقش مهم کسب در زندگی را آموزش دهید به او بگویید تعمق کند. به پرندگان در در حال پرواز در دل آسمان دقیق شود. به گلهای درون باغچه، به زنبورها که در هوا پرواز می کند دقیق شود.<br/> | |
| − | به پسرم بیاموزید که در مدرسه بهتر این است که مردود شود اما با تقلب به قبولی نرسد به پسرم یاد بدهید با | + | به پسرم بیاموزید که در مدرسه بهتر این است که مردود شود اما با تقلب به قبولی نرسد به پسرم یاد بدهید با ملایم ها ملایم و با گردن کشها گردن کش باشد. به عقاید ایمان داشته باشد حتی اگر همه در جهت خلاف حرف می زنند.<br/> |
| − | به پسرم یاد بدهید که همه حرفها را بشنود و سخنی را که به نظرش درست | + | به پسرم یاد بدهید که همه حرفها را بشنود و سخنی را که به نظرش درست می رسد انتخاب کند. ارزشتهای زندگی را پسرم یاد بدهید که در اوج اندوه تبسم کند، به او بیاموزید که در اشک ریختن خجالتی و جود ندارد، به او بیاموزید که برای فکر و شعورش مبلغی تعیین کند، اما قیمت گذاری برای دل بی معنا است. به او بگوید که تسلیم هیاهو نشود و اگر خود را بر حق می داند پای سخنش بایستد و با تمام قوا بجنگد. در کار تدریس به پسرم ملایمت به خرج دهید، اما از او یک نازپرورده نسازید.<br/> |
| − | بگذارید که او شجاع باشد . به او بیاموزید که به مردم اعتقاد داشته باشد . توقع زیادی | + | بگذارید که او شجاع باشد. به او بیاموزید که به مردم اعتقاد داشته باشد. توقع زیادی است، اما ببینید که چه می توانید بکنید. پسرم کودک کم سال خوبی است.<br/> |
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://mhm.blogsky.com/ وبلاگ تفکر برتر] - تاریخ برداشت: 95/03/26 </span></div> | <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://mhm.blogsky.com/ وبلاگ تفکر برتر] - تاریخ برداشت: 95/03/26 </span></div> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۲۷
محتویات
- ۱ به پرواز زنبور دقت کن !
- ۲ عناصر خلاقیت
- ۳ روش های ایجاد تفکر خلاق
- ۳.۱ استفاده از مغایرت ها
- ۳.۲ استفاده از تمثیل
- ۳.۳ توجه دادن به کمبودها و خلأ موجود در دانش
- ۳.۴ تقویت تفکر دربارهٔ امکانات و احتمالات
- ۳.۵ استفاده از سوالهای محرک
- ۳.۶ ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا رازهایی هر چیز را جستجو کنند
- ۳.۷ تشویق به مطالب زندگی افراد خلاق
- ۳.۸ تقویت تعامل دانش آموزان با اطلاعات قبلی
- ۳.۹ تقویت مهارتهای مطالعه خلاق
- ۳.۱۰ ایجاد ابهام و تقویت آن
- ۳.۱۱ استفاده از روش اکتشافی
- ۴ ویژگی های شخصیت خلاق
- ۵ شناخت ویژگی های خلاق
- ۶ منابع خلاقیت
به پرواز زنبور دقت کن !
در میان موجودات، آنچه انسان را از دیگران متمایز ساخته و او را اشرف مخلوقات کرده، داشتن قوه تفکر و درک کلیات است.
زندگی انسان در طول تاریخ هرگز از تفکر و اندیشه خالی نبوده است ؛ اما چیزی که مهم است و ابعاد موثر این تفکر را وسعت می بخشد، پویایی اندیشه است. انسانی که پیوسته تفکر می کند و ذهن را از محبوس شدن در چارچوب ثابت و قواعد معین رها می کند و هر بار امور را به نحوی نو به هم مرتبط می سازد، می تواند ایده یی جدید ارایه کند و در اینجا است که خلاقیت ظهور و بروز پیدا می کند.
خلاقیت، همواره مفهومی اسرار آمیز، وسیع و بسیار پیچیده بوده است، بالاترین توانمندی تفکر و محصول نهایی ذهن و اندیشه انسان دانست اما صرف نظر از این باور قدیمی که خلاقیت را ناشی از نیروی اسطوره یی و ماورایی می پنداشتند در قلمرو علم روانشناسی و رفتارشناسی جدید نیز به دلیل ابهام و پیچیدگی ماهیت خلاقیت، میان روانشناسی و پژوهشگران ذهن و روان در تعریف و تبیین آن اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد.
عناصر خلاقیت
خلاقیت، دارای عناصر تشکیل دهنده یی است، اولین عنصر، قلمرو مهارت ها است کهر مربوط به استعداد آموزش و تجربه در یک زمینه خاص است و به عنوان مواد اولیه کار محسوب می شود زیرا، برای اینکه در یک حوزه خاص، خلاق شوند، باید دارای مهارت لازم در آن زمینه باشند. عنصر دوم مهارت های خود را در راه جدیدی به کار اندازند. این ویژگی ها یا مهارت ها را می توان با آموزش و تجربه گسترش داد.
عنصر سوم، انگیزه است، انگیزه میل به کار بخاطر همان کار است. اصولا انگیزه زمانی ایجاد می شود که شخص، کار را جالب، جذاب و رضایت آمیز ببیند و به انجام آن علاقه مند شود.
روش های ایجاد تفکر خلاق
معلم می تواند با به کارگیری شیوه های مناسب زمینه رشد خلاقیت را در دانش آموزان فراهم کند ذیل از آن جمله اند:
استفاده از مغایرت ها
ارایه مطالبی که خلاف باورها مرسوم و عمومی علمی باشد، مثلاً معلم در درس علوم از دانش آموزان بخواهد که نظریات قدیمی را رد کنند و بدین ترتیب دانش آموزان را بر انگیزاند تا چیزها را ارزیابی کنند و راه های جالبی برای آزمون و اثبات کردن مسائل بیابند.
استفاده از تمثیل
معلم به دانش آموزان کمک کند تا با استفاده از چیزهایی که قبلاً می دانستند در موقعیتی مشابه به اطلاعات، حقایق و اصول تازه یی دستیابند. به آنها نشان داده شود چگونه محصولات علمی بر اساس موقعیت های مشابه شکل گرفته اند.
توجه دادن به کمبودها و خلأ موجود در دانش
از دانش آموزان خواسته شود بجای آنکه به دانستنی های انسان بپردازند آنچه را که برای انسان مجهول مانده است بررسی کنند. مهارتهای دانش آموزان را برای جستجوی شکافهای، ناشناخته ها و مجهولات توسعه دهند. معلم باید از دانش آموزان بخواهد تا تمام تعاریف ممکن یک مساله و همچنین موارد نقض آن را جست و جو کنند.
تقویت تفکر دربارهٔ امکانات و احتمالات
فرصتهایی ایجاد شود تا به سوالهایی مانند چطور، اگر، یا از چه راه هایی پاسخ داده شود و حتی خود وادار به پاسخ دادن به آنها بشود. دانش آموزان باید بفهمند چگونه یک چیز به چیزدیگر منجر می شود. هنگام گفتن مساله به دانش آموزان فرصت اندیشیدن به راه های مختلف حل مساله داده شود.
استفاده از سوالهای محرک
معلم باید بیشتر به گزاره های پرسشی که نیاز به درک عمیق دارد، توجه کند و سوالهایی که نیاز به ترجمه، تفسیر، تعریف، اکتشاف و تجزیه و تحلیل دارد استفاده کند.
ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا رازهایی هر چیز را جستجو کنند
تشویق به مطالب زندگی افراد خلاق
تقویت تعامل دانش آموزان با اطلاعات قبلی
ایجاد فرصتهایی برای دانش آموزان تا با اطلاعاتی که دارند بازی کنند و به آنها کمک کنند و فرصت دهند تا بتوانند با استفاده از حقایق و اطلاعات که قبلا آموخته اند کارهایی را تجربه کنند.
تقویت مهارتهای مطالعه خلاق
از دانش آموزان خواسته شود به جای آنکه بگویند چه خوانده اند، عقایدی را که در نتیجه خوانده اند به دست آورده اند بیان کنند.
ایجاد ابهام و تقویت آن
همه می دانند دانش آموزان زمانی یاد می گیرند که با موفقیتهای حل مساله مواجه باشند. بنابراین معلم باید موقعیت یادگیری را بیان نکته یی آغاز کند و سپس دست نگهدارد و اجازه دهد دانش آموزان خود با اطلاعات بازی کنند و درگیر شوند، این روش خوبی است که منجر به یادگیری خود هدایتی می شود.
استفاده از روش اکتشافی
در روش اکتشافی، دانش آموز خود به جستجوی راه حل می رود و معلم نقش راهنما را ایفا می کند. در این روش بیش از جواب مساله چگونگی یافتن جواب مهم است. دانش آموز خود را به اطلاعاتی که پیرامون مساله توجه کرده و حتی ممکن است تغییراتی در آن ایجاد کند. بدین ترتیب امکان تجربه شخصی توسط دانش آموزان، موقعیت یادگیری را برای آنها جذاب و مطبوع می نمایید و انگیزه های درونی آنها را تقویت می کند. همه این جنبه ها در کشف و شکوفایی استعداد خلاق دانش آموزان تأثیر مستقیم دارد.
ویژگی های شخصیت خلاق
هر چند خلاقیت یک توانایی همگانی است و همه انسانها کم و بیش از آن برخوردارند اما افرادی که خلاقیت بالایی دارند و به عنوان افرادی خلاق شناخته می شوند دارای خصوصیات شخصیتی و رفتار ویژه یی هستند که به وسیله این خصوصیات می تواند آن را از سایر افرادی که از خلاقیت کمتری برخوردار هستند تشخیص داد.
استقلال
فرد خلاق در افکار و کارهای خویش از استقلال بالایی برخوردار است.
کنجکاوی
کنجکاوی یک خصوصیت بارز فرد خلاق است. او تمایل زیادی به کشف مسائل و پی بردن به اصل پدیده ها دارد.
علاقه به کارهای پیچیده
فرد خلاق پیچیدگی را دوست دارد به همین دلیل او در کارهای مشکل و پیچیده بیش از هر چیز دیگر انرژی صرف می کند.
تحمل ابهام
برای فرد خلاق مواجه شدن با ابهامات، یک مبارزه محسوب می شود و برای او نوعی لذت به دنبال دارد.
انعطاف پذیری
فرد خلاق از ذهن و شخصیتی بسیار انعطاف پذیر برخوردار است.
شوخ طبعی
شوخی، خود نوعی خلاقیت است و شوخ طبعی از جمله ویژگی های عینی و قابل مشاهده در افراد خلاق است.
اعتماد به نفس بالا
فرد خلاق نسبت به خود و توانمندی هایش آگاهی دارد به همین سبب است از اعمتاد به نفس زیاد برخوردار است.
ابتکار
ابتکار داشتن یعنی دور شدن از کلیشه ها، قالبها و عادت های رایج و تکراری. فرد خلاق به راه حلهای کلیشه ای و به طور کلی تفکر مبتنی بر عادت علاقه ای ندارد.
پشتکار
فرد خلاق تلاشگر و سخت کوش است و شکستها او را خسته نمی کند.
تخیل قوی
تخیل زیربنای خلاقیت است. این واقعیت را تاریخ علم و اندیشه های شخصیتهای خلاق به اثبات رسانیده است.
حساسیت و توجه
بسیار از اشیا و پدیده هایی که برای اغلب مردم عادی و پیش پا افتاده جلوه می کند، می تواند توجه و حساسیت فرد خلاق را برانگیزد.
زیبایی دوستی
فرد خلاق به اسانی مجذوب زیبایی می وشدو نسبت به آن توجه و دقت زیادی دارد.
تردید
فرد خلاق معمولا هر عقیده یا ایده تازه یی را به راحتی نمی پذیرد.
شناخت ویژگی های خلاق
۱- ایده ها و نظرات خود را بدون ترس مطرح می کند.
۲- معمولاً برای مسائل، راه حلها و پاسخهایی متفاوت از سایر همسالان خود ارایه می کند.
۳- به فعالیتها هنری علاقه زیادی دارد و در این زمینه دارای تجربه و مهارت است.
۴- قالباً ایده ها و راه حلهای بیشتری نسبت به سایر همسالان خود پیشنهاد می کند.
۵- معمولا قادر است با طنز پردازی ها و شوخی های جالب دیگران را بخنداند.
۶- از والدین خود اغلب سؤالاتی غیر عادی و گاه عجیب و غریب می پرسد.
۷- علاقه زیادی به نقاشی و ترسیم افکار و ایده های خود دارد.
۸- انتقادگر است وهر نظر یا عقیده یی را به راحتی نمی پذیرد.
۹- گاهی به خاطر بیان نظرات ایده های عجیب و غریبش در نظر همسالان خود فردی غیر عادی جلوه می کند.
۱۰- از قوه تخیل خوبی برخوردار است.
۱۱- معمولا با آب و تاب صحبت می کند وسعی می کند ایده هایش را با جزییات کامل شرح دهد.
منابع خلاقیت
۱- عدم آشنایی والدین و مربیان با مفهوم واقعی خلاقیت
۲- قرار دادن قوانین خشک و دست و پاگیر در منزل و جامعه
۳- عدم تکیه بر تفاوتهای فردی
۴- عدم اعمال مدیریت مناسب برای ایجاد جو مناسب برای خلاقیت
۵- عدم مشاهده و آزمایش
۶- تأکید بر روش تقلیدی و قالبی در علم و یادگیری
۷- تأکید بر تفکر همگرا به جای تفکر واگرا
۸- رواج روح سکوت در مقابل افراد
۹- درگیر نشدن در مسائل زندگی
۱۰- عدم نشاط و پویایی در جامعه
نگاه خلاقانه آبراهام لینکلن رئیس جمهور پیشین آمریکا را در باره معلم پسرش می آوریم. آبراهام لینکلن در نامه یی به آموزاگار پسرش نوشت:
او باید بداند که همه مردم عادل و همه آنها صادق نیستند. اما به پسرم بیاموزید که به ازای هر شیاد، انسانهای صدیق هم وجود دارد، به او بگویید در ازای هر سیاستمدار خودخواه رهبر با همتی هم وجود دارد، به او بیاموزید که در ازای هر دشمن، دوستی هم هست.
می دانیم که وقت می گیرد، اما به او بیاموزید که از باختن پند بگیرد و از پیروز شدن لذت ببرد. او را از غبطه بر حضر دارید. به او نقش مهم کسب در زندگی را آموزش دهید به او بگویید تعمق کند. به پرندگان در در حال پرواز در دل آسمان دقیق شود. به گلهای درون باغچه، به زنبورها که در هوا پرواز می کند دقیق شود.
به پسرم بیاموزید که در مدرسه بهتر این است که مردود شود اما با تقلب به قبولی نرسد به پسرم یاد بدهید با ملایم ها ملایم و با گردن کشها گردن کش باشد. به عقاید ایمان داشته باشد حتی اگر همه در جهت خلاف حرف می زنند.
به پسرم یاد بدهید که همه حرفها را بشنود و سخنی را که به نظرش درست می رسد انتخاب کند. ارزشتهای زندگی را پسرم یاد بدهید که در اوج اندوه تبسم کند، به او بیاموزید که در اشک ریختن خجالتی و جود ندارد، به او بیاموزید که برای فکر و شعورش مبلغی تعیین کند، اما قیمت گذاری برای دل بی معنا است. به او بگوید که تسلیم هیاهو نشود و اگر خود را بر حق می داند پای سخنش بایستد و با تمام قوا بجنگد. در کار تدریس به پسرم ملایمت به خرج دهید، اما از او یک نازپرورده نسازید.
بگذارید که او شجاع باشد. به او بیاموزید که به مردم اعتقاد داشته باشد. توقع زیادی است، اما ببینید که چه می توانید بکنید. پسرم کودک کم سال خوبی است.
