فرهنگ مصادیق:قصاص- خبرگزاری برنا: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)
 
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
<div class="head1"> قصاص- خبرگزاری برنا </div>
+
<div class="head1"> قصاص- خبرگزاری برنا</div>
  
قصاص در لغت به معنی سزای کار بد دادن است که، یکی از مجازات‌های پنج گانه در حقوق کیفری ایران می‌باشد. به معنای تلافی و استیفای عین جنایتی است که بر مجنی علیه وارد شده است.<br/>
+
==مقدمه==
 +
بررسی ابعاد حقوقی پرونده " ستایش قریشی " در گفت و گو با کشاورز:<br/>
  
که به معنای روح، عین، و خون آمده است و کلمه نفس مؤنث است اگر از آن ارادهٔ معنای روح را بکنی و مذکّر است اگر از آن اراده معنای شخص را بکنی و به قصاص در جنایت قتل عمدی قصاص النفس می‌گویند.<br/>
+
وکیل و رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز در خصوص بررسی پرونده ستایش قریشی، دختر افغانی که چند روز پیش به قتل رسید گفت: قاتل ستایش ۶ ساله یا بیمار روانی است یا اینکه پس از مشخص شدن سلامت عقل، قصاص می‌شود.<br/>
  
مقنن چه در قبل از انقلاب یا بعد از آن قتل را تعریف نکرده است و فقها هم در صدد تعریف کاملی از قتل نبودند.<br/>
+
بهمن کشاورز در گفت و گو با خبرنگار قضایی خبرگزاری برنا، با بیان اینکه ماجرای قتل ستایش و تجاوز به او دل همگان را به درد آورد و عکس العمل جامعه هم کاملا طبیعی و به  موقع بود ، اظهار کرد: در عین حال این اتفاق تلخ نشان داد که  مسائل و به تعبیر بهتر، بازی‌های قوم گرایی و مواردی از این قبیل در جامعه ما جایی ندارد و مردم ما کماکان افرادی مهمان دوست، قائل به تساوی مردم و خواهان عدالت هستند.<br/>
  
قتل عمد ازهاق النفس المعصومة المکافیة عملاً و عدواناً یعنی خارج کردن نفسی که محترم و مورد حمایت قانون است و هم کفو و برابر در دین و حرّیت و غیره می‌باشد بصورت عمدی و عدوانی که بدون اذن شارع می‌باشد.
+
او بلافاصله پس از وقوع این حادثه جنبه‌های گوناگون حقوقی قضیه را تشریح کرد و گفت که این پرونده باید در دادگاه کیفری ویژه اطفال به طور مستقیم رسیدگی شود زیرا متهم مرتکب جرائم متعددی شده است که قطعاً مورد توجه مقامات قضایی قرار خواهد گرفت. ملیت و تابعیت دختربچه مقتول هیچ تاثیری در فرآیند رسیدگی به پرونده ندارد.<br/>
  
سلب حیات ارادی از انسانی که مورد حمایت قانون است بر خلاف عدالت بوسیله انسان دیگر را گویند.
+
==شنیع بودن جرم نباید روند رسیدگی به پرونده را غیر عادی کند==
  
==انواع قتل==
+
این وکیل دادگستری با تاکید بر اینکه باید برای قاتل ستایش قریشی، پرونده شخصیت تشکیل شود، یاددآور شد: همچنین باید با توجه به ضوابط قانون جدید مجازات اسلامی وضعیت روانی و میزان آگاهی او از ماهیت عملی که انجام داده مورد بررسی قرار گیرد. اما در کنار همه اینها به عنوان یک قاعده کلی باید توجه داشته باشیم شنیع بودن و زشت بودن اتهام نسبت داده شده به یک فرد به هیچ وجه نباید روند رسیدگی را از حالت عادی خارج کند. یعنی سرعت بیش از حد و غیرمتعارف را سبب شود یا از میزان دقت در رسیدگی بکاهد و فشار افکار عمومی در اظهار نظر دادگاه تاثیر بگذارد.<br/>
  
قتل بطور کلی به سه شکل متصور است: عمد، خطأ محض و شبه عمد و فقها قتل عمد موجب قصاص می‌شود و دو نوع دیگر قتل تنها سبب می‌شوند که قاتل یا عاقله مالی به عنوان دیه به اولیای مقتول بپردارند.
+
رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز معتقد است که در مورد پرونده ستایش نیز همین قاعده صادق است. زیرا ارتکاب جرم از جانب انسان جایز الخطا تمامی ندارد و به قولی هر یک از ما یک بشر اولیه را با تمایلات تجاوزگرانه و مخربش در درون خود داریم که در حالات مختلف فرصت جلوه گری پیدا می‌کند. از طرف دیگر آنچه به عنوان حقوق متهم یا متضرر از جرم و فرآیند رسیدگی و احتیاط‌هایی که در این موارد لازم است در قوانین و قواعد ملی و بین المللی پیش بینی شده، حاصل تفکر و تلاش و مبارزه انسان‌های فکور و فرهیخته در طیف سال‌های دراز بوده است که رعایت آنها به نفع همه افراد اجتماع خواهد بود.<br/>
  
+
==سن متهم در نوع مجازات او موثر است==
  
==شرایط قصاص==
+
کشاورز سن متهم را در نوع مجازات تعیین شده برای او موثر ارزیابی کرد و گفت: سن قاتل در نحوه رسیدگی نیز تاثیر دارد. به طوری که در قانون جدید مجازات اسلامی روشی در مورد افرادی که بین ۱۵ تا ۱۸ سال دارند و مرتکب جرم مستوجب حد و قصای می‌شوند، مثل این پرونده، پیش بینی شده است. به این معنا که قانونگذار مقرر داشته "در جرایم موجب حد یا قصاص، هرگاه افراد بالغ کمتر از ۱۸ سال ماهیت جرم انجام شده یا حرمت آن را درک نکنند، یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازات‌های پیش بینی شده در این فصل محکوم خواهند شد. تبصره: دادگاه برای تشخیص رشد و کمال عقل می‌تواند نظر پزشک قانونی را استعلام یا از هر طریق دیگر که مجاز بداند استفاده کند" .<br/>
  
+
این وکیل دادگستری بر اساس تحقیقاتی که در خصوص پرونده ستایش انجام داده است گفت: با توجه به آنچه در مورد سن متهم قتل ستایش مطرح شده، گمان می‌رود روند بررسی پرونده ستایش نیز براساس ضابطه ماده ۹۱ قانون که پیش تر گفتم باشد. یعنی بررسی وضعیت روانی و میزان رشد شعور و عقل او بررسی می‌شود. به همین دلیل تعجیل و عدم دقت در رسیدگی کیفری به این پرونده جایز نیست.<br/>
  
۱.          مساوات در آزادی
+
==برای اعدام، قاتل باید شهود عقلی داشته باشد==
  
بدیهی است در حال حاضر و بالغو بردگی و بندگی و کنیزی در این خصوص مساوات در آزادی سالبه به انتفاع موضوع است ولی در خصوص جنگ کفر و دین و اسراء جنگی این شرط کماکان به قوت خود باقی است
+
او تاکید کرد که باید یادمان باشد هر یک از ما ممکن است ظرف چند ثانیه در شرایط خاصی تبدیل به قاتل شویم یا در موضع  مقتول قرار گیریم. چنین مواردی هیچ استثنایی ندارد. اما برای صدور حکم اعدام اول باید داشتن شهود عقلی قاتل ثابت شود. در غیر اینصورت مجازات‌های دیگر ی برای او در نظر می‌گیرند. از جمله نگهداری در کانون اصلاح و تربیت که میزانش در اختیار دادگاه است یا پرداخت جزای نقدی و دیه.<br/>
  
+
کشاورز دربارهٔ داشتن سلامت عقل قاتل ستایش ۶ ساله توضیح داد و گفت: موضوع اثبات داشتن سلامت عقل و قبول مسئولیت متهم، مسئله بسیار پیچیده‌ای است که طی سال‌ها بین حقوقدانان و جرم شناسان مورد بحث بوده است. در سیستم قضایی ما هم ملاحظه می‌شود که در قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۰ ، در مورد جنون حکم مطلق وجود داشته است که تصمیم گیری دادگاه را موکول به اظهارنظر تخصصی در مورد میزان جنون می‌کرده است.<br/>
  
۲.         مساوات در کفر و دین
+
اما به گفته او در قانون سال ۱۳۹۲ با بازگشتی به قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۵۲ ، مسئله نسبیت در مورد وضعیت روانی در مورد وضعیت روانی متهم به طور دقیق تری مطرح شده است. از طرفی قابل ذکر است که در نظام‌های حقوقی خارجی نیز همین پیچیدگی وجود دارد. به عنوان مثال در سیستم حقوقی آنگلوساکسون قانونی به نام (مک ناتن) وجود دارد که در تحلیل نهایی ضابطه جنون را آگاهی متهم یا  مرتکب از تفاوت بین خوب و بد قرار داده است.<br/>
  
فقهای امامیه اجماعاً معتقدند که مسلمان د برابر کافر به قصاص نمی‌رسد خواه کافر ذمی‌یا غیر ذمی‌باشد بدلیل اینکه خداوند ذر قرآن می‌فرماید:<br/>
+
به هر روی رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز معتقد است که تشخیص سلامت عقل متهم پرونده بسیار پیچیده و ظریف است. زیرا از یک سو نباید اجازه داد افرادی با تجنن (خود را به دیوانگی زدن)، از مجازات فرار کنند و از دیگر سو نباید کسی را که بر مبنای نظریات تخصصی مجنون محسوب می‌شود مجازات کرد. اما این امکان صفر نیست. بنابراین در صورتی که بررسی‌ها نشان دهد متهم از سلامت عقل برخوردار است، قصاص می‌شود و در غیر اینصورت به کانون اصلاح و تربیت سپرده خواهد شد.<br/>
  
 
  
«ولن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا»
+
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.bornanews.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-4/395459-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF خبرگزاری برنا ] - تاریخ برداشت: 95/06/13</span></div>
 
+
+
 
+
ولی اگر مسلمان به قتل کفار عادت کرده باشد در این صورت محکوم به قصاص است. حال اگر کافری، کافر دیگر را به قتل برساند آیا می‌توان او را قصاص می‌کرد در جواب گفته می‌شود بلی بدلیل روایتی که در این مورد است که حضرت علی (ع) این عمل را انجام داده‌اند و ماده ۲۱۰ ق. م. ا نیز بر این امر تصریح دارد.<br/>
+
 
+
+
 
+
۳.          فقدان رابطه پدر و فرزندی.<br/>
+
 
+
و دلیل این مطلب اجماع علمای شیعه است و ماده ۳۲۰ ق. م. ا نیز بر این امر دلالت دارد که پدر و جدّ پدری در صورت قتل فرزند و نوهٔ خود قصاص نمی‌شوند ولی محکوم به [[پرداخت دیه]] و کفار، می‌باشند و این حکم مخصوص پدر است و در طرف مادر جاری نمی‌شود.<br/>
+
 
+
+
 
+
۴.          عدم مهدور الدم بودن مقتول
+
 
+
در صورتیکه مقتول دشنام دهنده به پیامبر و ائمه معصومین باشد یا مرتد فطری باشد و یا محارب و یا به جهت ارتکاب زنا و [[لواط]] مستحق قتل باشد، قتل چنین شخصی باعث قصاص نمی‌شود چون جان او محترم و محفوظ نیست.
+
 
+
+
 
+
۵.          وجود شرایط تکلیف
+
 
+
یعنی قاتل عاقل و بالغ باشد در صورتیکه یکی از این شرایط نباشد قتل در حکم خطأ محض محسوب می‌شود که قصاص ندارد و دیه هم بر عهده عاقله قاتل می‌باشد.<br/>
+
 
+
+
 
+
==ادله اثبات قصاص==
+
 
+
+
 
+
۱-        اقرا
+
 
+
طبق ماده ۲۳۲ یک بار اقرار جامع شرایط برای اثبات قتل عمد کافی است
+
 
+
+
 
+
۲-        شهادت
+
 
+
طبق ماده ۲۳۷ ق. م. ا قتل عمد با شهادت دو مرد عادل ثابت می‌شود
+
 
+
+
 
+
۳-        قسامه
+
 
+
در صورت وجود لوث و قرائن و امارات ظنّیه بر قاتل بودن فردی، خویشان و بستگان نسبی مدعی که مرد هستند با پنجاه قسم قتل عمد را ثابت می‌کنند.<br/>
+
 
+
+
 
+
۴-        علم قاضی
+
 
+
به دلایل محکم از کتاب و سنت امام می‌تواند به علم خویش عمل کند؛ قاضی منصوب حاکم نیز، به عقیده مشهور فقهای امامیه می‌تواند بدون بینه و اقرار و سوگند طبق علم خود عمل نماید. علم قاضی ممکن است بر مبنای علم شخصی و یا بر مبنای تحقیقات انجام گرفته باشد.
+
 
+
+
 
+
==شرایط اجرای قصاص==
+
 
+
پس از ثبوت کیفر قصاص اجرای آن منوط به رعایت شرایطی است مانند:<br/>
+
 
+
۱.      تقاضای اولیاء دم:<br/>
+
 
+
جواز اجرای مجازات قصاص منوط به مطالبه و در خواست اعمال کیفر از سوی اولیای دم مقتول می‌باشد و اولیاء دم در بحث قصاص همان ورثه مقتول هستند، مگر زن و شوهر حالا این ورثه لازم نیست که حین قتل ارث بر باشند، بلکه اگر جنینی که در رحم مادر است زنده متولد شود در زمره وراث خواهد بود.<br/>
+
 
+
+
 
+
۲.      اذن ولی امر:<br/>
+
 
+
اجرای کیفر از اختیارات حکومت بوده و از شئون حاکم سیاسی قلمداد می‌گردد از این رو غالب حقوق آنان اسلامی بر این باورند که اعمال مجازات به ویژه استیفاء قصاص متوقف بر اذن امام است. چون بحث دماء و نفوس، از امور مهمه است لذا تسلط همه افراد بر آن موجه نیست.<br/>
+
 
+
+
 
+
۳.      اذن ولی دم:<br/>
+
 
+
استیفاء قصاص با اذن ولی دم صورت می‌پذیرد.<br/>
+
 
+
+
 
+
۴.      [[پرداخت دیه]] مازاد بر استحقاق:<br/>
+
 
+
در صورتیکه قائل مرد و مقتول زن باشد یا قائل متعدد و مقتول واحد باشد ولی دم مقتول برای استیفاء قصاص از مرد و قائلین متعدد باید تفاضل دیه را اول پرداخت نماید، بعد قصاص را استیفاء کند.
+
 
+
+
 
+
==اکراه در قتل==
+
 
+
صاحب جواهر: از نظر ما و موافق با نص و فتوا و حتی اجماع چنین کسی نباید اراده ظالم را اجرا کند، زیرا نمی‌توان با کشتن دیگری از خود دفع ضرر نمود.<br/>
+
 
+
از اهل بیت (ع) روایت شده: تقیه را برای این قرار داده‌اند که از خونریزی جلوگیری شود. اگر پای جان و خون کسی در میان باشد تقیه منتفی است. هرگاه شخص مکره از اجرای اراده ظالم خود داری می‌کند و به دست وی کشته شود، ظالم را می‌کشند. اما اگر اراده ظالم را اجرا کند و شخصی را بکشد خود وی به قصاص کشته می‌شود، و ظالم را به حبس ابد محکوم می‌کنند. این حکم در صورتی است که مکرَه عاقل و بالغ باشد، و الاّ خود ظالم را قصاص می‌کنند.  ولی اکراه، در مادون نفس قبول است و اکراه کننده را قصاص می‌کنند.<br/>
+
 
+
+
 
+
==قتل عمدی و علل موجهه==
+
 
+
+
 
+
۱.      قتل عمدی مهدور الدم موضوع ماده ۲۲۶ ق. م. ا
+
 
+
+
 
+
۲.      قتل عمدی در مقام [[دفاع]] مشروع موضوع ماده ۶۱، ق. م . ا
+
 
+
+
 
+
۳.      قتل عمدی مرد اجنبی که با همسر فردی در حال زنا باشند موضوع ماده ۶۳۰، ق. م. ا
+
 
+
+
 
+
۴.      قتل عمدی در اجرای امر آمر قانونی موضوع ماده ۵۶ ق. م. ا،
+
 
+
+
 
+
==موارد سقوط قصاص==
+
 
+
+
 
+
۱. گذشت ولی دم
+
 
+
+
 
+
۲. گذشت مقتول
+
 
+
+
 
+
۳. فوت قاتل
+
 
+
+
 
+
۴.  عفو حاکم
+
 
+
+
 
+
==عدم قصاص قاتل==
+
 
+
مواردی که قتل عمدی متحقق شده ولی موجب قصاص نفس نیست:<br/>
+
 
+
۱-      قاتل پدر یا جدّ پدری مقتول باشد ماده ۲۲۰ ق. م. ا
+
 
+
+
 
+
۲-      مقتول دیوانه باشد ماده ۲۲۲
+
 
+
+
 
+
۳-      قاتل مست بوده و بکلی مسلوب الاختیار شده و قبلاً برای چنین کاری خود را مست نکرده باشد ماده 224.<br/>
+
 
+
+
 
+
۴-      قاتل به اعتقاد مهدورالدم بودن یا استحقاق قصاص عمداً دیگری را کشته باشد تبصره ۲ ماده 295.<br/>
+
 
+
+
 
+
۵-      قاتل مسلمان و مقتول غیر مسلمان باشد ماده 207.<br/>
+
 
+
+
 
+
۶-      اقرار به قتلی که دیگری نیز به آن اقرار کرده است ماده 236.<br/>
+
 
+
+
 
+
۷-      قاتل دیوانه یا نابالغ باشد ۲۲۱.
+
 
+
== پانویس ==
+
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
+
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www2.nofa.ir/communities/post/7457/%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5_%D9%86%D9%81%D8%B3 جامعه مجازی متخصصین ] - تاریخ برداشت: 95/06/13 </span></div>
+
  
 
<div class="hold">
 
<div class="hold">
 
<div class="return">بازگشت به [[قصاص نفس]] </div>
 
<div class="return">بازگشت به [[قصاص نفس]] </div>
 
</div>
 
</div>

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۱۴

قصاص- خبرگزاری برنا

مقدمه

بررسی ابعاد حقوقی پرونده " ستایش قریشی " در گفت و گو با کشاورز:

وکیل و رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز در خصوص بررسی پرونده ستایش قریشی، دختر افغانی که چند روز پیش به قتل رسید گفت: قاتل ستایش ۶ ساله یا بیمار روانی است یا اینکه پس از مشخص شدن سلامت عقل، قصاص می‌شود.

بهمن کشاورز در گفت و گو با خبرنگار قضایی خبرگزاری برنا، با بیان اینکه ماجرای قتل ستایش و تجاوز به او دل همگان را به درد آورد و عکس العمل جامعه هم کاملا طبیعی و به موقع بود ، اظهار کرد: در عین حال این اتفاق تلخ نشان داد که مسائل و به تعبیر بهتر، بازی‌های قوم گرایی و مواردی از این قبیل در جامعه ما جایی ندارد و مردم ما کماکان افرادی مهمان دوست، قائل به تساوی مردم و خواهان عدالت هستند.

او بلافاصله پس از وقوع این حادثه جنبه‌های گوناگون حقوقی قضیه را تشریح کرد و گفت که این پرونده باید در دادگاه کیفری ویژه اطفال به طور مستقیم رسیدگی شود زیرا متهم مرتکب جرائم متعددی شده است که قطعاً مورد توجه مقامات قضایی قرار خواهد گرفت. ملیت و تابعیت دختربچه مقتول هیچ تاثیری در فرآیند رسیدگی به پرونده ندارد.

شنیع بودن جرم نباید روند رسیدگی به پرونده را غیر عادی کند

این وکیل دادگستری با تاکید بر اینکه باید برای قاتل ستایش قریشی، پرونده شخصیت تشکیل شود، یاددآور شد: همچنین باید با توجه به ضوابط قانون جدید مجازات اسلامی وضعیت روانی و میزان آگاهی او از ماهیت عملی که انجام داده مورد بررسی قرار گیرد. اما در کنار همه اینها به عنوان یک قاعده کلی باید توجه داشته باشیم شنیع بودن و زشت بودن اتهام نسبت داده شده به یک فرد به هیچ وجه نباید روند رسیدگی را از حالت عادی خارج کند. یعنی سرعت بیش از حد و غیرمتعارف را سبب شود یا از میزان دقت در رسیدگی بکاهد و فشار افکار عمومی در اظهار نظر دادگاه تاثیر بگذارد.

رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز معتقد است که در مورد پرونده ستایش نیز همین قاعده صادق است. زیرا ارتکاب جرم از جانب انسان جایز الخطا تمامی ندارد و به قولی هر یک از ما یک بشر اولیه را با تمایلات تجاوزگرانه و مخربش در درون خود داریم که در حالات مختلف فرصت جلوه گری پیدا می‌کند. از طرف دیگر آنچه به عنوان حقوق متهم یا متضرر از جرم و فرآیند رسیدگی و احتیاط‌هایی که در این موارد لازم است در قوانین و قواعد ملی و بین المللی پیش بینی شده، حاصل تفکر و تلاش و مبارزه انسان‌های فکور و فرهیخته در طیف سال‌های دراز بوده است که رعایت آنها به نفع همه افراد اجتماع خواهد بود.

سن متهم در نوع مجازات او موثر است

کشاورز سن متهم را در نوع مجازات تعیین شده برای او موثر ارزیابی کرد و گفت: سن قاتل در نحوه رسیدگی نیز تاثیر دارد. به طوری که در قانون جدید مجازات اسلامی روشی در مورد افرادی که بین ۱۵ تا ۱۸ سال دارند و مرتکب جرم مستوجب حد و قصای می‌شوند، مثل این پرونده، پیش بینی شده است. به این معنا که قانونگذار مقرر داشته "در جرایم موجب حد یا قصاص، هرگاه افراد بالغ کمتر از ۱۸ سال ماهیت جرم انجام شده یا حرمت آن را درک نکنند، یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازات‌های پیش بینی شده در این فصل محکوم خواهند شد. تبصره: دادگاه برای تشخیص رشد و کمال عقل می‌تواند نظر پزشک قانونی را استعلام یا از هر طریق دیگر که مجاز بداند استفاده کند" .

این وکیل دادگستری بر اساس تحقیقاتی که در خصوص پرونده ستایش انجام داده است گفت: با توجه به آنچه در مورد سن متهم قتل ستایش مطرح شده، گمان می‌رود روند بررسی پرونده ستایش نیز براساس ضابطه ماده ۹۱ قانون که پیش تر گفتم باشد. یعنی بررسی وضعیت روانی و میزان رشد شعور و عقل او بررسی می‌شود. به همین دلیل تعجیل و عدم دقت در رسیدگی کیفری به این پرونده جایز نیست.

برای اعدام، قاتل باید شهود عقلی داشته باشد

او تاکید کرد که باید یادمان باشد هر یک از ما ممکن است ظرف چند ثانیه در شرایط خاصی تبدیل به قاتل شویم یا در موضع مقتول قرار گیریم. چنین مواردی هیچ استثنایی ندارد. اما برای صدور حکم اعدام اول باید داشتن شهود عقلی قاتل ثابت شود. در غیر اینصورت مجازات‌های دیگر ی برای او در نظر می‌گیرند. از جمله نگهداری در کانون اصلاح و تربیت که میزانش در اختیار دادگاه است یا پرداخت جزای نقدی و دیه.

کشاورز دربارهٔ داشتن سلامت عقل قاتل ستایش ۶ ساله توضیح داد و گفت: موضوع اثبات داشتن سلامت عقل و قبول مسئولیت متهم، مسئله بسیار پیچیده‌ای است که طی سال‌ها بین حقوقدانان و جرم شناسان مورد بحث بوده است. در سیستم قضایی ما هم ملاحظه می‌شود که در قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۰ ، در مورد جنون حکم مطلق وجود داشته است که تصمیم گیری دادگاه را موکول به اظهارنظر تخصصی در مورد میزان جنون می‌کرده است.

اما به گفته او در قانون سال ۱۳۹۲ با بازگشتی به قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۵۲ ، مسئله نسبیت در مورد وضعیت روانی در مورد وضعیت روانی متهم به طور دقیق تری مطرح شده است. از طرفی قابل ذکر است که در نظام‌های حقوقی خارجی نیز همین پیچیدگی وجود دارد. به عنوان مثال در سیستم حقوقی آنگلوساکسون قانونی به نام (مک ناتن) وجود دارد که در تحلیل نهایی ضابطه جنون را آگاهی متهم یا مرتکب از تفاوت بین خوب و بد قرار داده است.

به هر روی رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز معتقد است که تشخیص سلامت عقل متهم پرونده بسیار پیچیده و ظریف است. زیرا از یک سو نباید اجازه داد افرادی با تجنن (خود را به دیوانگی زدن)، از مجازات فرار کنند و از دیگر سو نباید کسی را که بر مبنای نظریات تخصصی مجنون محسوب می‌شود مجازات کرد. اما این امکان صفر نیست. بنابراین در صورتی که بررسی‌ها نشان دهد متهم از سلامت عقل برخوردار است، قصاص می‌شود و در غیر اینصورت به کانون اصلاح و تربیت سپرده خواهد شد.


منبع: خبرگزاری برنا - تاریخ برداشت: 95/06/13
بازگشت به قصاص نفس