فرهنگ مصادیق:چهل حدیث « کارگشایی »: تفاوت بین نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «<div class="head1"> چهل حدیث « کارگشایی » </div> أَتَأْمُرُونَ النّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَ...» ایجاد کرد) |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
<div class="head1"> چهل حدیث « کارگشایی » </div> | <div class="head1"> چهل حدیث « کارگشایی » </div> | ||
| − | |||
| − | |||
| + | ==مقدمه== | ||
| − | + | أَتَأْمُرُونَ النّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ اَنْفُسَکُمْ وَ اَنْتُمْ تَتْلُون الْکِتابَ اَفَلا تَعْقِلُونَ.<ref>بقره44.</ref> | |
| − | انتخاب چهل حدیث | + | چگونه شما مردم را به نیکوکاری دستور میدهید و خود را فراموش میکنید و حال آنکه کتاب خدا را میخوانید چرا در آن اندیشه نمیکنید. (یعنی دستور کتاب خدا اینست که خود نیز نیکوکار باشید)<br/> |
| + | |||
| + | |||
| + | دوری از فرهنگ اهل بیت علیهم السلاممشکلات فراوان برای مسلمین ایجاد کرده است که یکی از آنها بی تفاوتی و بی دردی در برابر نیازها، و گرفتاریها و رنجهای برادران دینی است. این بی دردی، خودخواهی را افزون تر و ماده گرایی را بیشتر و مشکلات زندگی اجتماعی را چند برابر میسازد.<br/> | ||
| + | انتخاب چهل حدیث کارگشائی بدین امید صورت گرفته، که امت اسلامی بایادآوری این رهنمودهای زندگی ساز، در تکامل اخلاقی و روابط صمیمانه اجتماعی موفقیتهای بیشتری کسب نمایند و دست اندرکاران ادارات جمهوری اسلامی در سازندگی عمومی نیروها با گفتار معصومین علیه السلام فرهنگ خدمت به امّت را فراگیرند.<br/> | ||
انشاء اللّه | انشاء اللّه | ||
| − | ==ارزش | + | ==ارزش کـارگشـائی== |
| − | + | ۱ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله: اِنَّ اللّهَ فِی عَوْنِ الْمُؤمِنِ مادامَ الْمُؤْمِنُ فِی عَوْنِ اَخِیهِ الْمُؤْمِنِ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 312.</ref> | |
| + | پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: تا زمانی که مؤمن در کمک به برادر مؤمن خود کوشا باشد، خدا هم او را کمک و یاری خواهد کرد.<br/> | ||
| − | + | ==محبوبترین عـمل== | |
| − | + | ۲ قالَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله: اَحَبُّ الاْعْمالِ اِلَی اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ سُرُورٌ یُدْخِلُهُ مُؤْمِنٌ عَلی مُؤْمِنٍ، یَطْرُدُ عَنْهُ جُوعَهُ اَوْ یَکْشِفُ عَنْهُ کَرْبَهُ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 312.</ref> | |
| − | + | پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین اعمال در پیشگاه الهی سه چیز است: ایجاد خوشحالی در دل مؤمن، رفع گرسنگی، و زدودن غم و اندوه از چهره او.<br/> | |
| − | + | ==خوشحال کردن مـؤمـن== | |
| − | + | ۳قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ سَرَّ مُؤْمِنا فَقَدْ سَرَّنی وَ مَنْ سَرَّنِی فَقَدْ سَرَّ اللّهَ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 287.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که مؤمنی را خوشحال کند، مرا خوشحال نموده و کسی که مرا خوشحال نماید، خدا را خوشحال کرده است.<br/> | |
| − | + | ==ارزش خوشحال کردن== | |
| − | + | ۴ قالَ النَّبیُّ صلی الله علیه و آله: اِنَّ اَحَبَّ الاْعْمالِ اِلَی اللّهَ اِدْخالُ السُّرُورِ عَلَی الْمُؤْمِنینَ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص289.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | پیامبر گرامی اسلام فرمود: محبوبترین اعمال پیش خدا خوشحال نمودن مؤمنین است.<br/> | |
| − | + | ==برتری نیکوکار== | |
| − | + | ۵ عَنْ ابی عَبْدِاللّهِ علیه السلام، یَقُولُ: سُئِلَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله عَنْ اَحَبِ النّاسِ اِلَی اللّهِ؟ قالَ: اَنْفَعُ النّاسِ للِنّاسِ. <ref>بحارالنوار ج 73 ص 339.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | امام صادق علیه السلام فرمود: از رسول خدا سئوال شد، محبوبترین مردم در پیشگاه خدا کیست؟ پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که بیشترین سود و خدمت را به مردم عرضه نماید.<br/> | |
| − | + | ==ثواب کارگشائی== | |
| − | + | ||
| − | ثواب | + | |
| − | + | ۶ عَنِ الصّادِقِ علیه السلام قالَ: ما قَضی مُسْلِمٌ لِمُسْلِمٍ حاجَةً اِلاّ ناداهُ اللّهُ تَبارَکَ وَتَعالی عَلَیَّ ثَوابُکَ وَ لا اَرْضی لَکَ بِدُونِ الْجَنَّةِ. <ref>همان312.</ref> | |
| − | امام صادق علیه السلام فرمود: هر | + | امام صادق علیه السلام فرمود: هر مسلمانی که نیاز و حاجت مسلمانی را برطرف نماید خدای متعال به او میفرماید: اجر و ثواب تو بعهده منست و به کمتر از بهشت برای تو راضی نخواهم شد.<br/> |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==ملاک مسلمانی== | |
| − | + | ۷ قالَ النَّبیُ صلی الله علیه و آله: مَنْ اَصْبَحَ لایَهْتَمُّ بِاُمُورِ الْمُسْلِمینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 337.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که صبح کند و به مسائل مسلمانان همّت نگمارد، مسلمان نیست.<br/> | |
| − | + | ==کـارگشـائـی نیازمندان== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۸ قالَ اَبُوالْحَسَنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ علیه السلام: مَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ اَنْ یَصِلَنا فَلْیَصِلْ فُقَراءَ شیعَتِنا. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 316.</ref> | |
| − | + | امام کاظم علیه السلام فرمود: کسی که قدرت ندارد به ما صله نماید به شیعیان نیازمند ما رسیدگی نماید.<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==شیـعه و کارگشـائی== | |
| − | + | ۹ عَنِ الْباقِرِ علیه السلام: اِنَّ بَعْضَ اَصْحابِهِ قالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِداکَ، اِنَّ الشَّیعَةَ عِنْدَنا کَثیرُونَ، فَقالَ: هَلْ یَعْطِفُ الْغَنِیُّ عَلَی الْفَقیرِ؟ وَ یَتَجاوَزُ الْمُحْسِنُ عَنِ الْمُسیءِ وَ یَتَواسُونَ؟ قُلْتُ: لا . قالَ علیه السلام: لَیْسَ هؤُلاءِ الشّیعَةُ، اَلشّیعَةُ مَنْ یَفْعَلُ هکَذا. <ref>همان ص313.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | بعضی از اصحاب امام باقر علیه السلامبه ایشان عرض کردند: شیعه در جامعه ما زیاد است. امام فرمود: آیا بی نیاز نسبت به نیازمند عطوفت و مهربانی میکند و آیا نیکوکار از خطاکار میگذرد و در مسائل مالی به همدیگر کمک میکنند. گفتیم: خیر. فرمود: پس اینها شیعه نیستند چون شیعه کسی است که اینطور عمل کند.<br/> | |
| − | + | ==امام صـادق علیه السلام و کارگشائی== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۱۰ عَنْ اَحْمَدَ بْنِ عِیسی قالَ: قالَ لِی جَعْفَرُ بْنُ مُحُمَّدٍ علیه السلام اِنَّهُ لَیَعْرِضُ لِی صاحِبُ الْحاجَةِ فَاُبادِرُ اِلی قَضائِها مَخافَةَ اَنْ یَسْتَغْنِیَ عَنْها صاحِبُها. <ref>همان.ص317روایت76.</ref> | |
| − | امام صادق علیه | + | احـمد بن عیسی میگوید: امام صادق علیه السلامبه من فرمود: نیازمندی که به من مراجعه میکند من زود نیاز او را بر طرف میکنم از ترس اینکه او بی نیاز شود و این کار نیک از دستم برود.<br/> |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==زیربنای کـارگشـائی== | |
| − | + | ۱۱ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قالَ: مَنْ اَکْرَمَ اَخاهُ فَاِنَّما یُکْرِمُ اللّهَ فَما ظَنُّکُمْ بِمَن یُکْرِمُ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ اَنْ یَفْعَلَ بِهِ؟ <ref>بحارالنوار ص 319 روایت 83.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسـی که برادر خـود را گـرامی بـدارد خـدا را گـرامی داشته فـکر می کـنید کسـی که خدا را گـرامی بـدارد با او چـگونه رفـتار میکند؟<br/> | |
| − | + | ==ملاک کارگشائی== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۱۲ قالَ ابُوعَبْدِاللّهِ علیه السلام: قالَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ؛ اَلْخَلْقُ عَیالِی فَاَحَبُّهُمْ اِلَیَّ اَلْطَفُهُمْ بِهِمْ وَ اَسْعاهُمْ فِی حَوائِجِهِمْ. <ref>همان ص 336 روایت 114.</ref> | |
| − | امام | + | امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند بزرگ فرمود: مردم خانواده من هستند، پس محبوبترین آنها پیش من کسانی هستند که نسبت به مردم مهربانتر باشند و در تأمین نیازهایشان کوشاتر باشند.<br/> |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==مـؤمـن و کارگشائی== | |
| − | + | ۱۳ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: اَلْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ یَقْضِی بَعْضُهُمْ حَوائِجَ بَعْضٍ فَیَقْضِی اللّهُ لَهُمْ حاجَتَهُمْ. <ref>همان ص 316.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: مؤمنان با یکدیگر برادرند و نیازهای همدیگر را برآورده میکنند و خداوند هم نیاز آنها را بر طرف میکند.<br/> | |
| − | + | ==ایـمان و کـارگشـائی== | |
| − | + | ||
| − | + | ۱۴ قالَ الصَّادِقُ علیه السلام: ما ا مَنَ بِاللّهَ وَ لابِمُحَمَّدٍ وَ لابِعَلیٍّ مَنْ اِذا اَتاهُ اَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فِی حاجَةٍ لَمْ یَضْحَکْ فِی وَجْهِهِ، فَاِنْ کانَتْ حاجَتُهُ عِنْدَهُ سارَعَ اِلی قَضائِها وَاِنْ لَمْ یَکُنْ عِنْدَهُ تَکَلَّفَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِهِ حَتَّی یَقْضِیَها لَهُ، فَاِذا کانَ بِخِلافِ ما وَصَفْتُهُ فَلا وِلایَةَ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُ. <ref>بحارالنوار ج 75 ص 176.</ref> | |
| − | + | امام صادق علیه السلام فرمود: به خدا و پیامبر صلی الله علیه و آلهو جانشین او ایمان نیاورده کسی که وقتی برادر مؤمنش نیازش را پیش او مطرح میکند با خوشروئی برخورد نکند، پس در صورتیکه قدرت داشت نیاز او را بر طرف میکند و اگر خودش نتوانست با کمک دیگری اقـدام میکند تا بر طرف نماید، اگر مؤمنی چنین عمل ننماید بنابراین ولایتی بین ما اهل بیت و او نخواهـد بود.<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==ولایـت و کـارگشـائی== | |
| − | + | ۱۵ قالَ الْکاظِمُ علیه السلام: مَنْ اَتاهُ اَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فِی حاجَةٍ فَاِنَّما هِیَ رَحْمَةٌ مِنَ اللّهِ ساقَهَا اللّهُ فَاِنْ فَعَلَ ذلِکَ فَقَدْ وَصَلَهُ بِوِلایَتِنا وَ هِیَ مَوْصُولَةٌ بِوِلایَةِ اللّهِ عَزَّوَجَلِّ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 313.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | امام کاظم علیه السلام فرمود: وقتی برادر مؤمنی نیاز خود را به مؤمنی عرضه میکند این عرضه نعمتی است از خداوند که بسوی او فرستاده شده است پس اگر مؤمن نیاز او را بر طرف نماید این کار او را به ولایت ما میرساند و او به ولایت خدا متّصل است.<br/> | |
| + | |||
| + | ==اهمّـیت کـارگشـائی== | ||
| + | |||
| + | ۱۶ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ سَعی فِی حاجَةِ اَخیهِ الْمُؤْمِنِ فَکَاَنَّما عَبَدَاللّهَ تِسْعَةَ الافِ سَنَةٍ صآئِما نَهارَهُ، قَائِما لَیْلَهُ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 315.</ref> | ||
| + | |||
| + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که برای رفع نیاز برادر مؤمن خـود کوشـش کـند مثـل این اسـت که نه هزار سال خداوند متعال را عبادت کرده در حالیکه روزها [[روزه]] بوده و شبها را هم شب زنده داری میکرده است.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==کـارگشـائی و عبـادت== | ||
| + | |||
| + | ۱۷ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ قَضی لاِخَیهِ الْمُؤْمِنِ حاجَةً کانَ کَمَنْ عَبَدَاللّهَ دَهْرا. <ref>همان ص 302.</ref> | ||
| + | |||
| + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که نیاز برادر مؤمن خود را برآورد مثل کسی است که روزگاری خدا را عبادت کرده است.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==روزه و کـارگشـائی== | ||
| + | |||
| + | ۱۸ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آلهقالَ: وَاللّهِ لَقَضاءُ حاجَةِ الْمُؤْمِنِ خَیْرٌ مِنْ صِیامِ شَهْرٍ وَ اِعْتِکافِهِ. <ref>همان ص 285.</ref> | ||
| + | |||
| + | از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله است که فرمود: بخدا قسم که برآوردن حاجت مؤمن از [[روزه]] یک ماه و اعتکاف یک ماه در مسجد بهتر است.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==حجّ و کارگشائی== | ||
| + | |||
| + | ۱۹ سَمِعْتُ الصادِقَ علیه السلام یَقُولُ: قَضآءُ حاجَةِ الْمُؤْمِنِ اَفْضَلُ مِنْ اَلْفِ حِجَّةٍ مُتَقَبَّلَةٍ بِمَناسِکِها وَ عِتْقِ رَقَبَةٍ لِوَجْهِ اللّهِ وَ حُمْلانِ اَلْفِ فَرَسٍ فِی سَبیْلِ اللّهِ بِسَرْجِها وَ لُجُمِها. <ref>بحارالنوار ج 72 ص 285.</ref> | ||
| + | |||
| + | امام صادق علیه السلاممی فرمود: بـرآوردن حاجت مؤمن فضـیلتش بیشتراست از هـزار مرتبه حـجّی که تمام مناسک آن قبول شـده باشد و آزاد کـردن یک بنده در راه خدا و مصرف بار هزار اسب در راه خـدا هـمراه زیـن ولجامش.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==تـلاش بـرای کارگشائی== | ||
| + | |||
| + | ۲۰ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: مَشْیُ الْمُسْلِمِ فِی حاجَهِ الْمُسْلِمِ خَیْرٌ مِنْ سَبْعِینَ طَوافا بِالْبَـیْتِ الْحَـرامِ. <ref>همان ص 311.</ref> | ||
امام صادق علیه السلام فرمود: حرکت مسلمان در مسیر بر آوردن حاجت مسلمان دیگر از هفتاد طواف خانه خدا بهتر است.<br/> | امام صادق علیه السلام فرمود: حرکت مسلمان در مسیر بر آوردن حاجت مسلمان دیگر از هفتاد طواف خانه خدا بهتر است.<br/> | ||
| − | |||
| − | |||
| − | + | ==کـارگشـائی و طـواف== | |
| + | |||
| + | ۲۱ قالَ اْلاِمامُ الصّادِقُ علیه السلام: قَضآءُ حاجَةِ الْمُؤْمِنِ اَفْضَلُ مِنْ طَوافٍ وَ طَوافٍ و طَوافٍ حَتّی عَدَّ عَشْرا. <ref>ثواب العمال و عقاب العمال باب 752.روایت22.</ref> | ||
امام صادق علیه السلام فرمود: فضیلت برآوردن نیاز یک مؤمن بیشتر از طواف و طواف و طواف است و تا ده بار طواف را برشمرد.<br/> | امام صادق علیه السلام فرمود: فضیلت برآوردن نیاز یک مؤمن بیشتر از طواف و طواف و طواف است و تا ده بار طواف را برشمرد.<br/> | ||
| − | |||
| − | |||
| − | + | ==کارگشائی و سعی صـفاومـروه== | |
| + | |||
| + | ۲۲ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: اَلْماشی فِی حاجَةِ اَخیهِ کَالسّاعی بَیْنَ الصَّفا وَ الْمَرْوَةِ وَ قاضیِ حاجَتَهُ کَالْمُتَشَحِّطِ بَدَمِهِ فِی سَبیلِ اللّهِ یَوْمَ بَدْرٍ وَ اُحُدٍ وَ ما عَذَّبَ اللّهُ اُمَّةً اِلاّ عِنْدَ اسْتِهانَتِهِمْ بِحُقُوقِ فُقَراءِ اِخْوانِهِمْ. <ref>تحف العقول ص 223.</ref> | ||
| + | |||
| + | امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که در راه برطرف کردن نیاز برادر دینی خود قدم برمی دارد مثل کسی است که در بین صفا و مروه سعی میکند و کسی که نیاز او را بر طرف نماید مثل کسی است که در راه خدا در جنگ بدر و اُحُد به خون خود آغشته شده باشد و خداوند متعال هیچ امّتی را عذاب نمیکند مگر وقتی که در حق برادران نیازمند خود کوتاهی و سهل انگاری کنند.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==جـهاد و کـارگشـائی== | ||
| + | |||
| + | ۲۳ عَنْ اَبی عَبْدِ اللّه علیه السلام قالَ: اِنَّ الْمُسْلِمَ اِذا جآءَ اَخُوهُ الْمُسْلِمُ فَقامَ مَعَهُ فِی حاجَةٍ کانَ کَالْمُجاهِدِ فِی سَبیلِ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ. <ref>مستدرک ج 2 ص 407.</ref> | ||
| + | |||
| + | از امام صادق علیه السلامنقل شده است که فرمود: وقتی برادر مسلمانی پیش انسان بیاید و نیاز خود را مطرح کند اگر انسان به کمک او برخیزد مثل کسی است که در راه خدا جهاد نماید.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==پاداش کـارگشـائی== | ||
| + | |||
| + | ۲۴ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: اِنَّ لِلّهِ عِبادا مِنْ خَلْقِهِ یَفْزَعُ الْعِبادُ اِلَیْهِمْ فِی حَوائِجِهِمْ اُولئِکَ هُمُ الآمِنُونَ یَوْمَ الْقِیامَةِ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 318.</ref> | ||
| + | |||
| + | امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند متعال بندگانی دارد که مردم در نیازهای خود به آنها پناه میبرند آنان روز قیامت در امنیّت هستند.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==عاقبت کـارگشـائی== | ||
| + | |||
| + | ۲۵ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قالَ: مَنْ قَضی لِمُؤْمِنٍ حاجَةً قَضَی اللّهُ لَهُ حَوائِجَ کَثِیرَةً اَدْناهُنَّ الْجَنَّةُ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 285.</ref> | ||
| + | |||
| + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که یک حاجت مؤمنی را برآورد خداوند متعال نیازهای زیادی را از او برمی آورد که کمتریین آنها بهشت است.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==نتـیجه کـارگشـائی== | ||
| + | |||
| + | ۲۶ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ اَعانَ مُؤْمِنا نَفَّسَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ ثَلاثا وَسَبْعینَ کُرْبَةٍ، واحِدَةً فِی الدُّنْیا وَ ثِنْتَیْنِ وَ سَبْعِینَ کُرْبَةً عِنْدَ کُرْبَتِهِ الْعُظْمی، قالَ حَیْثُ یَتَشاغَلُ النّاسُ بِاَنْفُسِهِمْ. <ref>همان ص 320.</ref> | ||
| + | |||
| + | رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که مؤمنی را کمک کند خداوند متعال هفتاد و سه ناراحتی را از او بر طرف مینماید که یکی از آنها در دنیاست و بقیّه در اندوه بزرگ (روز قیامت) اوست، بعد فرمود: زمانی که همه مردم مشغول خودشان هستند.<br/> | ||
| + | |||
| + | ==فوائد کارگشائی== | ||
| + | |||
| + | ۲۷ عَنَ الصّادِقِ علیه السلامانَّهُ قالَ: مَنْ مَشی فِی حاجَةِ اَخیهِ الْمُؤْمِنِ کَتَبَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ عَشْرَ حَسَناتٍ وَ رَفَعَ لَهُ عَشْرَ دَرَجاتٍ وَ حَطَّ عَنْهُ عَشْرَ سَیَّئاتٍ وَ اَعَطاهُ عَشْرَ شَفاعاتٍ. <ref>همان ص 312.</ref> | ||
| + | |||
| + | از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود: کسی که در پی رفع حاجت برادر دینی خود قدم بردارد خداوند بزرگ برای او ده حسنه مینویسد و به او ده درجه عطا میفرماید و از ده [[گناه]] او صرف نظر میکند و شفاعت ده نفر را از او میپذیرد.<br/> | ||
| − | + | ==ادامه کارگشائی== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۲۸ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: مَنْ عَرِقَتْ جَبْهَتُهُ فِی حاجَةِ اَخِیهِ فِی اللّهِ عَزَّوَجَلَّ لَمْ یُعَذِّ بْهُ بَعْدَ ذلِکَ. <ref>ثواب العمال و عقاب العمال باب 752 روایت 19.</ref> | |
| − | + | امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که پیشانیش در مسیر برآوردن نیاز برادر دیـنی خـود عرق بریزد، خداوند عزوجل او را بعد از آن عذاب نخواهد کـرد.<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==آداب کارگشائی== | |
| + | ۲۹ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: مَنْ قَضی حاجَةَ الْمُؤْمِنِ مِنْ غَیْرِ اسْتِخْفافٍ مِنْهُ اُسْکِنَ الْفِرْدَوْسَ. <ref>همان روایت 22.</ref> | ||
| − | امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند متعال | + | امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که نیاز مؤمنی را بدون هیچگونه کوچک کردن او برطرف نماید خداوند متعال او را در بهشت جا خواهد داد.<br/> |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==بهـشت و کـارگشـائی== | |
| − | + | ۳۰ عَنْ اَبی جَعْفَرٍ علیه السلام، قالَ: اَوْحَی اللّهُ تَعالی اِلی مُوسی اِنَّ مِنْ عِبادِی مَنْ یَتَقَرَّبُ اِلَیَّ بِالْحَسَنَةِ، فَاُحَکِّمُهُ فِی الْجَنِّةِ، قالَ: وَ ما تِلْکَ الْحَسَنَةُ؟ قالَ تَمْشی فِی حاجَةِ مَؤْمِنٍ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 306.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | امام باقر علیه السلام فرمود: خداوند تعالی به حضرت موسی وحی کرد که، بعضی از بندگان من با کار نیک به من نزدیک میشوند و من آنها را وارد بهشت میکنم، گفته شد: کار خیر چیست فرمود: در راه اندازی کار مؤمن اقدام کنی.<br/> | |
| − | + | ==تـلاش بـرای کارگشائی== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۳۱ عَنْ اَبی جَعْفَرٍ علیه السلام، قالَ: مَنْ مَشی فِی حاجَةٍ لاِخیهِ الْمُسْلِمِ حَتّی یُتِمَّها اَثْبَتَ اللّهُ قَدَمَیْهِ یَوْمَ تَزِلُّ الاْقْدامُ. <ref>مستدرک ج 2ص 407.</ref> | |
| − | از امام | + | از امام باقر علیه السلامنقل شده است که فرمود: کسـی که در مسیر برطرف کردن نیاز برادر مسلمانش حرکت کند و کـوشـش نـماید تا آنرا بـه اتمام برساند خداوند متعال قدمهای او را در روزی که قدمـها می لـرزد ثابت و استوار خواهد کـرد.<br/> |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==شیوه کارگشائی== | |
| − | + | ۳۲ قالَ عَلِیٌ علیه السلام: لایَسْتَقیمُ قَضآءُ الْحَوائِجِ اِلاّ بِثَلاثٍ: بِاسْتِصْغارِها لِتَعْظُمَ وَ بِاسْتِکْتامِها لِتَظْهَرَ وَ بِتَعْجِیلِها لِتَهْنَأَ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 318.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | امام علی علیه السلام فرمود: حوائج مردم کامل نمیشود مگر به سه چیز: کوچک شـمردن آن تـا خـود بـزرگ گـردد، پنـهان نـگهداشتن آن تا خـود آشـکار گـردد، شـتاب و سرعـت در آن تـا گوارا گـردد.<br/> | |
| − | + | ==کـارگشـائـی قـبل ازدرخواسـت== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۳۳ قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: لا یُکَلِّفُ الْمُؤْمِنُ اَخاهُ الطَّلَبَ اِلَیْهِ اِذا عَلِمَ حاجَتَهُ. <ref>همان ص312 .</ref> | |
| − | + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: انسان مؤمن وقتی نیاز برادرش را میداند او را مجبور نمیکند که نیازش را بخواهد «قبل از درخواست نیاز او را برطرف میکند».<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==روش کـارگشـائی== | |
| − | + | ۳۴ عَنَ الصّادِقِ علیه السلام، قالَ: ... اِذا عَلِمَ الرَّجُلُ اَنَّ اَخاهُ الْمُؤْمِنَ مُحْتاجٌ فَلَمْ یُعْطِهِ شَیْئا حتّی سَأَلَهُ ثَمَّ اَعْطاهُ لَمْ یُوجَرْ عَلَیْهِ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 312.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | از امام صادق علیه السلامنقل شده است که فرمود: وقتی که انسان بداند که برادر مؤمن او چیزی نیاز دارد و نیاز او را بر طرف نکند تا اینکه سئوال نماید و سپس اقدام نماید خداوند به او پاداش نمیدهد.<br/> | |
| − | + | ==خـودداری از کارگشائی خیانت به خـدا و پیامبر== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۳۵ عَنْ اَبِی عَبْدِاللّهِ علیه السلام، قالَ: اَیُّما مُؤْمِنٍ مَنَعَ مُؤْمِنا شَیْئا یَحْتاجُ اِلَیْهِ وَ هُوَ یَقْدِرُ عَلَیْهِ مِنْ عِنْدِهِ اَوْ مِنْ عِنْدِ غَیْرِهِ اَقامَهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ مُسْوَدّا وَجْهُهُ مُزْرَقَةً عَیْناهُ مَغْلُولَةً یَداهُ اِلی عُنُقِهِ، فَیُقالُ هذَا الْخائِنُ الَّذی خانَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ ثُمَّ یُؤْمَرُ بِهِ اِلَی النّارِ. <ref>بحارالنوار ج 75 ص 174.</ref> | |
| − | + | امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس بتواند مستقیم و یا با واسطه، نیاز مؤمنی را برآورد و از انجام آن خودداری نماید خداوند عزّوجل او را در قیامت با چشمانی کبود و دستهای بسته بر گردن بر پا نگهدارد و اعلام شود: این همان خائنی است که بخدا و پیغمبر خیانت کرده است. سپس فرمان رسد که او را بسوی آتش جهنّم برند.<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==خوار کردن در کـارگشـائی== | |
| − | + | ۳۶ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: ما مِنْ مُؤْمِنٍ یَخْذُلُ اَخاهُ وَ هُوَ یَقْدِرُ عَلی نُصْرَتِهِ اِلاّ خَذَلَهُ اللّهُ فِی الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 312.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | امام صادق علیه السلام فرمود: هر مؤمنی که قدرت یاری برادرش را دارد اگر او را خوار کند خداوند او را در دنیا و آخرت خوار و ذلیل خواهد کرد.<br/> | |
| − | + | ==تعـهد و کـارگشـائی== | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ۳۷ قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ ضَمِنَ لاِخِیهِ حاجَةً لَمْ یَنْظُرِ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ فِی حاجَتِهِ حَتّی یَقْضِیَها. <ref>بحارالنوار ج 74 ص 317.</ref> | |
| − | + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که ضمانت کند «قول بدهد» نیاز برادر دینی خود را برطرف کند، تا وقتی که اینکار را نکرده خداوند عزوجل به نیازهای او توجه نمیکند.<br/> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==نعـمت کـارگشـائی== | |
| − | + | ۳۸ قالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلیٍّ علیه السلام: اِنَّ حَوائجَ النّاسِ اِلَیْکُمْ مِنْ نِعَمِ اللّهِ عَلَیْکُمْ، فَـلا تَمِـلُّوا النِّعَمَ. <ref>همان ص 318.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | امام حسین علیه السلام فرمود: نیازهای مردم بشما از نعمتهای الهی است برای شما، بنابراین از این نعمتها خسته نشوید.<br/> | |
| − | + | ==شـفاعت بـرای کارگشایان== | |
| − | + | ||
| − | شـفاعت | + | |
| − | + | ۳۹ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله، قالَ: مَنْ قَضی حاجَةً لاِخیهِ کُنْتَ واقِفا عِنْدَ مِیزانِهِ فَاِنْ رَجَحَ وَ اِلاّ شَفَّعْتُ لَهُ.<ref>مستدرک ج 2 ص 406.</ref> | |
| − | پیامبر | + | پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که نیاز برادر دینی خود را بر طرف نماید من در موقع سنجش اعمال او حاضر خواهم شد، اگر موفق بود که هیچ، والا او را شفاعت میکنم.<br/> |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==کارگشائی مهر اعتـبار== | |
| + | ۴۰ قالَ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ علیه السلام: اِنَّ خَواتِیمَ اَعْمالِکُمْ قَضآءُ حَوائِجِ اِخْوانِکُمْ وَ الاْحْسانُ اِلَیْهِمْ ما قَدَرْتُمْ وَاِلاّ لَمْ یُقْبَلْ مِنْکُمْ عَمَلٌ حَنُّوا عَلی اِخْوانِکُمْ وَ ارْحَمُوهُمْ تَلْحَقُوا بِنا. <ref>بحارالنوار ج 75 ص 379.</ref> | ||
| − | امام کاظم علیه السلام فرمود: مهر اعتبار اعمال شما برآوردن | + | امام کاظم علیه السلام فرمود: مهر اعتبار اعمال شما برآوردن نیازهای برادرانتان و نیکوئی با آنهاست تا جائیکه قدرت دارید و اگر چنین نکنید عملی از شما پذیرفته نخواهد شد. نسبت به برادران مهربانی کنید و با آنها مدارا نمائید تا به ما بپیوندید.<br/> |
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۴۰
محتویات
- ۱ مقدمه
- ۲ ارزش کـارگشـائی
- ۳ محبوبترین عـمل
- ۴ خوشحال کردن مـؤمـن
- ۵ ارزش خوشحال کردن
- ۶ برتری نیکوکار
- ۷ ثواب کارگشائی
- ۸ ملاک مسلمانی
- ۹ کـارگشـائـی نیازمندان
- ۱۰ شیـعه و کارگشـائی
- ۱۱ امام صـادق علیه السلام و کارگشائی
- ۱۲ زیربنای کـارگشـائی
- ۱۳ ملاک کارگشائی
- ۱۴ مـؤمـن و کارگشائی
- ۱۵ ایـمان و کـارگشـائی
- ۱۶ ولایـت و کـارگشـائی
- ۱۷ اهمّـیت کـارگشـائی
- ۱۸ کـارگشـائی و عبـادت
- ۱۹ روزه و کـارگشـائی
- ۲۰ حجّ و کارگشائی
- ۲۱ تـلاش بـرای کارگشائی
- ۲۲ کـارگشـائی و طـواف
- ۲۳ کارگشائی و سعی صـفاومـروه
- ۲۴ جـهاد و کـارگشـائی
- ۲۵ پاداش کـارگشـائی
- ۲۶ عاقبت کـارگشـائی
- ۲۷ نتـیجه کـارگشـائی
- ۲۸ فوائد کارگشائی
- ۲۹ ادامه کارگشائی
- ۳۰ آداب کارگشائی
- ۳۱ بهـشت و کـارگشـائی
- ۳۲ تـلاش بـرای کارگشائی
- ۳۳ شیوه کارگشائی
- ۳۴ کـارگشـائـی قـبل ازدرخواسـت
- ۳۵ روش کـارگشـائی
- ۳۶ خـودداری از کارگشائی خیانت به خـدا و پیامبر
- ۳۷ خوار کردن در کـارگشـائی
- ۳۸ تعـهد و کـارگشـائی
- ۳۹ نعـمت کـارگشـائی
- ۴۰ شـفاعت بـرای کارگشایان
- ۴۱ کارگشائی مهر اعتـبار
- ۴۲ پانویس
مقدمه
أَتَأْمُرُونَ النّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ اَنْفُسَکُمْ وَ اَنْتُمْ تَتْلُون الْکِتابَ اَفَلا تَعْقِلُونَ.[۱]
چگونه شما مردم را به نیکوکاری دستور میدهید و خود را فراموش میکنید و حال آنکه کتاب خدا را میخوانید چرا در آن اندیشه نمیکنید. (یعنی دستور کتاب خدا اینست که خود نیز نیکوکار باشید)
دوری از فرهنگ اهل بیت علیهم السلاممشکلات فراوان برای مسلمین ایجاد کرده است که یکی از آنها بی تفاوتی و بی دردی در برابر نیازها، و گرفتاریها و رنجهای برادران دینی است. این بی دردی، خودخواهی را افزون تر و ماده گرایی را بیشتر و مشکلات زندگی اجتماعی را چند برابر میسازد.
انتخاب چهل حدیث کارگشائی بدین امید صورت گرفته، که امت اسلامی بایادآوری این رهنمودهای زندگی ساز، در تکامل اخلاقی و روابط صمیمانه اجتماعی موفقیتهای بیشتری کسب نمایند و دست اندرکاران ادارات جمهوری اسلامی در سازندگی عمومی نیروها با گفتار معصومین علیه السلام فرهنگ خدمت به امّت را فراگیرند.
انشاء اللّه
ارزش کـارگشـائی
۱ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله: اِنَّ اللّهَ فِی عَوْنِ الْمُؤمِنِ مادامَ الْمُؤْمِنُ فِی عَوْنِ اَخِیهِ الْمُؤْمِنِ. [۲]
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: تا زمانی که مؤمن در کمک به برادر مؤمن خود کوشا باشد، خدا هم او را کمک و یاری خواهد کرد.
محبوبترین عـمل
۲ قالَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله: اَحَبُّ الاْعْمالِ اِلَی اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ سُرُورٌ یُدْخِلُهُ مُؤْمِنٌ عَلی مُؤْمِنٍ، یَطْرُدُ عَنْهُ جُوعَهُ اَوْ یَکْشِفُ عَنْهُ کَرْبَهُ. [۳]
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین اعمال در پیشگاه الهی سه چیز است: ایجاد خوشحالی در دل مؤمن، رفع گرسنگی، و زدودن غم و اندوه از چهره او.
خوشحال کردن مـؤمـن
۳قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ سَرَّ مُؤْمِنا فَقَدْ سَرَّنی وَ مَنْ سَرَّنِی فَقَدْ سَرَّ اللّهَ. [۴]
پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که مؤمنی را خوشحال کند، مرا خوشحال نموده و کسی که مرا خوشحال نماید، خدا را خوشحال کرده است.
ارزش خوشحال کردن
۴ قالَ النَّبیُّ صلی الله علیه و آله: اِنَّ اَحَبَّ الاْعْمالِ اِلَی اللّهَ اِدْخالُ السُّرُورِ عَلَی الْمُؤْمِنینَ. [۵]
پیامبر گرامی اسلام فرمود: محبوبترین اعمال پیش خدا خوشحال نمودن مؤمنین است.
برتری نیکوکار
۵ عَنْ ابی عَبْدِاللّهِ علیه السلام، یَقُولُ: سُئِلَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله عَنْ اَحَبِ النّاسِ اِلَی اللّهِ؟ قالَ: اَنْفَعُ النّاسِ للِنّاسِ. [۶]
امام صادق علیه السلام فرمود: از رسول خدا سئوال شد، محبوبترین مردم در پیشگاه خدا کیست؟ پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که بیشترین سود و خدمت را به مردم عرضه نماید.
ثواب کارگشائی
۶ عَنِ الصّادِقِ علیه السلام قالَ: ما قَضی مُسْلِمٌ لِمُسْلِمٍ حاجَةً اِلاّ ناداهُ اللّهُ تَبارَکَ وَتَعالی عَلَیَّ ثَوابُکَ وَ لا اَرْضی لَکَ بِدُونِ الْجَنَّةِ. [۷]
امام صادق علیه السلام فرمود: هر مسلمانی که نیاز و حاجت مسلمانی را برطرف نماید خدای متعال به او میفرماید: اجر و ثواب تو بعهده منست و به کمتر از بهشت برای تو راضی نخواهم شد.
ملاک مسلمانی
۷ قالَ النَّبیُ صلی الله علیه و آله: مَنْ اَصْبَحَ لایَهْتَمُّ بِاُمُورِ الْمُسْلِمینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ. [۸]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که صبح کند و به مسائل مسلمانان همّت نگمارد، مسلمان نیست.
کـارگشـائـی نیازمندان
۸ قالَ اَبُوالْحَسَنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ علیه السلام: مَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ اَنْ یَصِلَنا فَلْیَصِلْ فُقَراءَ شیعَتِنا. [۹]
امام کاظم علیه السلام فرمود: کسی که قدرت ندارد به ما صله نماید به شیعیان نیازمند ما رسیدگی نماید.
شیـعه و کارگشـائی
۹ عَنِ الْباقِرِ علیه السلام: اِنَّ بَعْضَ اَصْحابِهِ قالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِداکَ، اِنَّ الشَّیعَةَ عِنْدَنا کَثیرُونَ، فَقالَ: هَلْ یَعْطِفُ الْغَنِیُّ عَلَی الْفَقیرِ؟ وَ یَتَجاوَزُ الْمُحْسِنُ عَنِ الْمُسیءِ وَ یَتَواسُونَ؟ قُلْتُ: لا . قالَ علیه السلام: لَیْسَ هؤُلاءِ الشّیعَةُ، اَلشّیعَةُ مَنْ یَفْعَلُ هکَذا. [۱۰]
بعضی از اصحاب امام باقر علیه السلامبه ایشان عرض کردند: شیعه در جامعه ما زیاد است. امام فرمود: آیا بی نیاز نسبت به نیازمند عطوفت و مهربانی میکند و آیا نیکوکار از خطاکار میگذرد و در مسائل مالی به همدیگر کمک میکنند. گفتیم: خیر. فرمود: پس اینها شیعه نیستند چون شیعه کسی است که اینطور عمل کند.
امام صـادق علیه السلام و کارگشائی
۱۰ عَنْ اَحْمَدَ بْنِ عِیسی قالَ: قالَ لِی جَعْفَرُ بْنُ مُحُمَّدٍ علیه السلام اِنَّهُ لَیَعْرِضُ لِی صاحِبُ الْحاجَةِ فَاُبادِرُ اِلی قَضائِها مَخافَةَ اَنْ یَسْتَغْنِیَ عَنْها صاحِبُها. [۱۱]
احـمد بن عیسی میگوید: امام صادق علیه السلامبه من فرمود: نیازمندی که به من مراجعه میکند من زود نیاز او را بر طرف میکنم از ترس اینکه او بی نیاز شود و این کار نیک از دستم برود.
زیربنای کـارگشـائی
۱۱ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قالَ: مَنْ اَکْرَمَ اَخاهُ فَاِنَّما یُکْرِمُ اللّهَ فَما ظَنُّکُمْ بِمَن یُکْرِمُ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ اَنْ یَفْعَلَ بِهِ؟ [۱۲]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسـی که برادر خـود را گـرامی بـدارد خـدا را گـرامی داشته فـکر می کـنید کسـی که خدا را گـرامی بـدارد با او چـگونه رفـتار میکند؟
ملاک کارگشائی
۱۲ قالَ ابُوعَبْدِاللّهِ علیه السلام: قالَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ؛ اَلْخَلْقُ عَیالِی فَاَحَبُّهُمْ اِلَیَّ اَلْطَفُهُمْ بِهِمْ وَ اَسْعاهُمْ فِی حَوائِجِهِمْ. [۱۳]
امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند بزرگ فرمود: مردم خانواده من هستند، پس محبوبترین آنها پیش من کسانی هستند که نسبت به مردم مهربانتر باشند و در تأمین نیازهایشان کوشاتر باشند.
مـؤمـن و کارگشائی
۱۳ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: اَلْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ یَقْضِی بَعْضُهُمْ حَوائِجَ بَعْضٍ فَیَقْضِی اللّهُ لَهُمْ حاجَتَهُمْ. [۱۴]
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: مؤمنان با یکدیگر برادرند و نیازهای همدیگر را برآورده میکنند و خداوند هم نیاز آنها را بر طرف میکند.
ایـمان و کـارگشـائی
۱۴ قالَ الصَّادِقُ علیه السلام: ما ا مَنَ بِاللّهَ وَ لابِمُحَمَّدٍ وَ لابِعَلیٍّ مَنْ اِذا اَتاهُ اَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فِی حاجَةٍ لَمْ یَضْحَکْ فِی وَجْهِهِ، فَاِنْ کانَتْ حاجَتُهُ عِنْدَهُ سارَعَ اِلی قَضائِها وَاِنْ لَمْ یَکُنْ عِنْدَهُ تَکَلَّفَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِهِ حَتَّی یَقْضِیَها لَهُ، فَاِذا کانَ بِخِلافِ ما وَصَفْتُهُ فَلا وِلایَةَ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُ. [۱۵]
امام صادق علیه السلام فرمود: به خدا و پیامبر صلی الله علیه و آلهو جانشین او ایمان نیاورده کسی که وقتی برادر مؤمنش نیازش را پیش او مطرح میکند با خوشروئی برخورد نکند، پس در صورتیکه قدرت داشت نیاز او را بر طرف میکند و اگر خودش نتوانست با کمک دیگری اقـدام میکند تا بر طرف نماید، اگر مؤمنی چنین عمل ننماید بنابراین ولایتی بین ما اهل بیت و او نخواهـد بود.
ولایـت و کـارگشـائی
۱۵ قالَ الْکاظِمُ علیه السلام: مَنْ اَتاهُ اَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فِی حاجَةٍ فَاِنَّما هِیَ رَحْمَةٌ مِنَ اللّهِ ساقَهَا اللّهُ فَاِنْ فَعَلَ ذلِکَ فَقَدْ وَصَلَهُ بِوِلایَتِنا وَ هِیَ مَوْصُولَةٌ بِوِلایَةِ اللّهِ عَزَّوَجَلِّ. [۱۶]
امام کاظم علیه السلام فرمود: وقتی برادر مؤمنی نیاز خود را به مؤمنی عرضه میکند این عرضه نعمتی است از خداوند که بسوی او فرستاده شده است پس اگر مؤمن نیاز او را بر طرف نماید این کار او را به ولایت ما میرساند و او به ولایت خدا متّصل است.
اهمّـیت کـارگشـائی
۱۶ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ سَعی فِی حاجَةِ اَخیهِ الْمُؤْمِنِ فَکَاَنَّما عَبَدَاللّهَ تِسْعَةَ الافِ سَنَةٍ صآئِما نَهارَهُ، قَائِما لَیْلَهُ. [۱۷]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که برای رفع نیاز برادر مؤمن خـود کوشـش کـند مثـل این اسـت که نه هزار سال خداوند متعال را عبادت کرده در حالیکه روزها روزه بوده و شبها را هم شب زنده داری میکرده است.
کـارگشـائی و عبـادت
۱۷ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ قَضی لاِخَیهِ الْمُؤْمِنِ حاجَةً کانَ کَمَنْ عَبَدَاللّهَ دَهْرا. [۱۸]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که نیاز برادر مؤمن خود را برآورد مثل کسی است که روزگاری خدا را عبادت کرده است.
روزه و کـارگشـائی
۱۸ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آلهقالَ: وَاللّهِ لَقَضاءُ حاجَةِ الْمُؤْمِنِ خَیْرٌ مِنْ صِیامِ شَهْرٍ وَ اِعْتِکافِهِ. [۱۹]
از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله است که فرمود: بخدا قسم که برآوردن حاجت مؤمن از روزه یک ماه و اعتکاف یک ماه در مسجد بهتر است.
حجّ و کارگشائی
۱۹ سَمِعْتُ الصادِقَ علیه السلام یَقُولُ: قَضآءُ حاجَةِ الْمُؤْمِنِ اَفْضَلُ مِنْ اَلْفِ حِجَّةٍ مُتَقَبَّلَةٍ بِمَناسِکِها وَ عِتْقِ رَقَبَةٍ لِوَجْهِ اللّهِ وَ حُمْلانِ اَلْفِ فَرَسٍ فِی سَبیْلِ اللّهِ بِسَرْجِها وَ لُجُمِها. [۲۰]
امام صادق علیه السلاممی فرمود: بـرآوردن حاجت مؤمن فضـیلتش بیشتراست از هـزار مرتبه حـجّی که تمام مناسک آن قبول شـده باشد و آزاد کـردن یک بنده در راه خدا و مصرف بار هزار اسب در راه خـدا هـمراه زیـن ولجامش.
تـلاش بـرای کارگشائی
۲۰ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: مَشْیُ الْمُسْلِمِ فِی حاجَهِ الْمُسْلِمِ خَیْرٌ مِنْ سَبْعِینَ طَوافا بِالْبَـیْتِ الْحَـرامِ. [۲۱]
امام صادق علیه السلام فرمود: حرکت مسلمان در مسیر بر آوردن حاجت مسلمان دیگر از هفتاد طواف خانه خدا بهتر است.
کـارگشـائی و طـواف
۲۱ قالَ اْلاِمامُ الصّادِقُ علیه السلام: قَضآءُ حاجَةِ الْمُؤْمِنِ اَفْضَلُ مِنْ طَوافٍ وَ طَوافٍ و طَوافٍ حَتّی عَدَّ عَشْرا. [۲۲]
امام صادق علیه السلام فرمود: فضیلت برآوردن نیاز یک مؤمن بیشتر از طواف و طواف و طواف است و تا ده بار طواف را برشمرد.
کارگشائی و سعی صـفاومـروه
۲۲ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: اَلْماشی فِی حاجَةِ اَخیهِ کَالسّاعی بَیْنَ الصَّفا وَ الْمَرْوَةِ وَ قاضیِ حاجَتَهُ کَالْمُتَشَحِّطِ بَدَمِهِ فِی سَبیلِ اللّهِ یَوْمَ بَدْرٍ وَ اُحُدٍ وَ ما عَذَّبَ اللّهُ اُمَّةً اِلاّ عِنْدَ اسْتِهانَتِهِمْ بِحُقُوقِ فُقَراءِ اِخْوانِهِمْ. [۲۳]
امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که در راه برطرف کردن نیاز برادر دینی خود قدم برمی دارد مثل کسی است که در بین صفا و مروه سعی میکند و کسی که نیاز او را بر طرف نماید مثل کسی است که در راه خدا در جنگ بدر و اُحُد به خون خود آغشته شده باشد و خداوند متعال هیچ امّتی را عذاب نمیکند مگر وقتی که در حق برادران نیازمند خود کوتاهی و سهل انگاری کنند.
جـهاد و کـارگشـائی
۲۳ عَنْ اَبی عَبْدِ اللّه علیه السلام قالَ: اِنَّ الْمُسْلِمَ اِذا جآءَ اَخُوهُ الْمُسْلِمُ فَقامَ مَعَهُ فِی حاجَةٍ کانَ کَالْمُجاهِدِ فِی سَبیلِ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ. [۲۴]
از امام صادق علیه السلامنقل شده است که فرمود: وقتی برادر مسلمانی پیش انسان بیاید و نیاز خود را مطرح کند اگر انسان به کمک او برخیزد مثل کسی است که در راه خدا جهاد نماید.
پاداش کـارگشـائی
۲۴ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: اِنَّ لِلّهِ عِبادا مِنْ خَلْقِهِ یَفْزَعُ الْعِبادُ اِلَیْهِمْ فِی حَوائِجِهِمْ اُولئِکَ هُمُ الآمِنُونَ یَوْمَ الْقِیامَةِ. [۲۵]
امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند متعال بندگانی دارد که مردم در نیازهای خود به آنها پناه میبرند آنان روز قیامت در امنیّت هستند.
عاقبت کـارگشـائی
۲۵ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قالَ: مَنْ قَضی لِمُؤْمِنٍ حاجَةً قَضَی اللّهُ لَهُ حَوائِجَ کَثِیرَةً اَدْناهُنَّ الْجَنَّةُ. [۲۶]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که یک حاجت مؤمنی را برآورد خداوند متعال نیازهای زیادی را از او برمی آورد که کمتریین آنها بهشت است.
نتـیجه کـارگشـائی
۲۶ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ اَعانَ مُؤْمِنا نَفَّسَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ ثَلاثا وَسَبْعینَ کُرْبَةٍ، واحِدَةً فِی الدُّنْیا وَ ثِنْتَیْنِ وَ سَبْعِینَ کُرْبَةً عِنْدَ کُرْبَتِهِ الْعُظْمی، قالَ حَیْثُ یَتَشاغَلُ النّاسُ بِاَنْفُسِهِمْ. [۲۷]
رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که مؤمنی را کمک کند خداوند متعال هفتاد و سه ناراحتی را از او بر طرف مینماید که یکی از آنها در دنیاست و بقیّه در اندوه بزرگ (روز قیامت) اوست، بعد فرمود: زمانی که همه مردم مشغول خودشان هستند.
فوائد کارگشائی
۲۷ عَنَ الصّادِقِ علیه السلامانَّهُ قالَ: مَنْ مَشی فِی حاجَةِ اَخیهِ الْمُؤْمِنِ کَتَبَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ عَشْرَ حَسَناتٍ وَ رَفَعَ لَهُ عَشْرَ دَرَجاتٍ وَ حَطَّ عَنْهُ عَشْرَ سَیَّئاتٍ وَ اَعَطاهُ عَشْرَ شَفاعاتٍ. [۲۸]
از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود: کسی که در پی رفع حاجت برادر دینی خود قدم بردارد خداوند بزرگ برای او ده حسنه مینویسد و به او ده درجه عطا میفرماید و از ده گناه او صرف نظر میکند و شفاعت ده نفر را از او میپذیرد.
ادامه کارگشائی
۲۸ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: مَنْ عَرِقَتْ جَبْهَتُهُ فِی حاجَةِ اَخِیهِ فِی اللّهِ عَزَّوَجَلَّ لَمْ یُعَذِّ بْهُ بَعْدَ ذلِکَ. [۲۹]
امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که پیشانیش در مسیر برآوردن نیاز برادر دیـنی خـود عرق بریزد، خداوند عزوجل او را بعد از آن عذاب نخواهد کـرد.
آداب کارگشائی
۲۹ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: مَنْ قَضی حاجَةَ الْمُؤْمِنِ مِنْ غَیْرِ اسْتِخْفافٍ مِنْهُ اُسْکِنَ الْفِرْدَوْسَ. [۳۰]
امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که نیاز مؤمنی را بدون هیچگونه کوچک کردن او برطرف نماید خداوند متعال او را در بهشت جا خواهد داد.
بهـشت و کـارگشـائی
۳۰ عَنْ اَبی جَعْفَرٍ علیه السلام، قالَ: اَوْحَی اللّهُ تَعالی اِلی مُوسی اِنَّ مِنْ عِبادِی مَنْ یَتَقَرَّبُ اِلَیَّ بِالْحَسَنَةِ، فَاُحَکِّمُهُ فِی الْجَنِّةِ، قالَ: وَ ما تِلْکَ الْحَسَنَةُ؟ قالَ تَمْشی فِی حاجَةِ مَؤْمِنٍ. [۳۱]
امام باقر علیه السلام فرمود: خداوند تعالی به حضرت موسی وحی کرد که، بعضی از بندگان من با کار نیک به من نزدیک میشوند و من آنها را وارد بهشت میکنم، گفته شد: کار خیر چیست فرمود: در راه اندازی کار مؤمن اقدام کنی.
تـلاش بـرای کارگشائی
۳۱ عَنْ اَبی جَعْفَرٍ علیه السلام، قالَ: مَنْ مَشی فِی حاجَةٍ لاِخیهِ الْمُسْلِمِ حَتّی یُتِمَّها اَثْبَتَ اللّهُ قَدَمَیْهِ یَوْمَ تَزِلُّ الاْقْدامُ. [۳۲]
از امام باقر علیه السلامنقل شده است که فرمود: کسـی که در مسیر برطرف کردن نیاز برادر مسلمانش حرکت کند و کـوشـش نـماید تا آنرا بـه اتمام برساند خداوند متعال قدمهای او را در روزی که قدمـها می لـرزد ثابت و استوار خواهد کـرد.
شیوه کارگشائی
۳۲ قالَ عَلِیٌ علیه السلام: لایَسْتَقیمُ قَضآءُ الْحَوائِجِ اِلاّ بِثَلاثٍ: بِاسْتِصْغارِها لِتَعْظُمَ وَ بِاسْتِکْتامِها لِتَظْهَرَ وَ بِتَعْجِیلِها لِتَهْنَأَ. [۳۳]
امام علی علیه السلام فرمود: حوائج مردم کامل نمیشود مگر به سه چیز: کوچک شـمردن آن تـا خـود بـزرگ گـردد، پنـهان نـگهداشتن آن تا خـود آشـکار گـردد، شـتاب و سرعـت در آن تـا گوارا گـردد.
کـارگشـائـی قـبل ازدرخواسـت
۳۳ قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: لا یُکَلِّفُ الْمُؤْمِنُ اَخاهُ الطَّلَبَ اِلَیْهِ اِذا عَلِمَ حاجَتَهُ. [۳۴]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: انسان مؤمن وقتی نیاز برادرش را میداند او را مجبور نمیکند که نیازش را بخواهد «قبل از درخواست نیاز او را برطرف میکند».
روش کـارگشـائی
۳۴ عَنَ الصّادِقِ علیه السلام، قالَ: ... اِذا عَلِمَ الرَّجُلُ اَنَّ اَخاهُ الْمُؤْمِنَ مُحْتاجٌ فَلَمْ یُعْطِهِ شَیْئا حتّی سَأَلَهُ ثَمَّ اَعْطاهُ لَمْ یُوجَرْ عَلَیْهِ. [۳۵]
از امام صادق علیه السلامنقل شده است که فرمود: وقتی که انسان بداند که برادر مؤمن او چیزی نیاز دارد و نیاز او را بر طرف نکند تا اینکه سئوال نماید و سپس اقدام نماید خداوند به او پاداش نمیدهد.
خـودداری از کارگشائی خیانت به خـدا و پیامبر
۳۵ عَنْ اَبِی عَبْدِاللّهِ علیه السلام، قالَ: اَیُّما مُؤْمِنٍ مَنَعَ مُؤْمِنا شَیْئا یَحْتاجُ اِلَیْهِ وَ هُوَ یَقْدِرُ عَلَیْهِ مِنْ عِنْدِهِ اَوْ مِنْ عِنْدِ غَیْرِهِ اَقامَهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ مُسْوَدّا وَجْهُهُ مُزْرَقَةً عَیْناهُ مَغْلُولَةً یَداهُ اِلی عُنُقِهِ، فَیُقالُ هذَا الْخائِنُ الَّذی خانَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ ثُمَّ یُؤْمَرُ بِهِ اِلَی النّارِ. [۳۶]
امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس بتواند مستقیم و یا با واسطه، نیاز مؤمنی را برآورد و از انجام آن خودداری نماید خداوند عزّوجل او را در قیامت با چشمانی کبود و دستهای بسته بر گردن بر پا نگهدارد و اعلام شود: این همان خائنی است که بخدا و پیغمبر خیانت کرده است. سپس فرمان رسد که او را بسوی آتش جهنّم برند.
خوار کردن در کـارگشـائی
۳۶ قالَ الصّادِقُ علیه السلام: ما مِنْ مُؤْمِنٍ یَخْذُلُ اَخاهُ وَ هُوَ یَقْدِرُ عَلی نُصْرَتِهِ اِلاّ خَذَلَهُ اللّهُ فِی الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ. [۳۷]
امام صادق علیه السلام فرمود: هر مؤمنی که قدرت یاری برادرش را دارد اگر او را خوار کند خداوند او را در دنیا و آخرت خوار و ذلیل خواهد کرد.
تعـهد و کـارگشـائی
۳۷ قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ ضَمِنَ لاِخِیهِ حاجَةً لَمْ یَنْظُرِ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ فِی حاجَتِهِ حَتّی یَقْضِیَها. [۳۸]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که ضمانت کند «قول بدهد» نیاز برادر دینی خود را برطرف کند، تا وقتی که اینکار را نکرده خداوند عزوجل به نیازهای او توجه نمیکند.
نعـمت کـارگشـائی
۳۸ قالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلیٍّ علیه السلام: اِنَّ حَوائجَ النّاسِ اِلَیْکُمْ مِنْ نِعَمِ اللّهِ عَلَیْکُمْ، فَـلا تَمِـلُّوا النِّعَمَ. [۳۹]
امام حسین علیه السلام فرمود: نیازهای مردم بشما از نعمتهای الهی است برای شما، بنابراین از این نعمتها خسته نشوید.
شـفاعت بـرای کارگشایان
۳۹ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله، قالَ: مَنْ قَضی حاجَةً لاِخیهِ کُنْتَ واقِفا عِنْدَ مِیزانِهِ فَاِنْ رَجَحَ وَ اِلاّ شَفَّعْتُ لَهُ.[۴۰]
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که نیاز برادر دینی خود را بر طرف نماید من در موقع سنجش اعمال او حاضر خواهم شد، اگر موفق بود که هیچ، والا او را شفاعت میکنم.
کارگشائی مهر اعتـبار
۴۰ قالَ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ علیه السلام: اِنَّ خَواتِیمَ اَعْمالِکُمْ قَضآءُ حَوائِجِ اِخْوانِکُمْ وَ الاْحْسانُ اِلَیْهِمْ ما قَدَرْتُمْ وَاِلاّ لَمْ یُقْبَلْ مِنْکُمْ عَمَلٌ حَنُّوا عَلی اِخْوانِکُمْ وَ ارْحَمُوهُمْ تَلْحَقُوا بِنا. [۴۱]
امام کاظم علیه السلام فرمود: مهر اعتبار اعمال شما برآوردن نیازهای برادرانتان و نیکوئی با آنهاست تا جائیکه قدرت دارید و اگر چنین نکنید عملی از شما پذیرفته نخواهد شد. نسبت به برادران مهربانی کنید و با آنها مدارا نمائید تا به ما بپیوندید.
پانویس
- ↑ بقره44.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 312.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 312.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 287.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص289.
- ↑ بحارالنوار ج 73 ص 339.
- ↑ همان312.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 337.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 316.
- ↑ همان ص313.
- ↑ همان.ص317روایت76.
- ↑ بحارالنوار ص 319 روایت 83.
- ↑ همان ص 336 روایت 114.
- ↑ همان ص 316.
- ↑ بحارالنوار ج 75 ص 176.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 313.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 315.
- ↑ همان ص 302.
- ↑ همان ص 285.
- ↑ بحارالنوار ج 72 ص 285.
- ↑ همان ص 311.
- ↑ ثواب العمال و عقاب العمال باب 752.روایت22.
- ↑ تحف العقول ص 223.
- ↑ مستدرک ج 2 ص 407.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 318.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 285.
- ↑ همان ص 320.
- ↑ همان ص 312.
- ↑ ثواب العمال و عقاب العمال باب 752 روایت 19.
- ↑ همان روایت 22.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 306.
- ↑ مستدرک ج 2ص 407.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 318.
- ↑ همان ص312 .
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 312.
- ↑ بحارالنوار ج 75 ص 174.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 312.
- ↑ بحارالنوار ج 74 ص 317.
- ↑ همان ص 318.
- ↑ مستدرک ج 2 ص 406.
- ↑ بحارالنوار ج 75 ص 379.
