فرهنگ مصادیق:انکار کتب آسمانی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۵۴

مقدمه

تکذیب کتب آسمانی، انسان را گرفتار انواع عذاب ها می کند و افراد لجوج به هنگام دیدن عذاب، به انحراف خود پی می برند.

عوامل تکذیب کتب آسمانی

کبر و غرور

عامل تکذیب و انکار کتب آسمانی، کبر و غرور و خود برتربینی است:
•«إِنَّ الَّذینَ یُجادِلُونَ فی آیاتِ اللَّهِ بِغَیْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فی صُدُورِهِمْ إِلاَّ کِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغیهِ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمیعُ الْبَصیر:بی تردید کسانی که دربارهٔ آیات و نشانه های خداوند بی آنکه برهانی به آن‌ها رسیده باشد مجادله و ستیزه می کنند، در سینه هایشان جز تکبری (از پذیرش حق) که هرگز به آن (به هدف خود) نخواهند رسید نیست. پس به خدا پناه بر، زیرا اوست که شنوا و بیناست »^[۱].

روحیه ستیزه جویی

روحیه ستیزه جویی، موجب تکذیب کتب آسمانی است:
•«الم تر الی الذین یجـدلون... الذین کذبوا بالکتـب و بما ارسلنا به رسلنا...:آیا به سوی کسانی که در آیات و نشانه های (توحید) خداوند مجادله و ستیزه می کنند ننگریستی که چگونه و به کجا (از آن دلایل روشن) بازگردانده می شوند،همان کسانی که این کتاب و آنچه را که ما رسولان خود را برای (ابلاغ) آن فرستاده‌ایم (از دین و احکام و معارف) تکذیب و انکار کردند، پس به زودی خواهند دانست.» ^[۲][۳].منظور از «بما ارسلنا به» کتب آسمانی است^[۴].

نتیجه تکذیب کتب آسمانی

ورود با غل و زنجیر در آب جوشان و آتش دوزخ، کیفر تکذیب کتب آسمانی:
•«الذین کذبوا بالکتـب وبما ارسلنا به ر سلنا... اذ الاغلـل فی اعنـقهم والسلـسل یسحبون فی الحمیم ثم فی النار یسجرون:همان کسانی که این کتاب و آنچه را که ما رسولان خود را برای (ابلاغ) آن فرستاده‌ایم (از دین و احکام و معارف) تکذیب و انکار کردند، پس به زودی خواهند دانست.آن گاه که غل ها و زنجیرها در گردن هایشان به شدت بسته شده، بر زمین (جهنم) کشیده می شوند،در میان آب جوشان، سپس در آتش، وجودشان مملوّ از آتش می شود،»^[۵][۶][۷].

مکذبان آتش گیره‌های دوزخ

در این آیات سرنوشت تکذیب کنندگان کتب آسمانی به طرز روشنی ترسیم شده است.نخست می‌گوید:" آیا ندیدی کسانی که در آیات الهی مجادله می‌کنند چگونه از راه حق منحرف می‌گردند" (أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ یُجادِلُونَ فِی آیاتِ اللَّهِ أَنَّی یُصْرَفُونَ ) ^[۸].این مجادله و گفتگوهای توام با لجاجت و عناد، این تقلیدهای کورکورانه و تعصب‌های بی پایه سبب می‌شود که آنها از صراط مستقیم به بیراهه کشیده شوند، چرا که حقایق تنها در پرتو روح حق جویی آشکار می‌گردد.در حقیقت بیان این مطلب در صورت یک استفهام تعجب آمیز از شخص پیامبر بیانگر این است که هر انسان بی طرفی به وضع آنها نگاه کند از انحراف آنها در شگفتی فرو می‌رود که با این همه آیات و نشانه های روشن چگونه حق را نمی بینند؟سپس به توضیح بیشتر در باره آنها پرداخته، می‌افزاید:" همان کسانی که کتاب آسمانی و آنچه را بر رسولان خود نازل کردیم تکذیب کردند" (الَّذِینَ کَذَّبُوا بِالْکِتابِ وَ بِما أَرْسَلْنا بِهِ رُسُلَنا)^[۹].قابل توجه اینکه در این سوره بارها از" مجادله کنندگان در آیات الهی" سخن به میان آمده است که در سه مورد به صورت الَّذِینَ یُجادِلُونَ فِی آیاتِ اللَّهِ مطرح شده، (آیه ۳۵ و ۵۶ و آیه مورد بحث) ^{[۱۰][۱۱][۱۲]}.و قرائن نشان می دهد که مقصود از" آیات اللَّه" بیشتر همان آیات نبوت، و محتوای کتب آسمانی است، البته از آنجا که آیات توحید و مسائل مربوط به معاد نیز در کتب آسمانی مطرح بوده آنها نیز در قلمرو مجادله آنها قرار داشته است^[۱۳].آیا این تکرار برای تاکید این مطلب مهم است و یا در هر دو مورد مطلب جدیدی منظور بوده؟ احتمال دوم نزدیکتر به نظر می‌رسد، چرا که هر یک از این آیات سه گانه مطلب خاصی را تعقیب می‌کند^[۱۴].در آیه ۵۶ سخن از انگیزه اینگونه مجادله‌ها یعنی کبر و غرور و خود برتربینی است^[۱۵].در حالی که در آیه ۳۵ از مجازات دنیوی آنها که مساله مهر نهادن خداوند بر دل‌های آنان است بحث می‌کند^[۱۶].و در آیه مورد بحث گفتگو از مجازات اخروی آنها و انواع کیفرهای دوزخی است.توجه به این نکته نیز لازم است که" یجادلون" به صورت فعل مضارع است که دلالت بر استمرار دارد، اشاره به اینکه اینگونه افراد که آیات الهی را تکذیب کرده‌اند برای توجیه عقائد و اعمال زشت خود مرتبا به مجادله و گفتگوهای بی اساس می پردازند.به هر حال در پایان آیه آنها را با این سخن تهدید می‌کند:" آنان به زودی نتیجه شوم کار خود را می‌فهمند" (فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ )." آن هنگام که غل‌ها و زنجیرها بر گردن آنها قرار گرفته و با این غل و زنجیر آنها را می کشند" (إِذِ الْأَغْلالُ فِی أَعْناقِهِمْ وَ السَّلاسِلُ یُسْحَبُونَ )." به درون آب جوشان، و سپس در آتش دوزخ سوزانده می‌شوند"! (فِی الْحَمِیمِ ثُمَّ فِی النَّارِ یُسْجَرُونَ )." یسجرون" از ماده" سجر" (بر وزن فجر) به گفته راغب در مفردات به معنی بر افروختن آتش و شعله ور ساختن آن است، و به گفته جمعی دیگر از ارباب لغت و مفسران به معنی پر کردن تنور از آتش است .به همین جهت بعضی از آیه چنین فهمیده‌اند که این گروه از کافران خود آتش گیره های دوزخ می شوند همانگونه که در آیه ۲۴ سوره بقره می خوانیم:فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِی وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَهُ:" از آتشی بپرهیزید که هیزم آن سنگها و انسانها است" ^[۱۷]. و جمعی از این تعبیر چنین فهمیده‌اند که تمام وجود آنها پر از آتش می شود (البته این دو معنی با هم منافاتی ندارد).این نوع مجازات برای مجادله کنندگان و مستکبران لجوج در حقیقت عکس العملی است مناسب با اعمال آنها در این جهان، آنها از روی کبر و غرور به تکذیب آیات الهی پرداختند، و خود را در زنجیرهای تقلیدها و تعصب‌های کورکورانه گرفتار ساختند، در آن روز با نهایت ذلت و خواری غل و زنجیر بر گردن آنها می‌نهند و آنها را در آب سوزان می‌کشند و سپس به آتش گیره‌های دوزخ تبدیل می‌شوند^[۱۸].

منبع

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «تکذیب کتب آسمانی».

پا نویس