بوستان:گلشن احکام ۱: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۳۱ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۴

چشم

چشم دارای احکامی است: ۱- شستن داخل چشم و دهان وبینی در حال وضووغسل لازم نیست. (۱) ۲- اگرروزه داردرچشم خود قطره بریزد روزه اش باطل نیست. (۲) ۳- مدیریت چشم ها واجب است یعنی نگاه به نامحرم ازروی لذت حرام است. (۳) ۴- خانمی که شوهرش فوت کرده است تا چهارماه وده روز نباید به چشم خود سرمه بکشد یا آرایش دیگر بنماید زیرا درعده وفات، مطلق تزیین برزن حرام است. (۴) ۵- خوابی که باطل کننده وضو است خوابی است که نه چشم ببیند و نه گوش بشنود. (۵) ۶- بستن چشم در حال نماز مکروه است ولی نماز را باطل نمی کند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ - نجا ة العبا د، ص۳۱ . ۲ - توضيح المسائل (محشى إمام خميني)، ج‏۱، ص ۸۹۳. ۳ - توضیح المسائل امام خمینی ، ص۳۸۴،م ۲۴۳۳. ۴ - توضيح المسائل (محشى إمام خميني)، ج‏۲، ص ۵۲۷. ۵ - همان، ج‏۱، ص ۱۸۸.

حلال یا حرام

درمواردی حیوان حلال گوشت ،حرام گوشت می شود : ۱- شکاردرحال احرام. (۱) ۲- حیوان حلال گوشتی که موردتجاوز انسان قرارگیردوبچه آن حیوان که پس ازتجاوز متولدشود. (۲) ۳- آنچه ازبدن حیوان زنده جداشده به غیرازماهی زیرا بیشترفقها می فرمایند اگرماهی زنده ازآب بیرون آورده شودودربیرون آب دونیم شودهردوقسمت آن حلال است. (۳) ۴- حیوان حلال گوشتی که طبق شرایط شرعی ذبح نشده مثلا عمدا پشت به قبله ذبح شده یا عمدا بسم الله گفته نشده یا کافرآن راذبح کرده حرام است ولی فقها فرموده اند اگرکافر ماهی زنده را ازآب بگیرد وآن ماهی بیرون آب جان دهد حلال است. (۴)

ــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ - منا سک محشی ،ص ۱۵۹. ۲ - غا یة المرادفی شرح نکت الارشاد، ج۳،ص۵۳۵. ۳ - مصباح الفقیه ، ج۷،ص۶۶ . ۴ - توضیح المسائل مراجع ،ج۲ ، ص۵۷۳.

گوش دادن

در مواردی گوش دادن واجب است : ۱- اگر امام جماعت در حال خواندن حمد وسوره نماز صبح یا مغرب وعشا است کسانی که اقتدا کرده اند باید ساکت باشند وگوش بدهند وهیچ ذکری را به زبان نیاورند. (۱) ۲- وقتی خطیب جمعه مشغول ایراد خطبه ها است کسانی که در نماز جمعه شرکت کرده اند موظفند به خطبه ها گوش دهند نه روزنامه بخوانند ونه با تلفن همراه صحبت کنند ونه با کسی حرف بزنند. (۲) ۳- قاضی موظف است به سخن دو طرف دعوی وهمجنین به سخن شاهد ها گوش دهد وسپس قضاوت نماید . بدون این مراحل حق قضاوت ندارد. (۳)

ـــــــــــــــــــــــــ

۱ - صراط النجاة ، ج۲ ، ص۴۱۷. ۲ - تحریر الوسیله ، ج۱ ، ص۲۳۵. ۳ - همان ، ج۲ ، ص۴۰۹.

شک و یقین

در مواردی تصمیم ها وسفارش ها هیچ اثری ندارد : 1- کسی که بخواهدخودش یا فرزندش را وقف برای خدمت مسجد یا غیر مسجد کند این وقف باطل است . زیرا وقف در مورد اموال است نه در مورد انسان. (1) 2- پدری که وصیت کرده فرزندش شغل خاصی را انتخاب نماید یا با شخص خاصی ازدواج نماید . این گونه وصیت ها باطل است زیرانمی شود با وصیت کردن در زندگی دیگری دخالت کرد وبرای دیگران تعیین تکلیف نمود. (2) 3- پدر و مادری که نذر کرده اند دختر یا پسر خود را به عقد شخص خاصی درآورند این نذر مورد اشکال است. زیرا اجازه خود زن و مرد در ازدواج شرط است. پس شایسته است که پدران و مادران ، ازچنین نذرهایی خودداری کنند. (3)

ــــــــــــــــــــــــــــــ

1 - هدایة الامة الی احکام الائمه ،ج2، ص197 2 - الوسیلة الی نیل الفضیلة، ص373 3 - توضیح المسائل محشی ، ج2، ص.620.

تصمیم های بی اثر

در مواردی تصمیم ها وسفارش ها هیچ اثری ندارد : ۱- کسی که بخواهدخودش یا فرزندش را وقف برای خدمت مسجد یا غیر مسجد کند این وقف باطل است . زیرا وقف در مورد اموال است نه در مورد انسان. (۱) ۲- پدری که وصیت کرده فرزندش شغل خاصی را انتخاب نماید یا با شخص خاصی ازدواج نماید . این گونه وصیت ها باطل است زیرانمی شود با وصیت کردن در زندگی دیگری دخالت کرد وبرای دیگران تعیین تکلیف نمود. (۲) ۳- پدر و مادری که نذر کرده اند دختر یا پسر خود را به عقد شخص خاصی درآورند این نذر مورد اشکال است. زیرا اجازه خود زن و مرد در ازدواج شرط است. پس شایسته است که پدران و مادران ، ازچنین نذرهایی خودداری کنند. (۳)

ــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ - هدایة الامة الی احکام الائمه ،ج۲، ص۱۹۷. ۲ - الوسیلة الی نیل الفضیلة، ص.۳۷۳. ۳ - توضیح المسائل محشی ، ج۲، ص۶۲۰.

امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر بر پدر و مادر در محیط منزل واجب است ، علتش این است که پدر و مادر در محیط منزل تأثیر گذار هستند. در مورد مدیران مسأله به همین صورت است یعنی بر مدیران در محیط کاری امر به معروف و نهی از منکر واجب است زیرا آنها در محیط کاری تأثیر گذارند. بنابراین واجب بودن امر به معروف و نهی از منکر دائر مدار تأثیر گذاری و عدم آن است. یعنی هر کس در هر محیطی تأثیر گذار است بر او امر به معروف و نهی از منکر واجب است آن چنان که نماز و روزه واجب است. (۱) و هر کس در هر محیطی که تأثیر گذاری ندارد امر به معروف ونهی از منکر بر او واجب نیست. اگرتذکرلسانی مکرر، باحالت خاص یا حالت جمعی اثردارد ، باید امربه معروف مکررو با آن حالت و یا به صورت جمعی انجام دهند.

ــــــــــــــــــــــــــــ

۱ - توضیح المسائل محشی ، ج۲، ص۷۶۷.

تصرف در مال مردم

در مواردی تصرف در مال دیگران احتیاج به کسب اجازه و رضایت مالک ندارد: ۱. کسی در حال هلاکت است و نجات او بستگی به تصرف در ملک دیگران دارد مثل این که شخص در حال غرق شدن و ما می توانیم آن شخص را نجات دهیم اینجا برای نجات غریق لازم نیست از صاحب ملک و استخر اجازه بگیریم. ۲. اگر ظالمی شخصی را مجبور کند به تصرف مال مردم به نحوی که برای آن شخص خطر وجود داشته باشد. (۱) ۳. شخصی که مدیون است و دین خود را نمی دهد حاکم شرع (مجتهد جامع الشرایط) مدیون را مجبور می کند که ملکش (مقصود از ملک خانه مسکونی که مدیون در آن می نشیند نیست) را بفروشد و طلب طلبکاران را بدهد. (۲) ۴. شخصی که احتکار کرده حاکم شرع او را مجبور می کند اجناسش را به قیمت عادلانه بفروشد گر چه فروشنده ناراضی باشد. (۳)

ــــــــــــــــــــــــــــ

۱ - مهذب الاحکام ،ج۲۱،ص۳۶۶. ۲ - حاشیة کتاب المکاسب،ج۳، ص۲۷۱ ۳ - المبسوط فی فقه الامامیة ، ج۲،ص۱۹۵.

مواردی که ترک روزه قضا وکفاره ندارد

در مواردی کسی که روزه ماه رمضان را نگرفته نه قضا دارد و نه کفاره: ۱. دیوانه ای که عاقل شود. بعد از عاقل شدن لازم نیست آن روزه هایی را که نگرفته قضا کند. ۲. کافری که مسلمان شود البته به شرط این که تازه مسلمان باشد، نه این که مرتد. زیرا مرتد اگر مسلمان شود نماز و روزه های زمان ارتدادش را باید قضا کند. ۳. کسی که به سبب مرض یا حیض یا نفاس روزه نگرفته و قبل از تمام شدن ماه رمضان و یا بلافاصله بعد از ماه رمضان از دنیا رفت اینجا هم لازم نیست از طرف او روزه بگیریم. (۱) تذکر: در حج هم مسأله همین است یعنی کسی که مستطیع شد ودراولین سال استطاعت برای حج ثبت نام کرد و هنوز در نوبت بود که مرد لازم نیست از طرف او نائب بگیریم و حج برایش بجا آوریم . زیرا مردن او کشف از عدم استطاعتش می کند. (۲)

ـــــــــــــــــــــــــــ

۱ - توضیح المسائل امامخمینی(ره) ص۲۵۷. ۲ -مناسک محشی ،ص۵۶.

معنی فرزند

۱- وقتی می گوییم نفقه فرزند بر پدر واجب است مقصود فقط فرزندی نیست که با پدر و مادر زندگی می کند بلکه حتی اگر به حد بلوغ رسیده و یا جدای از پدر و مارد زندگی می کند و فقیر است (خرج سالش را ندارد و کسب و کاری هم ندارد که بتواند بتدریج مخارج خود را فراهم کند) باز نفقه او بر پدر واجب است. ۲- وقتی می گوییم اگر پدر و مادر به فرزندشان دستور دهند که در نماز جماعت شرکت کند (به نحوی که از شرکت نکردن فرزندشان در نماز جماعت ناراحت هستند) بر فرزند شرکت در نماز جماعت واجب است مقصود ما تنها فرزندی نیست که در کنار پدر و مادر زندگی می کند بلکه حتی اگر بزرگسال است و جدای از پدر و مادر زندگی می کند باز شرکت در نماز جماعت براو واجب است. ۳- عقوق والدین (به خشم آوردن پدر و مادر) حرام است واین حکم شامل هر فرزندی می شود. ۴- وقتی می گوییم اگر پدر و مادر از مسافرت فرزندشان ناراحت و عصبانی هستند فرزند باید نماز ظهرو عصر و عشاء را کامل (چهاررکعتی) بخواند باز مقصود هر فرزندی است. (۱)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱. تمام موارد فوق به علت اطلاق کلام فقهاء است چرا که فرزند را مقید به مورد خاصی نکرده اند .

عبادات حرام

قنوت

شیر دادن به نوه

دو نکته

باغداری

قرض

نمازهای مستحبی

ذبح حیوانات

اخلاص در عبادت

حقوق زنان

پوشش مو در مورد بانوان

حرم امامان معصوم(ع)

ترک واجب و انجام مستحب

قربانی

نماز در تنگی وقت

احکام فرش

مواردی که نباید اذان و اقامه بگوییم

واردات از کشورهای کفر

پرستاری

تکبیر در نماز

فرزند دیگران

فرق های فرزند رضاعی و نسبی

ابریشم

رو به قبله بودن

اقسام وضو

پرداخت خرجی

روزه مستحبی

تبعیت قضا از ادا

مقدمه گلشن احکام جلد ۱

انگشتر