پرسش و پاسخ:پرسش های اجرایی: تفاوت بین نسخهها
(←چرا امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا نميشود؟) |
|||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
=====چرا امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا نميشود؟ ===== | =====چرا امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا نميشود؟ ===== | ||
| + | |||
| + | پاسخ :برخي علتهايي كه موجب شده امروزه اين فريضة مهم در جامعه و كشور ما به خوبي اجراء نشود عبارتند از: | ||
| + | |||
| + | الف) عدم آگاهي بعضي از آمرين به معروف و ناهين از منكر از قوانين اين مسأله (قوانين شرعي و حكومتي): | ||
| + | |||
| + | يكي از عواملي كه باعث شده اين فريضه به خوبي اجراء نشود اينست كه، بعضي از آمرين به معروف و ناهين از منكر به علت عدم آگاهي از قوانين امر به معروف و نهي از منكر، هم خود و هم ديگران را دچار مشكل ميكنند و هم تأثير عمل امر به معروف و نهي از منكر را از بين ميبرند و موجب بدبيني افراد جامعه به دين و اين فريضة مهم ميگردند و موجب ميشوند كه مردم احساس كنند كه جامعهاي كه هر انساني امر به معروف و نهي از منكر را انجام ميدهد، آن هم بدون اطلاع از قوانين، جامعهای خودسر و بدون قانون و ضابطه است. | ||
| + | |||
| + | از طرفي خود آمرين و ناهين هم به علت عدم آگاهي از قوانين مورد برخورد و بيتوجهي مسئولين امر قرار ميگيرند، و احساس ناراحتي و نااميدي ميكنند و به نوعي در عمل به اين فريضة بسيار مهم در مواقع صحيح و درست هم سُست ميشوند. لذا بايد آمرين و ناهين، آموزشهاي لازم و كاربردي را در اين زمينه ببيند و مدیران جامعه هم دورههای ویژه خود را بگذرانند. | ||
| + | |||
| + | ب) عدم آگاهي آحاد مردم از اهميت اين فريضه: | ||
| + | |||
| + | امر به معروف و نهي از منكر از مهمترين فرائض ميباشد و در حقيقت ميتوان گفت كه قوام ساير فرائض به اقامة اين مربوط است. اعتقاد به اين مسئله از ضروريات دين است و طبق فتواي امام خميني و ساير فقهاء، انكار امر به معروف و نهي از منكر با التفات و التزام به لوازم آن، سبب خروج از دين و كفر ميباشد. | ||
| + | |||
| + | دين مقدس اسلام اهميت اين فريضه را بيان كرده و تأكيد بسياري بر آن در قرآن و احاديث امامان شيعه شده است. | ||
| + | |||
| + | قال الله تعالي«وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛۱ و بايد كه باشند از شما جمعي كه بخوانند بسوي خوبي و امر كنند بخوبي و نهي كنند از منكر و ايشانند رستگاران». | ||
| + | |||
| + | پيامبر اسلام فرمودند: «إنَّ الله عزوجل ليبغض المؤمن الضعيف الذي لادين له، فقيل و ما المؤمن الضعيف الذي لا دين له؟ قال: الذي لاينهي عن المنكر؛ همانند خداوند عزوجل هر آينه دشمن میدارد مؤمن ضعيفي را كه دين ندارد. پس سؤال شد مؤمن ضعيفي كه دين ندارد كيست؟ پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: آن كسي كه نهي از منكر نميكند۲. | ||
| + | |||
| + | در اين باره احاديث بسياري داريم. وقتي ما به تاريخ نگاه ميكنيم قيام امام حسين(ع) در جهت اقامة امر به معروف و نهي از منكر بوده است. و حسين بن علي (ع) شهيد راه اقامة امر به معروف است. اين مسئله اهميت ويژهاي دارد در حالي كه آحاد افراد جامعه از اين اهميت آگاهي ندارند، و شايد اگر بدانند انجام صحيح فريضه امر به معروف و نهي از منكر چه بركات و منافعی دارد بيتوجه به اين مسئله نباشند. اهل علم و فضيلت، دلسوزان، مسئولين و غيره در جهت آگاهي بخشي به مردم باید بیشتر تلاش كنند، تا مردم توجه پيدا كرده و امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا شود. | ||
| + | |||
| + | البته لازم به ذکر است که برخی اهمیت فریضه را دریافتهاند ولی به سبب خجالت و ترس از ضرر، وارد اجرای این فریضه نمیشوند. | ||
| + | |||
| + | ج) عدم حمايت قانوني از آمران و ناهيان: | ||
| + | |||
| + | يكي از مشكلات بر سر راه آمران به معروف، عدم حمايت قانوني از آنها ميباشد. بدين معنا كه، اگر امر به معروف در راستاي ايفاي وظيفه امر به معروف و نهي از منكر با مشكل و مسئلهاي روبرو شد، قوانين حمايتي كاملي از اين جهت نداريم. و شايد بعضي از ارگانهاي ذي ربط حمايت قانوني لازم را از آنها به عمل نياورند و لذا كساني كه ميخواهند در اين راه قدم بردارند از مشكلات و مسائلي كه ممكن است پاپيچ آنها بشود، ميترسند و از ثبات قدم لازم در اين راه برخوردار نميباشند. | ||
| + | |||
| + | د) عدم پايبندي برخي مسئولان نسبت به اين فريضه: | ||
| + | |||
| + | يكي از عواملي كه ميتواند نقش مؤثري در راستاي عمل به دو فريضه داشته باشد، پايبندي خود مسئولان به اين فريضه بسيار مهم است. هرگاه سخن از امر به معروف و نهي از منكر به ميان ميآيد، ذهنها فقط متوجه تار موي زنان و شيوة پوشش زنان و جوانان در جامعه و امثال آن ميشود. كه البته توجه و حساس بودن به اين مسائل هم خوب است. امّا مسائل مهمتري وجود دارد كه هرگاه آن مسائل درست شود. مسائل پايينتر آنها نيز، امكان درست شدنش بيشتر است. | ||
| + | |||
| + | هـ) عدم احساس مسئوليت همگاني نسبت به اين فريضه: | ||
| + | |||
| + | متأسفانه در مسئله امر به معروف و نهي از منكر بعضيها فكر ميكنند اجراي امر بمعروف و نهي از منكر بر عهدة نهادهاي حكومتي يا بر عهدة قشر خاصي است. در حالي كه اين مطلب درست نيست و طبق روايات رسيده از ائمه معصومين -صلوات الله عليهم اجمعين- همة مردم در مقابل هم ديگر مسئول هستند. طبق فرمايش پيامبر اکرم: كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته؛ يعني تمام مردم در مقام آنچه كه هستند بايد پاسخگو باشند و مردم در مقابل يكديگر مسئول هستند. لذا بايد تمام افراد اقامة امر به معروف و نهي از منكر كنند و اگر گناهكار ببيند مورد اعتراض همة مردم واقع شده از عمل خود دست برميدارد. | ||
| + | |||
| + | و) اهل عمل نبودن بعضي از آمران به معروف و ناهيان از منكر: | ||
| + | |||
| + | اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ ميفرمايند: كسي بايد امر به معروف و نهي از منكر بنمايد كه داراي سه خصلت باشد: | ||
| + | |||
| + | ۱. به آنچه كه امر ميكند، عالم بوده و آگاهي كامل از آن داشته باشد. | ||
| + | |||
| + | ۲. خود مرتكب عملي نشود كه مردم را از آن باز ميدارد. | ||
| + | |||
| + | ۳. در آنچه كه امر يا نهي ميكند عدالت را رعايت نمايد و در اينكار رفق و مدارا را از نظر دور ندارد.۳ | ||
| + | |||
| + | يكي از بهترين شيوههاي امر به معروف و نهي از منكر، رفتار عملي خود افراد آمر و ناهي است. وقتي شخصي در يك مورد امر و نهي ميكند ولي در مورد ديگر خود مرتكب خلاف ميشود، ديگران را نسبت به خود فقط بدبين و بياعتماد نميكند، بلكه نسبت به همه بدبين و بي اعتماد ميكنند. | ||
| + | |||
| + | ز) عدم برخورد مناسب بعضي از آمران و ناهيان: | ||
| + | |||
| + | در انجام اين عمل و فريضه شخص آمر و ناهي بايد آگاهي از احكام و قوانين داشته باشد و پايبند به قوانين و احكام باشد و در اجراي حدود و قوانين پا را فراتر از محدودة مشخص شده نگذارد. | ||
| + | |||
| + | ما در اجراي اين فريضه باید عدالت و مدارا را از نظر دور نداريم و شرايط و مراتب امر بمعروف و نهي از منكر را اجراء كنيم و تا ميتوانيم از خشونت پرهيز كنيم. | ||
| + | |||
| + | ح) عدم آگاهي از هدف امر به معروف و نهي از منكر: | ||
| + | |||
| + | دين اسلام به فريضه امر به معروف و نهي از منكر كه موجب بقاء دين و استحكام جامعه اسلامي ميشود، با ظرافت خاصي نگاه ميكند و هدف از انجام اين فريضه را اِعمال قدرت و يا خشونت و سختگيري بر جامعه نميداند. اين فريضه يك فريضة آگاهي بخشي و دلسوزي براي تك تك افراد جامعه است. فريضه ای كه بر روش منطقي و فرهنگي مبتني است. چون هيچگاه نميتوان با زور، اصلاحي پايدار و اساسي و ماندگار در جامعه بوجود آورده و اگر زمينة اصلاح و قبول سخن درست در جامعه وجود نداشته باشد، كار بجایي نخواهد رسيد. | ||
| + | |||
| + | ط) مانع تراشي برخي دستهاي پنهان و آشكار: | ||
| + | |||
| + | عدهاي در جامعه اعم از برخي مسئولين و غير مسئولين وجود دارند كه تمام تلاش و كوشش خود را بر آن دارند كه اين فريضه را به علل مختلف تعطيل كنند و يا به حداقل برسانند. در واقع آنها وجود اين فريضه را در جامعه، مانعي براي رسيدن به اهداف و منافع دنيائي خود ميدانند و لذا به شيوههاي عوام پسند و يا جلوههاي منطقي و دلسوزانه و غيره به دنبال مانع تراشي هستند. چون آنها ميدانند اگر بخواهند نان حرام، فساد و فحشاء زد و بند و غيره در جامعه وجود داشته باشد و آنها به منافع خود برسند نبايد امر به معروف و نهي از منكر وجود داشته باشد. لذا آنها در مقام قانون گذاری، اجراء، قضاوت و غيره در صدد جلوگيري از اقامة اين فريضه مهم بر ميآيند. | ||
| + | |||
| + | پانوشت: | ||
| + | |||
| + | ۱ آل عمران/۱۰۴. | ||
| + | ۲ امام خميني، تحريرالوسيله، قم، مؤسسة دارالعلم، چاپ دوم، ج ۱، ص ۴۶۳. | ||
| + | ۳ وسائل الشيعه، ج ۱۱، كتاب امر به معروف و نهي از منكر، باب اشتراط الوجوب بالعلم بالمعروف و المنكر، ص۴۰۰. | ||
| + | پایگاه اطلاع رسانی حوزه | ||
| + | |||
===== به چه صورت نهی از منکر کنیم؟ یعنی اگر کسی منکری را مرتکب میشود بهتر است که مثلاً از او سوال کنیم که چرا این را میکنی و یا بگوییم که این کار را نکن، حرام است و ... ؟===== | ===== به چه صورت نهی از منکر کنیم؟ یعنی اگر کسی منکری را مرتکب میشود بهتر است که مثلاً از او سوال کنیم که چرا این را میکنی و یا بگوییم که این کار را نکن، حرام است و ... ؟===== | ||
===== من به اسلام و حجاب و پوشش اعتقاد دارم ولی همسرم در این مورد کمی بیتوجه است. خواهش میکنم مرا برای آگاهی دادن به وی راهنمایی کامل کنید.===== | ===== من به اسلام و حجاب و پوشش اعتقاد دارم ولی همسرم در این مورد کمی بیتوجه است. خواهش میکنم مرا برای آگاهی دادن به وی راهنمایی کامل کنید.===== | ||
نسخهٔ ۲۹ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۱۴
محتویات
- ۱ چرا امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا نميشود؟
- ۲ به چه صورت نهی از منکر کنیم؟ یعنی اگر کسی منکری را مرتکب میشود بهتر است که مثلاً از او سوال کنیم که چرا این را میکنی و یا بگوییم که این کار را نکن، حرام است و ... ؟
- ۳ من به اسلام و حجاب و پوشش اعتقاد دارم ولی همسرم در این مورد کمی بیتوجه است. خواهش میکنم مرا برای آگاهی دادن به وی راهنمایی کامل کنید.
- ۴ رفتار ما با افراد فاسق و فاجر عضو خانواده و بستگان که با آنها معاشرت میکنیم، چگونه باید باشد؟
- ۵ راههای درمان بد زبانی چیست؟
- ۶ کسی نماز اول وقت را همیشه میخواند اما با زبان و رفتارش موجب آزار و اذیت دیگری میشود باید با این فرد چگونه رفتار کنیم؟ اعمال وی نیز آگاهانه و با قصد انجام میشود البته چندین بار ایشان را نهی از منکر کردهام.
- ۷ چرا در کشور ما امروز با برخی منکرات برخورد نمیشود؟
- ۸ اگر حکومت اسلامی به این تکلیف خود عمل نکرد، چه میشود؟
- ۹ رفتار با اهل سنت چگونه رفتار کنیم؟
- ۱۰ بهترين شيوه برخورد با منكرات چيست؟
- ۱۱ آیا در این زمان و هنوز هم باید امر به معروف و نهی از منکر کرد؟ چگونه؟
- ۱۲ در شرایط امروز چطور میتوانیم امر به معروف و نهی از منکر کنیم؟ (مثلاً در موضوع بدحجابی)
- ۱۳ آیا در مقوله امر به معروف و نهی از منکر، تذکر لسانی وظیفه هر مسلمانی هست؟ مثلا من بدحجابی را که دیدم نهی از منکر کنم شاید از دین زده شود یا رویش بازتر شود و ...
- ۱۴ وظيفه در مورد افرادي که با وضع غيرقابل قبولي در دانشگاه رفت و آمد ميکنند (مخصوصا خواهران) چيست؟ آيا ميتوان امر به معروف و نهي از منکر کرد يا خير؟
- ۱۵ وظيفه من به عنوان يک دانشجوي مذهبي در امور امر به معروف و نهي از منکر در دانشگاه چگونه است؟
- ۱۶ با توجه به وجوب فريضه امر به معروف و نهي از منکر، اگر بخواهيم يک دختري را که از لحاظ حجاب وضع درستي ندارد را امر به معروف و نهي از منکر کنيم با توجه به اين که ممکن است ديگران اين عمل انسان را چيز ديگري تلقي کرده و برداشت نادرستي از انسان داشته باشند چگونه بايد عمل کنيم؟
- ۱۷ اگر مادرم اسراف کند و دوستم با حجاب بد بيرون بيايد، پدرم خمس ندهد و در تاکسي ترانه بگذارند من حق دارم امر به معروف کنم و نهي از منکر در حالي که خودم هم از گناه دور نيستم!؟
- ۱۸ بسيار علاقه مندم كه طعم شيرين طاعت و بندگي خدا و معارف الهي راكه به فضل خدا تا حدودي به من چشانده شده است و حقانيت آنها را درك كردهام به ساير دوستان و هم سن و سالهاي خودم تذكر دهم لازمه حركت در مسير الي الله تقيد به احكام شرعي و در اولين قدم آن داشتن مرجع تقليد است اما در بحث با ديگران و به تعبيري كار فرهنگي انجام دادن ،طرف مقابل بحث به رفتار و كردار برخي حاملان فرهنگ اسلام(برخي روحانيون) بحث را منحرف ميكنند و اساسا به دليل عملكرد بعضيها ديگر حرف اسلام و قرآن و اهل بيت را هم نميشنوند و به نوعي همه حرفهايي را كه در كتب معارف مدرسه هم خواندهايم تكذيب ميكند و ميگويد اينها(روحانيون) به ما دروغ گفتهاند. در شرايط فعلي وظيفه ما در قالب امر به معروف و نهي از منكر چيست؟
- ۱۹ آقاي ايکس در يک خانواده ۵ نفره زندگي ميکند او متوجه ميشود که برادرش رفت و آمدهاي مشکوکي دارد و با افراد بينماز و صاحب گناهان کبيره دوست است آقاي ايکس متوجه ميشود که برادرش در استعمال مواد مخدر، تماشاي فيلمهاي مستهجن و غيره با آنها شرکت دارد او بعد از اينکه با زبان امر به معروف و نهي از منکر ميکند و سود نميبخشد تصميم ميگيرد با برادرش سخن نگويد اين کار ممکن است سالها طول بکشد آيا از نظر اسلام چنين رفتاري پسنديده است. آيا به عنوان امر به معروف و نهي از منکر پذيرفته ميشود؟
- ۲۰ در مورد ترك امر به معروف و نهي از منكر از طرف خودم نگرانم ولي بيشتر اوقات كه آن را ترك ميكنم به دليل اين است كه نميدانم چگونه موضوع را مطرح كنم كه وضع طرف مقابل بدتر نشود؟
- ۲۱ در زمينهي امر به معروف و نهي از منكر در جامعه بسيار مشكل دارم با انكه شرايط آن را ميدانم وقتي با شرايطي مواجه ميشوم كه احتمال تاثير ميدهم (زيرا دليلي نميبينم كه تاثير نداشته باشد)يك حس بسيار بدي به من دست ميدهد با خود كمي ور ميروم چيزي به من ميگويد برو و چيزي مخالفت ميكند. تشويش فكري بدي ميگيرم از خودم نا اميد ميگردم. نميدانم كه آيا اين تشويش هم جزو مفسده محسوب ميشود يا خير. البته در انتها وظيفهام را انجام ميدهم و احساس ميكنم كه راحت شدم. اما درك ميكنم كه نيروي زيادي را هدر دادهام. اين حالت طوري شده كه من حتي قبل از سوار شدن به تاكسي حالت دلهره به من دست ميدهد و مرا بسيار اذيت ميكند. شيرهايي كه چكه ميكند توجهم را جلب ميكند و مرا وا ميدارد به مسول مغازه با آن حالت دلهره كه گفتم تذكر دهم. يا خيلي به چراغهاي روشن توجه ميكنم و مرا وا ميدارد به مسول مغازه با آن حالت دلهره كه گفتم تذكر دهم. لطفا مرا در مورد اين مشكل كمك كنيد و آيا اين تشويش فكري خود مفسدهاي هست يا خير؟
- ۲۲ آخرين سخن ما با كسى كه دين را نمی پذيرد، چيست؟
- ۲۳ چگونه مردم را به كارهاى نيك دعوت كنيم؟
- ۲۴ آنجايى كه امر به معروف و نهى از منكر اثر نمىكند، وظيفه چيست؟
- ۲۵ يكى از دوستانم در خواندن نماز كوتاهى مىكند، چگونه با وى رفتار كنم؟
- ۲۶ اگر كسى با جنس مخالف رابطه دارد چگونه مىتوان او را راهنمايى نمود؟
- ۲۷ اگر برای مسئولین به طور قطعی ثابت شود که بعضی از کارمندان ادارات در خواندن نماز کوتاهی کرده یا اصلاً نماز نمیخوانند و نصیحت و راهنمایی هم تأثیری نداشته باشد، در برابر اینگونه افراد چه وظیفهای دارند؟
- ۲۸ بهترين شيوه ي برخورد با منكرات چيست؟
- ۲۹ لطفاً بفرماييد آيا در زمينه ي فرهنگي، اقدام انقلابي را صلاح مي دانيد؟ به عبارت ديگر، در زمينه ي فسق و فجور، آيا برخورد فيزيكي را در مواردي كه مسؤولان كوتاه آمده و به وظيفه ي خود عمل نمي كنند، صلاح مي دانيد؟
- ۳۰ یک دختر در مقابل جوانان نامحرمی که در حال انجام گناه هستند چگونه باید برخورد کند؟ آنان كه از نيت من خبر ندارند مي ترسم كه گناه باشد پس سكوت مي كنم. وظیفه چیست؟
- ۳۱ در مورد افرادي كه به مسائل ديني معتقد هستند ولي در مسأله موسيقي محدوديتي براي خود قائل نمي شوند چه بايد كرد؟
- ۳۲ نحوه رفتار با جواني كه نوارترانه گوش مي دهد، چيست ؟
- ۳۳ چرا امر به معروف و نهي از منكر در كشور ما اجرا نمي شود؟
- ۳۴ برخي نوارهاي خوانندگان طاغوت را گوش مي كند و مي گويند اشعار حافظ ومولوي است آيا اشكال ندارد چگونه اينها را نهي از منكر كنيم؟
- ۳۵ وظيفه من در مورد افراد بد حجاب چيست؟
- ۳۶ روش برخورد با فردي كه رعايت مسائل اخلاقي و دینی را نمي كند چيست؟
- ۳۷ چرا در اين مملكت كسي مسئول نهي از منكر نيست؟ اگر هست پس اين همه گناه و منكرات براي چه؟
- ۳۸ لزوم امر به معروف و نهي از منكر براي كارهاي مستحب و مكروه هم هست يا خير؟
- ۳۹ از امربه معروف و نهي از منكر كردن واهمه دارم، چه كنم؟
- ۴۰ برای تحقق این دو فریضه بزرگ الهی چه باید كرد؟
- ۴۱ وظایف حوزه های علمیّه نسبت به دو فریضه بزرگ چیست؟
- ۴۲ وظایف آموزش و پرورش در برابر این دو فریضه چیست؟
- ۴۳ جایگاه رهبری با این دو فریضه بزرگ چه نسبتی دارد؟
- ۴۴ شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی (قوه مقننه) نسبت به این دو فریضه چه وظایفی دارند؟
- ۴۵ وظایف دولت و مدیران نظام اسلامی نسبت به معروف و منکر چیست؟
- ۴۶ وظایف نهادهای پژوهشی در این قلمرو چیست؟
- ۴۷ وظایف افراد و تشکل ها در این میدان چیست؟
- ۴۸ وظایف صدا و سیما نسبت به این دو فریضه چیست؟
- ۴۹ وظایف مطبوعات در این میدان چیست؟
- ۵۰ وظایف شهرداریها در این میدان چیست؟
- ۵۱ وظایف قوه قضائیه در این قلمرو چیست؟
- ۵۲ وظایف اولیه و مستقیم ستاد احیای دو فریضه چیست؟
- ۵۳ ساختار مورد نیاز در زمینه اجرای این دو فریضه كدام است؟
- ۵۴ وظایف «پژوهشکدة امر به معروف» و نهی از منكر چیست؟
- ۵۵ مركز آموزش امر به معروف چه وظایفی به عهده دارد ؟
- ۵۶ مركز اطلاع رسانی و خبرگزاری امر به معروف چه وظایفی بر عهده دارد؟
- ۵۷ اقدامات و مراحل اجرای دو فریضه در نظام اداری چیست؟
- ۵۸ ابزار و روشهای ممکن برای ابلاغ امر و نهی در شرایط كنونی جامعه چیست؟
- ۵۹ واحدها و فعالیت های مرتبط با ستاد احیای امر به معروف كدامند؟
- ۶۰ درباره دو فریضه چه کارهای نرمافزاری ضرورت دارد؟
- ۶۱ اولویت های کاری ستاد احیای امر به معروف چیست؟
- ۶۲ پیام های امر به معروف و نهی از منکر از چه راههایی بهتر به جامعه منتقل می شود؟
- ۶۳ فعالیت های اجتماعی مؤثر در كاهش منكرات چیست؟
- ۶۴ چه پیشنهادهایی برای پژوهشكده امر به معروف دارید؟
- ۶۵ فعالیتهای سخت افزاری لازم در جهت معروف گرایی و منكرستیزی کدامند؟
- ۶۶ وظایف والدین در قبال فرزندان برای اقامه معروف و مصونیت از منکر چیست؟
- ۶۷ برگزاری کلاسهای تخصصی امر به معروف برای چه کسانی ضرورت و یا اولویت دارد؟
- ۶۸ آیا ادغام شوراهای امر به معروف و پیشگیری از جرم به مصلحت کشور نیست؟
- ۶۹ چه ساختار و چه نهادهایی برای اقامه دو فریضه ضرورت دارد؟ مردمی؟ دولتی؟ فرادولتی؟
- ۷۰ وظیفه نظام اسلامی درباره دو فریضه چیست؟
- ۷۱ آیا میتوان چند ساختار موازی برای اجرای دو فریضه در نظر گرفت؟
- ۷۲ آیا پیشگیری از منکرات و اقامه معروفها از وظایف نمایندگیهای رهبری در برخی نهادها، مثل دانشگاهها، صدا و سیما و ... است؟
- ۷۳ اقدامات عملی و مقدور (۱. فردی ۲. گروهی ۳. دولتی) در زمینه ی احیای معروف و محو منکر چیست؟
- ۷۴ مراتب اجرای دو فریضه چیست؟
- ۷۵ اگر در شرايطي امر به معروف زباني جواب ندهد و برخي از نيروهاي انتظامي هم کوتاهي کنند تکليف چيست؟
- ۷۶ آيا ميشود براي از بين بردن منکري، به جاي تذکر زباني، کار تربيتي درازمدت کرد؟ در صورت تزاحم اين دو روش، کداميک مقدم است؟
- ۷۷ از منظر شما نواقص و کاستیهای قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان چیست؟
- ۷۸ این قانون و نیز دستورالعمل نسبت به حوزه پژوهش چه نگاهی داشته وجایگاه آن را چگونه توصیف کرده؟
- ۷۹ آیا این قانون به ویژه گزینش ضابطین آن از بسیج و سپاه امر به معروف و نهی را حکومتی نمی کند تبعات آن چه خواهد بود؟
- ۸۰ دربخش پژوهشی امر به معروف و نهی منکر را بیشتر در کدام طبقه از حرام واجب مستحب و مکروه دیده اید و چه اقداماتی داشته اید؟
- ۸۱ درحوزه برخورد با توریست ها و مسافران خارجی و نظارت بر کالاهای وارداتی خارجی آیا نکته ای در این قانون وجود دارد شما چه تدابیری اندیشیده اید؟
- ۸۲ پژوهشکده امر به معروف در حوزه های فضای مجازی چه اقداماتی داشته و دارد؟
- ۸۳ لطفا از اقدامات دیگری که تاکنون داشته اید سخن بگویید؟ و به چه میزان از اندیشههای امام و علما خاصه مراجع بهره گرفتهاید؟
- ۸۴ با توجه به شئون قضائی و انتظامی که برای آمران و ضابطین وجود دارد برای جلوگیری از سوء استفاده و آگاه کردن به احکام و آراء دین چه اقداماتی در جهت آموزش آمران و ناهیان داشته و دارید؟
- ۸۵ به چه میزان از اندیشه امام و علما خاصه مراجع عظام بهره گرفته اید؟
چرا امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا نميشود؟
پاسخ :برخي علتهايي كه موجب شده امروزه اين فريضة مهم در جامعه و كشور ما به خوبي اجراء نشود عبارتند از:
الف) عدم آگاهي بعضي از آمرين به معروف و ناهين از منكر از قوانين اين مسأله (قوانين شرعي و حكومتي):
يكي از عواملي كه باعث شده اين فريضه به خوبي اجراء نشود اينست كه، بعضي از آمرين به معروف و ناهين از منكر به علت عدم آگاهي از قوانين امر به معروف و نهي از منكر، هم خود و هم ديگران را دچار مشكل ميكنند و هم تأثير عمل امر به معروف و نهي از منكر را از بين ميبرند و موجب بدبيني افراد جامعه به دين و اين فريضة مهم ميگردند و موجب ميشوند كه مردم احساس كنند كه جامعهاي كه هر انساني امر به معروف و نهي از منكر را انجام ميدهد، آن هم بدون اطلاع از قوانين، جامعهای خودسر و بدون قانون و ضابطه است.
از طرفي خود آمرين و ناهين هم به علت عدم آگاهي از قوانين مورد برخورد و بيتوجهي مسئولين امر قرار ميگيرند، و احساس ناراحتي و نااميدي ميكنند و به نوعي در عمل به اين فريضة بسيار مهم در مواقع صحيح و درست هم سُست ميشوند. لذا بايد آمرين و ناهين، آموزشهاي لازم و كاربردي را در اين زمينه ببيند و مدیران جامعه هم دورههای ویژه خود را بگذرانند.
ب) عدم آگاهي آحاد مردم از اهميت اين فريضه:
امر به معروف و نهي از منكر از مهمترين فرائض ميباشد و در حقيقت ميتوان گفت كه قوام ساير فرائض به اقامة اين مربوط است. اعتقاد به اين مسئله از ضروريات دين است و طبق فتواي امام خميني و ساير فقهاء، انكار امر به معروف و نهي از منكر با التفات و التزام به لوازم آن، سبب خروج از دين و كفر ميباشد.
دين مقدس اسلام اهميت اين فريضه را بيان كرده و تأكيد بسياري بر آن در قرآن و احاديث امامان شيعه شده است.
قال الله تعالي«وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛۱ و بايد كه باشند از شما جمعي كه بخوانند بسوي خوبي و امر كنند بخوبي و نهي كنند از منكر و ايشانند رستگاران».
پيامبر اسلام فرمودند: «إنَّ الله عزوجل ليبغض المؤمن الضعيف الذي لادين له، فقيل و ما المؤمن الضعيف الذي لا دين له؟ قال: الذي لاينهي عن المنكر؛ همانند خداوند عزوجل هر آينه دشمن میدارد مؤمن ضعيفي را كه دين ندارد. پس سؤال شد مؤمن ضعيفي كه دين ندارد كيست؟ پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: آن كسي كه نهي از منكر نميكند۲.
در اين باره احاديث بسياري داريم. وقتي ما به تاريخ نگاه ميكنيم قيام امام حسين(ع) در جهت اقامة امر به معروف و نهي از منكر بوده است. و حسين بن علي (ع) شهيد راه اقامة امر به معروف است. اين مسئله اهميت ويژهاي دارد در حالي كه آحاد افراد جامعه از اين اهميت آگاهي ندارند، و شايد اگر بدانند انجام صحيح فريضه امر به معروف و نهي از منكر چه بركات و منافعی دارد بيتوجه به اين مسئله نباشند. اهل علم و فضيلت، دلسوزان، مسئولين و غيره در جهت آگاهي بخشي به مردم باید بیشتر تلاش كنند، تا مردم توجه پيدا كرده و امر به معروف و نهي از منكر به خوبي اجرا شود.
البته لازم به ذکر است که برخی اهمیت فریضه را دریافتهاند ولی به سبب خجالت و ترس از ضرر، وارد اجرای این فریضه نمیشوند.
ج) عدم حمايت قانوني از آمران و ناهيان:
يكي از مشكلات بر سر راه آمران به معروف، عدم حمايت قانوني از آنها ميباشد. بدين معنا كه، اگر امر به معروف در راستاي ايفاي وظيفه امر به معروف و نهي از منكر با مشكل و مسئلهاي روبرو شد، قوانين حمايتي كاملي از اين جهت نداريم. و شايد بعضي از ارگانهاي ذي ربط حمايت قانوني لازم را از آنها به عمل نياورند و لذا كساني كه ميخواهند در اين راه قدم بردارند از مشكلات و مسائلي كه ممكن است پاپيچ آنها بشود، ميترسند و از ثبات قدم لازم در اين راه برخوردار نميباشند.
د) عدم پايبندي برخي مسئولان نسبت به اين فريضه:
يكي از عواملي كه ميتواند نقش مؤثري در راستاي عمل به دو فريضه داشته باشد، پايبندي خود مسئولان به اين فريضه بسيار مهم است. هرگاه سخن از امر به معروف و نهي از منكر به ميان ميآيد، ذهنها فقط متوجه تار موي زنان و شيوة پوشش زنان و جوانان در جامعه و امثال آن ميشود. كه البته توجه و حساس بودن به اين مسائل هم خوب است. امّا مسائل مهمتري وجود دارد كه هرگاه آن مسائل درست شود. مسائل پايينتر آنها نيز، امكان درست شدنش بيشتر است.
هـ) عدم احساس مسئوليت همگاني نسبت به اين فريضه:
متأسفانه در مسئله امر به معروف و نهي از منكر بعضيها فكر ميكنند اجراي امر بمعروف و نهي از منكر بر عهدة نهادهاي حكومتي يا بر عهدة قشر خاصي است. در حالي كه اين مطلب درست نيست و طبق روايات رسيده از ائمه معصومين -صلوات الله عليهم اجمعين- همة مردم در مقابل هم ديگر مسئول هستند. طبق فرمايش پيامبر اکرم: كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته؛ يعني تمام مردم در مقام آنچه كه هستند بايد پاسخگو باشند و مردم در مقابل يكديگر مسئول هستند. لذا بايد تمام افراد اقامة امر به معروف و نهي از منكر كنند و اگر گناهكار ببيند مورد اعتراض همة مردم واقع شده از عمل خود دست برميدارد.
و) اهل عمل نبودن بعضي از آمران به معروف و ناهيان از منكر:
اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ ميفرمايند: كسي بايد امر به معروف و نهي از منكر بنمايد كه داراي سه خصلت باشد:
۱. به آنچه كه امر ميكند، عالم بوده و آگاهي كامل از آن داشته باشد.
۲. خود مرتكب عملي نشود كه مردم را از آن باز ميدارد.
۳. در آنچه كه امر يا نهي ميكند عدالت را رعايت نمايد و در اينكار رفق و مدارا را از نظر دور ندارد.۳
يكي از بهترين شيوههاي امر به معروف و نهي از منكر، رفتار عملي خود افراد آمر و ناهي است. وقتي شخصي در يك مورد امر و نهي ميكند ولي در مورد ديگر خود مرتكب خلاف ميشود، ديگران را نسبت به خود فقط بدبين و بياعتماد نميكند، بلكه نسبت به همه بدبين و بي اعتماد ميكنند.
ز) عدم برخورد مناسب بعضي از آمران و ناهيان:
در انجام اين عمل و فريضه شخص آمر و ناهي بايد آگاهي از احكام و قوانين داشته باشد و پايبند به قوانين و احكام باشد و در اجراي حدود و قوانين پا را فراتر از محدودة مشخص شده نگذارد.
ما در اجراي اين فريضه باید عدالت و مدارا را از نظر دور نداريم و شرايط و مراتب امر بمعروف و نهي از منكر را اجراء كنيم و تا ميتوانيم از خشونت پرهيز كنيم.
ح) عدم آگاهي از هدف امر به معروف و نهي از منكر:
دين اسلام به فريضه امر به معروف و نهي از منكر كه موجب بقاء دين و استحكام جامعه اسلامي ميشود، با ظرافت خاصي نگاه ميكند و هدف از انجام اين فريضه را اِعمال قدرت و يا خشونت و سختگيري بر جامعه نميداند. اين فريضه يك فريضة آگاهي بخشي و دلسوزي براي تك تك افراد جامعه است. فريضه ای كه بر روش منطقي و فرهنگي مبتني است. چون هيچگاه نميتوان با زور، اصلاحي پايدار و اساسي و ماندگار در جامعه بوجود آورده و اگر زمينة اصلاح و قبول سخن درست در جامعه وجود نداشته باشد، كار بجایي نخواهد رسيد.
ط) مانع تراشي برخي دستهاي پنهان و آشكار:
عدهاي در جامعه اعم از برخي مسئولين و غير مسئولين وجود دارند كه تمام تلاش و كوشش خود را بر آن دارند كه اين فريضه را به علل مختلف تعطيل كنند و يا به حداقل برسانند. در واقع آنها وجود اين فريضه را در جامعه، مانعي براي رسيدن به اهداف و منافع دنيائي خود ميدانند و لذا به شيوههاي عوام پسند و يا جلوههاي منطقي و دلسوزانه و غيره به دنبال مانع تراشي هستند. چون آنها ميدانند اگر بخواهند نان حرام، فساد و فحشاء زد و بند و غيره در جامعه وجود داشته باشد و آنها به منافع خود برسند نبايد امر به معروف و نهي از منكر وجود داشته باشد. لذا آنها در مقام قانون گذاری، اجراء، قضاوت و غيره در صدد جلوگيري از اقامة اين فريضه مهم بر ميآيند.
پانوشت:
۱ آل عمران/۱۰۴. ۲ امام خميني، تحريرالوسيله، قم، مؤسسة دارالعلم، چاپ دوم، ج ۱، ص ۴۶۳. ۳ وسائل الشيعه، ج ۱۱، كتاب امر به معروف و نهي از منكر، باب اشتراط الوجوب بالعلم بالمعروف و المنكر، ص۴۰۰. پایگاه اطلاع رسانی حوزه







