فریادگر حق: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۳۱

مقدمه

فَرَضَ اللَّهُ . . . الأمرَ بِالمَعُروفِ مَصلَحَهً لِلعامَّهِ ^[۱]
حضرت فاطمه (علیهاالسلام) فرمود: خدادوند امر به معروف را برای مصلحت جامعه و عامه مردم واجب کرده است .
آرام اما با متانت و وقار از خانه در آمد، زنان بنی هاشم گرد وجودش را گرفتند و به سوی مسجد روان شدند. مسجد غلغله بود. مهاجرین و انصار از هم پیشی می گرفتند، انگار جمعیت می خواست دیوارهای مسجد را هم بشکند. تنها پاره تن رسول خدا در میان زنان بنی هاشم به مسجد رسید و در پس پرده ای که به دستور او آویخه بودند قرار گرفت . نفس‌ها در سینه‌ها حبس شده بود و یادگار رسول خدا نیز ساکت و خاموش ‍ایستاده بود، سکوتی که یک دنیا حرف در آن بود.
فاطمه علیه السلام به اجتماع مردم می آمد و از حقایق سیاسی و اجتماعی مردم دفاع می کرد و همه این آمدنها در باشکوه‌ترین جلوه حیا، عفاف ، وقار و متانت انجام می گرفت . رفتار و گفتار او و همه معصومان گواه این واقعیت دینی است که امر به معروف و نهی از منکر بر بانوان نیز واجب است .
البته امر به معروف و نهی از منکر « واجب کفایی » است. یعنی اگر گروهی به قدر کافی به این کار همت گمارند از عهده دیگران برداشته می شود.
بنابراین بهتر است بانوان در مواردی که مردان به تنهایی از عهده این واجب الهی برنمی آیند و یا مواردی که در مورد بانوان است ، اقدام کنند و بکوشند که در انجام این واجب الهی خود مرتکب گناهان دیگر نشوند.

معروف و منکر

در فرهنگ دینی به تمامی واجبات و مستحبات « معروف » و به تمامی مکرهات و محرمات « منکر » گفته می شود. بنابراین امر کردن افراد جامعه به کارهای واجب و مستحب « امر به معروف » و بازداشتن آنها از کارهای حرام و مکروه « نهی از منکر » نامیده می شود.
البته تنها درباره واجبات و محرمات ما موظفیم امر به معروف و نهی از منکر کنیم . معروف‌ها مانند:
نماز - روزه - رعایت حجاب - اجرای عدالت - و احترام به والدین .
منکرها مانند: حرام خوری - ظلم و ستم - جلوگیری در برابر نامحرم - چشم چرانی - قمار بازی - اذیت و آزار والدین - دزدی - ارتکاب قتل و ریختن آبروی مومن .

جلوگیری از گناه در جامعه

پیشگیری از بروز گناهان علنی در جامعه ، از راه قوانین و مجازاتها به تنهایی کارساز نیست . حضور مامور در گوشه و کنار جامعه و نظارت همیشگی ناممکن است ، بهترین راه مقابله و پیشگیری ، ایجاد انگیزه عمومی بر این کار است . ابتکار اسلام در زمینه پیشگیری و مقابله با گناهان اجتماعی ، از طریق نظارت مردمی « امر به معروف و نهی از منکر)) نام دارد. اهمیت امر به معروف و نهی از منکر تا آنجاست که پیامبر خدا افراد یک جامعه را به سرنشینان یک کشتی تشبیه نموده است که اگر یکی از آنها گوشه ای از کشتی را سوراخ کند، نه تنها به خود بلکه به دیگران نیز آسیب می رساند و همگان باید از کار او جلوگیری کنند.

واکنش های نخستین

اگر گناهی در جامعه رخ دهد باید قبل از برخورد با گناهکار از آلوده شدن خود جلوگیری کنیم در این بار به چند دستور ایمنی اشاره می کنیم :
۱. به مجلس گناه نرویم .
۲. در مورد انجام گناه از هیچ کس (حتی از پدر و مادر) اطاعت نکنیم .
۳. رضایت قلبی از عمل بدکاران ، نداشته باشیم .
۴. دوستی قلبی خود را از آنان قطع کنیم .
پس از مراقبت از خود، با سغه صدر و صبر و حوصله با انگیزه اعتلای دین به امر به معروف و نهی از منکر مبادرت ورزیم .

شرایط امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر در مورد مستحبات و مکروهات ، واجب نیست بلکه در مورد بلکه در مورد واجبات و محرمات واجب است و آن ، در صورتی است که شرایط زیر محقق باشد:
۱. ابتدا معروف (واجب ) و منکر (حرام ) را بشناسیم .
۲. اقدام ما بی نتیجه نباشد، لااقل احتمال تاثیر بدهیم .
۳. گنهکار در صدد ادامه و تکرار آن کار باشد.
۴. اقدام ما ضرر جانی ، آبرویی یا مالی قابل توجه برای خودمان یا نزدیکان یا یاران و همراهانمان و یا سایر مومنان نداشته باشد؛ مگر آنکه مساله ، خطیر و حساس باشد.^[۲]

فرهنگ امر و نهی

وا داشتن دیگری به کاری یا باز داشتن او از کاری ، ذوق ، سلیقه ، هنر و ابتکار می طلبد.
این لطافت روحی ، ملایمت و نرمی و در عین حال صلابت و کوتاه نیامدن ماست که می تواند ما را به هدف مقدس مان نزدیک کند بنابراین توجه به نکته های زیر کارساز است :
۱. به جای تحقیر و توهین ، ترغیب و تحسین کنیم .
۲. برای جلوگیری از منکر، خود دچار منکر نشویم .
۳. به جای پرخاش و عیب جویی ، مهر و رافت به خرج دهیم .
۴. مصلحت طرف را نادیده نگیریم .
۵. از خود خواهی و خود ستایی بپرهیزیم .
۶. تنها خشنودی خدا را در نظر داشته باشیم .
۷. خود را منزه از گناه و برتر از گناهکار نبینیم .
۸. این را بدانیم که چه بسا گناهکار دارای صفات و اعمال نیک بسیاری نیز باشد.
۹. در صورت نیاز، امر به معروف و نهی از منکر را تکرار کنیم .^[۳]

مراحل امر به معروف و نهی از منکر

حجابش خدا پسند نیست ، در برابر نامحرم جلوه گری و خود نمایی می کند، زینت و آرایش خود را از نامحرم ، نمی پوشد و یا نسبت به نماز کاهلی می کند، حلال و حرام را رعایت نمی کند، و یا مبتلا به گناهان دیگری است .
گناهکار را باید امر به معروف و نهی از منکر کرد اما از آن مهمتر این است که کار ما منظم و منطقی باشد و مراحل زیر را یکی پس از دیگری اجرا کنیم :
۱. در مرحله نخست با گناهکار به گونه ای برخورد می کنیم که بفهمد این طرز برخورد ما تنها به خاطر گناه اوست . مثلا از او چهره برگردانیم و یا با چهره گرفته و بر افروخته با او مواجه شویم و یا رفت و آمد خود را با او قطع کنیم .
۲. اگر از رفتارهای ما متاثر نشد به گفتار رو می آوریم و با زبان او را امر و نهی می کنیم و البته با نرمی و رعایت ادب و احترام اما با قاطعیت و صلابت .
۳. مرحله بعد را به عهده ماموران قضایی و انتظامی می گذاریم تا در جامعه هرج و مرج نشود.^[۴]

دفاع همگانی

وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِیَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ یُذْکَرُ فِیهَا اسْمُ اللَّهِ کَثِیرًا وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ.^[۵]
اگر خدا بعضی از مردم را به وسیله بعضی دیگر دفع نمی کرد، صومعه‌ها و کلیساها و کنیسه‌ها و مساجدی که نام خدا در آنها بسیار برده می شود، سخت ویران می شد، و قطعا خدا به کسی که (دین) او را یاری می کند، یاری می دهد، چرا که خداوند سخت نیرومند و شکست ناپذیر است .
دشمنان اسلام شب و روز نقشه می کشند که نور اسلام را خاموش کنند ولی خداوند نور اسلام را عالم گیر خواهد کرد و این با دفاع و مبارزه مسلمانان واقعی محقق خواهد شد.
بنابراین اگر دشمن به کشور اسلامی ما هجوم آورد بر همه افراد مملکت ، چه مرد و چه زن ، چه بزرگ و چه کوچک واجب است دفاع کنند.
اگر دیروز دشمن به خاک اسلامی کشور اسلامی ما حمله کرده بود ما شجاعانه او را عقب راندیم ، امروز به شکل پیچیده تری به مرزهای ایمان و عقیده ما حمله کرده است .
ترویج فساد و ابتذال و صوق دادن پسران و دختران به بی بندوباری اخلاقی از بارزترین نشانه های حمله دشمن است .
ردپای دشمن را فیلم های مستحجن ، عکسها، و برنامه های مبتذل بیابیم ؛ دشمنی که می کوشد با برداشتن مرزهای حیا و عفاف ، دختران و بانوان را به زشت‌ترین شکل ، به صحنه اجتماع بکشاند و تمام حیثیت و شرافت یک زن و دختر ایرانی را به غارت ببرد. پس برای دفاع آماده باشیم و فریب خودباختگی فرهنگ غرب را نخوریم .

برگرفته از: راه سبز (احکام ویژه دختران دوره دبیرستان ) تهیه و تنظیم: ستاد اقامه نماز - وزارت آموزش و پرورش

منبع

ghadeer.org

پانویس