بالاتر از جهاد: تفاوت بین نسخهها
(اصلاح ارقام، اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی) |
|||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
<div class="head1"> بالاتر از جهاد </div> | <div class="head1"> بالاتر از جهاد </div> | ||
| + | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
«ولتکن منکم امة یدعون الی الخیر یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون<ref>سوره آل عمرن، آیه ۱۱۰.</ref>؛ «و باید از میان شما گروهی [مردم را] به نیکی دعوت کنند و به کار شایسته وادارند و از زشتی باز دارند و آنان همان رستگارانند.» کنتم خیر أمة اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تَنهون عن المنکر تومنون بالله...<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۰۴.</ref>؛ شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدیدار شدهاید: به کار پسندیده فرمان میدهید و از کار ناپسند باز میدارید و به خدا ایمان دارید...».<br/> | «ولتکن منکم امة یدعون الی الخیر یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون<ref>سوره آل عمرن، آیه ۱۱۰.</ref>؛ «و باید از میان شما گروهی [مردم را] به نیکی دعوت کنند و به کار شایسته وادارند و از زشتی باز دارند و آنان همان رستگارانند.» کنتم خیر أمة اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تَنهون عن المنکر تومنون بالله...<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۰۴.</ref>؛ شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدیدار شدهاید: به کار پسندیده فرمان میدهید و از کار ناپسند باز میدارید و به خدا ایمان دارید...».<br/> | ||
| سطر ۵: | سطر ۶: | ||
امام باقر (ع) میفرماید: «امر به معروف و [[نهی از منکر]] دو فریضه بزرگ الهی است که دیگر فرایض به عدد آنها برپا میشوند و به وسیله این دو: راهها امن، کسب و کار مردم حلال، حقوق افراد تأمین، زمینها آباد، انتقام از دشمن گرفته و کارها به سامان میشود».<ref>وسائل الشیعه، ج ۱۱، باب [[امر به معروف]] و نهی از منکر، حدیث ۶.</ref> | امام باقر (ع) میفرماید: «امر به معروف و [[نهی از منکر]] دو فریضه بزرگ الهی است که دیگر فرایض به عدد آنها برپا میشوند و به وسیله این دو: راهها امن، کسب و کار مردم حلال، حقوق افراد تأمین، زمینها آباد، انتقام از دشمن گرفته و کارها به سامان میشود».<ref>وسائل الشیعه، ج ۱۱، باب [[امر به معروف]] و نهی از منکر، حدیث ۶.</ref> | ||
مردی خدمت پیامبر (ص) آمد ـ در حالی که آن حضرت بر منبر نشسته بود ـ پرسید:<br/> | مردی خدمت پیامبر (ص) آمد ـ در حالی که آن حضرت بر منبر نشسته بود ـ پرسید:<br/> | ||
| − | «بهترین مردم کیست؟» | + | «بهترین مردم کیست؟»<br/> |
پیامبر فرمود: « آن کس که از همه بیش تر [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] کند و از همه پرهیزگارتر باشد و در راه خشنودی خداوند گام بردارد».<ref>مجمع البیان، ج ۲، ذیل آیه.</ref> | پیامبر فرمود: « آن کس که از همه بیش تر [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] کند و از همه پرهیزگارتر باشد و در راه خشنودی خداوند گام بردارد».<ref>مجمع البیان، ج ۲، ذیل آیه.</ref> | ||
بی شک یکی از کارهایی که قرآن و امامان معصوم برای آن اهمیت فراوان قایل شدهاند، مسأله «امر به معروف و نهی از منکر» است. در کتب روایی نیز بخشی به نام «امر به معروف و نهی از منکر» اختصاص یافته است که نشان دهنده اهمیت موضوع است.<br/> | بی شک یکی از کارهایی که قرآن و امامان معصوم برای آن اهمیت فراوان قایل شدهاند، مسأله «امر به معروف و نهی از منکر» است. در کتب روایی نیز بخشی به نام «امر به معروف و نهی از منکر» اختصاص یافته است که نشان دهنده اهمیت موضوع است.<br/> | ||
جامعه شناسان، اجتماعی بودن انسان را یکی از امور وجدانی و طبیعی او دانستهاند و انسان را «بالطبع» اجتماعی میدانند. از این روی میگویند: هر «ضرر فردی» نیز به شکلی به «ضرر اجتماعی» برمی گردد و متوجّه جامعه میشود.<br/> | جامعه شناسان، اجتماعی بودن انسان را یکی از امور وجدانی و طبیعی او دانستهاند و انسان را «بالطبع» اجتماعی میدانند. از این روی میگویند: هر «ضرر فردی» نیز به شکلی به «ضرر اجتماعی» برمی گردد و متوجّه جامعه میشود.<br/> | ||
| + | |||
== مراحل امر به معروف == | == مراحل امر به معروف == | ||
از آیات و روایات نیز استفاده میشود که [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] دو مرحله دارد:<br/> | از آیات و روایات نیز استفاده میشود که [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] دو مرحله دارد:<br/> | ||
| سطر ۱۸: | سطر ۲۰: | ||
حکومت دینی باید گروهی را متشکل از افراد آگاه و مطمئن و با تجربه انتخاب کند تا این مهم را انجام دهند؛ ولی آنچه مهم است این است که این امر از طرف خود مردم و همگانی باشد تا تأثیر بیش تری داشته باشد. احزاب، اصناف و انجمنها کانونهایی هستند که میتوانند به صورت گروهی و متشکّل این مهمّ را انجام دهند و در جاهایی که از دست اشخاص به تنهایی کاری برنمی آید، [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] کنند.<br/> | حکومت دینی باید گروهی را متشکل از افراد آگاه و مطمئن و با تجربه انتخاب کند تا این مهم را انجام دهند؛ ولی آنچه مهم است این است که این امر از طرف خود مردم و همگانی باشد تا تأثیر بیش تری داشته باشد. احزاب، اصناف و انجمنها کانونهایی هستند که میتوانند به صورت گروهی و متشکّل این مهمّ را انجام دهند و در جاهایی که از دست اشخاص به تنهایی کاری برنمی آید، [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] کنند.<br/> | ||
حضرت علی (ع) میفرماید: «تمام کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا در برابر [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] چون آب دهان است در برابر دریای پهناور».<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۷۴.</ref> | حضرت علی (ع) میفرماید: «تمام کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا در برابر [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] چون آب دهان است در برابر دریای پهناور».<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۷۴.</ref> | ||
| + | |||
== درسها و عبرتها == | == درسها و عبرتها == | ||
| − | ۱. انجام این مهمّ به عهده تک تک افراد جامعه و حکومت است؛ | + | ۱. انجام این مهمّ به عهده تک تک افراد جامعه و حکومت است؛<br/> |
| − | ۲. [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] نباید بهانهای برای دخالت در زندگی افراد قرار گیرد؛ | + | ۲. [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] نباید بهانهای برای دخالت در زندگی افراد قرار گیرد؛<br/> |
| − | ۳. افراد متّقی و پرهیزگار این مهم را بیش تر از افراد دیگر انجام میدهند؛ | + | ۳. افراد متّقی و پرهیزگار این مهم را بیش تر از افراد دیگر انجام میدهند؛<br/> |
| − | ۴. [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] به قدرت و آگاهی فرد بستگی دارد؛ | + | ۴. [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] به قدرت و آگاهی فرد بستگی دارد؛<br/> |
۵. [[امر به معروف]] برای جلوگیری از منکر و هدایت فرد است؛ پس نباید خود به منکر تبدیل شود و با لحن و زبانی نامناسب و حسّاسیت برانگیز، ظهور کند.<br/> | ۵. [[امر به معروف]] برای جلوگیری از منکر و هدایت فرد است؛ پس نباید خود به منکر تبدیل شود و با لحن و زبانی نامناسب و حسّاسیت برانگیز، ظهور کند.<br/> | ||
| سطر ۲۸: | سطر ۳۱: | ||
{{پانویس|colwidth=30em|۲}} | {{پانویس|colwidth=30em|۲}} | ||
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/5248/5276/48667/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت: ۹۵/۰۳/۲۴ </span></div> | <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/5248/5276/48667/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت: ۹۵/۰۳/۲۴ </span></div> | ||
| − | + | <div class="hold"> | |
| − | [[ | + | <div class="return">بازگشت به [[مقالات]] </div> |
| + | </div> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۵۲
محتویات
مقدمه
«ولتکن منکم امة یدعون الی الخیر یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون[۱]؛ «و باید از میان شما گروهی [مردم را] به نیکی دعوت کنند و به کار شایسته وادارند و از زشتی باز دارند و آنان همان رستگارانند.» کنتم خیر أمة اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تَنهون عن المنکر تومنون بالله...[۲]؛ شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدیدار شدهاید: به کار پسندیده فرمان میدهید و از کار ناپسند باز میدارید و به خدا ایمان دارید...».
پیامبر اکرم (ص) میفرماید: «کسی که امر به معروف و نهی از منکر کند، جانشین خداوند در زمین و جانشین پیامبر و کتاب او است».[۳]
امام باقر (ع) میفرماید: «امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه بزرگ الهی است که دیگر فرایض به عدد آنها برپا میشوند و به وسیله این دو: راهها امن، کسب و کار مردم حلال، حقوق افراد تأمین، زمینها آباد، انتقام از دشمن گرفته و کارها به سامان میشود».[۴]
مردی خدمت پیامبر (ص) آمد ـ در حالی که آن حضرت بر منبر نشسته بود ـ پرسید:
«بهترین مردم کیست؟»
پیامبر فرمود: « آن کس که از همه بیش تر امر به معروف و نهی از منکر کند و از همه پرهیزگارتر باشد و در راه خشنودی خداوند گام بردارد».[۵]
بی شک یکی از کارهایی که قرآن و امامان معصوم برای آن اهمیت فراوان قایل شدهاند، مسأله «امر به معروف و نهی از منکر» است. در کتب روایی نیز بخشی به نام «امر به معروف و نهی از منکر» اختصاص یافته است که نشان دهنده اهمیت موضوع است.
جامعه شناسان، اجتماعی بودن انسان را یکی از امور وجدانی و طبیعی او دانستهاند و انسان را «بالطبع» اجتماعی میدانند. از این روی میگویند: هر «ضرر فردی» نیز به شکلی به «ضرر اجتماعی» برمی گردد و متوجّه جامعه میشود.
مراحل امر به معروف
از آیات و روایات نیز استفاده میشود که امر به معروف و نهی از منکر دو مرحله دارد:
مرحله فردی
در این مرحله هر فردی با رعایت شرایط و حدودی که در جای دیگر باید از آن سخن گفت، میتواند ناظر به اعمال دیگران باشد و برای حفظ ارزشهای اجتماعی و انسانی، به خطاکاران تذکر دهد. هر شخصی تا آن جا که میداند و آگاهی دارد، باید به دیگر افراد جامعه دربارهٔ کارهای اشتباهشان تذکر دهد و آنان را به کار خوب و معروف ارشاد کند.لازمه زندگی دسته جمعی و حق طبیعی انسانهای دیگر این است که نسبت به جامعه و سرنوشت خویش حساس باشند و احساس مسؤولیت کنند و این با دخالت و تجسس در زندگی خصوصی افراد تفاوت دارد.دربارهٔ آنچه در اجتماع رخ میدهد و ممکن است که دودش به چشم دیگران نیز برود، باید غیرت به خرج داد و نگذاشت که اصول اجتماعی و اخلاقی زیر پا گذاشته شود.
جوانی خدمت پیامبر (ص) آمد و عرض کرد: آیا اجازه میدهید فلان عمل خلاف را انجام دهم؟ اصحاب بر او اعتراض کردند و فریاد زنان،جوان را شماتت کردند. اما پیامبر (ص) به آرامی پرسید: آیا تو خود راضی هستی شخص دیگری آن خیانت و عمل خلاف را نسبت به مادر و خواهر تو انجام دهد؟ جوان برآشفت و به شدّت، پاسخ منفی داد. آن گاه پیامبر (ص) فرمود: مردم نیز نمیپسندند و راضی نیستند که تو چنین کنی. سپس پیامبر (ص) در حق او دعا کرد.
پیامبر علاوه بر نشان دادن ارتباط نزدیک زندگی اجتماعی انسانها، نشان داد که امر به معروف و نهی از منکر مستلزمِ خشونت نیست و نباید نسبت به فرد خاطی تندی کرد؛ بلکه باید او را راهنمایی و ارشاد کرد.
مرحله عمومی و مربوط به حکومت و قوانین جامعه اسلامی
حکومت دینی باید گروهی را متشکل از افراد آگاه و مطمئن و با تجربه انتخاب کند تا این مهم را انجام دهند؛ ولی آنچه مهم است این است که این امر از طرف خود مردم و همگانی باشد تا تأثیر بیش تری داشته باشد. احزاب، اصناف و انجمنها کانونهایی هستند که میتوانند به صورت گروهی و متشکّل این مهمّ را انجام دهند و در جاهایی که از دست اشخاص به تنهایی کاری برنمی آید، امر به معروف و نهی از منکر کنند.
حضرت علی (ع) میفرماید: «تمام کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چون آب دهان است در برابر دریای پهناور».[۶]
درسها و عبرتها
۱. انجام این مهمّ به عهده تک تک افراد جامعه و حکومت است؛
۲. امر به معروف و نهی از منکر نباید بهانهای برای دخالت در زندگی افراد قرار گیرد؛
۳. افراد متّقی و پرهیزگار این مهم را بیش تر از افراد دیگر انجام میدهند؛
۴. امر به معروف و نهی از منکر به قدرت و آگاهی فرد بستگی دارد؛
۵. امر به معروف برای جلوگیری از منکر و هدایت فرد است؛ پس نباید خود به منکر تبدیل شود و با لحن و زبانی نامناسب و حسّاسیت برانگیز، ظهور کند.
