فرهنگ مصادیق:سرانجام خودبینی و خودستایی: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
 
(۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۲: سطر ۲:
  
 
ذات اقدس خداوند خودستایی را وصف گروهی از اسرائیلیها دانسته، می‌فرماید:<br/>
 
ذات اقدس خداوند خودستایی را وصف گروهی از اسرائیلیها دانسته، می‌فرماید:<br/>
«الم تر الی الذین یزکون انفسهم بل الله یزکی من یشاء و لا یظلمون فتیلا»<ref>سوره نساء، آیه 49.</ref><br/>
+
«أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا»<ref>سوره نساء، آیه 49.</ref><br/>
 
آیا نمی‌نگرید کسانی را که خودپسند و مغرورند و خویش را می ستایند!<br/>
 
آیا نمی‌نگرید کسانی را که خودپسند و مغرورند و خویش را می ستایند!<br/>
 
مدح و خودستایی سه حالت دارد: گاهی انسان دروغ می‌گوید و ادعای بی جایی دارد. چنین کسی که در باره او گفته شده:<br/>
 
مدح و خودستایی سه حالت دارد: گاهی انسان دروغ می‌گوید و ادعای بی جایی دارد. چنین کسی که در باره او گفته شده:<br/>
سطر ۸: سطر ۸:
 
افتری» <ref>نهج البلاغه، خطبه 16، بند 8.</ref><br/>
 
افتری» <ref>نهج البلاغه، خطبه 16، بند 8.</ref><br/>
 
گذشته از خودبینی مذموم، سخنش کذب و حرام است؛ اما گاهی سخن و ستایش او کذب نیست؛ یعنی حقیقتا درجه‌ای علمی یا کمالی عملی دارد؛ اما همین عجب و غرور، زشت است. خودستایی به این معنا که من این کمال را دارم، تکبر، غرور، عجب است و مذموم.<br/>
 
گذشته از خودبینی مذموم، سخنش کذب و حرام است؛ اما گاهی سخن و ستایش او کذب نیست؛ یعنی حقیقتا درجه‌ای علمی یا کمالی عملی دارد؛ اما همین عجب و غرور، زشت است. خودستایی به این معنا که من این کمال را دارم، تکبر، غرور، عجب است و مذموم.<br/>
گاهی کسی کمال علمی یا عملی را دارد و ضرورت هم اقتضا می‌کند که خودرا به داشتن آن معرفی کند که ازباب عجب و خودستایی و خودپسندی نیست؛ بلکه از باب اتمام حجت و از باب «اما بنعمه ربک فحدث» <ref>سوره ضحی، آیه 11.</ref><br/>
+
گاهی کسی کمال علمی یا عملی را دارد و ضرورت هم اقتضا می‌کند که خودرا به داشتن آن معرفی کند که ازباب عجب و خودستایی و خودپسندی نیست؛ بلکه از باب اتمام حجت و از باب «وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ» <ref>سوره ضحی، آیه 11.</ref><br/>
 
است، چنانکه امیرالمؤمنین (علیه السلام) گاهی در نامه‌هایی که برای امویان می‌نگارد خود را به عظمت معرفی می‌کند و آنگاه می‌فرماید:<br/>
 
است، چنانکه امیرالمؤمنین (علیه السلام) گاهی در نامه‌هایی که برای امویان می‌نگارد خود را به عظمت معرفی می‌کند و آنگاه می‌فرماید:<br/>
 
«لولا ما نهی الله عنه من تزکیه المرء نفسه لذکر ذاکر فضائل جمه»<ref>نهج البلاغه، نامه 28، بند 10</ref><br/>
 
«لولا ما نهی الله عنه من تزکیه المرء نفسه لذکر ذاکر فضائل جمه»<ref>نهج البلاغه، نامه 28، بند 10</ref><br/>
 
اگر خداوند ازخودستایی نهی نکرده بود، فضایل فراوان خود را برمی شمردم. غرض آن که، اگرانسان توفیق خدمتی یافت و آنگاه آن را به رخ دیگران کشید، عمدا سعی خودراهدر داده است و اگر خدا به ما توفیقی داده، علمی آموخته و عملی اندوخته‌ایم باید معتقد باشیم نعمت الهی است و آن را به خدا نسبت بدهیم نه به خود.<br/>
 
اگر خداوند ازخودستایی نهی نکرده بود، فضایل فراوان خود را برمی شمردم. غرض آن که، اگرانسان توفیق خدمتی یافت و آنگاه آن را به رخ دیگران کشید، عمدا سعی خودراهدر داده است و اگر خدا به ما توفیقی داده، علمی آموخته و عملی اندوخته‌ایم باید معتقد باشیم نعمت الهی است و آن را به خدا نسبت بدهیم نه به خود.<br/>
 
خودستایی، کار اسرائیلیها و برخی از ترسایان است که به دروغ گفتند:<br/>
 
خودستایی، کار اسرائیلیها و برخی از ترسایان است که به دروغ گفتند:<br/>
«نحن ابناء الله و احباؤه» <ref>سوره مائده، آیه 18.</ref><br/>
+
«نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ» <ref>سوره مائده، آیه 18.</ref><br/>
 
یا گفتند:<br/>
 
یا گفتند:<br/>
«لن یدخل الجنه الا من کان هودا او نصاری» <ref>سوره بقره، آیه 111.</ref><br/>
+
«لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى» <ref>سوره بقره، آیه 111.</ref><br/>
 
بهشت مخصوص یهودیها یا ترساهاست که این نیز دروغ است؛ یا گفتند:<br/>
 
بهشت مخصوص یهودیها یا ترساهاست که این نیز دروغ است؛ یا گفتند:<br/>
«لن تمسنا النار الا ایاما معدوده قل اتخذتم عند الله عهدا فلن یخلف الله[۹۹]
+
«لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ» <ref>سوره بقره، آیه 80.</ref><br/>
عهده‌ام تقولون علی الله ما لا تعلمون» <ref>سوره بقره، آیه 80.</ref><br/>
+
 
ما در قیامت، بیش از چند روز معذب نیستیم. خداوند می‌فرماید: آیا شما از خداوند عهد و میثاقی گرفته‌اید؟ این خودستاییها برای چیست؟<br/>
 
ما در قیامت، بیش از چند روز معذب نیستیم. خداوند می‌فرماید: آیا شما از خداوند عهد و میثاقی گرفته‌اید؟ این خودستاییها برای چیست؟<br/>
 
خودبینی و خودستایی، بسیار زشت است و اگر به صورت بیماری واگیرداری درآید و به جامعه ستایی و گروه ستایی تبدیل گردد، بلای عظیمی می‌شود و خطر نژاد پرستی مانند نژاد پرستی اسرائیلیها، را در پی دارد؛ از این رو قرآن و سنت معصومین (علیهم السلام) خودستایی فردی را تحریم و منع کرده‌اند تا به نژاد پرستی منجر نشود.<br/>
 
خودبینی و خودستایی، بسیار زشت است و اگر به صورت بیماری واگیرداری درآید و به جامعه ستایی و گروه ستایی تبدیل گردد، بلای عظیمی می‌شود و خطر نژاد پرستی مانند نژاد پرستی اسرائیلیها، را در پی دارد؛ از این رو قرآن و سنت معصومین (علیهم السلام) خودستایی فردی را تحریم و منع کرده‌اند تا به نژاد پرستی منجر نشود.<br/>
سطر ۲۶: سطر ۲۵:
  
 
<div class="hold">
 
<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[خود ستایی]]</div>
+
<div class="return">بازگشت به [[خود ستایی ]]</div>
 
</div>
 
</div>

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ خرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۱۷

سرانجام خودبینی و خودستایی

ذات اقدس خداوند خودستایی را وصف گروهی از اسرائیلیها دانسته، می‌فرماید:
«أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا»[۱]
آیا نمی‌نگرید کسانی را که خودپسند و مغرورند و خویش را می ستایند!
مدح و خودستایی سه حالت دارد: گاهی انسان دروغ می‌گوید و ادعای بی جایی دارد. چنین کسی که در باره او گفته شده:
«هلک من ادعی و خاب من[۹۸] افتری» [۲]
گذشته از خودبینی مذموم، سخنش کذب و حرام است؛ اما گاهی سخن و ستایش او کذب نیست؛ یعنی حقیقتا درجه‌ای علمی یا کمالی عملی دارد؛ اما همین عجب و غرور، زشت است. خودستایی به این معنا که من این کمال را دارم، تکبر، غرور، عجب است و مذموم.
گاهی کسی کمال علمی یا عملی را دارد و ضرورت هم اقتضا می‌کند که خودرا به داشتن آن معرفی کند که ازباب عجب و خودستایی و خودپسندی نیست؛ بلکه از باب اتمام حجت و از باب «وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ» [۳]
است، چنانکه امیرالمؤمنین (علیه السلام) گاهی در نامه‌هایی که برای امویان می‌نگارد خود را به عظمت معرفی می‌کند و آنگاه می‌فرماید:
«لولا ما نهی الله عنه من تزکیه المرء نفسه لذکر ذاکر فضائل جمه»[۴]
اگر خداوند ازخودستایی نهی نکرده بود، فضایل فراوان خود را برمی شمردم. غرض آن که، اگرانسان توفیق خدمتی یافت و آنگاه آن را به رخ دیگران کشید، عمدا سعی خودراهدر داده است و اگر خدا به ما توفیقی داده، علمی آموخته و عملی اندوخته‌ایم باید معتقد باشیم نعمت الهی است و آن را به خدا نسبت بدهیم نه به خود.
خودستایی، کار اسرائیلیها و برخی از ترسایان است که به دروغ گفتند:
«نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ» [۵]
یا گفتند:
«لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى» [۶]
بهشت مخصوص یهودیها یا ترساهاست که این نیز دروغ است؛ یا گفتند:
«لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ» [۷]
ما در قیامت، بیش از چند روز معذب نیستیم. خداوند می‌فرماید: آیا شما از خداوند عهد و میثاقی گرفته‌اید؟ این خودستاییها برای چیست؟
خودبینی و خودستایی، بسیار زشت است و اگر به صورت بیماری واگیرداری درآید و به جامعه ستایی و گروه ستایی تبدیل گردد، بلای عظیمی می‌شود و خطر نژاد پرستی مانند نژاد پرستی اسرائیلیها، را در پی دارد؛ از این رو قرآن و سنت معصومین (علیهم السلام) خودستایی فردی را تحریم و منع کرده‌اند تا به نژاد پرستی منجر نشود.

پانویس

  1. سوره نساء، آیه 49.
  2. نهج البلاغه، خطبه 16، بند 8.
  3. سوره ضحی، آیه 11.
  4. نهج البلاغه، نامه 28، بند 10
  5. سوره مائده، آیه 18.
  6. سوره بقره، آیه 111.
  7. سوره بقره، آیه 80.
منبع:پایگاه اطلاع رسانی حوزه -تاریخ برداشت : ۹۵/۷/۳
بازگشت به خود ستایی