فرهنگ مصادیق:منظور از صله یا قطع رحم چیست: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۶ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۳۸

سوال

منظور از صله یا قطع رحم چیست؟

پاسخ

رحم معنای عرفی دارد که «خویشاوندان پدری و مادری» است، هر چند با واسطه باشد. به خویشان از طریق اولاد نیز «رحم» می‌گویند. بنابراین پدر ، مادر، پدر و مادر بزرگ‌ها ، برادر‌ها و خواهرها و اولاد آنان و نوه‌ها و دایی و عمه و خاله و عموها و فرزندان و نوه‌ها همه رحم محسوب می‌شوند. امام صادق علیه السلام فرمود: "صله رحم پیوند با تمام خویشاوندان است؛ محرم باشند یا نامحرم، با واسطه باشند یا بی واسطه".
صله رحم یعنی ارتباط دوستی با خویشان ، گرچه با سلام و احوالپرسی و تلفن زدن یا نامه نوشتن. امام صادق علیه السلام فرمود: "صله رحم و نیکی به برادران ایمانی، حساب روز قیامت را آسان می‌کند و انسان را از گناه باز می‌دارد. پس با نزدیکان خود صله کنید و به برادران خود نیکی نمایید، هر چند به سلام کردن باشد".
صله رحم مراتبی دارد: رسیدگی به خویشان، رفت و آمد، کمک مالی یا حفظ آبروی آن‌ها و گاه به صورت برطرف کردن ضرر.
قطع رحم نیز دارای مراتبی است. پس هر عملی که صله رحم بر آن صادق باشد ، به طوری که اگر به جا نیاورد، می‌گویند قطع رحم کرده، آن عمل شرعاً واجب است، مثلا اگر ثروتمندی ، خویشاوند فقیری دارد که نیازمند مخارج ضروری زندگی است ، دادن مال به اندازه‌ای که رفع ضرورت کند و نیازش بر آورده شود، صله رحم است و ندادن آن قطع رحم.
صله و قطع رحم در مورد خویشان غیر مسلمان نیز جاری است. شخصی به حضرت صادق علیه السلام عرض کرد: بستگان من ، دینی غیر دین من دارند. آیا برای ایشان حقّی بر من هست؟ حضرت فرمود: "بلی، حقّ رحم به هیچ وجه ساقط نمی‌شود . اگر بستگانت بر دین تو بودند، دو حق بر تو داشتند: یکی حقّ رحم و دیگری حق هم دینی".