فرهنگ مصادیق:صیغه نذر چگونه ادا می‌شود؟: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۲۱

فرآوری: آمنه اسفندیاری

نذر

انسان کاری را می‌تواند نذر کند که انجام آن برایش ممکن باشد، بنابر این کسی که نمی‌تواند پیاده به کربلا برود، اگر نذر کند که پیاده برود، نذر او صحیح نیست.
در این مقاله در مورد نذر دو سوال را مطرح کرده و به بررسی پاسخ آن می‌پردازیم:

سوال: صیغه نذر چگونه ادا می‌شود؟

صیغه نذر این چنین است: «للّه علیّ هکذا»، و منظور از هکذا آن است که: «آنچه را می‌خواهد که نذر کند بعد از «للّه علیّ» بگوید». مثلاً بگوید: «ان شفی اللّه مریضی فللّه علی صوم یوم»؛ یعنی اگر خداوند مریض مرا شفا بدهد یک روز، روزه بر گردن و عهده من باشد.
گفتنی است؛ لازم نیست صیغه نذر به عربی خوانده شود، بلکه به فارسی هم کفایت می‌کند، پس اگر گفته شود: «چنانچه مریض من خوب شود، برای خدا بر من است که ده تومان به فقیر بدهم یا یک روز روزه بگیرم»، نذر، صحیح است. البته باید «برای خدا» به زبان گفته شود و قصد آن در دل کافی نیست.
سه مسئله از توضیح المسائل آیه الله سیستانی(دام ظله):
مساله ۱۳ظ ۷ ـ هرگاه با خدا عهد کند که اگر به حاجت شرعی خود برسد کاری را انجام دهد، بعد از آنـکه حاجتش برآورده شد، باید آن کار را انجام دهد، و نیز اگربدون آنکه حاجتی را ذکر کند، عهد کند که کاری را انجام دهد، آن عمل بر او واجب می‌شود.
مساله ۱۳ظ ۸ ـ در عهدهم مثل نذر باید صیغه خوانده شود مثلا بگوید باخدا عهد کردم چنین کنم، و لازم نیست کاری را که عهد می‌کند انجام دهد شرعا بهترباشد، بلکه کافی است شرعا از آن نهی نـشـده بـاشد و در نظر عقلا رجحان داشته باشدیا برای آن شخص مصلحتی در بر داشته باشد، و اگر بعد از عهد طوری شد که آن عمل مصلحتی نداشت یا شرعا مرجوح شد، هرچند مکروه شده باشد لازم نیست به آن عمل کند.
مساله ۱۳ظ ۹ ـ اگر کسی به عهد خود عمل نکند، گناه کرده است و باید کفاره بدهد یعنی شصت فقیر را سیر کند، یا دو ماه پی در پی روزه بگیرد، یا یک بنده آزاد کند.
سوال: اگر کسی به هر دلیلی نتواند به نذر و قسم خود وفا کند، حکمش چیست؟
یعنی اگر کسی نذر می‌کند و از بابت آن چیزی می‌خواهد، بعداً متوجه می‌شود که توانایی انجام آن کار را ندارد، حکمش چیست؟ واگر به انجام این کار قسم خورده باشد چطور؟
این سۆال دارای دو فرض است؛ اول آن که از ابتدا قادر به انجام کار نباشد، دوم آن که در زمان نذر قادر به انجام باشد ولی بعد از نذر کردن از انجام آن عاجز شده باشد.
در فرض اول مراجع معظم تقلید فرموده‌اند:
انسان کاری را می‌تواند نذر کند که انجام آن برایش ممکن باشد، بنابر این کسی که نمی‌تواند پیاده به کربلا برود، اگر نذر کند که پیاده برود، نذر او صحیح نیست^[۱].
در فرض دوم فرموده‌اند:
اگر نذری غیر از نذر روزه کرده است باز هم نذرش باطل و چیزی بر او نیست^[۲]. ولی اگر نذر کند که روزه‏ای بگیرد و بدون پیش بینی قبلی از انجام آن عاجز شود، باید آن را قضا کند و اگر ممکن نشد^[۳]. به مقدار یک مدّ طعام به فقیر صدقه بدهد^[۴].
در مورد قسم خوردن هم فرموده‌اند:
قسم خوردن چند شرط دارد... از جمله: عمل کردن به قسم برای او ممکن باشد و اگر موقعی که قسم می‌خورد ممکن باشد و بعد تا آخر وقتی که برای قسم معین کرده عاجز شود یا برایش مشقّت داشته باشد، قسم او از وقتی که عاجز شده به هم می‌خورد^[۵].

فهرست منابع

سایت اسلام کوئیست
پایگاه اطلاع رسانی آیه الله سیستانی(دام ظله)
بخش احکام اسلامی تبیان

پانویس