فرهنگ مصادیق:احادیث - وفاى به عهد: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)
 
(۴ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
<div class="head1">احادیث - وفاى به عهد</div>
+
<div class="head1">احادیث - وفای به عهد</div>
  
احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شده اند.<br/>
+
احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شده‌اند.<br/>
  
حدیث (1) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
 +
 
 +
اَقرَبُکُم غَدا مِنّی فِی المَوقِفِ اَصدَقُکُم لِلحَدیثِ و َاَدَّاکُم لِلاَمانَهِ و َاوفاکُم بِالعَهدِ و َاَحسَنُکُم خُلقا وَ اَقرَبُکُم مِن النّاسِ<ref>امالی(طوسی) ص۲۲۹ - بحارالأنوار(ط-بیروت) ج۷۲، ص۹۴، ح۱۲ </ref>؛<br/>
 +
نزدیک‌ترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاق‌ترین و نزدیک‌ترین شما به مردم است.<br/>
  
اَقرَبُکُم غَدا مِنّى فِى المَوقِفِ اَصدَقُکُم لِلحَدیثِ و َاَدَّاکُم لِلاَمانَهِ و َاوفاکُم بِالعَهدِ و َاَحسَنُکُم خُلقا وَ اَقرَبُکُم مِن النّاسِ؛<br/>
 
نزدیک ترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاق ترین و نزدیک ترین شما به مردم است.<br/>
 
امالی(طوسی) ص229 - بحارالأنوار(ط-بیروت) ج72، ص94، ح12
 
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (2) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
مَن کانَ یُؤمِنُ بِاللّه و َالیَومِ الآخِر فَلیَفِ اِذا وَعَدَ؛<br/>
+
مَن کانَ یُؤمِنُ بِاللّه و َالیَومِ الآخِر فَلیَفِ اِذا وَعَدَ<ref>کافی(ط-الاسلامیه) ج۲، ص۳۶۴، ح2</ref>؛<br/>
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، هرگاه وعده مى دهد باید وفا کند.<br/>
+
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، هرگاه وعده می‌دهد باید وفا کند.<br/>
کافى(ط-الاسلامیه) ج2، ص364، ح2<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (3) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم یَظلِمهُم و َحَدَّثَهُم فَلَم یَکذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم یَخلفهُم فَهُوَ مِمَّن کَمُلَت مُرُوَّتُهُ و َظَهَرَت عَدالَتُهُ و َوَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَ حَرُمَت غیبَتُهُ؛<br/>
+
مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم یَظلِمهُم و َحَدَّثَهُم فَلَم یَکذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم یَخلفهُم فَهُوَ مِمَّن کَمُلَت مُرُوَّتُهُ و َظَهَرَت عَدالَتُهُ و َوَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَ حَرُمَت غیبَتُهُ<ref>عیون اخبار الرضا ج۲ ، ص۳۰ - نهج الفصاحه ص۷۲۵ ، ح۲۷۶۲</ref>؛<br/>
هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید، [[خلف وعده]] ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادرى با او واجب و غیبتش حرام است.<br/>
+
هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید، [[خلف وعده]] ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادری با او واجب و غیبتش حرام است.<br/>
عیون اخبار الرضا ج2 ، ص30 - نهج الفصاحه ص725 ، ح2762
+
 
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (4) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۴) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
ثَلاثٌ لَیسَ لاَحَدِ النّاسِ فیهِ رُخصَهٌ: بِرُّ الوالِدَینِ مُسلِما کانَ اَؤ کافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَو کافِرا وُ الاَمانَهُ اِلى مُسلِمٍ کانَ اَؤ کافِرا؛<br/>
+
ثَلاثٌ لَیسَ لاَحَدِ النّاسِ فیهِ رُخصَهٌ: بِرُّ الوالِدَینِ مُسلِما کانَ اَؤ کافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَو کافِرا وُ الاَمانَهُ اِلی مُسلِمٍ کانَ اَؤ کافِرا<ref>نهج الفصاحه ص۴۱۶ ،ح1264</ref>؛<br/>
سه چیز است که ترک آن براى هیچ کس جایز نیست: نیکى به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفاى به عهد با مسلمان یا کافر و اداى امانت به مسلمان یا کافر.<br/>
+
سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد با مسلمان یا کافر و ادای امانت به مسلمان یا کافر.<br/>
نهج الفصاحه ص416 ،ح1264<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (5) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۵) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهِىَ راجِعَهٌ عَلى صاحِبِها: اَلبَغىُ و َالمَکرُ وَ النَّکثُ؛<br/>
+
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَهٌ عَلی صاحِبِها: اَلبَغیُ و َالمَکرُ وَ النَّکثُ<ref>نهج الفصاحه ص۴۲۲، ح 1281</ref>؛<br/>
سه خصلت است که در هر کس باشد (آثارش) به خود او بر مى گردد: ظلم کردن، فریب دادن و تخلّف از وعده.<br/>
+
سه خصلت است که در هر کس باشد (آثارش) به خود او بر می‌گردد: ظلم کردن، فریب دادن و تخلّف از وعده.<br/>
نهج الفصاحه ص422، ح 1281<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (6) امام على علیه السلام :<br/>
+
حدیث (۶) امام علی علیه السلام :<br/>
لَیسَ مِن فَرائِضِ اللّه شَىءٌ اَلنّاسُ اَشَدُّ عَلَیهِ اجتِماعا مَعَ تَفَرُّقِ اَهوائِهِم وَ تَشَتُّتِ آرائِهِم مِن تَعظیمِ الوَفاءِ بِالعُهودِ؛<br/>
+
لَیسَ مِن فَرائِضِ اللّه شَیءٌ اَلنّاسُ اَشَدُّ عَلَیهِ اجتِماعا مَعَ تَفَرُّقِ اَهوائِهِم وَ تَشَتُّتِ آرائِهِم مِن تَعظیمِ الوَفاءِ بِالعُهودِ<ref>نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه ۵۳ ،ص442</ref>؛<br/>
هیچ یک از فرائض الهى همانند وفاى به عهد نیست که مردم با همه خواسته هاى گوناگون و دیدگاه هاى مختلف، بیشتر بر آن اتّفاق نظر داشته باشند.<br/>
+
هیچ یک از فرائض الهی همانند وفای به عهد نیست که مردم با همه خواسته‌های گوناگون و دیدگاه‌های مختلف، بیشتر بر آن اتّفاق نظر داشته باشند.<br/>
نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه 53 ،ص442<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (7) امام على علیه السلام :<br/>
+
حدیث (۷) امام علی علیه السلام :<br/>
وَ إیّاکَ ... اَن تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَکَ بِخُلفِکَ... الخُلفَ یوجبُ المَقتَ عِندَ اللّه  وَ النّاسِ؛<br/>
+
وَ إیّاکَ ... اَن تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَکَ بِخُلفِکَ... الخُلفَ یوجبُ المَقتَ عِندَ اللّه  وَ النّاسِ<ref>نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه ۵۳ ،ص444</ref>؛<br/>
بپرهیز از [[خلف وعده]] که آن موجب نفرت خدا و مردم از تو مى شود.<br/>
+
بپرهیز از [[خلف وعده]] که آن موجب نفرت خدا و مردم از تو می‌شود.<br/>
نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه 53 ،ص444<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (8) امام على علیه السلام :<br/>
+
حدیث (۸) امام علی علیه السلام :<br/>
لا تَعِدَنَّ عِدَهً لاتَثِقُ مِن نَفسِکَ بِانجازِها؛<br/>
+
لا تَعِدَنَّ عِدَهً لاتَثِقُ مِن نَفسِکَ بِانجازِها<ref>تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص۲۵۳ ، ح5316</ref>؛<br/>
وعده اى نده که از وفاى به آن اطمینان ندارى.<br/>
+
وعده‌ای نده که از وفای به آن اطمینان نداری.<br/>
تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص253 ، ح5316<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (9) امام على علیه السلام :<br/>
+
حدیث (۹) امام علی علیه السلام :<br/>
لا تَعتَمِد عَلى مَوَدَّهِ مَن لا یوفِى بِعَهدِهِ؛<br/>
+
لا تَعتَمِد عَلی مَوَدَّهِ مَن لا یوفِی بِعَهدِهِ<ref>تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص۴۱۸ ، ح9562</ref>؛<br/>
به دوستى که به عهد خود وفا نمى کند اعتماد نکن.<br/>
+
به دوستی که به عهد خود وفا نمی‌کند اعتماد نکن.<br/>
تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص418 ، ح9562<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (10) امام سجّاد علیه السلام :<br/>
+
حدیث (۱۰) امام سجّاد علیه السلام :<br/>
قُلتُ لِعَلِىّ بنِ الحُسَینِ علیه السلام : اَخبِرنى بِجَمیعِ شَرایِعِ الدّینِ قالَ علیه السلام : قَولُ الحَقِّ و َالحُکمُ بِالعَدلِ و َالوَفاءُ بِالعَهدِ؛<br/>
+
قُلتُ لِعَلِیّ بنِ الحُسَینِ علیه السلام: اَخبِرنی بِجَمیعِ شَرایِعِ الدّینِ قالَ علیه السلام : قَولُ الحَقِّ و َالحُکمُ بِالعَدلِ و َالوَفاءُ بِالعَهدِ<ref>خصال ص ۱۱۳ ، ح90</ref>؛<br/>
به امام سجّاد علیه السلام عرض کردم: مرا از تمام دستورهاى دین آگاه کنید امام علیه السلام فرمودند: حقگویى، [[قضاوت]] عادلانه و وفاى به عهد.<br/>
+
به امام سجّاد علیه السلام عرض کردم: مرا از تمام دستورهای دین آگاه کنید امام علیه السلام فرمودند: حقگویی، [[قضاوت]] عادلانه و وفای به عهد.<br/>
خصال ص 113 ، ح90<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (11) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۱۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
اِضمَنوا لى سِتّا مِن اَنفُسِکُم اَضمَن لَکُمُ الجَنَّهَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم و َأوفُوا اِذا وَعَدتُم و َاَدُّوا اِذا ائتُمِنتُم و َاحفَظوا فُروجَکُم و َغُضّوا اَبصارَکُم وَ کُفّوا اَیدیَکُم؛<br/>
+
اِضمَنوا لی سِتّا مِن اَنفُسِکُم اَضمَن لَکُمُ الجَنَّهَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم و َأوفُوا اِذا وَعَدتُم و َاَدُّوا اِذا ائتُمِنتُم و َاحفَظوا فُروجَکُم و َغُضّوا اَبصارَکُم وَ کُفّوا اَیدیَکُم<ref>نهج الفصاحه ص۲۱۶ ، ح 321</ref>؛<br/>
شش چیز را براى من ضمانت کنید تا من بهشت را براى شما ضمانت کنم، راستى در گفتار، وفاى به عهد، بر گرداندن امانت، پاکدامنى، چشم بستن از [[گناه]] و نگه داشتن دست (از غیر حلال).<br/>
+
شش چیز را برای من ضمانت کنید تا من بهشت را برای شما ضمانت کنم، راستی در گفتار، وفای به عهد، بر گرداندن امانت، پاکدامنی، چشم بستن از [[گناه]] و نگه داشتن دست (از غیر حلال).<br/>
نهج الفصاحه ص216 ، ح 321<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (12) امام صادق علیه السلام :<br/>
+
حدیث (۱۲) امام صادق علیه السلام :<br/>
فَهَلُمَّ اَیُّهَا النّاسُ اِلَى التَّعاوُنِ عَلى طاعَهِ اللّه  عَز َّوَ جَلَّ وَ القیامِ بِعَدلِهِ وَ الوَفاءِ بِعَهدِهِ وَ الانصافِ لَهُ فى جَمیعِ حَقِّهِ فَاِنَّهُ لَیسَ العِبادُ اِلى شَى ءٍ اَحوَجَ مِنهُم اِلَى التَّناصُحِ فى ذلِکَ وَ حُسنِ التَّعاوُنِ عَلَیهِ ؛<br/>
+
فَهَلُمَّ اَیُّهَا النّاسُ اِلَی التَّعاوُنِ عَلی طاعَهِ اللّه  عَز َّوَ جَلَّ وَ القیامِ بِعَدلِهِ وَ الوَفاءِ بِعَهدِهِ وَ الانصافِ لَهُ فی جَمیعِ حَقِّهِ فَاِنَّهُ لَیسَ العِبادُ اِلی شَی ءٍ اَحوَجَ مِنهُم اِلَی التَّناصُحِ فی ذلِکَ وَ حُسنِ التَّعاوُنِ عَلَیهِ<ref>کافی(ط-الاسلامیه) ج ۸ ، ص ۳۵۴، ح 550</ref>؛<br/>
اى مردم! بیایید یکدیگر را بر اطاعت خدا یارى کنید و عدالتش را بپادارید و به عهدش (در عبودیت او و ترک طاعت شیطان) وفا کنید و در تمامى حقوق الهى منصفانه رفتار کنید، زیرا که بندگان خدا به چیزى نیازمندتر از این نیستند که در این امور یکدیگر را نصیحت و خوب یارى کنند.<br/>
+
ای مردم! بیایید یکدیگر را بر اطاعت خدا یاری کنید و عدالتش را بپادارید و به عهدش (در عبودیت او و ترک طاعت شیطان) وفا کنید و در تمامی حقوق الهی منصفانه رفتار کنید، زیرا که بندگان خدا به چیزی نیازمندتر از این نیستند که در این امور یکدیگر را نصیحت و خوب یاری کنند.<br/>
کافى(ط-الاسلامیه) ج 8 ، ص 354، ح 550<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (13) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :<br/>
+
حدیث (۱۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :<br/>
اَحِبُّوا الصِّبیانَ وَ ارحَمُوهُم ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُم شَیئا فَفُوا لَهُم ، فَاِنَّهُم لا یَدرونَ اِلاّ اَ نَّـکُم تَرزُقونَهُم ؛<br/>
+
اَحِبُّوا الصِّبیانَ وَ ارحَمُوهُم ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُم شَیئا فَفُوا لَهُم ، فَاِنَّهُم لا یَدرونَ اِلاّ اَ نَّـکُم تَرزُقونَهُم<ref>کافی(ط-الاسلامیه) ج ۶، ص ۴۹، ح 3</ref>؛<br/>
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید ، به آن وفا کنید ، زیرا آنان ، روزى دهنده خود را کسى غیر از شما نمى دانند.<br/>
+
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید ، به آن وفا کنید ، زیرا آنان ، روزی دهنده خود را کسی غیر از شما نمی‌دانند.<br/>
کافى(ط-الاسلامیه) ج 6، ص 49، ح 3<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (14) امام حسن علیه السلام:<br/>
+
حدیث (۱۴) امام حسن علیه السلام:<br/>
المَسؤولُ حُرّ حَتی یَعِد ، وَ مُستَرِقُ المَسئولِ حَتی یَنجَز؛<br/>
+
المَسؤولُ حُرّ حَتی یَعِد ، وَ مُستَرِقُ المَسئولِ حَتی یَنجَز<ref>بحار الانوار(ط-بیروت) ج۷۵، ص113</ref>؛<br/>
انسان تا وعده نداده ، آزاد است . اما وقتی وعده میدهد زیر بار مسؤولیت میرود، و تا به وعده اش عمل نکند رها نخواهد شد.<br/>
+
انسان تا وعده نداده، آزاد است. اما وقتی وعده می‌دهد زیر بار مسؤولیت می‌رود، و تا به وعده اش عمل نکند رها نخواهد شد.<br/>
بحار الانوار(ط-بیروت) ج75، ص113<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (15) امام سجاد علیه ‏السلام :<br/>
+
حدیث (۱۵) امام سجاد علیه السلام :<br/>
خَیرُ مَفاتیحِ الاُمورِ الصِّدقُ وَ خَیرُ خَواتیمِهَا الوَفاءُ؛<br/>
+
خَیرُ مَفاتیحِ الاُمورِ الصِّدقُ وَ خَیرُ خَواتیمِهَا الوَفاءُ<ref>بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵، ص ۱۶۱ - نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ص ۹۳ ،ح21</ref>؛<br/>
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویى و بهترین پایان آنها وفا است.<br/>
+
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویی و بهترین پایان آنها وفا است.<br/>
بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 75، ص 161 - نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ص 93 ،ح21<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (16) رسول خدا صلی الله علیه و آله:<br/>
+
حدیث (۱۶) رسول خدا صلی الله علیه و آله:<br/>
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ اِن صامَ وَ صَلّى وَحَجَّ وَ اعتَمَرَ و َقالَ «اِنّى مُسلِمٌ» مَن اِذا حَدَّثَ کَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذَا ائتُمِنَ خانَ؛<br/>
+
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ اِن صامَ وَ صَلّی وَحَجَّ وَ اعتَمَرَ و َقالَ «اِنّی مُسلِمٌ» مَن اِذا حَدَّثَ کَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذَا ائتُمِنَ خانَ<ref>نهج الفصاحه ص۴۲۲ ، ح 1280</ref>؛<br/>
سه چیز است که در هر کس باشد منافق است اگر چه [[روزه]] دارد و نماز بخواند و [[حج]] و عمره کند و بگوید من مسلمانم، کسى که هنگام سخن گفتن دروغ بگوید و وقتى که وعده دهد تخلف نماید و چون امانت بگیرد، خیانت نماید.<br/>
+
سه چیز است که در هر کس باشد منافق است اگر چه [[روزه]] دارد و نماز بخواند و [[حج]] و عمره کند و بگوید من مسلمانم، کسی که هنگام سخن گفتن دروغ بگوید و وقتی که وعده دهد تخلف نماید و چون امانت بگیرد، خیانت نماید.<br/>
نهج الفصاحه ص422 ، ح 1280<br/>
+
 
<br/>
 
<br/>
حدیث (17) امام صادق(سلام الله علیه):<br/>
+
حدیث (۱۷) امام صادق(سلام الله علیه):<br/>
لا تَعِدَنَّ أخاکَ وَعداً لَیسَ فی یَدِکَ وَفاؤُهُ.<br/>
+
لا تَعِدَنَّ أخاکَ وَعداً لَیسَ فی یَدِکَ وَفاؤُهُ<ref>بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵ ، ص ۲۵۰ - تحف العقول ص367</ref>.<br/>
به برادرت وعده ‏اى مده که وفاى به آن در توان تو نباشد.<br/>
+
به برادرت وعده‌ای مده که وفای به آن در توان تو نباشد.<br/>
بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 75 ، ص 250 - تحف العقول ص367<br/>
+
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.aviny.com/hadis-mozooee/ejtemai/vafaye-be-ahd.aspx سایت جامع فرهنگی مذهبی شهید آوینی] </span></div>
+
== پانویس ==
تاریخ برداشت:94/12/08
+
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
  
 +
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.aviny.com/hadis-mozooee/ejtemai/vafaye-be-ahd.aspx سایت جامع فرهنگی مذهبی شهید آوینی] - تاریخ برداشت:۹۴/۱۲/۰۸ </span></div>
 
<div class="hold">
 
<div class="hold">
 
<div class="return">بازگشت به [[وفای به عهد]] </div>
 
<div class="return">بازگشت به [[وفای به عهد]] </div>
 
</div>
 
</div>

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۴۶

احادیث - وفای به عهد

احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شده‌اند.

حدیث (۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :

اَقرَبُکُم غَدا مِنّی فِی المَوقِفِ اَصدَقُکُم لِلحَدیثِ و َاَدَّاکُم لِلاَمانَهِ و َاوفاکُم بِالعَهدِ و َاَحسَنُکُم خُلقا وَ اَقرَبُکُم مِن النّاسِ[۱]؛
نزدیک‌ترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاق‌ترین و نزدیک‌ترین شما به مردم است.


حدیث (۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
مَن کانَ یُؤمِنُ بِاللّه و َالیَومِ الآخِر فَلیَفِ اِذا وَعَدَ[۲]؛
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، هرگاه وعده می‌دهد باید وفا کند.

حدیث (۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم یَظلِمهُم و َحَدَّثَهُم فَلَم یَکذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم یَخلفهُم فَهُوَ مِمَّن کَمُلَت مُرُوَّتُهُ و َظَهَرَت عَدالَتُهُ و َوَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَ حَرُمَت غیبَتُهُ[۳]؛
هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید، خلف وعده ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادری با او واجب و غیبتش حرام است.


حدیث (۴) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
ثَلاثٌ لَیسَ لاَحَدِ النّاسِ فیهِ رُخصَهٌ: بِرُّ الوالِدَینِ مُسلِما کانَ اَؤ کافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَو کافِرا وُ الاَمانَهُ اِلی مُسلِمٍ کانَ اَؤ کافِرا[۴]؛
سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد با مسلمان یا کافر و ادای امانت به مسلمان یا کافر.

حدیث (۵) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَهٌ عَلی صاحِبِها: اَلبَغیُ و َالمَکرُ وَ النَّکثُ[۵]؛
سه خصلت است که در هر کس باشد (آثارش) به خود او بر می‌گردد: ظلم کردن، فریب دادن و تخلّف از وعده.

حدیث (۶) امام علی علیه السلام :
لَیسَ مِن فَرائِضِ اللّه شَیءٌ اَلنّاسُ اَشَدُّ عَلَیهِ اجتِماعا مَعَ تَفَرُّقِ اَهوائِهِم وَ تَشَتُّتِ آرائِهِم مِن تَعظیمِ الوَفاءِ بِالعُهودِ[۶]؛
هیچ یک از فرائض الهی همانند وفای به عهد نیست که مردم با همه خواسته‌های گوناگون و دیدگاه‌های مختلف، بیشتر بر آن اتّفاق نظر داشته باشند.

حدیث (۷) امام علی علیه السلام :
وَ إیّاکَ ... اَن تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَکَ بِخُلفِکَ... الخُلفَ یوجبُ المَقتَ عِندَ اللّه وَ النّاسِ[۷]؛
بپرهیز از خلف وعده که آن موجب نفرت خدا و مردم از تو می‌شود.

حدیث (۸) امام علی علیه السلام :
لا تَعِدَنَّ عِدَهً لاتَثِقُ مِن نَفسِکَ بِانجازِها[۸]؛
وعده‌ای نده که از وفای به آن اطمینان نداری.

حدیث (۹) امام علی علیه السلام :
لا تَعتَمِد عَلی مَوَدَّهِ مَن لا یوفِی بِعَهدِهِ[۹]؛
به دوستی که به عهد خود وفا نمی‌کند اعتماد نکن.

حدیث (۱۰) امام سجّاد علیه السلام :
قُلتُ لِعَلِیّ بنِ الحُسَینِ علیه السلام: اَخبِرنی بِجَمیعِ شَرایِعِ الدّینِ قالَ علیه السلام : قَولُ الحَقِّ و َالحُکمُ بِالعَدلِ و َالوَفاءُ بِالعَهدِ[۱۰]؛
به امام سجّاد علیه السلام عرض کردم: مرا از تمام دستورهای دین آگاه کنید امام علیه السلام فرمودند: حقگویی، قضاوت عادلانه و وفای به عهد.

حدیث (۱۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اِضمَنوا لی سِتّا مِن اَنفُسِکُم اَضمَن لَکُمُ الجَنَّهَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم و َأوفُوا اِذا وَعَدتُم و َاَدُّوا اِذا ائتُمِنتُم و َاحفَظوا فُروجَکُم و َغُضّوا اَبصارَکُم وَ کُفّوا اَیدیَکُم[۱۱]؛
شش چیز را برای من ضمانت کنید تا من بهشت را برای شما ضمانت کنم، راستی در گفتار، وفای به عهد، بر گرداندن امانت، پاکدامنی، چشم بستن از گناه و نگه داشتن دست (از غیر حلال).

حدیث (۱۲) امام صادق علیه السلام :
فَهَلُمَّ اَیُّهَا النّاسُ اِلَی التَّعاوُنِ عَلی طاعَهِ اللّه عَز َّوَ جَلَّ وَ القیامِ بِعَدلِهِ وَ الوَفاءِ بِعَهدِهِ وَ الانصافِ لَهُ فی جَمیعِ حَقِّهِ فَاِنَّهُ لَیسَ العِبادُ اِلی شَی ءٍ اَحوَجَ مِنهُم اِلَی التَّناصُحِ فی ذلِکَ وَ حُسنِ التَّعاوُنِ عَلَیهِ[۱۲]؛
ای مردم! بیایید یکدیگر را بر اطاعت خدا یاری کنید و عدالتش را بپادارید و به عهدش (در عبودیت او و ترک طاعت شیطان) وفا کنید و در تمامی حقوق الهی منصفانه رفتار کنید، زیرا که بندگان خدا به چیزی نیازمندتر از این نیستند که در این امور یکدیگر را نصیحت و خوب یاری کنند.

حدیث (۱۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَحِبُّوا الصِّبیانَ وَ ارحَمُوهُم ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُم شَیئا فَفُوا لَهُم ، فَاِنَّهُم لا یَدرونَ اِلاّ اَ نَّـکُم تَرزُقونَهُم[۱۳]؛
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید ، به آن وفا کنید ، زیرا آنان ، روزی دهنده خود را کسی غیر از شما نمی‌دانند.

حدیث (۱۴) امام حسن علیه السلام:
المَسؤولُ حُرّ حَتی یَعِد ، وَ مُستَرِقُ المَسئولِ حَتی یَنجَز[۱۴]؛
انسان تا وعده نداده، آزاد است. اما وقتی وعده می‌دهد زیر بار مسؤولیت می‌رود، و تا به وعده اش عمل نکند رها نخواهد شد.

حدیث (۱۵) امام سجاد علیه السلام :
خَیرُ مَفاتیحِ الاُمورِ الصِّدقُ وَ خَیرُ خَواتیمِهَا الوَفاءُ[۱۵]؛
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویی و بهترین پایان آنها وفا است.

حدیث (۱۶) رسول خدا صلی الله علیه و آله:
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ اِن صامَ وَ صَلّی وَحَجَّ وَ اعتَمَرَ و َقالَ «اِنّی مُسلِمٌ» مَن اِذا حَدَّثَ کَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذَا ائتُمِنَ خانَ[۱۶]؛
سه چیز است که در هر کس باشد منافق است اگر چه روزه دارد و نماز بخواند و حج و عمره کند و بگوید من مسلمانم، کسی که هنگام سخن گفتن دروغ بگوید و وقتی که وعده دهد تخلف نماید و چون امانت بگیرد، خیانت نماید.

حدیث (۱۷) امام صادق(سلام الله علیه):
لا تَعِدَنَّ أخاکَ وَعداً لَیسَ فی یَدِکَ وَفاؤُهُ[۱۷].
به برادرت وعده‌ای مده که وفای به آن در توان تو نباشد.


پانویس

  1. امالی(طوسی) ص۲۲۹ - بحارالأنوار(ط-بیروت) ج۷۲، ص۹۴، ح۱۲
  2. کافی(ط-الاسلامیه) ج۲، ص۳۶۴، ح2
  3. عیون اخبار الرضا ج۲ ، ص۳۰ - نهج الفصاحه ص۷۲۵ ، ح۲۷۶۲
  4. نهج الفصاحه ص۴۱۶ ،ح1264
  5. نهج الفصاحه ص۴۲۲، ح 1281
  6. نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه ۵۳ ،ص442
  7. نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه ۵۳ ،ص444
  8. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص۲۵۳ ، ح5316
  9. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص۴۱۸ ، ح9562
  10. خصال ص ۱۱۳ ، ح90
  11. نهج الفصاحه ص۲۱۶ ، ح 321
  12. کافی(ط-الاسلامیه) ج ۸ ، ص ۳۵۴، ح 550
  13. کافی(ط-الاسلامیه) ج ۶، ص ۴۹، ح 3
  14. بحار الانوار(ط-بیروت) ج۷۵، ص113
  15. بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵، ص ۱۶۱ - نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ص ۹۳ ،ح21
  16. نهج الفصاحه ص۴۲۲ ، ح 1280
  17. بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵ ، ص ۲۵۰ - تحف العقول ص367
منبع: سایت جامع فرهنگی مذهبی شهید آوینی - تاریخ برداشت:۹۴/۱۲/۰۸
بازگشت به وفای به عهد