الگو:مقاله پیشنهادی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۰۰

ربا خواری با حیله‌های شرعی

مفهوم حیله شرعی در ربا
«حِیله» از ریشه «حول» و بر وزن فِعله، مصدری است که دلالت بر نوعی تغییر و دگرگونی می‌کند. اگر سال را هم عرب «حول» می گوید به همین اعتبار است؛ زیرا تغییر و دگرگونی به وجود آمده، و سال گذشته تبدیل به سال جدید شده است.
واژه حیله، به معنای چاره است که شخص در تدبیر کارش به آن منتقل می‌شود و آن یک نوع تغیّر و انفصال از حال اوّلی است.
از مجموع کلمات فقها در ابواب مختلف فقه، این تعریف برای حیله استفاده می‌شود:
«الحیله هی حفظ ظواهر قوانین الشّرع و ان کانت روحها غیر موجوده؛ حیله عبارت است از حفظ ظاهر قوانین شرع، اگر چه روح قانون موجود نباشد».
مثلا در حیله‌های ربا چنین است که ظاهر بیع حفظ می‌شود؛ ولی روح ربا حاکم و روح بیع مفقود است. به عنوان مثال، وقتی کسی قصد دارد یک میلیون تومان وام به کسی بدهد و از او سودی بگیرد می‌گوید: «یک میلیون تومان به شما قرض الحسنه می‌دهم؛ ولی این بستۀ یک کیلویی نبات را هم به ۳۰۰ هزار تومان به تو می‌فروشم که سر سال پول آن را به من بدهی»، در این مثال، ظاهر قانون بیع و قرض الحسنه مراعات شده است و ظاهرا ربا صدق نمی‌کند؛ ولی روح قانون بیع حاکم نیست. نتیجه این که حیله در مصطلح فقها، حفظ ظواهر قوانین شرع است؛ اگر چه روح قانون موجود نباشد.
ادامه مطلب