الگو:مقاله پیشنهادی: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
سطر ۱: سطر ۱:
<h2 class="headsrc">تکاثر و ثروت اندوزی</h2>
+
<h2 class="headsrc">ربا خواری با حیله‌های شرعی </h2>
تکاثر در لغت و اصطلاح<br />
+
مفهوم حیله شرعی در ربا<br />
کلمه«تکاثر» از ریشه«کثره» نقیض «قله» ثلاثی مزید و از باب تفاعل است.اساس آن را نوعی حس غلبه جویی بر دیگران، برتری طلبی و زیاده خواهی تشکیل می‌دهد که با توجه به باب تفاعل و معنای آن قابل توجیه است. <br />
+
«حِیله» از ریشه «حول» و بر وزن فِعله، مصدری است که دلالت بر نوعی تغییر و دگرگونی می‌کند. اگر سال را هم عرب «حول» می گوید به همین اعتبار است؛ زیرا تغییر و دگرگونی به وجود آمده، و سال گذشته تبدیل به سال جدید شده است.<br />
علاوه بر آنکه این باب دلالت بر مبالغه نیز دارد. راغب اصفهانی«تکاثر» و «مکاثره» را مترادف هم و به معنای چشم هم چشمی و معارضه کردن در افزونی مال و بزرگی دانسته است. <br />
+
واژه حیله، به معنای چاره است که شخص در تدبیر کارش به آن منتقل می‌شود و آن یک نوع تغیّر و انفصال از حال اوّلی است. <br />
به خود بالیدن و مباهات کردن برای افزونی مال و کثرت فرزندان و به رخ کشیدن فضایل و منقبت‌هایی که دیگران از آن بی بهر ه‌اند، جزء لاینفک از این واژه به حساب آمده است. <br />
+
از مجموع کلمات فقها در ابواب مختلف فقه، این تعریف برای حیله استفاده می‌شود:<br />
تکاثر در اصل به معنی تفاخر است، ولی گاه به معنی فزون طلبی و جمع مال آمده چنان که در حدیثی از پیغمبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) می‌خوانیم: «التکاثر، (فی) الاموال جمعها من غیر حقها، و منعها من حقها، و شدها فی الاوعیه؛ تکاثر جمع آوری اموال از طرق نامشروع، و خودداری از ادای حق آن و بستن آنها در خزینه‌ها و صندوقها است.» <br />
+
«الحیله هی حفظ ظواهر قوانین الشّرع و ان کانت روحها غیر موجوده؛ حیله عبارت است از حفظ ظاهر قوانین شرع، اگر چه روح قانون موجود نباشد». <br />
علامه طباطبایی(رحمه الله علیه) در معنای اصطلاحی تکاثر می‌نویسد:<br />
+
مثلا در حیله‌های ربا چنین است که ظاهر بیع حفظ می‌شود؛ ولی روح ربا حاکم و روح بیع مفقود است. به عنوان مثال، وقتی کسی قصد دارد یک میلیون تومان وام به کسی بدهد و از او سودی بگیرد می‌گوید: «یک میلیون تومان به شما قرض الحسنه می‌دهم؛ ولی این بستۀ یک کیلویی نبات را هم به ۳۰۰ هزار تومان به تو می‌فروشم که سر سال پول آن را به من بدهی»، در این مثال، ظاهر قانون بیع و قرض الحسنه مراعات شده است و ظاهرا ربا صدق نمی‌کند؛ ولی روح قانون بیع حاکم نیست.
«اما کلمه" تکاثر" و" مکاثره" که اولی مصدر باب تفاعل، و دومی باب مفاعله است، هر دو به معنای آن است که جمعی در کثرت مال و اولاد و عزت با یکدیگر مسابقه بگذارند و مفاخره کنند.» <br />
+
نتیجه این که حیله در مصطلح فقها، حفظ ظواهر قوانین شرع است؛ اگر چه روح قانون موجود نباشد. <br />
[[تکاثر و ثروت اندوزی|<big>'''ادامه مطلب'''</big>]]
+
[[ربا خواری با حیله‌های شرعی |<big>'''ادامه مطلب'''</big>]]

نسخهٔ ‏۲۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۵۹

ربا خواری با حیله‌های شرعی

مفهوم حیله شرعی در ربا
«حِیله» از ریشه «حول» و بر وزن فِعله، مصدری است که دلالت بر نوعی تغییر و دگرگونی می‌کند. اگر سال را هم عرب «حول» می گوید به همین اعتبار است؛ زیرا تغییر و دگرگونی به وجود آمده، و سال گذشته تبدیل به سال جدید شده است.
واژه حیله، به معنای چاره است که شخص در تدبیر کارش به آن منتقل می‌شود و آن یک نوع تغیّر و انفصال از حال اوّلی است.
از مجموع کلمات فقها در ابواب مختلف فقه، این تعریف برای حیله استفاده می‌شود:
«الحیله هی حفظ ظواهر قوانین الشّرع و ان کانت روحها غیر موجوده؛ حیله عبارت است از حفظ ظاهر قوانین شرع، اگر چه روح قانون موجود نباشد».
مثلا در حیله‌های ربا چنین است که ظاهر بیع حفظ می‌شود؛ ولی روح ربا حاکم و روح بیع مفقود است. به عنوان مثال، وقتی کسی قصد دارد یک میلیون تومان وام به کسی بدهد و از او سودی بگیرد می‌گوید: «یک میلیون تومان به شما قرض الحسنه می‌دهم؛ ولی این بستۀ یک کیلویی نبات را هم به ۳۰۰ هزار تومان به تو می‌فروشم که سر سال پول آن را به من بدهی»، در این مثال، ظاهر قانون بیع و قرض الحسنه مراعات شده است و ظاهرا ربا صدق نمی‌کند؛ ولی روح قانون بیع حاکم نیست. نتیجه این که حیله در مصطلح فقها، حفظ ظواهر قوانین شرع است؛ اگر چه روح قانون موجود نباشد.
ادامه مطلب