فرهنگ مصادیق:زبان دریچه ورود فرهنگ‌هاست: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۳ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۲۱

مقدمه

مدیر گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران گفت: برخی از عناصر غرب زده که وابسته به انگلستان هستند درنظر دارند دوباره روند غرب زدگی را به فرهنگ کشور بازگردانند، به سمت ترویج زبان انگلیسی حرکت می‌کنند. این عمل هیچ توجیه عقلانی ندارد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از گروه علمی کافه حقوق؛ دکتر فیروز اصلانی مدیر گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران هست. وی دارای سوابق بسیار زیاد علمی و پژوهشی است که در مواضع اخیر رهبر انقلاب در مورد عدم انحصار در آموزش زبان انگلیسی ما را بر آن داشت که با این شخصیت علمی مصاحبه‌ای داشتیم. متن این مصاحبه به شرح ذیل است:

نظرتان در مورد موضع اخیر رهبر انقلاب در مورد عدم ضرورت انحصار در آموزش زبان انگلیسی چیست؟

دکتر اصلانی: بحث اخیری که مقام معظم رهبری در نقد آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان انحصاری مطرح کردند، بحث بسیار مهمی است. زبان دریچهٔ ورود فرهنگ هاست. اگر افراد به برخی از نکات و لوازم آموزش زبان توجه نکنند، ممکن است دریچه‌ای برای ورود فرهنگ و حتی سبک زندگی آن زبان خاص به کشور ما بشود. بسیاری از جریانات که در طول سابقهٔ تاریخی کشور ما نقش موثری در جریانات سیاسی-اجتماعی داشتند، در تلاش بودند تا نوعی انقطاع تاریخی بین فرهنگ عامه مردم و نسل جوان ما ایجاد کنند.

رابطه انقطاع تاریخی و آموزش زبان بیگانه چیست؟

دکتر اصلانی: یکی از روش‌های انقطاع تاریخی، تبلیغ و ترویج زبان‌های بیگانه است، تا به نوعی هویت و فرهنگ ملت را تحت تاثیر قرار بدهد. به همین دلیل است که برخی غرب زاده‌ها مانند آخوندف و کسروی این بحث را مطرح کردند که الفبای زبان خودمان را به زبان لاتین تغییر دهیم. درست همان کاری که آتاتورک در ترکیه انجام داد تا بتواند فرهنگ ترکیه را تغییر بدهد و خط ترکیه را تبدیل به خط لاتین کرد. وی با این عمل انقطاع تاریخی در ترکیه بوجود آورد. همین اقدام را برخی جریانات متفکرنمای غرب زده در ایران در تلاش بودند، که به سرانجام برسانند.

بنابراین آموزش زبان دارای ظرافت‌های بسیار است. البته ما بحث آموزش زبان را نفی نمی‌کنیم و ما بدین وسیله می‌توانیم با تفکر و فرهنگ دیگران، آشنا بشویم. اما اینکه همهٔ نظام آموزشی کشور اعم از دانشگاه و آموزش و پرورش در اختیار ترویج زبان استعماری انگلیس باشد، کار شایسته‌ای نیست. این عمل منجر به ترویج فرهنگ غربی خواهد شد. ضمن این که دلیلی هم بوجود ندارد که در آموزش زبان‌های خارجی انحصار داشته باشیم. در کشورهای آلمان، فرانسه، ژاپن، چین نیز صنعت بسیار قوی و قدرتمندی وجود دارد، و آموزش زبان آن‌ها می‌تواند به رشد صنعتی به کشور ما کمک کند. علوم بشری، میراث مشترک بشریتند. همهٔ ملت‌ها در ارتقاء علمی تاثیرگذار بودند و علم فعلی در غرب حاصل تلاش مسلمانان در قرون گذشته می‌باشد و فرهنگ غربی بدون تلاش‌های دانشمندان ایرانی یا اسلامی به جایی نمی‌رسید.

آیا مثال‌هایی را هم می‌توانید در مورد تاثیر تلاش دانشمندان مسلمان در غرب ذکر کنید؟

دکتر اصلانی: بله، اگر حرکت مرحوم خوارزمی نبود، امروز الگوریتمی وجود نداشت، و بسیاری از پیشرفت‌های صنعتی هم وجود نداشت. بنابراین می‌خواهم بگویم تکنولوژی یا علم، متعلق به همهٔ بشریت است. بنابراین کسی اگر بخواهد علم را فرا بگیرد باید زبان‌های گوناگونی را فرا بگیرد و دلیلی ندارد که انحصار در زبان انگلیسی باشد. روزگاری خورشید در مستعمرات انگلستان طلوع و غروب می‌کرد اما امروزه اینطور نیست همهٔ مستعمرات از حیطهٔ آن‌ها خارج شده است. پس از جنگ جهانی دوم به بعد نوعی تغییر در قدرت جهانی شکل گرفته است. ژاپن و چین از لحاظ پیشرفت علمی نیز قدم‌های زیادی برداشته‌اند، چرا نباید با آن‌ها تبادل علمی داشته باشیم. به عنوان مثال رئیس دانشگاه تهران آقای دکتر نیلی احمدآبادی در ژاپن محصل وبده است. یا بسیاری از فرهیختگان دیگر د رکشور غیر انگلیسی زبان علم را فرا گرفته‌اند.

با توجه که رشته شما علوم انسانی و حقوق است در این رشته‌ها چه زبانی در حکم زبان علم است؟

در علوم انسانی در دانشگاه‌های خودمان نگاه کنید، به ویژه در رشتهٔ حقوق اکثر محصلان ما در فرانسه تحصیل کرده‌اند و البته ما نیز انحصار در زبان فرانسه را نیز رد می‌کنیم.

فلسفه..؟

دکتر اصلانی: بله در علم فلسفه نیز زبان آلمانی بسیار حائز اهمیت است. اگر در تاریخ سیاسی ایران توجه کنید، یک درگیری شدید میان انگلیس و فرانسه بر سر ترویج زبان آن‌ها در ایران بوده است. بحث زبان بین انگلیس و فرانسه در مدرسهٔ کالج واقع در چهار راه حافظ کنونی باعث ایجاد درگیری بوده است و فرانسوی‌ها حتی حاضر بودند که استاد رایگان جهت تدریس زبان قرار بدهند تا بتوانند فرهنگ خود را بر ایران مسلط کنند. همین شرایط در دانشگاه تهران حاکم بود. این درگیری و تقابل در اسناد بسیاری دیده شده است. این نشان می‌دهد که زبان بسیار مهم است.

همچنین در تاریخ پادشاهان قاجار استادان فرزندان آنان روسی یودند که امیر کبیر در یکی از مهترین اقداماتش این اساتید رو از دربار حذف کرد که یکی از عوامل خصومت روس‌ها با امیرکبیر همین قضیه یود. در تاریخ داریم که سفیر روسیه در دیدار با امیرکبیر درخواستار بازگشت این اساتید بود و در عوض حاضر بود که ارتش روسیه را از بسیاری از مناطق مورد ادعا خارج کند، که امیر کبیر نپذیرفت. این مسئله به خوبی نشان می‌دهد که آموزش زبان خارجی تاثیرات عمده‌ای بر تفکرات افراد دارد. این‌ها از مسائلی است که در آموزش زبان باید درنظر گرفت و ما نفی آموزش زبان انگلیسی نمی‌کنیم، بلکه باید از زبان کشورهای مختلف استفاده کرد.

از دیدگاه قانونی اگر بخواهیم نگاهی به این مسئله بیندازیم، آیا اصل یا مادهٔ قابل استنادی وجود دارد؟

دکتر اصلانی: بر اساس قانون اساسی، اصل بر این است که ما زبان فارسی را پاس بداریم و پس از آن زبان عربی در اولویت است و سپس زبان‌های دیگر. بنابراین تلاش ما باید گسترش زبان فارسی و سپس عربی که مربوط به فرهنگ قرآنی ماست، باشد و سپس زبان‌های دیگر بنا به نیاز خودمان. البته این زبان آموزی نباید از سنین مربوط به دبستان باشد. چه ضرورتی دارد که ما زبان انگلیسی را از دوران ابتدایی به فرزندانمان یاد بدهیم. ضرورت آموزش زبان به کودکان مهد کودک یا دبستان از نظر من غیر قابل درک است. این آموزشگاه‌های زبان نیز تب بسیار گسترده‌ای را برای آموزش زبان راه انداخته‌اند و در گسترش فرهنگ غربی در ایران بسیار دخیل بوده‌اند و نوعی دریچهٔ انتقال فرهنگ غربی بوده‌اند.

به نظر می‌رسد برخی از عناصر غرب زده که وابسته به انگلستان هستند درنظر دارند تا دوباره روند غرب زدگی را به فرهنگ کشور بازگردانند، به سمت ترویج زبان انگلیسی حرکت می‌کنند. این عمل هیچ توجیه عقلانی ندارد. البته در دانشگاه‌ها دانشجویی که قصد دارد کارشناسی ارشد بخواند یا مقطع دکتری را بگذراند، می‌تواند از تجربه‌های بشری استفاده کند و زبان را بیاموزد. و این مسئله باید اختیاری باشد و در مورد دانش آموزان هیچ ضرورتی ندارد و در مورد دانشجویان بنا به علاقه اش زبان بیاموزد.