فرهنگ مصادیق:حقوق متقابل زن و شوهر: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۰ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۰۲

اطاعت زن از شوهر

176. اطاعت زن از شوهر در چه امورى واجب نیست؟

ج. فقط در امر استمتاعات و خروج از منزل واجب است.

محدوده اطاعت از شوهر

177. آیا اطاعت از شوهر در تمام امور حلال و شرعى واجب است یا فقط در مسایل مربوط به تمکین و مقاربت محدود مى شود؟

ج. زنى که عقد دایم شده، نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود و باید خود را براى هر لذتى که او مى خواهد تسلیم نماید و بدون عذر شرعى از نزدیکى کردن او جلوگیرى نکند.

گذشتن زن از حقوق خود

178. در صورتى که در عقد ازدواج دایم، زوجه از حقوق خود تنازل کند (از حق مضاجعت، حق قسم، نفقه و ارث رفع ید کند)، آیا ازدواج صحیح است؟

ج. اگر شرط فقط گذشتن از حق باشد نه شرط عدم استحقاق، عقد و شرط صحیح است وگرنه فقط عقد صحیح است.

نشوز زن

179. عدم اطاعت زن از مرد در چه مواردى نشوز محسوب مى گردد؟ در غیر این موارد آیا زن حق گرفتن نفقه را دارد؟

ج. عدم اطاعت زن در مورد بیرون رفتن از خانه و بهره جنسى مرد از او نشوز محسوب شده و زن گناه کار است و حق غذا، لباس، منزل و هم خوابى ندارد؛ ولى مهر او از بین نمى رود.

خروج از منزل و صدق نشوز

180. اگر خانمى بدون رضایت و اجازه ى شوهر از منزل خارج شود، تکلیف او از لحاظ نماز و روزه چیست؟ آیا او ناشزه مى شود؟
ج. ناشزه مى شود و در سفر با این خصوصیت، نمازش تمام و روزه اش واجب است.

عدم اذن براى انتقام

181. اگر مردى براى انتقام و اذیّت کردن زن خود به او اجازه ندهد که از منزل خارج شود، آیا زن باید اطاعت کند؟
ج. تا وقتى که علم به رفع وجوب اطاعت از شوهر پیدا نکرده، باید اطاعت کند.

حقوق زن و شوهر قبل از عروسى

182. آیا احکام مربوط به حقوق زن و شوهر در مدت زمان عقد، قبل از عروسى آنان نیز جارى است؟
ج. بله، جارى است.

اجازه زن در هر بار خروج از خانه

183. آیا زن هنگام خروج از خانه، در هر بار خروج باید از شوهر اجازه بگیرد یا اگر از قراینى بداند که شوهر راضى است، لازم نیست دوباره اجازه بگیرد؟
ج. علم به رضایت شوهر کافى است، بنابراین اگر شوهر راضى است، خروج مانع ندارد. (جهت توضیح بیشتر به مسأله ى 18 از مسایل متفرقه رساله رجوع شود.)

اختلاف نظر بین پدر و شوهر

184. اگر در مسأله اى، زن ناچار باشد از بین نظرات پدر و شوهرش یکى را انتخاب کند، اطاعت کدام یک لازم است؟
ج. اطاعت زن از شوهر، فقط در استمتاعات و خروج از خانه لازم است و هم چنین فقط ایذاى پدر حرام است، مثل مادر.

طلب اجرت در قبال کار در منزل

185. آیا زن مى تواند در قبال کارهایى که در منزل انجام مى دهد، از شوهر خود طلب اجرت کند؟
ج. بله.

وجوب تمکین زن در هر شرایط

186. در ایام قاعدگى و یا بیمارى که زن میل و رغبتى به آمیزش ندارد، آیا مرد مى تواند از او تقاضاى نزدیکى بنماید (در صورت عدم دخول و رعایت مسایل شرعى) و در این صورت آیا اطاعت از شوهر بر زن واجب است؟
ج. بله، واجب است.

آرایش زن براى شوهر

187. در صورت درخواست مرد، آیا آرایش زن براى شوهر واجب مى شود؟
ج. بله، واجب مى گردد.

عدم اجازه ى شوهر به تحصیل و اشتغال زن

188. 1) در مواردى که زن با کسب تحصیلات عالیه خواستار اشتغال در ادارات و خدمت به مردم است، لکن مورد مخالفت و نارضایتى شوهر واقع مى شود، تکلیف زن در این موارد چیست؟
ج. خارج شدن زن بدون رضایت شوهر از منزل جایز نیست؛ مگر در امور واجب.

2) بر فرض لزوم تبعیّت از شوهر، آیا این تبعیّت، ظلم و خیانت به زن و هم چنین جامعه اى که هزینه اى سنگین جهت تحصیلات زنان متحمّل شده نخواهد بود؟
ج. مراعات حکم فوق در مورد امور واجب، اشکال را برطرف مى کند.

شرکت زن در مراسم دینى و سیاسى

189. به اعمال دینى و مراسم مذهبى ـ مثل نماز جمعه و راهپیمایى ـ علاقه دارم، لکن شوهرم رضایت نمى دهد، تکلیف من چیست؟
ج. نمى توانید بروید.

منع از درس خواندن زن

190. آیا شوهر مى تواند از درس خواندن و یا کار کردن همسر خود ـ که کارمند مى باشد ـ جلوگیرى نماید؟ ج. اگر با شرط خروج از منزل و اشتغال کارمندى ازدواج کرده، شوهر نمى تواند مانع گردد. (جهت اطلاع بیشتر به مسأله ى 18 از متفرقات رساله مراجعه شود.)

تحصیل در صورت دورى از خانواده

191. شخصى که براى تحصیل در شهر دیگرى زندگى مى کند و به دلیل عدم امکانات مالى توانایى ندارد که همسر و فرزندانش را نزد خود بیاورد و این امر چندین سال طول مى کشد، در چنین صورتى تحصیل علم او چه حکمى دارد؟
ج. تحصیل علم برایش جایز است، ولى باید نفقه زن و فرزندانش را بدهد.

به کار گیرى زن به اذن شوهر

192. چنان چه شوهر در موارد درس خواندن یا کار کردن نتواند مانع خروج همسر خویش از منزل شود، آیا مراکز ادارى مربوط شرعا مجاز به بکارگیرى و یا ادامه ى تحصیل همسر ایشان مى باشند؟
ج. در موردى که کمک او بر خروج صدق مى کند، شرعا مجاز نیستند.

مصرف حقوق بدون اجازه ى شوهر

193. زن کارمندى است که با اجازه ى شوهر کار مى کند و حقوق مى گیرد. آیا مى تواند حقوق خود را بدون اجازه ى شوهر مصرف کند یا صدقه بدهد یا به کسى هدیه بدهد؟ در تمام این موارد اجازه ى شوهر لازم است؟ ج. اجازه همسر لازم نیست.

مطالبه ى اجرت از طرف زن

194. در عرف، معمول است که زن کارهاى خانه را انجام مى دهد. آیا مى توان گفت زن و شوهر با توجّه به این عرف به صورت ارتکازى، عقد را به این مبنا انجام مى دهند که زوجه در منزل کار کند؟ لذا زوجه جهت انجام کارهاى منزل آیا مزدى طلب کار نیست؟
ج. زن حق مطالبه ى اجرت را دارد.

مجبور نمودن زن به کار منزل

195. آیا زن مى تواند در منزل وظایف خود را انجام ندهد، مثلاً غذا نپزد، خانه را مرتّب نکند؟ آیا مرد مى تواند زن را مجبور به انجام این گونه امور نماید؟
ج. نمى تواند مجبور کند.

حکم کار خانم ها

196. حکم کار خانم ها در اجتماع چیست؟
ج. اصل کار آن ها با مراعات حجاب و وظایف شرعیّه ى دیگر و عدم اختلاط مردها و زن ها مانع ندارد؛ ولى خارج شدن زن شوهردار از منزل، باید با رضایت شوهر باشد، مگر ضمن عقد ازدواج شرط شده باشد.

فعالیت زن در عرصه تعلیم و تربیت

197. کار زن در مراکز تعلیم و تربیت به صورت مختلط با اساتید مرد ـ که گاهى جلسات مشورتى مشترک منعقد مى شود ـ چه حکمى دارد؟
ج. کار آقایان و خانم ها نباید به گونه اى باشد که مختلط باشند و اگر از یکدیگر مجزّا باشند و مفسده نباشد، بى اشکال است.

شرکت زن در امور اجتماعى

198. شرکت زن در مجامع کارى، ادارى و امور اجتماعى جایز است یا نه؟
ج. در مجامع مردان شرکت نکنند.

اشتغال زنان

199. اشتغال زنان در مواردى که شغل آن ها صد در صد مورد نیاز جامعه نیست (مثل ادارات) و نیز خانواده نیاز مبرم به حقوق دریافتى آنان ندارند، (فقط به این عنوان که زن هم عضوى از خانواده و اجتماع است و باید در مسایل روزمرّه دخیل باشد)، چه حکمى دارد؟
ج. کار کردن زن، مانعى ندارد؛ ولى باید خارج شدن از خانه با رضایت شوهر باشد و از اختلاط و ارتباط با مردها پرهیز کند.

اختلاف در نحوه ى کار زن در خانه

200. مردى همسرش را طلاق داده است. زن مى گوید: خدمات من در خانه تبرّعى نبوده، لذا مطالبه ى اجرت المثل مى کند. آیا ادّعاى زن قابل قبول است یا خیر؟
ج. در صورت اعلام قبلى زن، مستحق اجرت المثل است و گرنه حمل بر تبرّع مى شود.

رسیدگى زن به پدر و مادر

201. با توجّه به نصّ قرآن کریم مبنى بر احسان نسبت به والدین، در صورت عدم رضایت و اذن شوهر، آیا زن مى تواند بدون توجّه به اذن شوهر، براى رسیدگى به پدر و مادر از منزل خارج شود؟
ج. زن باید براى خارج شدن از منزل رضایت شوهر را مراعات نماید؛ مگر در واجباتى که انجام آن ها متوقف بر خروج از منزل باشد.

خروج براى جلسه

202. اگر من بخواهم به خانه ى خواهر یا مادر یا دوستم بروم، شوهرم سخت گیرى نم ى کند و حتّى گاه خوشحال مى شود، ولى اگر بخواهم در جلسات مذهبى مثل جلسات سخنرانى، جمعه و جماعات بروم، سخت عصبانى شده و بد مى گوید. با توجّه به این که واقعا این کلاس ها براى من سازنده است، آیا مى توانم به بهانه ى رفتن به منزل مادر و... به آن جا بروم؟ ج. در غیر واجبات، باید با رضایت او از خانه خارج شوید و نباید دروغ بگویید.

خروج بدون اذن به مسجد

203. آیا زن مى تواند بدون اجازه ى شوهر، براى فراگیرى مسایل شرعى یا مسجد یا نماز جمعه یا مجالس مذهبى از خانه خارج شود؟
ج. تا وقتى که وجوب بالفعل ندارد، نمى تواند بدون اجازه شوهر از خانه خارج شود.

رانندگى و خرید زنان

204. رانندگى کردن و خرید رفتن زنان در مواقعى که نیاز و ضرورت تامّ نباشد، چه طور است؟
ج. اگر براى زنان باشد و فساد نداشته باشد مانع ندارد و از رانندگى، در غیر موارد ضرورت اجتناب شود، چون معرضیّت براى مفسده دارد.

خروج زن از خانه بدون اجازه شوهر

205. آیا در هر شرایطى، زن نباید بدون اجازه شوهر از خانه خارج شود؟
ج. بله، مگر براى انجام واجبات شرعیه. (توضیح بیشتر در مسأله ى 18 از مسایل متفرقه رساله آمده است.)

تصرف در اموال همسر بدون اجازه

206. خرج کردن مال شوهر، بدون اجازه، چه حکمى دارد؟
ج. جایز نیست.

عدم پرداخت نفقه از سوى شوهر

207. آیا اگر مرد نفقه همسر خود را نپردازد، گناه کار است؟
ج. بله، گناه کار و مدیون است.

کمک مالى شوهر به خانواده

208. آیا کمک مالى شوهر به خانواده ى خویش ـ با توجه به درآمد کم خود ـ درست است؟
ج. نفقه ى زوجه و نیز اقارب مقدّم است. (به توضیح مذکور در مسأله ى 1989 رساله رجوع شود.)

پیروى زن از همسر در انتخاب پوشش

209. آیا زن در انتخاب پوشش، باید مطیع همسر خود باشد؟ ج. در هر موردى که مرتبط با حقوق او نیست، لازم نیست.

تعارض بین حکم والدین و شوهر

210. در مواردى که بین حکم والدین و شوهر تباین و تضادّ حاکم است، وظیفه ى زن تبعیّت از کدام است و کدام یک اولویّت دارد؟
ج. تبعیّت از حکم هیچ یک لازم نیست. بلى، خارج شدن زن از منزل باید با اجازه ى شوهر باشد و در استمتاعات باید از شوهر اطاعت کند.

وظیفه زن

وظیفه زن در برابر شوهرى که احکام دین را رعایت نمى کند
211. وظیفه زن در قبال شوهرى که ریش مى تراشد و در مجالس عروسى شرکت مى کند و طبق احکام شرع رفتار نمى کند، چیست؟
ج. اگر قدرت امر به معروف و نهى ازمنکر دارد، با وجود شرایط، از هر راه ممکن او را امر به معروف و نهى ازمنکر کند.

سهم زن در اموالى که با مشارکت شوهر تهیه کرده اند

212. سهم زن در مالکیت اموالى که پا به پاى شوهرش به دست آورده اند چیست؟
ج. اگر زن با شوهر در آن اموال شریک بوده، به اندازه ى سهم خودش حق دارد.

تزاحم اعمال مستحبى با حقوق شوهر

213. در صورت تلاقى مستحبات با حقوق شوهر، وظیفه زن چیست؟
ج. در مواردى که با حقوق واجبه اش منافات داشته باشد، اطاعت از شوهر مقدم است.

تهیه مسکن وظیفه کیست؟

214. آیا تهیه مسکن وظیفه مرد است و آیا مرد مى تواند از مسکن زن استفاده کند و آیا حق نفقه همسر قابل انتقال یا اسقاط است؟
ج. تهیه ى مسکن از وظایف مرد است و حق نفقه قابل انتقال نیست، مگر آن را به چیزى مصالحه کنند و قابل اسقاط هم نیست، مگر این که زن از حقش بگذرد و مسکنى که ملک زن است، در حکم سایر اموال او است.

مطالبه مرد از درآمد همسر

215. آیا مرد مى تواند در مقابل کار زن در بیرون از خانه، چیزى از درآمد او را مطالبه کند؟
ج. خیر، نمى تواند بدون ملزم شرعى درآمد زن را مطالبه نماید.

تعارض حق همسر با حق والدین

216. در تعارض بین حقوق شوهر و پدر و مادر کدام یک مقدم است.
ج. حقوق واجبه ى همسر مقدم است.

انفاق زن از اموال شوهر

217. آیا زن مى تواند بدون اجازه شوهر از اموال او انفاق کند؟
ج. خیر، نمى تواند.

نذر زن بدون اجازه شوهر

218. اگر زنى مالى بدون اجازه شوهر نذر بنماید، چه حکمى دارد؟
ج. اجازه ى شوهر در نذر زن بنابر احتیاط واجب لازم است؛ ولى اگر بدون اذن او نذر کرد، باید بنابر احتیاط به نذرش عمل کند با وجود سایر شرایط صحّت نذر، مثل عدم منافات با حقوق زوج.

صدقه زن از پول خود بدون اذن شوهر

219. آیا زن مى تواند از پول خودش صدقه بدهد؟
ج. مانعى ندارد.

درخواست شوهر از زن براى شرکت در میهمانى

220. اگر شوهر از زن بخواهد که در مجالس عروسى و میهمانى شرکت کند، وظیفه ى او چیست؟
ج. تکلیف ندارد؛ ولى خوب است اگر خلاف شرعى در کار نباشد، به تقاضاى شوهر عمل کند.

درآمد زن و ندادن آن به شوهر

221. خانم من حقوقش را پس انداز مى کند یا به پدر و مادرش مى دهد و در خانه خرج نمى کند، آیا چنین حقى دارد؟
ج. بله، دارد.

درآمد مستقل زن و مصرف آن

222. اگر زن درآمد مستقلى دارد، مى تواند حقوق خود را بدون اذن شوهر خرج کند؟
ج. بله، مى تواند.

دادن درآمد زن به شوهر

223. آیا من درآمدم را به شوهر بدهم یا این که آن ها را پس انداز نمایم و در موارد ضرورى به او کمک کنم؟
ج. اختیار با شما است.

پس گرفتن جهیزیه هنگام طلاق

224. اگر زن هنگام ازدواج، جهیزیه اش را با پول مرد بخرد، هنگام طلاق مى تواند جهیزیه را پس بگیرد؟
ج. اگر شوهر جهیزیه را تملیک او کرده، از باب رجوع در هبه جایز است، گر چه خلاف احتیاط است.

اندازه مو بنا بر نظر شوهر

225. آیا اگر شوهر امر کند که زن موهایش را کوتاه یا بلند بگذارد، اطاعت از او لازم است؟
ج. چون راجع به استمتاعات است، زن باید اطاعت کند.

ممانعت از اشتغال زن

226. اگر کسى با زن کارمندى ازدواج کند، آیا پس از ازدواج مى تواند از ادامه ى اشتغال زن مانع شود؟
ج. تا وقتى که ضمن عقد شرطى نشده باشد، مى تواند مانع اشتغال زن شود.

فعالیت هاى اجتماعى زن بدون اجازه شوهر

227. آیا زن بدون اجازه شوهر مى تواند براى فعالیت هاى سیاسى و اقتصادى و اجتماعى و فرهنگى از منزل خارج شود؟
ج. خیر، نمى تواند.