فرهنگ مصادیق:خوردن دنبلان: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۵۲

خوردن حرام و بطلان عبادات

سؤال:آیا این مطلب که چنانچه کسی دنبلان گوسفند را بخورد تا چهل روز نماز و روزهاش باطل است، صحیح است؟
جواب:
بیشک یکی از چیزهای مؤثر در روح و جسم انسان تغذیه است، لذا قرآن کریم می‌فرماید: فَلْیَنظُرِ الاْ ?ًِنسَـَنُ إِلَیَ طَعَامِهِ(عبس،۲۴) یعنی انسان هنگامی که می‌خواهد غذایی را بخورد، ابتدا دقیقاً باید در آن بنگرد که چه چیزی را می‌خواهد بخورد؟ آیا برای روح و جانش مفید است یا مضرّ؟ حلال است یا حرام... و...
در جای دیگر نیز می‌فرماید: ...کُلُوا مِنَ الطَّیِّبَـَتِ وَ اعْمَلُوا صَـَـلِحًا...(مؤمنون، ۵۱) از غذاهای پاکیزه بخورید و عمل صالح انجام دهید. برخی از مفسران معتقدند ذکر این دو (خوردن غذای پاک و انجام عمل صالح) پشت سر یکدیگر دلیل بر وجود یک نوع ارتباط بین آن دو است و اشاره به این است که غذاهای مختلف آثار اخلاقی متفاوتی دارد، غذای حلال و پاک، روح را پاک می‌کند و سرچشمه عمل صالح می‌شود، و غذای حرام و ناپاک روح و جان را تیره و زمینه اعمال ناصالح را فراهم می‌گرداند در مورد آثار وضعی تغذیه (حلال و حرام) فرقی بین مسلمان و غیر مسلمان نیست.(ر.ک: اخلاق در قرآن، آیه الله مکارم شیرازی، ج، ص-۲۱۴، مدرسه الامام علی بن ابیطالب/ تفسیر نمونه، آیه الله مکارم شیرازی، ج، ص، دارالکتب الاسلامیه.)
از حیوانات حلال گوشت پانزده چیز حرام است که یکی از آنها دنبلان است. این پانزده چیز عبارتند از: خون، فضله، نری، فرج، بچهدان، غدد که آن را دشول می‌گویند، تخم که آنرا دنبلان می‌گویند، چیزی که در مغز کلّه است و به شکل نخود می‌باشد، مغز حرام که در میان تیره پشت است، پی که در دو طرف تیره پشت سر است، زهرهدان، سپرز (طحال)، بولدان (مثانه)، حدقه چشم، چیزی که در میان سم است و به آن ذات الاشاجع می‌گویند.(توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای دوازده نفر از مراجع معظم تقلید، سید محمد حسن بنیهاشمی خمینی، ص ۵۲۷، جامعه مدرسین.)
در مورد قبول نشدن روزه و نماز، روایتی به مضمونی که در پرسش آمده نیافتیم. امّا روایتی از پیامبراکرمدر مورد لقمه حرام آمده که شامل هر نوع لقمه حرام می‌شود. در این روایت پیامبر اکرم می‌فرماید: کسی که لقمه حرامی بخورد چهل روز نمازش قبول نمی‌شود. و چهل روز دعایش مستجاب نمی‌گردد و هر گوشتی که با لقمه حرام می‌روید آتش به آن سزاوار است. و حتی یک لقمه حرام، باعث روییدن گوشت می‌شود.(بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۶۳، ص ۳۱۴، مؤسسه الوفأ.)
شایان ذکر است مفهوم احادیثی که قبولی نماز را به مدت چهل روز رد می‌کنند، به معنای باطل بودن نماز نیست. توضیح این که: قبولی عبادات، غیر از صحت آن است ممکن است عبادتی صحیح باشد و پس از ادأ نیاز به اعاده یا قضا نداشته باشد، ولی در عین حال، به خاطر نداشتن شرایط قبولی عبادت، در درگاه الهی پذیرفته نشود، بنابراین اگر بخواهیم عبادتمان مقبول درگاه حق شود، باید از اموری که مانع قبولی آن است، بپرهیزیم.