فرهنگ مصادیق:لمس اسامی مقدسه بدون طهارت: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۸ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۲۶

نام نویسنده (هادی صادقی)

لمس اسماء خدا و پیامبران و چهارده معصوم علیهم السلام بدون وضوء

مقدمه

خدایی را شکر که بر ما منت نهاد و پیامبری برایمان فرستاد «لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَی الْمُؤْمِنینَ إِذْ بَعَثَ فیهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ» که به صراحت قرآن بر هدایت و تعالی ما حریص است «لَقَدْ جاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ عَزیزٌ عَلَیْهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیْکُمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیم».‏

این رسول رحمت برای رشد و نمو ما برنامه‌هایی ارائه کرده تا به وسیله آن‌ها به خداوند نزدیک شویم و مصداق این آیه شویم که فرمود: «ثمُ‌َّ دَنَا فَتَدَلیَ فَکاَنَ قَابَ قَوْسَینْ‌ِ أَوْ أَدْنیَ؛ سپس نزدیکتر و نزدیکتر شد تا آنکه فاصله او به اندازه فاصله دو کمان یا کمتر بود» .

دستوراتی که پیامبر خدا برای ما آورده شامل ۵ دسته حکم الهی می‌باشد که دو دستهٔ مهم و حیاتی آن «واجب و حرام» و ۳ دستهٔ دیگر مستحب و مکروه و مباح می‌باشند. به تصریح روایتی که از امام صادق (علیه السلام) نقل شده که می‌فرماید: «حَلَالُ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ أَبَداً إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ حَرَامُهُ حَرَامٌ أَبَداً إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ؛ حلال محمد صلی الله علیه و آله تا روز قیامت حلال است و حرام محمد صلی الله علیه و آله تا روز قیامت نیز حرام است»‏ حلال و حرام جوهره‌ای ثابت دارند و هیچگاه تغییر نمی‌کنند.

یکی از محرمات الهی که تا قیام قیامت حرام است و باید از آن اجتناب شود «لمس أسماء خدا و پیامبران و چهارده معصوم بدون وضوء» می‌باشد یعنی اینکه انسان جایی از بدن خود را بدون داشتن وضوء به این اسماء برساند.
از آن جایی که این مقوله از گناهان محسوب می‌شود نباید آن را کوچک شمرد چون که علی (علیه السلام) فرمود: «أَخْفَی سَخَطَهُ فِی مَعْصِیَتِهِ فَلَا تَسْتَصْغِرَنَ شَیْئاً مِنْ مَعْصِیَتِهِ فَرُبَّمَا وَافَقَ سَخَطُهُ مَعْصِیَته؛ خداوند خشمش را در معصیتش مخفی کرده پس هیچ گناهی را کوچک نشمرید که چه بسا خشم خدا در همان معصیت کوچک شمرده شده باشد» . امید است همگان با شناخت این منکر در ترک آن اولاً و نهی از آن ثانیاً کوشا باشند.

اهمیت اسامی خداوند در آیات و روایات

در آیات و روایات مواردی یافت می‌شود که می‌توانیم آنها را دلیل اهمیت اسماء الهی بدانیم و به همین دلایل نمی‌توانیم بدون وضوء به این اسماء دست بزنیم که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

عظمت خدای متعال

آیت الله جوادی آملی در ذیل تفسیر کریمه مبارکه «بسم الله الرحمن الرحیم» می‌فرمایند: «علت اینکه قرآن کریم در چند مورد با تعابیری همچون «سبح اسم ربک الاعلی» و «تبارک اسم ربک ذی الجلال و الاکرام» برای اسم خداوند احترام قائل شده این است که یا چون خود خدا احترامش واجب است و این اسماء نشانه خداوند هستند آن‌ها هم واجب هست محترم شمرده شوند».

عظمت اسماء الهی

آیت الله جوادی آملی فرمودند: «علت اینکه قرآن کریم در چند مورد برای اسم خداوند احترام قائل شده این است که خود اسماء از رفعت و علو خاصی برخوردار هستند {پس} واجب است محترم شمرده شوند».

در ادامه به برخی از آیات که عظمت اسم خدای متعال را بیان می‌کنند اشاره می‌کنیم:

۱. «وَ الْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَکمُ مِّن شَعَائرِ اللَّهِ لَکمُ‌ْ فِیهَا خَیرْ فَاذْکُرُواْ اسْمَ اللَّهِ عَلَیهْا؛ و شترهای چاق و فربه را برای شما از شعائر الهی قرار دادیم در آنها برای شما خیر و برکت است نام خدا را (هنگام قربانی کردن) بر آنها ببرید»

اینجا صحبت از ذبیحه است و دستور می‌دهد که هنگام ذبح نام خدا بر حیوان مذبوح برده شود که جنبه اثباتی مسئله می‌باشد یعنی می‌فرماید با این شرط از گوشت حیوان ذبح شده بخورید. اهمیت اسم خدا در این بحث به گونه‌ای است که اگر نام خدا بر حیوان ذبح شده برده نشود آن حیوان مردار می‌شود و گوشتش حرام است.

۲. «وَ لا تَأْکُلُوا مِمَّا لَمْ یُذْکَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ؛ و از آنچه نام خدا بر آن برده نشده، نخورید! این کار گناه است‏»

در این آیه دستور می‌دهد از حیواناتی که اسم خدا بر آن‌ها برده نشده نخورید که جنبه سلبی مسئله است یعنی چون شرط موجود نیست از این حیوان نخورید. ۳. «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلیَ؛ منزّه شمار نام پروردگار بلندمرتبه ات را»

این آیه دستور به تسبیح اسماء الهی می‌دهد. تسبیح یعنی اینکه نام خدا را منزه بدانیم از اینکه نام دیگری را در کنار نام خدا و هم ردیف نامش قرار دهیم. عظمت اسم خدا اینجا مشخص می‌شود که در قرآن فقط خداوند مسبح بوده و اسم خداوند به این درجه رسیده که علاوه بر اسم خدا ما موظف شده‌ایم آن را تنزیه کنیم.

۴. «وَ اذْکُرِ اسْمَ رَبِّکَ وَ تَبَتَّلْ إِلَیْهِ تَبْتِیلا؛ و نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او دل ببند»

این آیه دستور به ذکر اسماء الهی می‌دهد. خداوند همانطور که می‌فرماید فاذکرونی در اینجا هم دستور به ذکر اسمش می‌دهد که عظمت اسم خدا برای ما روشن تر می‌شود.

۵. «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذی خَلَق؛ بخوان بنام پروردگارت که بیافرید »

این کریمه دستور به قرائت قرآن با کمک از اسم خدا می‌دهد. لازم به ذکر است که این آیه اولین آیه‌ای است که بر رسول گرامی اسلام نازل شد و از این جهت که اسم خدا در این آیه که اولین آیه است آمده اهمیت اسم خدا را می‌رساند

۶. «تَبارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرام؛ پربرکت و زوال‌ناپذیر است نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو»
‏ این مورد اسماء الهی را مبارک می‌شمارد و می‌فرماید که واسطه فیض و منشأ برکات الهی اسم خداوند است.

۷. «وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذینَ یُلْحِدُونَ فی أَسْمائِهِ سَیُجْزَوْنَ ما کانُوا یَعْمَلُون»

این آیه نام‌های خدا را نیکو می‌شمارد و دستور می‌دهد که از خدا با این اسماء درخواست کنیم. در این آیه خداوند ما را امر به درخواست از ساحت پر نعمت و غنی اش می‌کند ولی یک شرط را بر سر راه ما می‌گذارد و آن این است که با تمسک و به واسطه گری اسماء حسنای الهی این درخواست صورت بپذیرد. در ادامه هم دستور می‌دهد کسانی را که در اسمای الهی به کفر و الحاد کشیده شده‌اند را رها کنید چون به زودی خدای جزایشان را می‌دهد.و چه عجبا از این تعبیر یلحدون فی اسمائه .الحاد در اسماء خدا نه خود خدا.

۸. «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ یُذْکَرَ فیهَا اسْمُهُ وَ سَعی فی خَرابِها؛ کیست ستمکارتر از آن کس که از بردن نام خدا در مساجد او جلوگیری کرد و سعی در ویرانی آنها نمود؟»

این آیه در مقام توبیخ منع کنندگان ذکر اسم خدا در مساجد است و آنان را ظالم‌ترین افراد معرفی می‌کند. کسانی که با ادبیات عرب آشنایی دارند می‌دانند که جمله «أن یذکر فیها اسمه» بدل کل از کل مساجد است یعنی با این تعریف مسجد: مکانی است که اسم خدا در آن یاد می‌شود .با این توضیح مشخص می‌شود که اسم خدا چه عظمتی دارد به طوری که مسجد با آن همه تاکیدی که در اسلام شده ارزشش به یاد شدن اسم خدا در آن است و اگر یاد اسم خدا در آن نباشد می‌شود مسجد ضرار و باید نابود شود.

۹. «وَ قالَ ارْکَبُوا فیها بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها إِنَّ رَبِّی لَغَفُورٌ رَحیم؛ گفت: در آن سوار شوید که رفتنش و ایستادنش بنام خداست که پروردگار من آمرزگار است و رحیم»

این آیه دلالت می‌کند بر اینکه سیر و سکون کشتی نوح(علیه السلام) با اسم خدا صورت پذیرفته است و به قول آیت الله جوادی آملی پارو و موتور در کار نبوده وقتی می‌خواست کشتی حرکت کند با اسم خدا حرکت می‌کرد اگر می‌خواست کشتی بایستد از اسم خدا استفاده می‌کرد. اینجا هم عظمت اسم خدا مشخص می‌شود که در آن طوفانی که همگان را نابود کرد او کشتی نجات را با اسم خدا مدیریت می‌کرد.

۱۰. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: إِذَا وُضِعَتِ الْمَائِدَةُ حَفَّتْهَا أَرْبَعَةُ آلَافِ مَلَکٍ فَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ: بِسْمِ اللَّهِ، قَالَتِ الْمَلَائِکَةُ: بَارَکَ اللَّهُ عَلَیْکُمْ فِی طَعَامِکُمْ، ثُمَّ یَقُولُونَ لِلشَّیْطَانِ: اخْرُجْ یَا فَاسِقُ، لَاسُلْطَانَ لَکَ عَلَیْهِمْ؛ فَإِذَا فَرَغُوا، فَقَالُوا: الْحَمْدُ لِلَّهِ‏، قَالَتِ الْمَلَائِکَةُ قَوْمٌ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ. فَأَدَّوْا شُکْرَ رَبِّهِمْ؛ وَ إِذَا لَمْ یُسَمُّوا، قَالَتِ الْمَلَائِکَةُ لِلشَّیْطَانِ: ادْنُ یَا فَاسِقُ، فَکُلْ مَعَهُمْ؛ فَإِذَا رُفِعَتِ الْمَائِدَةُ، وَ لَمْ یَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهَا، قَالَتِ الْمَلَائِکَةُ: قَوْمٌ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ، فَنَسُوا رَبَّهُمْ جَلَّ وَ عَزَّ».

در نتیجه اهمیت اسم خدا برای ما روشن شد و فهمیدیم همانطور که خود خداوند باید مورد احترام باشد اسامی او هم که نشانهٔ او هستند باید مورد احترام واقع شوند و یکی از مصادیق بی احترامی به آن‌ها لمس این اسامی بدون می‌باشد.

علل و زمینه‌های لمس اسماء الهی بدون وضو

جهل

علی (علیه السلام)‏ می‌فرمایند: «النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا»

شاید بتوان این حدیث را اینگونه ترجمه کرد که مردم نسبت به نادانسته‌های خود بیگانه‌اند و یکی از موارد بیگانگی ارتکاب آن نادانسته هاست یعنی چون مردم علم ندارند که این مقوله از محرمات الهی است آن را مانند کارهای عادی زندگی انجام می‌دهند. که اینجا انتقاد متوجه قشر مبلغان دینی می‌شود که مردم را نسبت به این حرام منفور نزد خدا آگاه نکرده‌اند.

قبول نداشتن احترام به قرآن

عده‌ای هستند که برای قرآن احترامی قائل نیستند و قرآن را مانند بقیهٔ کتب می‌دانند به همین علت به راحتی بدون طهارت اسم خداوند و باقی اسماء متبرکه را مس می‌کنند.

بی توجهی مسئولین

انقلاب اسلامی سبب گشت, قرآن, آیه‌های قرآن و واژه‌های مقدس, نامهای خدا, پیامبران و امامان (ع), در مجله ها, روزنامه ها, اطلاعیه ها, آرمها و … به گونه گسترده در سطح جامعه و میان مردمان نشر یابد.
این کار, اگرچه به منظور آشنایی بیش تر مردمان خداجوی, با قرآن و حقایق قرآنی و اسلامی انجام گرفته و می‌گیرد اما مسئولین با قرار دادن این اسماء متبرکه بر روی وسایل ضروری زندگی روزمره مثل سکه اسکناس جلد کتاب‌های درسی روزنامه و.... به طور غیر عمدی یا خدایی ناکرده عامدانه (الله اعلم) زمینه وقوع این منکر را ایجاد می‌کنند. برای مثال اکثر سنگ قبرها نام خدا روی آن‌ها استفاده شده ولی مردم بدون توجه روی قبور پا می‌گذارند. مسئولین باید برای حل این مسئله مهم چاره‌ای اندیشه کنند و از وقوع این حرام جلوگیری کنند.

تبرک جستن

برخی از مردم برای اینکه خود را متبرک کنند ممکن است بخواهند حاشیه قرآن را ببوسند و در این هنگام ناخواسته، مقداری از صورت و یا چشم و ابروی آنها با کلمات قرآن تماس پیدا کند؛ پس می‌توانیم یکی از زمینه‌های این عمل حرام را تبرک جستن دانست.

زینت کردن زنان

بعضی از رنان برای زینت کردن خود از طلا و جواهراتی استفاده می‌کنند که آیات قرآن یا اسماء متبرکه بر روی آنها حکاکی شده است و همین امر سبب می‌شود که بدون طهارت و وضو با بدن آنها تماس پیدا کند.

راهکارهای جلوگیری از لمس بدون وضو

استفاده از لایه‌های پلاستیکی

با کشیدن لایه‌های پلاستیکی ظریف می‌توان از تماس بدن با آیات قرآن و اسماء متبرکه جلوکیری کرد. این امر در کتابها انجام می‌شود.

احکام شرعی لمس اسماء بدون طهارت

مسائل

۱. مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن به خط قرآن، برای اشخاص فاقد وضو، حرام است.

۲. مس ترجمه‌های قرآن به زبانهای دیگر، برای اشخاص فاقد وضو، اشکال ندارد

۳. جلوگیری بچه و دیوانه، از مس خط قرآن واجب نیست.ولی اگر مس نمودن آنان، نوعی بیاحترامی به قرآن باشد، باید از آنان جلوگیری کرد

۴. کسی که وضو ندارد، حرام است نام خداوند متعال را، به هر زبانی که نوشته شده باشد، مس کند.

۵. بنابر احتیاط واجب، مس اسم پیغمبر و امام و حضرت زهرا علیها السلام، بدون وضو حرام است

- بهتر آن است که اسم مبارک پیغمبر و امام و حضرت زهرا (ع ) را بدون وضو مس ننماید

- بنابر احتیاط مستحب نامهای مبارک پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام و حضرت زهرا علیها السلام را هم مسّ ننماید

- مسّ اسم مبارک پیامبر(صلی الله علیه وآله) و ائمّه هدی(علیهم السلام) وحضرت زهرا(علیها السلام) نیز اگر هتک حرمت و بی احترامی باشد حرام است

۶. تماس موی انسان با خط قرآن مانعی ندارد.

۷. پولی که بر آن نام خدا نوشته شده باشد دست زدن به آن بدون وضوء اشکال ندارد

۸. اگر بر جایی از بدن آیهٔ قرآن یا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، چنانچه بخواهد غسل ترتیبی به جا آورد باید آب را طوری به بدن برساند که مسّ آن نوشته نشود، و همچنین است اگر بخواهد وضوی ترتیبی بگیرد و بر بعض اعضای وضو آیهٔ قرآن باشد، و همچنین بنابر احتیاط واجب اگر اسم خداوند متعال باشد، و در غسل و وضو مراعات احتیاط نسبت به اسماء انبیا و ائمّه و حضرت زهرا علیهم السّلام مستحب است.

إستفتائات

سوال: نوشتن نام خدا، به این صورت که نوشته شده توضیح دهید که آیا مسّ کردن آن حرام است یا نه؟

الف- اللّه ب- خدا پ- بسمه تعالی ت- الله، بدون حرکت ث- نام خدا را در میان شعری بنویسند و حروف آن جدا باشد ج- پاره کردن و سوزاندن یا با جوهر از بین بردن چ- ا ...

ح- اگر قسمتی از آن مس شود چطور؟ خ- نام امامان را که روی اشخاص است نوشتن و دور انداختن چطور؟ د-آیه قرآن بدون حرکت مس کردن بدون وضو چگونه است؟

جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد.

سوال: آیا مسّ کردن نقش آرم جمهوری اسلامی ایران که روی نامه‌ها و بلیطهای اتوبوس و ... می‌باشد، حرام است؟

جواب: مسّ کلمه جلاله به هر صورت که نوشته شود بدون وضو جایز نیست

سوال: اگر گردنبندی منقّش به آرم جمهوری اسلامی باشد، در این صورت می‌توان از آن استفاده نموده و به گردن آویخت و به آن دست زد؟

جواب: استفاده از آن مانع ندارد ولی بنا بر احتیاط، بدون طهارت آن را مسّ نکنند

سوال: آیا افرادی که اسمشان: عبد اللّه، حبیب اللّه و ... است، اگر بدون وضو آن را بنویسند و یا مس کنند چه حکمی دارد؟

جواب: مسّ اسم اللّه، بدون طهارت جایز نیست.

سوال: آیا حمل و به دست کردن انگشتری که بر روی آن نوشته شده است «و اللّه بصیر بالعباد» و یا قرآن مجید در جیب بدون وضو برای یاد خدا درست است یا نه؟

جواب: مانع ندارد ولی بدون وضوء مس نکند.

سوال: آیا مس کردن کلماتی از قرآن مانند: ابلیس، شیطان، کفّار، ابو لهب و ... در صورتی که شخص وضو نداشته باشد، حرام است؟

جواب: جایز نیست.

سوال: بعد از غسل جنابت، وضو برای نماز لازم نیست، آیا با این غسل می‌توان نافلهٔ نماز را هم خواند یا مس قرآن نمود؟

جواب: می‌تواند نماز نافله و سایر کارهای مشروط به طهارت را انجام دهد.

سوال: آیا خانم‌های نابینا به هنگام عادت ماهانه می‌توانند قرآن را بخوانند با توجه به اینکه قرآن برای آنها به صورت برجسته نوشته شده و بایستی آن را برای خواندن لمس کنند؟

جواب: نباید لمس کنند ولی می‌توانند حایلی قرار دهند و یا دستکش به دست کنند و یا به همراه گوش دادن به مثل ضبط صوت به تلاوت بپردازند، البته در غیر سوره‌هایی که آیه سجده دارد و خواندن بیش از هفت آیه برای آنان مکروه است.

سوال: عدّه‌ای به لحاظ اینکه کلمه «اللّه» را باید با وضوء لمس کرد در نوشته‌های خود (در مجلّات، روزنامه‌ها، نامه‌ها و حتّی سیمای جمهوری اسلامی ایران) به جای کلمه «اللّه» چند نقطه می‌گذارند. عدّه‌ای دیگر معتقدند که حذف کلمه «اللّه» در نوشته‌ها توسّط رژیم خائن گذشته و برای آنکه مردم را از یاد «اللّه» غافل نگهدارند، إعمال شده، و از طرفی آرم جمهوری اسلامی خود کلمه «اللّه» است که در تمامی نوشته‌های رسمی به کار می‌رود، و لذا نوشتن کلمه اللّه را امری ضروری می‌دانند، آیا نوشتن جایز است؟

جواب: در نوشته‌های رسمی باید مطابق مقرّرات عمل شود

سوال: آیا اسم امامان و پیامبران را اگر به زبانی دیگر نوشته شده باشد، بدون وضو می‌شود لمس کرد؟

جواب: اگر به نحو ترجمه وصفی نباشد فرق نمی‌کند و احوط عدم مسّ بدون طهارت است

سوال: آرم جمهوری اسلامی که در بعض میادین نصب می‌شود، اگر سایهٔ آن روی زمین افتاده باشد آیا می‌توان از روی آن ردّ شد؟

جواب: لمس بدون طهارت مانعی ندارد. بله؛ اگر راه رفتن بر روی سایه، هتک به حساب می‌آید، اجتناب شود

سوال: مسّ سه نقطه [...] و یا [ا ...] که جایگزین نام اللّه شده‌اند، چه صورتی دارد؟

جواب: اشکال ندارد، ولی اگر حرف الف به نیّت جزو اسم جلاله نوشته شده باشد، جایز نیست

سوال: لمس کردن القاب معصومین مثل رضا، صادق، کاظم و ...- علیه السّلام- برای شخصی که وضو ندارد، چه حکمی دارد؟

جواب: جایز نیست، بنابر احتیاط

سوال: لمس کردن پول منقّش به نام‌های معصومین- علیهم السّلام- و یا اسامی جلاله برای شخص بدون وضو چه حکمی دارد؟

جواب: جایز نیست، بنابر احتیاط

سوال: گاهی عدد ۱۱۰ را به نشان نام مبارک حضرت امیر المؤمنین می‌نویسند. آیا احترام این عدد لازم است؟ یعنی بدون وضو لمس آن جایز نیست؟ و اگر این عدد به زبان‌ها و سبک‌های غیر متعارف نوشته شده باشد چه طور؟

جواب: مانعی ندارد

سوال: اگر روی فرشی لفظ جلاله بافته شده باشد، آیا پا گذاشتن روی آن اشکال دارد؟ آیا شخص جنب و حایض می‌تواند روی آن را لمس کند؟

جواب: جایز نیست.

سوال: آیا دست کشیدن به اسامی انبیاء- علیهم السّلام- نیز حکم اسامی ائمّه‌ای اطهار- علیهم السّلام- را دارد؟

جواب: بله

سوال: آیا آرم جمهوری اسلامی ایران- که نمادی از کلمهٔ «لا اله الّا اللّه» است- را می‌توان بدون وضو دست زد؟

جواب: جایز نیست.

سوال: آیا کلمه «بسمه تعالی» را بدون وضو می‌توان مسّ نمود؟

جواب: نمی‌توان بدون وضو مسّ کرد، به خاطر وجود ضمیر در آن.

سوال: مسّ اسماء اللّه تعالی که مضاف الیه واقع می‌شود بدون طهارت، احتیاط در ترک آن است. آیا اسمایی که منسوب واقع می‌شود، چه حکمی دارند؟

جواب: همین احتیاط جاری است.

سوال: آیا انداختن گردن‌بند به نقش پیامبر اکرم- صلّی اللّه علیه و آله و سلّم- توسط زنان اشکال دارد؟

جواب: در صورتی که تمثال حک شده آن حضرت باشد، از حیث مسّ اشکال ندارد، ولی اگر اسم آن حضرت حک گردیده است، باید از تماس بدن بدون طهارت با آن پرهیز نمایند

سوال: آیا کسانی که اسمای جلاله خداوند متعال یا آیات قرآنی یا نام‌های معصومین - علیهم السّلام- را تایپ می‌کنند، باید وضو داشته باشد؟

جواب: در صورت عدم تماس مستقیم دست با اسماء، طهارت لازم نیست

سوال: آیا دست کشیدن به قرآن انگلیسی طهارت می‌خواهد؟

جواب: خیر.

سوال: مس قرآن توسط دانش‌آموزانی که وضویشان کامل و صحیح نیست، چه حکمی دارد؟ وظیفه مربّی آن‌ها چیست؟

جواب: مسّ قرآن برای افراد نابالغ- و لو وضوی آنان باطل باشد- مانعی ندارد، و مربی قرآن به آنها یاد بدهد که با وضوی صحیح قرآن را لمس کنند.

سوال: برخی از فامیلی‌ها منسوب به ائمه- علیهم السّلام- است مثل حسینی، فاطمی، کاظمی، و یا ترکیباتی از اسماء اللّه در آن به کار رفته، همچون عبداللهی امر اللهی، و ... آیا نوشتن، دست کشیدن بدون وضو، و زیر دست و پا انداختن چنین فامیلی‌هایی اشکال دارد؟

جواب: در آن چه اسم خدا دارد، واجب الاحترام است و در منسوب به ائمه- علیهم السّلام- اگر مقصود از منسوب الیه همان ائمه باشند، احترام آن‌ها هم لازم است

سوال: شخصی که وظیفه‌اش تیمم است و تیمم بدل از غسل نموده، آیا می‌تواند قرآن و اسماء جلاله را مس کند؟

جواب: اگر عذر او باقی است، در غیر از تیمم برای تنگی وقت، با تیمم تمام کارهایی که شرط آن طهارت است می‌توان انجام دهد.

سوال: در صورتی که قرآن یا صفحه‌ای از آن در اثر آفتاب و یا باران، خطوط آن از بین رفته و قابل خواندن نباشد و فقط سیاهی خطوط مقداری معلوم باشد، آیا لمس آن جایز است؟

جواب: اگر حروف قرآن محو شده باشد و به صورت مرکب پخش شده درآمده باشد، مسّ آن مانعی ندارد.

سوال: خالکوبی آیات قرآن بر روی بدن و مسّ آن چگونه است؟

جواب: اگر ماده‌ای که با آن خالکوبی شده زیر پوست باشد، مسّ آن قسمت بدون وضو مانعی ندارد، و بعد از جنابت و حدث لازم نیست فوراً غسل کنند یا وضو بگیرند. سوال: آیا نام ائمه علیهم السلام وقتی روی کسی گذاشته شود، جزء اسماء جلاله محسوب می‌گردند؟

جواب: منظور از اسماء جلاله، اسماء خداوند تبارک و تعالی است؛ و اسامی ائمهٔ معصومین علیهم السلام هم بنابر احتیاط بی‌وضو مس نشود؛ و چنانچه اسامی ائمهٔ معصومین علیهم السلام علَم برای شخص دیگر شود، حکم اسامی ائمه علیهم السلام را ندارد.