احکام و آداب پرستاری: تفاوت بین نسخهها
(اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام) |
(←مقدمه) |
||
| سطر ۳۸: | سطر ۳۸: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
| + | با نگاهی گذرا به تاریخ بشریت میتوان دریافت که صفحات تاریخ از جنایات بیشمار انسانها به یکدیگر سیاه گشته است. امّا خوشبختانه در برابر اینها کم نیستند، افرادی که به کمک دیگران شتافتهاند و برای حفظ حیات همنوعانشان از جان خویش مایه گذاشتهاند. خدمت به همنوع در سخنان پیشوایان ما بهعنوان بهترین عبادت و ارزش شمرده شده است.<br/> | ||
| + | از امام جعفر صادقعلیهالسلام روایت شده است که خداوند عزّوجلّ فرمودهاند:<br/> | ||
| + | «مخلوقات روزیخواران من هستند؛ محبوبترینشان کسی است که با مردم مهربانتر، و در برآوردن نیازهای آنان کوشاتر باشد»<ref>اصول کافی، ج۳، ص285.</ref>.<br/> | ||
| + | پرستاری نیز نوعی خدمت به همنوع و بشریت است. چنانچه پرستاران گرامی و زحمتکش، فرهنگ، اخلاق و احکام آن را بیاموزند، علاوه بر خدمت به خلق و نشاط روحی، که از بهبودیافتن بیمار، به انسان متعهد دست میدهد، رضایت خالق را نیز دربردارد و خداوند خود ضامن و پاداشدهنده به این خدمتها و نوعدوستیهاست.<br/> | ||
| + | در حدیثی دیگر، امام صادقعلیهالسلام میفرماید:<br/> | ||
| + | «هیچ مسلمانی حاجت مسلمان دیگر را برطرف نمیکند، مگر آنکه خداوند تبارک و تعالی به او خطاب نماید که: پاداش تو، به عهده من است و کمتر از بهشت برایت نمیپسندم»<ref>اصول کافی، ج۳، ص279.</ref>.<br /> | ||
| + | پرستاری از بیمار، یکی از قوانین بینالمللی است. در آیین نجاتبخش اسلام نیز به پرستاری از بیماران حتّی اسیران بیمار و مجروح توصیه و سفارش شده است. تاریخ، پرستاری شخصیتهای چون نبیاکرمصلی الله وعلیه وآله را یادآوری نموده و ارزش و اهمیت پرستاری را از دیدگاه این رهبر الهی و اولاد طاهرینش بازگو مینماید، که از جایگاه بلند و رفیعی برخوردار است و همواره بشریت در سیره عملی و گفتار و عملکرد خاندان عصمت و طهارت شاهد ارجنهادن به امر شریف پرستاری و پرستاران شفیق و دلسوز میباشد.<br/> | ||
| + | در کتب روایی و تاریخی نمونههایی از زندگانی آن بزرگواران مبنی بر توجه و تقدیر از مقام پرستاران آورده شده: پیامبر گرامی اسلام در جنگها با پرداخت غنیمت و نیز دلجویی از پرستاران تقدیر میکرد.<br/> | ||
| + | از ابنعباس نقل شده است که پیامبراکرمصلی الله وعلیه وآله زنان پرستار را به جنگ میبردند، تا مجروحان را مداوا کنند و از غنیمت به آنان عطا مینمود<ref>صحیح مسلم، ج۲، کتاب جهاد و السیر، باب۱۷۹ù48.</ref>.<br/> | ||
| + | همچنین رهبر کبیر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی، امام خمینیقدس سره در جمع پرستاران چنین فرمودند:<br/> | ||
| + | «این شغل پرستاری از شغلهای شریفی است که، اگر توام با وظایف شرعی و انسانی انجام پذیرد، در شمار عبادتهای درجه اول محسوب میشود»<ref>صحیفه نور، ج۱۲، ص81.</ref>.<br /> | ||
| + | با توجه به اهمیت پرستاری، و لزوم آموختن فرهنگ و اخلاق و مخصوصاً احکام پرستاری، بر آن شدیم تا در نوشته حاضر چکیدهای از احکام مورد نیاز پرستاران گرامی را جمعآوری نمائیم تا گامی بسوی گسترش فرهنگ اصیل و ناب اسلام و کمک به این قشر خدمتگزار برداشته باشیم، إنشاءاللَّه.<br/> | ||
| + | چند نکته:<br/> | ||
| + | ۱. نوشته حاضر، دربردارنده مسائل ویژه پرستاران و بیمارانی است که در محیط بیمارستان، عزیزان پرستار با آنها سروکار دارند.<br/> | ||
| + | ۲. مطالب این نوشته مطابق با فتاوی بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت آیةاللَّه العظمی امام خمینیقدس سره میباشد، بجز در چند مورد که از فتاوای دیگران نیز آورده شده است.<br/> | ||
| + | ۳. برای اطمینان بیشتر خوانندگان عزیز، منبع هر مسأله در پایان هر صفحه ذکر شده است.<br/> | ||
| + | ۴. جهت اختصار در رجوع به منابع، علائم زیر بهکار رفته است:<br/> | ||
| + | ج = جلد، ص = صفحه، م = مسأله، س = سؤال.<br/> | ||
| + | در پایان خدای را بر این توفیق سپاس میگوییم و از پرستاران عزیزی که سابقه کار در محیط بیمارستان و اماکن درمانی داشتهاند و با رهنمودهای خود راهنمایمان بودند تشکر کرده و از نظرات و پیشنهادهای سازنده شما عزیزان نیز، استقبال میکنیم.<br/> | ||
| + | والسلام<br/> | ||
| + | فاطمه استشاره<br/> | ||
| + | <br/> | ||
نسخهٔ ۴ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۲۷
 | |
| نویسنده | فاطمه استشاره |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | بهار دلها |
| محل انتشارات | قم |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۶۹۸۷-۶۰-۶ |
| دانلود | |
سخن پژوهشکده
از دیدگاه اسلام، همانگونه که دین راهنمای اندیشه و اخلاق و عبادتها است، راهنمای انتخاب شغل و بایدها و نبایدها در قلمرو تولید، توزیع، مصرف، مدیریت و اقتصاد هم محسوب میشود. شناخت مکاسب، متاجر، صنایع و مشاغل حلال و حرام، ضرورت زندگی اسلامی است. طرح پژوهشی-فرهنگی »فقه و زندگی« با این عقیده شکل گرفت که اسلام پاسخگوی نیازهای بشر در همه عرصههای زندگی است.
مشاغل مختلف صدها حکم واجب و مستحب و شرائط حقوقی و اخلاقی دارد که دانستن آن در سلامت روابط اجتماعی و تکامل اخلاقی و معنوی انسان اثر میگذارد. همچنین صدها حرام و مکروه دارد که انجام آن فضای زندگی جمعی و اسلامی را آلوده میسازد و ابهام آن دلهره و تردید میآفریند. آشنایی با احکام ویژه هر صنف برای دستاندرکاران آن ضرورت حتمی و برای مراجعان به آن مشاغل »نیاز قطعی« و برای اهل مطالعه، دانش اجتماعی-دینی، مفید و روشنگر است.
با توجّه به این حقیقت، مسؤلان ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر -که سیمای نورانی فقیهی بیدار و دلسوز و شجاع، همچون حضرت آیةاللَّه جنّتی »دامظلّه العالی« در صدر آن میدرخشد- این نیاز را احساس کردند که اگر اصناف و اقشار اجتماعی با حلال و حرامهای الهی و واجب و مستحب آشنا باشند معروفهای بسیاری تحقّق خواهد یافت و آمار منکرات اجتماعی کاهش چشمگیری خواهد داشت. این مهمّ، تلاش برای تدوین احکام صنفی و آموزش مستقیم و غیرمستقیم را جدّیتر ساخت. تدوین متون آموزشی و توجیهی برای اصناف و نیازهایی است که جای خالی آن در این میدان بهخوبی احساس گردید و برای تحقّق این هدف از برخی فضلای محترم حوزه علمیّه قم استمداد شد و کار تهیّه متون موردنیاز برای اصناف مختلف تولیدی توزیعی، خدماتی و صنعتی آغاز گردید. این افتخار نصیب پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر شد و با نظارت علمی چندتن از محقّقان و نویسندگان ازجمله حجةالاسلام محمود مهدیپور و حجةالاسلام محمد حسین فلاحزاده به توفیق الهی سامان یافت. مجموعه حاضر نقطه پیوند »فقه« و »زندگی« است؛ که چگونگی تأمین معیشت حلال را به مسلمانان و صاحبان مشاغل گوناگون میآموزد و فقه را از تئوری به عمل و دین نظری را به صحنه عمل و تجربه اجتماعی نزدیک میسازد.
از آنجا که بسیاری از مشکلات اجتماعی، ناشی از ندانستن احکام الهی و عملنکردن به قوانین فقهی است، اگر دولت ملّت، مسئولان و مردم در روابط خویش دستورهای زندگیبخش الهی را بشناسند و عمل کنند زندگی هر روز شیرین و شیرینتر میشود و بیاعتمادیها و بدبینیها و ستمهای اجتماعی رختبرمیبندد و زمینه برای رشد معنوی و اخلاقی و سعادت جاودانی فراهم میگردد.
شناخت دقیق قوانین الهی از قرآن و سنت، شناخت عمیق واقعیت اجتماعی و روشهای تولید و توزیع و مصرف و ارائه خدمات و کالاها و گسترش صداقت در روابط مردم، زمینه »عدالت اجتماعی« را فراهم میکند.
نویسندگان همکار در این پژوهش هدفی جز شناخت وظیفه الهی و دینی هر صنف و ابلاغ احکام به صاحبان مشاغل گوناگون نداشته و در این زمینه از قرآن و سنت و فقه اهلبیتعلیهمالسلام و اخلاق اسلامی و اصول مسلّم عقلی بهره گرفتهاند. امید است با دریافت رهنمودهای دانشوران رشتههای گوناگون و فقهای بزرگوار و صاحبان مشاغل، این مجموعه کامل و کاملتر شود و زمینه اجرای قوانین اسلامی در زندگی فردی و اجتماعی فراهم آید.
در پایان از تمام مسئولان و دستاندرکاران، بهویژه دبیر »ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر«، جناب حجةالاسلام و المسلمین حاج سید احمد زرگر و تشکلهای مردمی ستاد، که ما را در شناخت موضوعات و مصادیق احکام یاری کردند، تشکر نموده و از همه صاحبنظران دلسوز و محققان و دستاندرکاران امور اصناف و برادران و خواهران مؤمن و متعهد در واحدهای صنفی تقاضا میشود دیدگاههای علمی، تجربی خویش را در جهت تکمیل و اصلاح این مجموعه به آدرس: قم، بلوار سمیه، کوچه۱۲، پلاک۳۵۵ *** ص-پ:۳۷۱۵۶-۸۷۸۷۸ *** شماره تماس ۰۲۵۳۷۷۳۳۹۳۳-۰۲۵۳۷۷۳۴۲۳۰ ارسال دارند و ما را در ارائه خدمات فرهنگی بیشتر و بهتر یاری کنند.
واللَّه ولی التوفیق
قم - پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر
مقدمه
با نگاهی گذرا به تاریخ بشریت میتوان دریافت که صفحات تاریخ از جنایات بیشمار انسانها به یکدیگر سیاه گشته است. امّا خوشبختانه در برابر اینها کم نیستند، افرادی که به کمک دیگران شتافتهاند و برای حفظ حیات همنوعانشان از جان خویش مایه گذاشتهاند. خدمت به همنوع در سخنان پیشوایان ما بهعنوان بهترین عبادت و ارزش شمرده شده است.
از امام جعفر صادقعلیهالسلام روایت شده است که خداوند عزّوجلّ فرمودهاند:
«مخلوقات روزیخواران من هستند؛ محبوبترینشان کسی است که با مردم مهربانتر، و در برآوردن نیازهای آنان کوشاتر باشد»[۱].
پرستاری نیز نوعی خدمت به همنوع و بشریت است. چنانچه پرستاران گرامی و زحمتکش، فرهنگ، اخلاق و احکام آن را بیاموزند، علاوه بر خدمت به خلق و نشاط روحی، که از بهبودیافتن بیمار، به انسان متعهد دست میدهد، رضایت خالق را نیز دربردارد و خداوند خود ضامن و پاداشدهنده به این خدمتها و نوعدوستیهاست.
در حدیثی دیگر، امام صادقعلیهالسلام میفرماید:
«هیچ مسلمانی حاجت مسلمان دیگر را برطرف نمیکند، مگر آنکه خداوند تبارک و تعالی به او خطاب نماید که: پاداش تو، به عهده من است و کمتر از بهشت برایت نمیپسندم»[۲].
پرستاری از بیمار، یکی از قوانین بینالمللی است. در آیین نجاتبخش اسلام نیز به پرستاری از بیماران حتّی اسیران بیمار و مجروح توصیه و سفارش شده است. تاریخ، پرستاری شخصیتهای چون نبیاکرمصلی الله وعلیه وآله را یادآوری نموده و ارزش و اهمیت پرستاری را از دیدگاه این رهبر الهی و اولاد طاهرینش بازگو مینماید، که از جایگاه بلند و رفیعی برخوردار است و همواره بشریت در سیره عملی و گفتار و عملکرد خاندان عصمت و طهارت شاهد ارجنهادن به امر شریف پرستاری و پرستاران شفیق و دلسوز میباشد.
در کتب روایی و تاریخی نمونههایی از زندگانی آن بزرگواران مبنی بر توجه و تقدیر از مقام پرستاران آورده شده: پیامبر گرامی اسلام در جنگها با پرداخت غنیمت و نیز دلجویی از پرستاران تقدیر میکرد.
از ابنعباس نقل شده است که پیامبراکرمصلی الله وعلیه وآله زنان پرستار را به جنگ میبردند، تا مجروحان را مداوا کنند و از غنیمت به آنان عطا مینمود[۳].
همچنین رهبر کبیر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی، امام خمینیقدس سره در جمع پرستاران چنین فرمودند:
«این شغل پرستاری از شغلهای شریفی است که، اگر توام با وظایف شرعی و انسانی انجام پذیرد، در شمار عبادتهای درجه اول محسوب میشود»[۴].
با توجه به اهمیت پرستاری، و لزوم آموختن فرهنگ و اخلاق و مخصوصاً احکام پرستاری، بر آن شدیم تا در نوشته حاضر چکیدهای از احکام مورد نیاز پرستاران گرامی را جمعآوری نمائیم تا گامی بسوی گسترش فرهنگ اصیل و ناب اسلام و کمک به این قشر خدمتگزار برداشته باشیم، إنشاءاللَّه.
چند نکته:
۱. نوشته حاضر، دربردارنده مسائل ویژه پرستاران و بیمارانی است که در محیط بیمارستان، عزیزان پرستار با آنها سروکار دارند.
۲. مطالب این نوشته مطابق با فتاوی بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت آیةاللَّه العظمی امام خمینیقدس سره میباشد، بجز در چند مورد که از فتاوای دیگران نیز آورده شده است.
۳. برای اطمینان بیشتر خوانندگان عزیز، منبع هر مسأله در پایان هر صفحه ذکر شده است.
۴. جهت اختصار در رجوع به منابع، علائم زیر بهکار رفته است:
ج = جلد، ص = صفحه، م = مسأله، س = سؤال.
در پایان خدای را بر این توفیق سپاس میگوییم و از پرستاران عزیزی که سابقه کار در محیط بیمارستان و اماکن درمانی داشتهاند و با رهنمودهای خود راهنمایمان بودند تشکر کرده و از نظرات و پیشنهادهای سازنده شما عزیزان نیز، استقبال میکنیم.
والسلام
فاطمه استشاره
