فرهنگ مصادیق:جواب سلام: تفاوت بین نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «<div class="head1">جواب سلام</div> <div class="leftbox"> <p class="relatearticle">کتب مرتبط</p> {| class="wikitable" |- !...» ایجاد کرد) |
|||
| سطر ۱۱: | سطر ۱۱: | ||
! ردیف !! عنوان | ! ردیف !! عنوان | ||
|- | |- | ||
| − | | ۱ || [[ | + | | ۱ || [[سلام مستحب، جوابش واجب]] |
| + | |- | ||
| + | | 2 || [[سلام - احادیث]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 3 || [[سلام]] | ||
|} | |} | ||
<p class="relatesubject">موضوعات مرتبط</p> | <p class="relatesubject">موضوعات مرتبط</p> | ||
| سطر ۴۵: | سطر ۴۹: | ||
== اهمیت سلام == | == اهمیت سلام == | ||
| − | در قرآن کریم از سلام به عنوان تحیت بهشتیان نام برده | + | در قرآن کریم از سلام به عنوان تحیت بهشتیان نام برده <ref>یونس/سوره۱۰، آیه۱۰.</ref><br/> |
| − | و بدان امر شده است | + | و بدان امر شده است <ref>نور/سوره۲۴، آیه۶۱.</ref><br/> |
| − | چنان که در روایات، از سنتهاى رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و از مستحبات مؤکد شمرده شده است. ابتدا به سلام و مقدم داشتن آن بر هر سخنى، سلام کردن به کودکان و افشاى سلام؛ یعنى سلام کردن به هر کس که انسان با او برخورد مى کند، مورد تأکید و سفارش قرار گرفته است | + | چنان که در روایات، از سنتهاى رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و از مستحبات مؤکد شمرده شده است. ابتدا به سلام و مقدم داشتن آن بر هر سخنى، سلام کردن به کودکان و افشاى سلام؛ یعنى سلام کردن به هر کس که انسان با او برخورد مى کند، مورد تأکید و سفارش قرار گرفته است <ref>وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۵۵-۶۳.</ref><br/> |
== حکم سلام == | == حکم سلام == | ||
| − | پیشى گرفتن در سلام به مسلمانان، مستحب مؤکد و ترک آن مکروه است، | + | پیشى گرفتن در سلام به مسلمانان، مستحب مؤکد و ترک آن مکروه است، <ref>وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۵۷.</ref><br/> |
=== ابتدا به سلام نمازگزار === | === ابتدا به سلام نمازگزار === | ||
| − | مگر نمازگزار که ابتدا به سلام براى او جایز نیست | + | مگر نمازگزار که ابتدا به سلام براى او جایز نیست <ref>العروه الوثقی ، ج۳، ص۱۵.</ref><br/> |
=== سلام کردن به نمازگزار === | === سلام کردن به نمازگزار === | ||
| − | برخى، سلام کردن به نمازگزار را مکروه دانسته اند | + | برخى، سلام کردن به نمازگزار را مکروه دانسته اند <ref>مستند الشیعه، ج۷، ص۶۶-۶۷.</ref><ref>العروه الوثقی ، ج۳، ص۲۴.</ref><br/> |
| − | در مقابل، برخى تفاوتى میان نمازگزار و غیر نمازگزار نگذاشته، سلام کردن را مطلقا، حتى به نمازگزار، مستحب دانسته اند؛ | + | در مقابل، برخى تفاوتى میان نمازگزار و غیر نمازگزار نگذاشته، سلام کردن را مطلقا، حتى به نمازگزار، مستحب دانسته اند؛ <ref>الحدائق الناضره، ج۹، ص۸۹-۹۰.</ref><br/> |
| − | بلکه عدم کراهت سلام کردن به نمازگزار به مشهور نسبت داده شده است | + | بلکه عدم کراهت سلام کردن به نمازگزار به مشهور نسبت داده شده است<ref>مجمع الفائده، ج۳، ص۱۲۲.</ref><br/> |
=== سلام کردن به کافر === | === سلام کردن به کافر === | ||
| − | به تصریح برخى، سلام کردن به کافر جز هنگام ضرورت جایز نیست | + | به تصریح برخى، سلام کردن به کافر جز هنگام ضرورت جایز نیست <ref>الحدائق الناضره، ج۹، ص۸۴-۸۵.</ref><ref>مستند الشیعه، ج۷، ص۷۴.</ref><br/> |
=== سلام کردن زن به مرد نامحرم و عکس آن === | === سلام کردن زن به مرد نامحرم و عکس آن === | ||
| − | سلام کردن زن به مرد نامحرم و عکس آن، در صورتى که بیم فتنه و افتادن در [[گناه]] نباشد جایز است | + | سلام کردن زن به مرد نامحرم و عکس آن، در صورتى که بیم فتنه و افتادن در [[گناه]] نباشد جایز است <ref>الحدائق الناضره، ج۹، ص۸۳.</ref><ref>مستند الشیعه، ج۷، ص۷۳.</ref><br/><ref>العروه الوثقی ، ج۳، ص۲۵.</ref> |
| − | قول به حرمت سلام کردن زن به مرد نامحرم به مفهوم کلمات بسیارى از فقها نسبت داده شده است | + | قول به حرمت سلام کردن زن به مرد نامحرم به مفهوم کلمات بسیارى از فقها نسبت داده شده است<ref>مجمع الفائده، ج۳، ص۱۲۰.</ref><br/> |
| − | البته برخى به کراهت سلام کردن مرد بر زن جوان نامحرم تصریح کرده اند | + | البته برخى به کراهت سلام کردن مرد بر زن جوان نامحرم تصریح کرده اند <ref>غنائم الأیام، ج۳، ص۲۳۷.</ref><br/> |
=== مستحب کفایی بودن سلام کردن === | === مستحب کفایی بودن سلام کردن === | ||
| − | سلام کردن، مستحب کفایی است و در جایى که جمعى وارد بر کسى مى شوند با سلام کردن یکى از آنان، استحباب آن از دیگران ساقط مى گردد؛ | + | سلام کردن، مستحب کفایی است و در جایى که جمعى وارد بر کسى مى شوند با سلام کردن یکى از آنان، استحباب آن از دیگران ساقط مى گردد؛<ref>تذکره الفقهاء، ج۹، ص۲۰.</ref><ref>الحدائق الناضره، ج۹، ص۷۵.</ref><br/> |
| − | لیکن برخى در فرض یاد شده قائل به بقاى اصل استحباب براى دیگران شده و گفته اند: تنها مؤکد بودن آن برداشته مى شود | + | لیکن برخى در فرض یاد شده قائل به بقاى اصل استحباب براى دیگران شده و گفته اند: تنها مؤکد بودن آن برداشته مى شود <ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۰۶.</ref><br/> |
== صیغه سلام == | == صیغه سلام == | ||
| − | معروف میان فقها تحقق ابتدا به سلام با هر یک از چهار صیغه: «سلام علیک، السلام علیک، سلام علیکم و السلام علیکم» است؛ | + | معروف میان فقها تحقق ابتدا به سلام با هر یک از چهار صیغه: «سلام علیک، السلام علیک، سلام علیکم و السلام علیکم» است؛ <ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref><br/> |
لیکن در اینکه سلام تنها با چهار ترکیب یاد شده (با تقدم کلمه سلام بر ظرف) تحقق مى یابد یا نه، اختلاف است. برخى، تنها چهار ترکیب بالا را تحقق بخش سلام دانسته و سلام کردن به دیگر ترکیبها همچون «علیک و علیکم السلام» (با تقدم ظرف بر سلام) را صحیح ندانسته اند؛ در نتیجه جواب آن واجب نخواهد بود [۲۱].<br/> | لیکن در اینکه سلام تنها با چهار ترکیب یاد شده (با تقدم کلمه سلام بر ظرف) تحقق مى یابد یا نه، اختلاف است. برخى، تنها چهار ترکیب بالا را تحقق بخش سلام دانسته و سلام کردن به دیگر ترکیبها همچون «علیک و علیکم السلام» (با تقدم ظرف بر سلام) را صحیح ندانسته اند؛ در نتیجه جواب آن واجب نخواهد بود [۲۱].<br/> | ||
برخى دیگر صیغه هاى سلام را «سلام علیک، سلام علیکم، السّلام علیکم، و علیکم السلام» دانسته اند [۲۲].<br/> | برخى دیگر صیغه هاى سلام را «سلام علیک، سلام علیکم، السّلام علیکم، و علیکم السلام» دانسته اند [۲۲].<br/> | ||
نسخهٔ ۹ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۵۵
کتب مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مقالات مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|---|
| ۱ | سلام مستحب، جوابش واجب |
| 2 | سلام - احادیث |
| 3 | سلام |
موضوعات مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
چندرسانهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مرتبطهای بوستان
| ردیف | عنوان |
|---|
نرمافزارهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
پایگاههای اینترنتی مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
محتویات
- ۱ تسلیم - سلام کردن – ویکی فقه
- ۲ اهمیت سلام
- ۳ حکم سلام
- ۴ صیغه سلام
- ۵ پاسخ سلام
- ۵.۱ وجوب فوری جواب سلام
- ۵.۲ صدای جواب دهنده سلام
- ۵.۳ پاسخ سلام کودک ممیز
- ۵.۴ پاسخ سلام کافر
- ۵.۵ پاسخ سلام زن و مرد نامحرم
- ۵.۶ پاسخ سلام کتبی
- ۵.۷ پاسخ سلام با واسطه
- ۵.۸ پاسخ سلام غلط
- ۵.۹ چگونگى پاسخ
- ۵.۱۰ جواب سلام کافر
- ۵.۱۱ جواب سلام در نماز
- ۵.۱۲ نیکوتر جواب دادن نمازگزار
- ۵.۱۳ جواب در صورت پاسخ یک نفر
- ۵.۱۴ نماز در صورت پاسخ ندادن سلام
- ۵.۱۵ سلام بر خود و اهل مجلس
- ۶ آداب سلام
- ۷ پا نویس
تسلیم - سلام کردن – ویکی فقه
تحیت گفتن با صیغه سلام و نیز سلام نماز را سلام گویند. از سلام به معناى نخست در باب صلات سخن گفته اند.
اهمیت سلام
در قرآن کریم از سلام به عنوان تحیت بهشتیان نام برده [۱]
و بدان امر شده است [۲]
چنان که در روایات، از سنتهاى رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و از مستحبات مؤکد شمرده شده است. ابتدا به سلام و مقدم داشتن آن بر هر سخنى، سلام کردن به کودکان و افشاى سلام؛ یعنى سلام کردن به هر کس که انسان با او برخورد مى کند، مورد تأکید و سفارش قرار گرفته است [۳]
حکم سلام
پیشى گرفتن در سلام به مسلمانان، مستحب مؤکد و ترک آن مکروه است، [۴]
ابتدا به سلام نمازگزار
مگر نمازگزار که ابتدا به سلام براى او جایز نیست [۵]
سلام کردن به نمازگزار
برخى، سلام کردن به نمازگزار را مکروه دانسته اند [۶][۷]
در مقابل، برخى تفاوتى میان نمازگزار و غیر نمازگزار نگذاشته، سلام کردن را مطلقا، حتى به نمازگزار، مستحب دانسته اند؛ [۸]
بلکه عدم کراهت سلام کردن به نمازگزار به مشهور نسبت داده شده است[۹]
سلام کردن به کافر
به تصریح برخى، سلام کردن به کافر جز هنگام ضرورت جایز نیست [۱۰][۱۱]
سلام کردن زن به مرد نامحرم و عکس آن
سلام کردن زن به مرد نامحرم و عکس آن، در صورتى که بیم فتنه و افتادن در گناه نباشد جایز است [۱۲][۱۳]
[۱۴]
قول به حرمت سلام کردن زن به مرد نامحرم به مفهوم کلمات بسیارى از فقها نسبت داده شده است[۱۵]
البته برخى به کراهت سلام کردن مرد بر زن جوان نامحرم تصریح کرده اند [۱۶]
مستحب کفایی بودن سلام کردن
سلام کردن، مستحب کفایی است و در جایى که جمعى وارد بر کسى مى شوند با سلام کردن یکى از آنان، استحباب آن از دیگران ساقط مى گردد؛[۱۷][۱۸]
لیکن برخى در فرض یاد شده قائل به بقاى اصل استحباب براى دیگران شده و گفته اند: تنها مؤکد بودن آن برداشته مى شود [۱۹]
صیغه سلام
معروف میان فقها تحقق ابتدا به سلام با هر یک از چهار صیغه: «سلام علیک، السلام علیک، سلام علیکم و السلام علیکم» است؛ [۲۰]
لیکن در اینکه سلام تنها با چهار ترکیب یاد شده (با تقدم کلمه سلام بر ظرف) تحقق مى یابد یا نه، اختلاف است. برخى، تنها چهار ترکیب بالا را تحقق بخش سلام دانسته و سلام کردن به دیگر ترکیبها همچون «علیک و علیکم السلام» (با تقدم ظرف بر سلام) را صحیح ندانسته اند؛ در نتیجه جواب آن واجب نخواهد بود [۲۱].
برخى دیگر صیغه هاى سلام را «سلام علیک، سلام علیکم، السّلام علیکم، و علیکم السلام» دانسته اند [۲۲].
در مقابل، برخى گفته اند: سلام کردن به آنچه عنوان تحیت و سلام بر آن صادق است، تحقق مى یابد؛ خواه با ترکیب «سلام علیکم» باشد یا «علیکم السّلام» و یا «سلام» به تنهایى؛ در نتیجه با هر صیغه اى ادا شود، پاسخ آن واجب خواهد بود [۲۳] [۲۴].
پاسخ سلام
سلام کردن مستحب، بلکه افضل از پاسخ آن است، لیکن پاسخ آن حتى بر نمازگزار واجب است [۲۵] [۲۶].
البته وجوب آن کفایى است و با پاسخ دادن فردى از میان جمع، از دیگران ساقط مى شود [۲۷].
وجوب فوری جواب سلام
پاسخ سلام واجب فوری است؛ [۲۸] [۲۹].
بدین معنا که سلام شونده باید در پاسخ دادن شتاب کند؛ در حدّى که عرف او را تارک آن نداند. بنابر این، پاسخگویى پس از اتمام کلمه یا کلام در صورتى که سلام در اثناى آن صورت گرفته باشد، ضررى به فورى بودن نمى رساند [۳۰] [۳۱].
صدای جواب دهنده سلام
بنابر قول مشهور، پاسخ سلام باید به گونه اى باشد که سلام کننده آن را بشنود؛ [۳۲] [۳۳].
لیکن برخى در وجوب آن تردید کرده اند؛ [۳۴].
بلکه بعضى در حال نماز، پاسخ آهسته را نیز جایز دانسته اند [۳۵].
پاسخ سلام کودک ممیز
پاسخ سلام کودک ممیز نیز واجب است؛ لیکن در صورتى که سلام بر جمع باشد، در جواز اکتفا به پاسخ وى، اختلاف است [۳۶] [۳۷] [۳۸].
برخى، پاسخ دادن به سلام کودک ممیز را واجب ندانسته اند [۳۹].
پاسخ سلام کافر
در اینکه پاسخ سلام کافر واجب است یا نه اختلاف است [۴۰] [۴۱].
پاسخ سلام زن و مرد نامحرم
بنابر قول به حرمت سلام کردن زن بر مرد نامحرم و عکس آن، آیا در صورت سلام کردن، پاسخ آن واجب است یا نه مسئله اختلافى است [۴۲] [۴۳].
پاسخ سلام کتبی
پاسخ به سلام کتبی (نامه) واجب نیست؛ هرچند مستحب است؛ [۴۴].
لیکن بنابر قول به وجوب جواب نامه، پاسخگویى به سلام مندرج در آن نیز واجب خواهد بود [۴۵] [۴۶].
پاسخ سلام با واسطه
پاسخگویى به سلام با واسطه واجب نیست؛ هرچند استحباب دارد و مستحب است پاسخ دهنده خطاب به واسطه بگوید: «علیک و علیه السّلام» [۴۷].
برخى، در این فرض نیز رد سلام را واجب دانسته اند [۴۸].
پاسخ سلام غلط
پاسخ دادن به سلام غلط نیز واجب است، مگر آنکه غلط به حدّى فاحش باشد که عنوان سلام و تحیت بر آن صدق نکند [۴۹] [۵۰] [۵۱].
چگونگى پاسخ
پاسخ به سلام در غیر حال نماز با لفظ «علیکم» یا «علیک السّلام» تحقق مى یابد؛ لیکن در اینکه منحصر به کیفیت یاد شده است یا به دیگر صیغه ها نیز، همچون «سلام علیکم» محقق مى شود، اختلاف است [۵۲] [۵۳] [۵۴].
جواب سلام کافر
بنابر قول مشهور، در جواب سلام کافر «علیک» گفته مى شود؛ [۵۵].
لیکن در وجوب اکتفا به آن و عدم ضمیمه «سلام» یا جواز پاسخ به غیر آن، اختلاف است [۵۶] [۵۷] [۵۸].
جواب سلام در نماز
در پاسخ سلام در حال نماز بنابر قول مشهور، مماثلت آن با سلام شرط است. بنابر این، اگر کسى با صیغه «سلام علیکم» بر نمازگزار سلام کند، بر او واجب است در پاسخ «سلام علیکم» بگوید و پاسخ دادن به صیغه دیگر جایز نیست [۵۹].
برخى، مماثلت را واجب ندانسته و گفتن «علیکم السّلام» در پاسخ «سلام علیکم» را در حال نماز نیز جایز دانسته اند [۶۰] [۶۱] [۶۲].
چنانچه کسى با صیغه «علیکم السّلام» به نمازگزار سلام کند، آیا پاسخگویى به آن بر او جایز است و در صورت جواز آیا باید جواب همانند سلام باشد یا با صیغه «سلام علیکم»؟ مسئله اختلافى است [۶۳] [۶۴] [۶۵] [۶۶].
نیکوتر جواب دادن نمازگزار
آیا نماز گزار مى تواند جواب سلام را نیکوتر از سلام بدهد، مانند آنکه در پاسخ «سلام علیکم» بگوید «سلام علیکم و رحمه اللَّه» اختلاف است [۶۷] [۶۸].
جواب در صورت پاسخ یک نفر
هرگاه یکى از نمازگزاران سلام را پاسخ دهد، آیا پاسخگویى بر دیگران نیز جایز بلکه مستحب است، یا نه، مسئله اختلافى است [۶۹] [۷۰].
نماز در صورت پاسخ ندادن سلام
هرگاه نماز گزار پاسخ سلام را ندهد و نماز را ادامه دهد، آیا نمازش باطل مى گردد، مسئله اختلافى است [۷۱].
سلام بر خود و اهل مجلس
مستحب است انسان وقتى وارد خانه اى مى شود که کسى در آن نیست، برخود این گونه سلام کند: «السّلامُ عَلَینا مِنْ عِنْدِ رَبّنا» [۷۲].
همچنین سلام کردن به حاضران در مجلس هنگام برخاستن از آن و خداحافظى از آنان مستحب است؛ [۷۳].
لیکن در استحباب یا وجوب پاسخ به آن اختلاف است [۷۴] [۷۵] [۷۶] [۷۷].
آداب سلام
پاسخ نیکوتر به سلام
پاسخ دادن سلام به نیکوتر از آن در غیر نماز، مستحب و مورد تأکید قرآن کریم است [۷۸].
نیکویى با گفتن «علیکم السّلام و رحمه اللَّه و برکاته» در پاسخ «سلام علیکم» تحقق مى یابد [۷۹].
استحباب آغاز کردن سلام بر اینان
سواره به پیاده؛ ایستاده به نشسته؛ جمع اندک به جمع انبوه و کوچک تر به بزرگ تر [۸۰].
نوع رفتار با مسافر و غیر مسافر هنگام سلام
چنان که هنگام سلام کردن فشردن دست غیر مسافر و در آغوش گرفتن مسافر مستحب است [۸۱].
پا نویس
- ↑ یونس/سوره۱۰، آیه۱۰.
- ↑ نور/سوره۲۴، آیه۶۱.
- ↑ وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۵۵-۶۳.
- ↑ وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۵۷.
- ↑ العروه الوثقی ، ج۳، ص۱۵.
- ↑ مستند الشیعه، ج۷، ص۶۶-۶۷.
- ↑ العروه الوثقی ، ج۳، ص۲۴.
- ↑ الحدائق الناضره، ج۹، ص۸۹-۹۰.
- ↑ مجمع الفائده، ج۳، ص۱۲۲.
- ↑ الحدائق الناضره، ج۹، ص۸۴-۸۵.
- ↑ مستند الشیعه، ج۷، ص۷۴.
- ↑ الحدائق الناضره، ج۹، ص۸۳.
- ↑ مستند الشیعه، ج۷، ص۷۳.
- ↑ العروه الوثقی ، ج۳، ص۲۵.
- ↑ مجمع الفائده، ج۳، ص۱۲۰.
- ↑ غنائم الأیام، ج۳، ص۲۳۷.
- ↑ تذکره الفقهاء، ج۹، ص۲۰.
- ↑ الحدائق الناضره، ج۹، ص۷۵.
- ↑ جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۰۶.
- ↑ جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۰۳.
