کتابخانه:احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Kazem در ‏۷ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۳۸

2018-02-26T11:38:08Z

نمایش تغییرات

Abbas69: /* فصل پنجم: قنادی و مقررات صنفی */

2016-10-26T08:18:32Z

‏فصل پنجم: قنادی و مقررات صنفی

Abbas69: /* فصل سوم: پخت و پز */

2016-10-26T08:16:40Z

‏فصل سوم: پخت و پز

نمایش تغییرات

Abbas69: /* فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن */

2016-10-26T08:13:21Z

‏فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن

Abbas69: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-10-26T08:11:33Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

Abbas69 در ‏۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۰۲

2016-10-26T08:02:57Z

Admin: Admin صفحهٔ احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی را به کتابخانه:احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی منتقل کرد

2016-08-28T08:20:53Z

Admin صفحهٔ احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی را به کتابخانه:احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی منتقل کرد

Abbas69: added Category:مجموعه فقه و زندگی using HotCat

2016-05-17T14:01:32Z

added Category:مجموعه فقه و زندگی using HotCat

Abbas69: صفحه‌ای تازه حاوی «
احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی
{{جعبه اطلاعات |نام = احکام...» ایجاد کرد

2016-05-17T06:58:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<div class="head1">احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی</div> {{جعبه اطلاعات |نام = احکام...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<div class="head1">احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی</div>
{{جعبه اطلاعات
|نام = احکام و اداب قنادی و شیرینی پزی
|عنوان = مشخصات کتاب
|تصویر = [[Image:Shirini.jpg|200px]]
|سبک سرآیند = background:#ccf;
|سبک برچسب = background:#ddf;
|سبک عنوان= background: #CCF;padding: 7px;border-top-left-radius: 20px;border-top-right-radius: 20px;border: 1px solid #aaa;border-bottom: none;
|سرآیند۱ =
|برچسب۲ =نویسنده
|داده۲ = محمد زراعتی
|برچسب۳ =زبان
|داده۳ = فارسی
|برچسب۴ =ناشر
|داده۴ = نورالسجاد
|برچسب۵ =محل انتشارات
|داده۵ = قم
|برچسب۶ = تاریخ نشر
|داده۶ =
|برچسب۷ = قطع
|داده۷ =
|برچسب۸ = شابک
|داده۸ = ۹۶۴-۷۱۶۳
|برچسب۹ = دانلود
|داده۹ = [http://dl-al-adl.ir/libfiles/ebooks/fabook/fvz/PDF/fabookfvz15.pdf PDF]
}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۱۸
سطر ۲۲۰:		سطر ۲۲۰:

	== فصل پنجم: قنادی و مقررات صنفی ==		== فصل پنجم: قنادی و مقررات صنفی ==
		+	در هر کشوری از طرف دولت قوانین و مقرراتی برای پیشگیری و مشکلات شغلی برای حرفه‌ها و مشاغل گوناگون وضع می‌شود که عمل کردن به آنها به نفع افراد شاغل و مردم جامعه است. در نظام مقدس جمهوری اسلامی نیز از طرف دولت مقرراتی برای اصناف و مشاغل گوناگون تعیین شده است که شایسته است همه به آن پایبند باشند.<br/>
		+	نظر به اهمیت امور بهداشتی در کار قنادی، چکیده‌ای از آیین نامه مقررات بهداشتی کارگاه‌های قنادی، شبکه بهداشت و درمان را جهت یادآوری در سه بخش می‌آوریم:<br/>
		+	=== مقررات مربوط به محل کار ===
		+	ـ دیوار ساختمان بایستی از ورود جوندگان و حشرات در امان و صاف و بدون فرورفتگی و شکاف بوده و به رنگ روشن و وضع آن مناسب با احتیاجات و لوازم مربوط به نوع کار باشد.<br/>
		+	ـ سقف‌ها باید صاف، مسطح، بدون ترک‌خوردگی و شکاف و همیشه تمییز باشد.<br/>
		+	ـ درها و پنجره‌ها، بدون ترک‌خوردگی و شکستگی بوده و از ورود حشرات جلوگیری به عمل آورد.<br/>
		+	ـ آب مصرفی، مورد تأیید مقامات بهداشتی باشد.<br/>
		+	ـ سیستم فاضلاب، بهداشتی باشد.<br/>
		+	ـ تهویه باید به نحوی صورت گیرد که همیشه هوای داخل اماکن، سالم و کافی و عاری از بو باشد.<br/>
		+	ـ در فصل گرما حداکثر درجه حرارت داخل اماکن نباید بیشتر از سی درجه سانتی‌گراد باشد.<br/>
		+	ـ نور طبیعی یا مصنوعی باید طوری باشد که باعث ناراحتی چشم نگردد.<br/>
		+	ـ برای جلوگیری از حریق و انفجار و سایر خطرات احتمالی باید پیش‌بینی‌های لازم بشود.<br/>
		+	ـ پشه، مگس و سایر حشرات و جوندگان به هیچ وجه نباید در داخل اماکن دیده شود.<br/>
		+	کف محل کار باید از جنس قابل شستشو، صاف و بدون فرورفتگی و دارای شیب مناسب به طرف کف‌شوی باشد.<br/>
		+	=== ابزار و وسایل کار ===
		+	ـ ظروف باید با وسیله‌ای تمییز و عاری از آلودگی خشک گردد.<br/>
		+	ـ قفسه و ویترین‌ها و گنجه‌ها تمییز و مجهز به درب و شیشه بوده و قابل نظافت باشد و فاصله کف آنها از زمین کمتر از بیست سانتی‌متر نباشد.<br/>
		+	ـ کلیه مواد غذایی فاسد شدنی باید در یخچال یا سردخانه نگه‌داری شود.<br/>
		+	ـ زباله‌دان درپوش دار، زنگ نزن، قابل حمل و به تعداد و اندازه کافی موجود بوده و بعد از تخلیه شتشو شود.<br/>
		+	ـ ظروف شکستنی باید تمیز، بدون ترک‌خوردگی و لب‌پریدگی باشد. <br/>
		+	ـ وسایل و ظروف فلزی که برای تهیه و نگه‌داری و مصرف مواد غذایی به کار می‌رود باید سالم، صاف و بدون زنگ باشد.<br/>
		+	ـ استفاده از ظروفی که به وسیله وزارت بهداری غیرمجاز شناخته و آگهی می‌شود، ممنوع است. <br/>
		+	ـ جدار داخلی ظروف مسی، باید کاملاً سفیدکاری باشد. <br/>
		+	ـ وسایل و ظروف استفاده شده، باید پس از هر بار مصرف شسته و تمیز و ضدعفونی شود.<br/>
		+	ـ استفاده از گوشت‌کوب و قاشق چوبی و سربی ممنوع است.<br/>
		+	ـ سطح میزها، باید صاف، تمییز، سالم و بدون درز و روکش آن از جنس قابل شستشو باشد.<br/>
		+	=== کارگران ===
		+	ـ کلیه کارگران و متصدیان موظفند کارت معاینه پزشکی در محل کار خود داشته باشند.<br/>
		+	ـ کارگران موظفند رعایت کامل بهداشت فردی را نموده و به دستورهایی که توسط بازرسین داده می‌شود، عمل نمایند.<br/>
		+	ـ اشخاصی که درآشپزخانه کار می‌کنند باید ملبس به کلاه و روپوش سفید باشند و روپوش سایر کارگران باید به رنگ روشن و تمییز باشد.<br/>
		+	ـ متصدیان موظف هستند جایگاه محفوظ مناسبی به منظور حفظ لباس کارگران خود تهیه نمایند.<br/>
		+	ـ هرکارگر، موظف به داشتن صابون و حوله تمییز اختصاصی می‌باشد.<br/>
		+	ـ کارگرانی که به نحوی از انحاء با طبخ و تهیه مواد غذایی سر و کار دارند در حین کار حق دریافت بهای کالای فروخته شده را شخصا از مشتری ندارند.<br/>
		+	==== استفتاء ====
		+	سؤال: از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران برای اصناف مختلف مقرراتی وضع گردیده است، آیا عمل به آنها لازم است؟ بی‌توجهی به آنها چه حکمی دارد؟<br/>
		+	جواب: مقررّات لازم العمل است. <br/>
		+	سؤال: چنانچه پختن بعضی از شیرینی‌ها، از طرف اداره بهداشت ممنوع اعلام شده باشد، تهیه آن برای فروش چه حکمی دارد؟<br/>
		+	جواب:خلاف مقررات، جایز نیست. <br/>
		+
		+	== فصل ششم: چند نکته و سخنی با مشتری ==
		+	=== چند نکته ===
		+	در کشوری که بیشتر مردم آن مسلمان هستند، مطابق آموزه‌های دینی محل کسب وکار و داد و ستد مسلمانان به عنوان بازار اسلامی مورد اعتماد مردم است که در بسیاری از موارد خرید از بازار مسلمین ازآن جهت که شاغلین در آن انسانهای صالح و کارهایشان عمل صالح است مستند برخی از احکام فقهی نیز قرار می‌گیرد، مثلاً اگر از مغازه قنادی در کشور اسلامی شیرینی خریداری شود ؛ حتی در فرض شک در حلال یا حرام بودن یا طهارت آن، حکم به پاکی و حلالی آن می‌شود و نیاز به تحقیق و پرس و جونیست. و این اعتماد تازمانی اعتبار دارد که بازاریان نیز احکام اسلامی را مراعات کنند وبه اداب دینی خود پایبند باشند ودر این صورت بدون شک بر اثر همین اعتماد متقابل دادو ستدها از رونق بیشتری برخوردار خواهد بود. ازاین رو، افزون بر آنچه تاکنون به طور خلاصه به عنوان وظیفه دینی مطرح شد قنادان عزیز شایسته است به نکاتی توجه داشته باشند.<br/>
		+	۱ـ در تمام مراحل کار ـ تولید، نگهداری وتوزیع ـ نظافت را رعایت کنند. <br/>
		+	۲ ـ هنگام چیدن شیرینی در جعبه از دست‌کش یک‌بار مصرف استفاده شود. <br/>
		+	۳ ـ از جعبه‌ها، نایلون‌ها و پاکت‌های مرغوب برای فروش شیرینی استفاده شود.<br/>
		+	۴ ـ از فروش برخی شکلات‌ها و شیرینیهایی که‌در اشکال نامناسب یا باتصاویر زشت یانوشته‌های مبتذل می‌باشد پرهیز شود تا جزو اشاعه دهندگان زشتی‌ها نباشد.<br/>
		+	۵ ـ در نامگذاری شیرینی‌ها از نام‌های متناسب با فرهنگ خودمان استفاده شود.<br/>
		+	۶ ـ در معامله با مردم در هیچ شرایطی انصاف را از دست ندهند (در فرصت‌های خاص که مصرف شیرینی بالا می‌رود نرخ شیرین را بالا نبرند).<br/>
		+	۷ ـ در قیمت جنس‌ها به ویژه با افرادی که توان مالی ندارند سخت‌گیری نشود.<br/>
		+	۸ ـ از قسم خوردن در معامله هر چند راست باشد بپرهیزشود (قسم خوردن به دروغ حرام است).<br/>
		+	۹ ـ در صورتی که طرف مقابل از معامله پشیمان شد و تقاضای به هم زدن معامله را کرد از او بپذیرند.<br/>
		+	۱۰ ـ در فروشگاه جملات و کلمات آموزنده، احادیث و آیات مناسب نصب شود، تا ضمن امرار معاش از ترویج‌کنندگان دستورات و تعلیمات اسلامی باشند.<br/>
		+	۱۱ ـ با مشتریان با خوش‌رویی و اخلاق نیک برخورد شود.<br/>
		+	۱۲ ـ به گونه‌ای برنامه ریزی شود که هنگام ازدحام خریداران (بانوان و آقایان) اختلاط نامحرم پیش نیاید. <br/>
		+	=== سخنی با مشتریان ===
		+	آنچه یادآوری کردیم درباره فروشندگان محترم بود چون در معامله، طرف دیگری به نام خریدار هم در آن سهیم است، خوب است عزیزان مشتری نیز هنگام خرید به نکاتی توجه داشته باشند. <br/>
		+	۱ ـ هنگام ورود به فروشگاه با فروشندگان معاشرتی اسلامی داشته باشند و ضمن سلام و خسته نباشید خوشرو و خوش‌اخلاق باشند. <br/>
		+	۲ ـ خواسته خود را به روشنی بیان کنند تا فروشنده دچار اشتباه نشود. <br/>
		+	۳ ـ نسبت به خرید، قبلاً تصمیم بگیرند تا باعث اتلاف وقت و معطلی فروشنده نشوند. <br/>
		+	۴ ـ حتی‌الامکان پس از خرید شیرینی بی‌جهت آن را پس ندهند. <br/>
		+	۵ ـ تا جایی که ممکن است درخواست نسیه نکنند.<br/>
		+	۶ ـ در مواردی که قیمت‌ها مصوب و مقطوع است از چانه زدن با فروشنده بپرهیزند.<br/>
		+	۷ ـ در صورت همراه داشتن کودک، به آنها بیاموزند که به اجناس دست نزنند و موجب حواس‌پرتی فروشنده نشوند.<br/>
		+	۸ ـ چنانچه پس از درخواست شیرینی یا خرید پشیمان شدید و آن را پس دادید با خوش رویی از فروشنده عذرخواهی کنید.<br/>
		+	۹ ـ خانم‌ها از صحبت بیش از نیاز با فروشنده نامحرم و توقف بی‌مورد در مغازه بپرهیزند.<br/>
		+	۱۰ ـ مردان از اختلاط با خانم‌ها در هنگام خرید به ویژه در وقت شلوغی مغازه پرهیز کنند. <br/>
		+	والسلام<br/>
		+	<br/>
		+	== فهرست منابع و مآخذ ==
		+	۱ ـ استفتائات، (امام) روح اللّه موسوی خمینی، تهیه و تنظیم دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.<br/>
		+	۲ ـ بحار الانوار، (علامه) محمد باقر مجلسی، ۱۱۰ ج، چاپ چهارم، تهران دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۳ ش. <br/>
		+	۳ ـ تحریر الوسیله (امام) روح اللّه موسی خمینی، ۲ ج [بی‌چا]، قم، دار الکتب العلمیه (اسماعلیان، نجفی)، [بی‌تا].<br/>
		+	۴ ـ رساله توضیح المسائل، (امام) روح اللّه موسوی خمینی، چاپ اول، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1367.<br/>
		+	۵ ـ العروه الوثقی، (سید) محمد کاظم طباطبایی یزدی، خواشی و تعلیقات مراجع تقلید شیعه، ۲ ج، [بی‌چا] تهران، المکتبه العلمیه الاسلامیه، [بی‌تا].<br/>
		+	۶ ـ وسائل الشیعه، (شیخ) محمد بن حسن حرّ عاملی، ۲۰ ج، [بی‌چا ]بیروت، احیاء التراث العربی، [بی‌تا].<br/>
		+	سؤال: بنده به کار قنادی اشتغال دارم و اوّل بهار سر سال خمسی‌ام می‌باشد، و مقداری شیرینی و تنقلات در مغازه‌ام باقی مانده با توجه به اینکه بعضی از آنها را تازه تهیه کرده امو و چند روزی بیشتر از نگهداری آنها نمی‌گذرد، دادن خمس آن واجب است یا نه؟<br/>

	== پانویس ==		== پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۱۳
سطر ۷۴:		سطر ۷۴:

	== فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن ==		== فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن ==
		+	قنّادی، از مشاغلی است که به مناسبت‌های مختلف جای خود را در زندگی مردم باز کرده است.<br/>
		+	امروزه، بخشی از خوراکی‌های مردم را انواع شیرینی، شکلات، بیسکویت، بستنی و موادی از این قبیل تشکیل می‌دهد و قسمتی از درآمد مردم برای تهیه این نوع خوراکیها هزینه می‌شود.<br/>
		+	بدون شک، هر مسلمانی که در صنف یا شغلی به مردم خدمت می‌کند قبل از هر چیز به این می‌اندیشد که کارهای خود را بر اساس دستورات الهی و احکام شرعی تنظیم کند تا زحماتش هدر نرود و لقمه‌ای پاک و حلال برای خود و خانواده‌اش به دست آورد و اعمالش، تأمین کننده دنیا وآخرت او باشد. <br/>
		+	کار قنادی از آن جهت که با خوراک و تغذیه مردم گره خورده است، آگاهی از احکام آن لازم است. تهیه مواد اولیه، پخت و پز، پاکی و نجاست و خرید و فروش، هر یک در جای خود از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ که شایسته است دست‌اندرکاران این صنف احکام شرعی آن را فراگیرند. <br/>
		+	برای شناخت اهمیت مطلب، کافی است بدانیم که بجز احکام عمومی؛ مانند مسائل [[نماز]] و [[روزه]] و... که موردنیاز تمام مؤمنان است و باید به مقدار نیاز با آنها آشنا باشند و بر اساس آنها عمل کنند، هر صنف از اصناف مختلف مردم به فراخور شغل و حرفه و فعالیت اجتماعی و اقتصادی خود دارای احکام ویژه‌ای است که آشنایی با آنها نیز امری ضروری است. <br/>
		+	ضرورت این مسأله از کلام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام خطاب به بازاریان کوفه روشن می‌شود که سه بار فرمود: «یا مَعْشَرَ التُّجار، اَلفِقْه ثُمَّ الْمَتْجَر؛<ref>. میزان‌الحکمه، ج 1، ص 520. </ref> ای گروهی که داد و ستد می‌کنید! اوّل فراگیری احکام، سپس کسب و تجارت».<br/>
		+	واضح است که مقصود حضرت از فقه یا احکام در این جمله، احکام عبادی هم‌چون [[نماز]] و [[روزه]] نیست؛ هر چند آنها نیز مهم و دانستنی و ضروری است، ولی آنها را در مسجد می‌فرمود نه در بازار. با توجه به مکان صدور این سخن و مخاطبان آن و کلمه «مَتْجَر»، که به معنی محل تجارت است، معلوم می‌شود مقصود آن حضرت، احکام صنفی و شغلی مربوط به کسب و کار است و تکرار این جمله نیز دلالت بر عنایت ویژه حضرت و اهمیت خاص آن است. قنادان و شیرینی‌پزان از این دستور مستثنی نیستند و آنان نیز باید مسائل شرعی و احکام دینی مربوط به کار خود را براساس مراحل مختلف آن از تهیه مواد اولیه تا عرضه شیرینی آشنا باشند. <br/>
		+	=== تهیه مواد اولیه ===
		+	قنادان محترم و شیرینی‌فروشان گرامی به خوبی می‌دانند که حاصل زحماتشان و آنچه تولید یا عرضه می‌کنند کم و بیش بخشی از خوراکی‌های مردم را تشکیل می‌دهد. <br/>
		+	از نظر احکام دینی، خوراک انسان باید دارای چهار ویژگی باشد:<br/>
		+	الف ـ حلال باشد؛<br/>
		+	ب ـ پاک باشد؛<br/>
		+	ج ـ ضرر نداشته باشد؛<br/>
		+	د ـ مباح باشد.<br/>
		+	==== حلال باشد ====
		+	شاید مهم‌ترین شرط مواد غذایی انسان از نظر اسلام حلال بودن آن است. مطابق احکام دینی، خوردن غذای حرام و خوراندن آن به دیگران جایز نیست، و این بدان معنا است که انسان نه تنها باید مواظب خوراک خودش باشد، بلکه نسبت به غذایی که به دیگران می‌دهد نیز مسئولیت دارد. <br/>
		+	در آموزه‌های دینی سفارش بسیار زیادی بر دقّت در تهیه مال حلال و استفاده صحیح از آن و پرهیز از درآمدهای نامشروع و غذاهای حرام شده است. یک قنّاد مسلمان، افزون بر آنکه در زندگی خود سعی خواهند کرد تا درآمدش حلال باشد، مواظبت خواهد کرد که مواد مورد استفاده در ساخت شیرینی هم حلال باشد و از عرضه شیرینی یا شکلات و بیسکویت حرام پرهیز خواهد کرد. بر این اساس، قنادان باید از موادی که در ذیل گفته می‌شود در تهیه شیرینی استفاده نکنند:<br/>
		+	الف ـ روغن، کره، شیر، پودر یا مواد دیگری که از حیوان حرام‌گوشت گرفته شده.<br/>
		+	ب ـ موادی که از مردار<ref>. مردار، حیوانی است که خودش مرده یا به غیر دستور اسلام آن را ذبح کرده باشند. </ref> گرفته شده.<br/>
		+	ج ـ چیزهای نجس، چون خوردن غذای نجس حرام است، و به خاطر اهمیت بسیار زیاد این موضوع در بخش بعدی به تفصیل به آن خواهیم پرداخت.<br/>
		+	==== پاک باشد ====
		+	از جمله مسائلی که دین اسلام به آن اهمیت فوق‌العاده داده و مقررات ویژه‌ای برای آن دارد، مسئله پاکی خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها است. مطابق احکام دینی، خوردن چیز نجس و خوراندن آن به دیگران حرام است.<ref>. العروه الوثقی، ج1، احکام النجاسات، م32؛ توضیح المسائل مراجع، م141.</ref> بنابراین، قنادان محترم باید نسبت به این نکته توجه داشته باشند، تا در تهیه شیرینی از موادی که خود به خود نجس است، یا بر اثر تماس با چیز نجس، نجس شده است استفاده نکنند و نیز در هنگام نگهداری یا عرضه شیرینی اگر متوجه نجس بودن آن شدند، آن را دور نگه‌داشته و از سرایت به بقیه و آلوده شدن سایر اجناس پرهیز شود. <br/>
		+	این مسئله نه تنها در خود شیرینی، بلکه در ظرف پخت‌وپز و نگهداری و محیط عرضه آن نیز باید مراعات شود، که در فصل آینده به این موضوع نیز خواهیم پرداخت.<br/>
		+	آنچه در این مبحث قابل طرح است، نجس شدن مواد یا ظروف به خون یا فضله برخی از حیوان‌ها و حشرات است، که لازم است احکام آن بیان شود:<br/>
		+	۱ ـ خون انسان و حیوان‌هایی که خون جهنده دارند، مانند مرغ و گوسفند، نجس است<ref>. العروه الوثقی، ج 1، ص 55.</ref>.<br/>
		+	۲ ـ فضله حیوان‌های حرام‌گوشت که خون جهنده دارند، مثل موش، نجس است<ref>. همان.</ref>.<br/>
		+	۳ ـ چیزی که معلوم نیست از حیوان خون جهنده‌دار است یا غیر آن، مثلاً معلوم نیست فضله موش است یا سوسک، نجس نیست<ref>. العروه الوثقی، ج 1، ص 61، م 14.</ref>.<br/>
		+	۴ ـ فضله پرندگان حرام گوشت؛ مثل طوطی نجس است<ref>. توضیح‌المسائل امام خمینی قدس‌سره، م 85. به فتوای برخی از مراجع تقلید،فضله پرندگانِ حرام‌گوشت هم پاک است.</ref>.<br/>
		+	۵ ـ گاهی ممکن است چیز پاکی بر اثر تماس با نجاست نجس شود، و این در صورتی است که یکی از آن دو (چیز پاک یا نجس) یا هر دو، مایع باشد یا اگر جامد است به قدری رطوبت داشته باشد که رطوبتِ یکی از آنها به دیگری برسد<ref>. توضیح‌المسائل امام خمینی قدس‌سره، م 109.</ref>.<br/>
		+	۶ ـ در موارد زیر حکم به پاکی می‌شود:<br/>
		+	الف ـ انسان نداند پاک و نجس به هم برخورد کرده است.<br/>
		+	ب ـ نداند چیز پاک و نجس مرطوب بوده‌اند یا نه.<br/>
		+	ج ـ نداند رطوبت یکی به دیگری سرایت کرده است یا نه<ref>. همان، م 126.</ref>.<br/>
		+	۷ ـ اگر انسان شک کند چیز پاک نجس شده یا نه، پاک است و جستجو و وارسی هم لازم نیست؛ هر چند بتواند نجس بودن یا پاک بودن آن را بفهمد<ref>. همان، م 123.</ref>.<br/>
		+	سؤال: آیا خورانیدن و فروختن چیز کم ضرر به دیگران جایز است؟<br/>
		+	جواب: اگر ضرر معتنابهی داشته باشد جایز نیست. <br/>
		+	==== ضررنداشته باشد ====
		+	حفظ جان و سلامتی در اسلام دارای اهمیت ویژه‌ای است، که گاهی براساس آن برخی از کارهای واجب ترک می‌شود یا وظیفه اوّلی به حکم ثانوی تبدیل می‌شود. در احکام فقهی، علاوه بر آنکه برای بهداشت شخصی و عمومی دستورالعمل‌های بسیاری وارد شده است، یک قانون کلی بسیار مهم و زیبا وجود دارد به نام «لاضرر» که از حدیث معروف «لاضرر و لاضرار»<ref>. کافی، ج5، ص298، ح2. </ref> گرفته شده است، یعنی از نظر اسلام هیچ کس حق ندارد به خود یا به دیگری ضرر برساند، هر چند ضرر و زیان شعبه‌های مختلف دارد.<br/>
		+	یکی از موارد مهم آن ضرر زدن به سلامتی جسم و روح است. یک نوع از ضرر رساندن، خوردن یا آشامیدن چیزی است که برای سلامتی ضرر دارد. این عمل از نظر احکام دینی ممنوع و حرام شمرده شده است.<br/>
		+	واضح است که مقصود از ضرر، ضررهای جزئی و اندک که هرگز مورد اعتناء و توجه انسان‌های عاقل قرار نمی‌گیرد نیست، مثل زندگی در شهرهای بزرگ که دارای هوای آلوده است؛ بلکه ضررهای روشن و قابل توجه که در اصطلاح فقهی به «ضرر فاحش یا معتنابه» تعبیر می‌شود، ممنوع است و این نیز نسبت به افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد، ولی ضررهای عمومی که شامل همه افراد باشد نیز وجود دارد، مانند استفاده از غذاهای مسموم یا فاسد، یا نوشیدنی‌های مُسکر و الکلها<ref>. نوشیدنیها و الکلهای مسکر، هر چند بسیار کم باشد و ضرر قابل توجهی نداشته باشد، حرام است.</ref>. بر این اساس، قنادان محترم باید توجه داشته باشند که کار آنها از این مرحله بالاتر است، چون اگر در تهیه شیرینی و شکلات و بیسکویت از مواد مضرّ استفاده کنند، به دیگران ضرر می‌رسانند، که نه تنها این کار به خودی خود حرام و ممنوع است، بلکه موجب ضمان نیز می‌شود، یعنی زیان وارد شده را باید جبران کنند، و چون از «حقوق مردم» است، اهمیتش بیشتر و عقوبتش سخت‌تر است.<br/>
		+	با توجه به مطالب گفته شده، عقل و وجدان نیز حکم می‌کند که همیشه نسبت به افراد جامعه احساس تکلیف کرده و کسانی که به نوعی مورد اعتماد دیگران هستند و مردم بدون تحقیق، دست‌پخت آنان را مصرف می‌کنند، بیشتر رعایت کنند، تا مشکلاتی چون بیماری و بی‌اعتمادی در جامعه‌اسلامی پیش نیاید. از این رو قنادان محترم توجه داشته باشند که برای تهیه مواد اولیه، افزون بر شرایطی که پیش‌تر گفته شد، نکات ذیل را نیز رعایت کند:<br/>
		+	الف ـ مواد اولیه، سالم، بلکه مرغوب باشد.<br/>
		+	ب ـ تاریخ مصرف آنها نگذشته باشد.<br/>
		+	ج ـ در تهیه آنها امور بهداشتی رعایت شده باشد.<br/>
		+
		+	== فصل سوم: پخت و پز ==

	== پانویس ==		== پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۱۱
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:
	}}		}}

		+	== سخن ناشر ==
		+	از نظر اسلام، همان گونه که دین راهنمای اندیشه، اخلاق و عبادت است، راهنمای انتخاب شغل و بایدها و نبایدها در قلمرو تولید، توزیع،مصرف،مدیریت و اقتصاد نیز هست. شناخت صنایع و مشاغل حلال و حرام ضرورت زندگی اسلامی است. مشاغل مختلف، صدها حکم واجب و مستحب و شرایط حقوقی و اخلاقی دارد که دانستن آن در سلامت روابط اجتماعی و تکامل اخلاقی و معنوی انسان اثر می‌گذارد. همچنین صدها حرام و مکروه دارد که انجام آن فضای زندگی جمعی و اسلامی را آلوده می‌سازد و ابهام آن دلهره و تردید می‌آفریند.<br/>
		+	آشنایی با احکام ویژه هر صنف برای دست اندرکاران آن ضرورت حتمی و برای مراجعان به آن مشاغل نیاز قطعی و برای اهل مطالعه دانش اجتماعی و دینی مفید است.<br/>
		+	طرح پژوهشی «فقه و زندگی» که با سفارش «ستاد احیاء [[امر به معروف]] و نهی از منکر» و همت «پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام » و نظارت علمی حجه الاسلام محمد حسین فلاح زاده شکل گرفته، پاسخی است به نیازهای بشر در همه عرصه‌های زندگی، مجموعه حاضر نقطه پیوند «فقه» و «زندگی» است؛ که چگونگی تامین معیشت حلال را به مسلمانان و صاحبان مشاغل گوناگون می‌آموزد و فقه را از تئوری به عمل نزدیک می‌سازد.<br/>
		+	اکنون به خاطر انتشار شماره دیگری از این مجموعه، خدای بزرگ را شکر کرده و امیدواریم که برای تکمیل این مجموعه همچنان از حمایتهای فکری و مالی ستاد احیاء [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] بهره‌مند گردیم. به امید آن که بتوانیم گامی هر چند کوچک در راستای ترویج احکام متعالی اسلام برداریم. <br/>
		+	خواهشمند است نقد و نظر تجربی و علمی خود را جهت تکمیل این مجموعه با ما در میان بگذارید. تلفن ۷۷۷۵۸۰۵ـ۰۲۵۱<br/>
		+	انه ولی قدیر<br/>
		+	انتشارات نورالسجاد <br/>

		+	== پیشگفتار ==
		+	انسان موجودی اجتماعی است و باید در جمع دیگران نیازهای مختلف خود را برآورده کند. دین اسلام جامعه انسانی را چون پیکری می‌داند که از اعضای مختلفی تشکیل شده است و مردم اعضای آنند و هر یک از آنان به نوبه خود وظیفه‌ای بر عهده دارند و بدون شک نشاط و سلامت این پیکر در گرو همکاری همه اعضاء و پایبندی هر یک نسبت به وظایف اجتماعی خود است. <br/>
		+	در میان کارهای اجتماعی، مشاغلی که مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارند، به ویژه آنها که در سلامتی یا بیماری افراد جامعه مؤثرند، از اهمیت بالایی برخوردارند. از جمله آنها شغل قنادی، خشکه‌پزی و کارهایی از این قبیل است، زیرا بخشی از مواد خوراکی مردم به دست افرادی که در این صنف هستند تهیه، تولید و عرضه می‌شود و دانستن احکام شرعی مربوط به این شغل اهمیت ویژه‌ای دارد. از این رو این نوشتار از مجموعه کتاب‌های «فقه و زندگی» احکام شرعی مورد نیاز قنادان و خشکه‌پزان و افرادی که به نوعی با این صنف ارتباط دارند را در بردارد.<br/>
		+	به امید آنکه در سایه عمل به احکام الهی روز به روز به ساحل سعادت نزدیکتر شویم. <br/>
		+	انشاءاللّه‏<br/>
		+	محمد زراعتی<br/>
		+
		+	== فصل اوّل: شیرینی در آیات و روایات ==
		+	شیرینی و استفاده از آن سابقه دیرینه دارد که می‌توان آن را هماهنگ با سابقه زندگی بشر دانست، چرا که شیرینی‌های طبیعی همچون خرما و عسل از آغاز مورد توجه و استفاده انسان بوده و به اهمیت و خاصیت آنها پی برده است.<br/>
		+	دانشمندان علوم پزشکی و تغذیه نیز از دیر باز درباره خواص شیرینی‌ها سخن‌ها گفته و کتاب‌ها نوشته‌اند.<br/>
		+	دین اسلام، که راهنمای سعادت دنیا و آخرت انسان‌ها است، در بخشی از تعالیم خود مواد خوراکی و نوع تغذیه انسان را مورد توجه قرار داده و مطالب سودمندی ارائه کرده است؛ تا آنجا که حتی بخشی از کتاب‌های فقهی به آن اختصاص یافته و تحت عنوان «اطعمه و اشربه؛ خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها» مطالب زیاد و دستورهای مفیدی بیان شده است. تمام آنها از دو منبع فقهی یعنی قرآن و روایات گرفته شده است.<br/>
		+	از جمله خوراکی‌هایی که مورد توجه قرار گرفته، غذاهای شیرین است. در حدیثی از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله وارد شده است که: «اَنَّ فی بَطْنِ المُؤمِنِ زاویهٌ لا یمْلاَءها الاّ الْحَلواء<ref>. بحارالانوار، ج 65، ص 133.</ref> همانا در شکم مؤمن گوشه‌ای است که جز شیرینی آن را پر نمی‌کند.» در همین حدیث است که فرمود: «اِنَّ الْمُؤمِنَ حُلوٌ یحِبُّ الْحَلاوَهَ<ref>. همان، ج63، ص285، ح2.</ref>»؛ مؤمن شیرین است و شیرینی را دوست دارد.<br/>
		+	امیرمؤمنان علی علیه‌السلام در مورد یکی از ویژگی‌های خاندان نبوت می‌فرماید: «اِنّا اهلَ‌البَیت نُحِبُّ الْحَلوءَ<ref>. المحاسن، ج 1 / 408؛بحارالانوار، ج63، ص285، ح5.</ref>؛ ما اهل بیت شیرینی را دوست داریم». <br/>
		+	شیرینی‌های مصنوعی و دست‌ساز بسیار مورد استفاده است و دستورهای دینی که در باره شیرینی و فواید آن وارد شده شامل آن هم می‌شود؛ ولی بعضی از شیرینی‌های طبیعی از قبیل: عسل، خرما، انگور و کشمش که در برخی از آیات و روایات یادآوری شده و مردم را به استفاده از آنها تشویق فرموده‌اند، از خواص فراوانی برخوردار است و برخی ضررهای شیرینی‌های مصنوعی را نیز ندارد. از این‌رو شایسته است، شیرینی فروشان در کنار انواع کیک‌ها و شکلات‌ها و این‌گونه مواد را نیز عرضه کنند.<br/>
		+	=== شیرینی‌های طبیعی ===
		+	برای پی بردن به اهمیت ویژه‌ای که اسلام به شیرینی‌های طبیعی داده است و برخی از خواص آنها، دو نمونه آن را مورد بررسی قرار می‌دهیم.<br/>
		+	==== عسل ====
		+	عسل یکی از شیرینی‌های طبیعی و بسیار مفید است. اگرچه در قرآن واژه «عسل» نیامده است، اما آیه‌ای که درباره آن نازل شده گویای ارزش غذایی و دارویی آن است: وَأَوْحَی رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبالِ بُیوتاً وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمّا یعْرِشُونَ ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلاً یخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِیهِ شِفاءٌ لِلنّاسِ إِنَّ فِی ذلِکَ لاَیهً لِقَوْمٍ یتَفَکَّرُونَ. پروردگار تو به زنبور عسل وحی (الهام غریزی) فرستاد که از کوه‌ها و درختان و در بستانهایی که مردم می‌سازند خانه‌هایی برگزین، سپس از تمام ثمرات تناول کن و راه‌هایی را که پروردگارت برای تو تعیین کرده به راحتی بپیما، از درون شکم آنها نوشیدنی خاصی خارج می‌شود به رنگ‌های مختلف که در آن شفای مردم است. در این امر نشانه روشنی است برای جمعیتی که اهل فکرند»<ref>. النحل / 68 و 69.</ref>.<br/>
		+	این آیه ما را به تفکر درباره این ماده معجزه‌آسا دعوت می‌کند، که بدانیم چه راز و رمزی در آن نهفته است.<br/>
		+	عسل، مربای طبیعی و دارویی است که تولید کننده آن اهل تقلب و تزویر نیست. این ماده از لطیف‌ترین ساخته‌های دست آفرینش است که در نتیجه کار خستگی‌ناپذیر زنبوران عسل که از گل‌های رنگارنگ تغذیه می‌کنند به دست می‌آید. <br/>
		+	عسل، غذایی خارق‌العاده است؛ دارای همه گونه ویتامین و املاح معدنی، آنزیم‌ها و دیاستازهای گونه‌گون است که هر یک از آنها برای بدن انسان لازم و ضروری است. <br/>
		+	عمده موادی که در این ماده طبیعی وجود دارد عبارت است از: پتاسیم، آهن، فسفر، ید، منیزیم، سرب، منگنز، آلومینیم، مس، سولفور، کرومبوم، لیتوم، روی، اسمیوم، تیتانیوم، سدیم، مواد آلی مانیت‌ها، صمغ، اسیدفورمیک، اسیدلاکتیک، اسیدمالیک، اسیداگزالیک، اسیدسیتریک، گلوکز، ویتامین‌های شش‌گانه E و K و D و C و B و A. در دنیا، غذا و شربتی نیست که پس از گذشت زمانی نگندد و طعم و بوی و مزه‌اش تغییر نکند و فاسد نشود، ولی عسل طبیعی دارای عنصر مخصوصی است به نام اسید فورمیک، که آن را از هرگونه فساد کاملاً حفظ می‌کند. عامل مؤثر در تجدید قوای جوانی است و می‌تواند از پیری زودرس جلوگیری نماید و عمر طولانی‌تر به انسان ببخشد. فیثاغورث، فیلسوف و ریاضی‌دان یونان باستان که عمری دراز و هوش سرشار داشته، از شیر و عسل به عنوان غذای اصلی خود استفاده می‌کرده است! عسل، خاصیت ضد میکروبی دارد و می‌تواند شفا و درمان برای هر دردی به حساب آید<ref>. در تهیه این فصل از کتاب «اسلام پزشک بی‌دارو» استفاده شده است.</ref>. <br/>
		+	علی علیه‌السلام درباره اهمیت این شیرینی طبیعی و آثار درمانی آن می‌فرماید: «لَمْ یسْتَشْفِ مَریضٌ بِمِثْلِ شَرْبَهِ عَسَلٍ<ref>. بحارالانوار، ج 63، ص292، ح10؛ وسائل‌الشیعه، ج 25، ص 100.</ref> مریض با هیچ چیز مثل عسل شفا نمی‌یابد». <br/>
		+	==== خرما ====
		+	خرما یکی از شیرینی‌های طبیعی است که خواص زیادی دارد. امام صادق علیه‌السلام درباره غذا و شیرینی پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرماید: «کانَ طَعاْمُ رسولِ اللّه صلی‌الله‌علیه‌وآله الشَّعیرَ اِذا وَجَدَهُ وَ حَلْواهُ التَّمرَ<ref>. مستدرک الوسائل، ج 3، ص 113.</ref>؛ غذای رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نان جوین بود؛ اگر پیدا می‌شد، و شیرینی ایشان خرما بود». درباره علی علیه‌السلام نیز چنین نقل کرده‌اند: کَانَ یأکُلُ الْخُبْزَ بِالتَّمر<ref>. همان، ص 107.</ref>؛ نان را با خرما می‌خوردند».<br/>
		+	گاهی پیشوایان معصوم علیهم‌السلام به خواص خوراکی‌ها از جمله خرما اشاره می‌کرده‌اند تا مردم نسبت به استفاده از آنها رغبت پیدا کنند. روزی مقداری خرما مقابلِ پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلمگذاردند آن حضرت خواص بسیار زیادی برای خرما بر شمرده که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌شود:<br/>
		+	۱ ـ سبب تقویت ستون فقرات می‌شود.<br/>
		+	۲ ـ قوای بینایی و شنوایی را تقویت می‌کند.<br/>
		+	۳ ـ سبب هضم غذا می‌شود.<br/>
		+	۴ ـ دردها را برطرف می‌کند.<br/>
		+	۵ ـ دهان را خوشبو می‌کند.<br/>
		+	۶ ـ شیطان را از انسان دور می‌کند<ref>. بحارالانوار، ج63، ص125، ح2.<br/>
		+	</ref>.<br/>
		+	در عصر ظهور اسلام این سخنان برای مردم، به ویژه آنان که باور چندانی به خاندان وحی و رسالت نداشتند، پذیرفتنی نبود و وجود ذرّات مرموز و نادیدنی به نام «میکروب» ـ که شاید منظور از شیطان در این حدیث، میکروب باشد ـ جای انکار داشت، اما اینک با پیشرفت دانش پزشکی و تغذیه، به خوبی گفتار رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآلهدرباره خواص خرما قابل اثبات است. <br/>
		+	دلیل آنکه خرما از سرایت میکروب در بدن جلوگیری می‌کند آن است که خرما به دلیل داشتن کلسیم، که عامل اصلی استحکام استخوان‌ها است، و فسفر که مانع ضعف اعصاب و خستگی است باعث قوّت و سلامت بدن می‌شود و طبعا میکروب در بدن انسان سالم و قوی وارد نخواهد شد. <br/>
		+	طبق آمارهای گرفته شده در مناطقی که بیشتر خرما استفاده می‌شود افراد مبتلا به سرطان کمتر است زیرا ثابت شده که کمبود منیزیم در بدن زمینه را برای ابتلا به بیماری سرطان فراهم می‌کند و خرما دارای مقدار فراوانی منیزیم است<ref>. برگرفته از کتاب سبزی‌ها، میوه‌های شفابخش، ص 185. </ref>.<br/>
		+	به‌جز خرما، میوه‌های شیرین دیگری نیز وجود دارد که در آموزه‌های دینی خواص آنها یادآوری و بر استفاده از آنها تأکید شده است. همچنین در روایاتی از معصومین علیهم‌السلام در امور پزشکی وارد شده که برخی از آنها تحت عنوان «طبّ النبی صلی‌الله‌علیه‌وآله» یا «طبّ الصادق علیه‌السلام» جمع‌آوری و چاپ و منتشر شده است.<br/>
		+
		+	== فصل دوم: قنّادی و احکام شرعی آن ==

	== پانویس ==		== پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۰۲
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:
	}}		}}

−	[[~~رده:~~مجموعه فقه و زندگی]]	+
		+
		+	== پانویس ==
		+	{{پانویس\|colwidth=30em\|۲}}
		+	<div class="hold">
		+	<div class="return">بازگشت به [[مجموعه فقه و زندگی]] </div>
		+	</div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۰۱
سطر ۲۵:		سطر ۲۵:
	\|داده۹ = [http://dl-al-adl.ir/libfiles/ebooks/fabook/fvz/PDF/fabookfvz15.pdf PDF]		\|داده۹ = [http://dl-al-adl.ir/libfiles/ebooks/fabook/fvz/PDF/fabookfvz15.pdf PDF]
	}}		}}
		+
		+	[[رده:مجموعه فقه و زندگی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۲۰
(بدون تفاوت)