کتابخانه:احکام خانواده - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Shirzad در ‏۶ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۵۲

2017-01-25T09:52:15Z

Shirzad: Shirzad صفحهٔ احکام خانواده را به کتابخانه:احکام خانواده منتقل کرد

2017-01-04T06:21:40Z

Shirzad صفحهٔ احکام خانواده را به کتابخانه:احکام خانواده منتقل کرد

Shirzad در ‏۱۱ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۲۸

2016-12-01T07:28:23Z

Shirzad در ‏۴ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۲۰

2016-11-24T11:20:37Z

Shirzad: /* درس چهاردهم: طلاق در اسلام */

2016-09-21T14:30:56Z

‏درس چهاردهم: طلاق در اسلام

Shirzad: /* درس یازدهم : اشتغال زنان */

2016-09-21T14:29:10Z

‏درس یازدهم : اشتغال زنان

Shirzad: /* درس یازدهم : اشتغال زنان */

2016-09-21T14:28:02Z

‏درس یازدهم : اشتغال زنان

Shirzad: /* درس دهم : هدایت و حمایت */

2016-09-21T14:25:12Z

‏درس دهم : هدایت و حمایت

Shirzad: /* موادّ دارویی */

2016-09-21T14:23:36Z

‏موادّ دارویی

Shirzad: /* درس هشتم : تغذیه و بهداشت */

2016-09-21T12:46:04Z

‏درس هشتم : تغذیه و بهداشت

نمایش تغییرات

@@ سطر ۵۲: / سطر ۵۲: @@
 ==مقدمه==
 معارف آسمانی اسلام در سه بخش اعتقادات، احکام و اخلاق پاسخگوی نیازهای بشر در همه زمانها و مکانها است. قوانین اسلام از چنان عظمتی برخوردار است که انسان را به شگفتی وا می‌دارد. اسلام به تعبیر امام خمینی (قدس سره) «برای همه امور، قانون و آداب آورده است، برای انسان، پیش از آنکه نطفه‌اش منعقد شود تا پس از آنکه به گور می‌رود قانون وضع کرده است. همان طور که برای وظایف عبادی قانون دارد، برای امور اجتماعی و حکومتی قانون و راه و رسم دارد. حقوق اسلام یک حقوق مترقی و متکامل و جامع است. کتابهای قطوری که از دیر زمان در زمینه‌های مختلف حقوقی تدوین شده، از احکام قضا و معاملات و حدود و قصاص گرفته تا روابط بین ملتها و مقررات صلح و جنگ و حقوق بین الملل عمومی و خصوصی، شمّه‌ای از احکام و نظامات اسلام است.» «۱» از این رو، می‌توان گفت که «هیچ موضوع حیاتی نیست که اسلام، تکلیفی برای آن مقرر نداشته و حکمی دربارهٔ آن نداده باشد» آنچه پیش روی شما است اندکی از انبوه احکام مربوط به خانواده است که به تناسب دوره تداوم آموزش خواهران در شانزده درس (یک واحد آموزشی) سامان یافته است.<br/>
 هدف اصلی جزوه حاضر آشنایی اجمالی و یادآوری مسائل ضروری خانواده در محدوده نظام آموزشی سپاه است.<br/>
 متن اصلی دروس مطابق با فتاوای امام خمینی (قدس سره) می‌باشد و در پاره‌ای موارد نیز از فتاوای مقام معظم رهبری بهره گرفته شده است و مباحث اخلاقی آن نیز با تکیه بر آیات و روایات تنظیم گردیده است. امید است مرضی خداوند متعال قرار گیرد.<br/>

@@ سطر ۱٬۰۰۰: / سطر ۱٬۰۰۰: @@
 - ولایت فقیه، امام خمینی (ره) مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، چاپ اول ۱۳۷۳.<br />
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[کتب معروف اجتماعی]] |  [[کتب معروف خانوادگی]] | [[کتب معروف اقتصادی]] | [[کتب منکر خانوادگی]]</div>
 </div>

@@ سطر ۱٬۰۰۰: / سطر ۱٬۰۰۰: @@
 - ولایت فقیه، امام خمینی (ره) مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، چاپ اول ۱۳۷۳.<br />
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[کتب معروف اجتماعی]] |  [[کتب معروف خانوادگی]] | [[کتب معروف اقتصادی]] | [[کتب منکر خانوادگی]]</div>
 </div>

@@ سطر ۸۶۸: / سطر ۸۶۸: @@
 ما مِنْ شَیْ‌ءٍ ابْغَضُ الَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ مِنْ بَیْتٍ یَخْرَبُ فِی الاسْلامِ بِالْفُرْقَةِ «۱» چیزی نزد خداوند بزرگ نکوهیده‌تر از این نیست که خانه‌ای در اسلام به‌سبب جدایی [طلاق] ویران گردد.<br/>
 بدین سبب در اسلام تدبیری اندیشیده و تمهیداتی پیش‌بینی شده تا این «بدترین حلال» به‌وقوع نپیوندد و آوار جدایی، احساسات و عواطف و آرزوهای اعضای خانواده به‌ویژه کودکان را قربانی بی‌رحمی خود نسازد و عشق و محبت را به کینه و نفرت تبدیل‌نکند؛ انواع طلاق طلاق به دو نوع بائن و رجعی تقسیم می‌شود:<br/>
-الف- بائن طلاق بائن آن است که شوهر بعد از آن حقّ رجوع «۲» به زن را ندارد، خواه زن عدّه داشته یا نداشته باشد. طلاق بائن، خود به شش‌گونه زیر ممکن است رخ دهد:<br/>
+===الف- بائن ===
 ۱. طلاق خُلع: اگر زن از شوهرش متنفّر باشد و مهریه یا مال دیگری را، گرچه بیش تر از مهر باشد، به شوهر ببخشد تا طلاقش دهد، چنین طلاقی را خلع گویند. «۱» ۲. طلاق مبارات: این نوع طلاق هنگامی رخ می‌دهد که زن و شوهر، یکدیگر را دوست نداشته باشند و زن مالی به شوهرش ببخشد- که بیش تر از مقدار مهر نباشد و احتیاط این است که کم تر باشد- تا شوهرش او را طلاق دهد. «۲» ۳. طلاق همسری که به سن بلوغ- ۹ سال قمری- نرسیده است.<br/>
 ۴ و ۵. طلاق زن یائسه و زنی که با او آمیزش نشده است.<br/>
-۶. طلاق سومی که پیش از آن- بین طلاق اوّل و دوم و دوم و سوم رجوع کرده باشد، گرچه این رجوع با عقد جدید و پس از خروج زن از عدّه باشد. «۳» ب. طلاق رجعی طلاق رجعی آن است که مرد پیش از اتمام عدّه زن مطلّقه، او را به همسری سابق برمی‌گرداند. چنین کاری در طلاق بائن و پس از اتمام عدّه ممنوع است. «۴» رجوع و بازگشت مرد می‌تواند زبانی باشد و به همسرش بگوید تو را به [[ازدواج]] خویش بازگرداندم و می‌تواند عملی باشد احکام خانواده ۱۰۹ عده وفات ص : ۱۰۹ و یا رفتاری داشته باشد که جز برای مرد نسبت به همسرش جایز نیست. «۵» زنی که طلاق رجعی گرفته، در احکام همانند همسر مرد است و استحقاق نفقه و مسکن و لباس را دارد ... ارث میان او و شوهر برقرار است، عقد خواهر او بر مرد حرام است و کفن و [[زکات فطره]] او نیز بر عهده شوهرش می‌باشد.<br/>
+۶. طلاق سومی که پیش از آن- بین طلاق اوّل و دوم و دوم و سوم رجوع کرده باشد، گرچه این رجوع با عقد جدید و پس از خروج زن از عدّه باشد. «۳» ب. طلاق رجعی طلاق رجعی آن است که مرد پیش از اتمام عدّه زن مطلّقه، او را به همسری سابق برمی‌گرداند. چنین کاری در طلاق بائن و پس از اتمام عدّه ممنوع است. «۴» رجوع و بازگشت مرد می‌تواند زبانی باشد و به همسرش بگوید تو را به [[ازدواج]] خویش بازگرداندم و می‌تواند عملی باشد و یا رفتاری داشته باشد که جز برای مرد نسبت به همسرش جایز نیست. «۵» زنی که طلاق رجعی گرفته، در احکام همانند همسر مرد است و استحقاق نفقه و مسکن و لباس را دارد ... ارث میان او و شوهر برقرار است، عقد خواهر او بر مرد حرام است و کفن و [[زکات فطره]] او نیز بر عهده شوهرش می‌باشد.<br/>
 مرد حق ندارد زنش را که طلاق رجعی گرفته از منزل اخراج کند تا عدّه‌اش تمام شود ...<br/>
 چنان‌که زن حق ندارد بدون اجازه شوهر از منزل خارج شود مگر برای کاری ضروری یا واجبی که وقتش تنگ است. «۱» شرایط برای صحّت طلاق، سه دسته شرط لازم است که مربوط به اصل طلاق، طلاق‌دهنده و طلاق‌گیرنده می‌شود.<br/>
-الف. شرایط طلاق ۱. خواندن صیغه مخصوص، که عبارت است از «انْتِ طالِقٌ: تو رها هستی» و مانند آن که طلاق‌گیرنده را دقیقاً معیّن کند. همچنین طلاق باید به صیغه عربی صحیح خوانده شود. «۲» ۲. صیغه طلاق باید منجّز و بدون قید و شرط باشد: پس اگر صیغه را مشروط به شرطی بکند، باطل است، خواه وقوع شرط احتمالی یا یقینی باشد مثل این که بگوید:<br/>
+الف. شرایط طلاق ۱. خواندن صیغه مخصوص، که عبارت است از «انْتِ طالِقٌ: تو رها هستی» و مانند آن که طلاق‌گیرنده را دقیقاً معیّن کند. همچنین طلاق باید به صیغه عربی صحیح خوانده شود. «۲»
 «انْتِ طالِقٌ انْ جاءَ زَیْدٌ: اگر زید بیاید تو رها هستی.» یا «انْتِ طالِقٌ انْ طَلَعَتِ الشَّمْسُ: اگر خورشید، طلوع کند تو رها هستی.» «۳» ۳. حضور دو شاهد عادل: شاهدان باید مرد باشند و خواندن صیغه را بشنوند؛ چه طلاق‌دهنده به آنان بگوید شاهد باشید یا نگوید. همین‌طور هردو باید به‌اتّفاق شاهد صیغه باشند و صیغه به‌طور انفرادی و جداگانه نزد هریک از شهود کافی نیست؛ چنان‌که شهادت زنان، چه تنها باشند و چه همراه مرد، اعتبار ندارد. «۴» ب. شرایط طلاق‌دهنده ۱. بلوغ: بنابر احتیاط واجب، طلاق نابالغ، صحیح نیست؛ چه بی واسطه چه با واسطه وکیل، اگر چه ممیز و ده ساله باشد. «۵» <br/>
-۲. عقل: طلاق شخص دیوانه صحیح نیست؛ چه دیوانگی‌اش دائم باشد و چه دوره‌ای و طلاق را در حال جنون انجام دهد. شخص مست و هرکس که به‌طریقی عقلش را از دست داده نیز مانند دیوانه است. «۱» ۳. قصد: یعنی شوهر به‌طور جدّی تصمیم به طلاق داشته باشد. بنابراین طلاق غیرمصمّم مثل کسی که خواب است یا به‌طور سهوی و اشتباهی و شوخی صیغه طلاق را بخواند صحیح نیست. «۲» ۴. <br/>
+۲. صیغه طلاق باید منجّز و بدون قید و شرط باشد: پس اگر صیغه را مشروط به شرطی بکند، باطل است، خواه وقوع شرط احتمالی یا یقینی باشد مثل این که بگوید:<br/>
-اختیار: به این معنا که اکراه و اجباری در کار نباشد. پس اگر کسی را به ضرر مالی، جانی و آبرویی تهدید کنند که زنش را طلاق دهد، چنین طلاقی صحیح نیست. «۳» ج. شرایط طلاق‌گیرنده ۱. زن باید در وقت طلاق، از خون حیض و نفاس پاک باشد و شوهرش در آن پاکی یا در حال نفاس یا حیض که پیش از این پاکی بوده با او نزدیکی نکرده باشد. «۴» این شرط در سه صورت لازم‌الاجرا نیست:<br/>
+«انْتِ طالِقٌ انْ جاءَ زَیْدٌ: اگر زید بیاید تو رها هستی.» یا «انْتِ طالِقٌ انْ طَلَعَتِ الشَّمْسُ: اگر خورشید، طلوع کند تو رها هستی.» «۳»
 اول. آنکه شوهرش بعد از [[ازدواج]] با او نزدیکی نکرده باشد. دوم. آبستن باشد. سوم.<br/>
 مرد به واسطه غایب بودن نتواند یا برایش مشکل باشد که پاک بودن زن را بفهمد. «۵» ۲. همسر دائمی مرد باشد. بنابراین، طلاق همسر موقت، بی معنا و باطل است. «۶» ۳. معین باشد. اگر مرد دارای یک همسر است، همین قدر که بگوید: (زَوْجَتی طالقٌ: همسر من رها است) کافی است، ولی اگر بیش از یک همسر دارد باید آن را که می‌خواهد طلاق دهد با نام یا اشاره معین نماید. «۷» <br/>
@@ سطر ۸۸۶: / سطر ۸۹۸: @@
 ج. در مواردی که شوهر از پرداخت نفقه و ادای حقوق واجبه استنکاف ورزد.<br/>
 استفتا: اگر مردی از پرداخت نفقه و سایر حقوق زن امتناع ورزد و او را مورد اذیت و آزار قرار دهد و حاضر به طلاق هم نباشد حتی به طلاق خلع، آیا حاکم شرع حق اجبار او را به طلاق و یا اجرای آن را دارد؟<br/>
-جواب. اختیار طلاق به دست شوهر است و حاکم شرع می‌تواند در صورت مطالبه زوجه، شوهر را وادارد که حقوق زن را ادا نماید و در بعضی موارد حاکم شرع می‌تواند طلاق بدهد. «۱» ۴. رها شدن همسر موقت به این است که مدتش تمام شود، یا مرد مدت را به او ببخشد؛ به این ترتیب که بگوید: (مدت را به تو بخشیدم) و شاهد گرفتن و پاک بودن زن از حیض لازم نیست. «۲» عده طلاق مدت زمانی که از نظر شروع لازم است زن بعد از طلاق، درنگ کند و پس از آن [[ازدواج]] مجدد نماید، (عدّه) نامیده می‌شود.<br/>
+جواب. اختیار طلاق به دست شوهر است و حاکم شرع می‌تواند در صورت مطالبه زوجه، شوهر را وادارد که حقوق زن را ادا نماید و در بعضی موارد حاکم شرع می‌تواند طلاق بدهد. «۱»
 عده در طلاق، سه طهر است؛ یعنی بعد از آنکه در پاکی طلاقش دادند، به قدری [[صبر]] کند که دو بار حیض ببیند و پاک شود و همین که حیض سوم را دید عدّه او تمام می‌شود و می‌تواند شوهر کند. «۳» ۱. زن مطلقه در موارد زیر عدّه ندارد و بعد از طلاق می‌تواند فوراً شوهر کند؛ اول، زنی که نه سالش تمام نشده؛ دوم، زن یائسه؛ اگر چه شوهرش با او نزدیکی کرده باشد.<br/>
 سوم، زنی که شوهرش پیش از نزدیکی کردن با او طلاقش دهد. «۴» <br/>
-۲. اگر زن آبستن را طلاق دهند، عده‌اش تا دنیا آمدن یا سقط شدن بچه او است؛ بنابراین اگر مثلًا یک ساعت بعد از طلاق بچه او به دنیا آید، عده‌اش تمام می‌شود. «۱» ۳. زنی که حیض نمی‌بیند، اگر در سن زنهایی باشد که حیض می‌بینند؛ چنانچه شوهرش بعد از نزدیکی کردن او را طلاق دهد، باید بعد از طلاق تا سه ماه (هلالی) عده نگاه دارد. «۲» ۴. همسر موقت چنانچه شوهرش با او نزدیکی نماید و مدت او تمام شود؛ یا شوهر مدت را به او ببخشد، در صورتی که حیض می‌بیند، باید به مقدار دو حیض و اگر حیض نمی‌بیند، چهل و پنج روز باید از شوهر کردن خودداری کند. «۳» ۵. ابتدای [[عده طلاق]] از موقعی است که خواندن صیغه تمام می‌شود. «۴» عده وفات زنی که شوهرش مرده است، باید مدت زمانی از شوهر کردن خودداری کند. این مدت در زنی که حامله نباشد چهار ماه و ده روز است و در زن حامله طولانی‌ترین دو مدت؛ یعنی یا چهار ماه و ده روز و یا تا مدت وضع حمل. بنابر این، اگر پیش از گذشتن چهار ماه و ده روز، بچه‌اش به دنیا بیاید باید تا چهار ماه و ده روز از مرگ شوهرش [[صبر]] کند. «۵» ملاک محاسبه عده، ماه قمری است. «۶» برای زنی که در عده وفات است، لباس رنگارنگ پوشیدن، سرمه کشیدن و نیز دیگر کارهایی که زینت به حساب می‌آید، حرام است. «۷» ازدوا احکام خانواده ۱۱۵ تجهیز و دفن میت ص : ۱۱۳ ج مجدد زنان شوهر مرده مشروط به گذشتن عده وفات است. «۸»
+۲. اگر زن آبستن را طلاق دهند، عده‌اش تا دنیا آمدن یا سقط شدن بچه او است؛ بنابراین اگر مثلًا یک ساعت بعد از طلاق بچه او به دنیا آید، عده‌اش تمام می‌شود. «۱» ۳. زنی که حیض نمی‌بیند، اگر در سن زنهایی باشد که حیض می‌بینند؛ چنانچه شوهرش بعد از نزدیکی کردن او را طلاق دهد، باید بعد از طلاق تا سه ماه (هلالی) عده نگاه دارد. «۲»
 پرسش ۱. رسول گرامی اسلام دربارهٔ طلاق چه فرموده است؟<br/>
 ۲. انواع طلاق را نام ببرید؟<br/>

@@ سطر ۷۴۵: / سطر ۷۴۵: @@
 جواب. با فرض اینکه عقد مبنی بر اشتغال زوجه واقع شده [باشد] شوهر حق منع او را از آن اشتغال ندارد. «۳»
-۳. موازین شرعی و از جمله [[حجاب]] مراعات شود؛ همچنین از اختلاطپرهیزشود سؤال ۱. آیا خانمها می‌توانند در محلی مانند بیمارستان مشغول کار شوند که در آنجا دکتر مرد و زن کار می‌کنند؟<br/>
+۳. موازین شرعی و از جمله [[حجاب]] مراعات شود؛ همچنین از اختلاط پرهیز شود
 جواب. اشکال ندارد، ولی باید مراعات موازین شرعیه از [[حجاب]] و غیر آن بشود. «۱»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۵ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۲۱
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۷۲۹: / سطر ۷۲۹: @@
 اسلام بار تأمین معاش خانواده را بر دوش مردان گذاشته و زنان در این زمینه مسئولیتی ندارند، ولی ورود زنان در عرصه اشتغال و خدمات اجتماعی تحریم نشده است و کار کردن زنان نیز حرام نیست و چه بسا در پاره‌ای موارد واجب کفایی باشد.<br/>
 شرایط اشتغال زنان با مراعات شرایط ویژه‌ای می‌توانند در عرصه‌های اجتماعی حضور یابند و به کارهای اقتصادی و خدمات اجتماعی بپردازند، این شرایط عبارتند از:<br/>
-۱. کار کردن موجب تضییع حقوق زناشویی شوهر نباشد سؤال ۱. آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر از منزل خارج گشته، و در مؤسسه‌ای مشغول کار شود؟<br/>
+۱. کار کردن موجب تضییع حقوق زناشویی شوهر نباشد
 جواب. کارکردن زن در بیرون منزل اگر منافی با حقوق زناشویی شوهر نباشد با حفظ [[حجاب]] اشکال ندارد، ولی خروج از منزل منوط به اجازه شوهر است. «۱» سؤال ۲. اگر شوهر شاغل بودن زن را صلاح نداند و شاغل بودن زن باعث از هم پاشیدن زندگی زناشویی شوهر باشد، آیا حق ممانعت او را دارد یا نه؟<br/>
 جواب. اشتغال زن اگر موجب تضییع حقوق زناشویی شوهر نباشد مانع ندارد، ولی بیرون رفتن از خانه شوهر منوط به اجازه شوهر است. «۲» <br/>
 سؤال ۳. آیا شوهر می‌تواند مانع خروج زن پزشک خود که متخصص زنان و زایمان است (و برای معالجه بیماران مجبور است در بعضی از شبها خانه را ترک کند) بشود؟<br/>
@@ سطر ۷۳۶: / سطر ۷۴۰: @@
 سؤال ۱. این جانب زن شوهر داری هستم ... و فعلا امکان استخدام برایم موجود است.<br/>
 تقاضا دارم اعلام فرمایید که آیا از نظر شرعی بلامانع است یا خیر؟<br/>
-جواب. استخدام بلا مانع است. ولی با اجازه شوهر باید از منزل خارج شوید. «۲» سؤال ۲. زنی در حال عقد، اشتغال به کاری داشته و زوج با آگاهی او به آن عقد راضی شده و شغل وی هم در سند [[ازدواج]] قید گردیده و به امضای طرفین عقد رسیده است و در ضمن عقد هم شرطی بر اینکه شوهر بتواند مانع از کار زن شود نشده است ... آیا زوج می‌تواند از ادامه اشتغال زوجه جلوگیری نماید؟<br/>
+جواب. استخدام بلا مانع است. ولی با اجازه شوهر باید از منزل خارج شوید. «۲»
 جواب. با فرض اینکه عقد مبنی بر اشتغال زوجه واقع شده [باشد] شوهر حق منع او را از آن اشتغال ندارد. «۳» ۳. موازین شرعی و از جمله [[حجاب]] مراعات شود؛ همچنین از اختلاطپرهیزشود سؤال ۱. آیا خانمها می‌توانند در محلی مانند بیمارستان مشغول کار شوند که در آنجا دکتر مرد و زن کار می‌کنند؟<br/>
-جواب. اشکال ندارد، ولی باید مراعات موازین شرعیه از [[حجاب]] و غیر آن بشود. «۱» سؤال ۲. آیا زن می‌تواند بدون توافق مرد، در ارگانهای انقلابی فعالیت کند؟<br/>
+سؤال ۲. زنی در حال عقد، اشتغال به کاری داشته و زوج با آگاهی او به آن عقد راضی شده و شغل وی هم در سند [[ازدواج]] قید گردیده و به امضای طرفین عقد رسیده است و در ضمن عقد هم شرطی بر اینکه شوهر بتواند مانع از کار زن شود نشده است ... آیا زوج می‌تواند از ادامه اشتغال زوجه جلوگیری نماید؟<br/>
-جواب. اصل کار با مراعات [[حجاب]] واجب و سایر ضوابط شرعی مانع ندارد، ولی خروج زن از منزل منوط به اجازه شوهر است. «۲» سؤال ۳. دختری هستم که برای گویندگی در سیمای جمهوری اسلامی انتخاب شده‌ام و به خاطر کمک به انقلاب آن را پذیرفته‌ام. آیا این کار من جایز است یا خیر؟<br/>
+جواب. با فرض اینکه عقد مبنی بر اشتغال زوجه واقع شده [باشد] شوهر حق منع او را از آن اشتغال ندارد. «۳»
 جواب. اصل شغل مانع ندارد. ولی باید کاملا مواظب وظایف شرعیه خودتان باشید، از جمله از خلطه و آمیزش با مرد اجنبی اجتناب نمایید. «۳» ۴. شغل زن با شأن و حیثیت خانوادگی خود و شوهرش سازگار باشد در غیر این‌صورت، شوهر می‌تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد، منع کند. «۴» مشاغل زنان با مراعات شرایط یاد شده مجازند به هر کار تجاری، صنعتی، زراعی و درآمدزای مشروع دیگر دست بزنند و یا به استخدام ادارات دولتی درآیند؛ به طور مثال در ارگانهای انقلابی فعالیت کنند، «۵» پاسدار انقلاب شوند، «۶» تحت عنوان معلم و استاد در مدارس و دانشگاه‌ها تدریس کنند، «۷» به طبابت بپردازند «۸» و یا در سایر خدمات و مسئولیتهای اجتماعی حضور یابند.<br/>
 درآمد و مالکیت زنان نیز مانند مردان استقلال مالی دارند. محصول کارشان را مالکند، می‌توانند با آن به خرید و فروش بپردازند. ملکی بخرند، اجاره دهند و یا آن را در راه خیر صرف نمایند.<br/>
 قرآن کریم می‌فرماید:<br/>
@@ سطر ۷۴۶: / سطر ۷۶۰: @@
 مردان از آنچه کسب کرده‌اند بهره‌ای دارند و زنان [نیز] از آنچه کسب کرده‌اند بهره‌ای دارند.<br/>
 سؤال ۱. آیا زن بدون اذن شوهر می‌تواند با اموال خودش چیزی بخرد یا نه؟<br/>
-جواب. زن می‌تواند با مال خودش خرید و فروش نماید. «۱» سؤال ۲. اگر زن از شوهرش، ملکی طبق سند رسمی خریداری کند، شرعاًصحیح‌است؟<br/>
+جواب. زن می‌تواند با مال خودش خرید و فروش نماید. «۱»
 جواب. مانع ندارد، ملک شرعی شوهر را از او بخرد. «۲» سؤال ۳. همسر من مالک نیم دانگ از شش دانگ خانه مسکونی پدرم می‌باشد ... آیا من که اختیار همسرم را دارم می‌توانم او را مجبور سازم که نیم دانگ خانه‌اش را بفروشد و پولش را دریافت دارد تا رضایت پدرم حاصل شود؟<br/>
-جواب. حق ندارید و شوهر اختیار همسرش را ندارد و طرفین، حقوق متقابله‌ای دارند که باید عمل کنند. «۳» سؤال ۴. این‌جانب دارای مقادیر زیادی سکّه و زینت آلات طلا می‌باشم ... مایل هستم ... در جهت انقلاب به مصرف برسد ... اگر در این زمینه با همسرم مشورت نکنم و یا در صورت مشورت با مخالفت ایشان رو به رو گردم آیا شرعا اجازه دارم اقدام نمایم؟<br/>
+سؤال ۲. اگر زن از شوهرش، ملکی طبق سند رسمی خریداری کند، شرعاًصحیح‌است؟<br/>
 جواب. طلاجات و زینت آلاتی که ملک زن است اختیار آن با خود زن است و اجازه شوهر شرط نیست. «۴» <br/>
 سؤال ۵. آیا می‌توانم از اجاره خانه [ای که همسرم در ایام حیات آن را به نام من کرده است] به مصرف امور متفرقه، و ضروریات که مطابق شئون زندگی بنده است (مثلا در کارهای خیریه و ایاب و ذهاب خانوادگی) برسانم یا نه؟<br/>
-جواب. اگر خانه ملک شرعی شما باشد مال الاجاره آن هم ملک شماست، و هر گونه تصرفی در آن می‌توانید بکنید و گرنه موقوف است به نظر مالک شرعی خانه. «۱» مصرف و هزینه زن مستقلا می‌تواند در دارایی خود هر گونه تصرفی را کند. «۲» و شوهر از نظر قانونی و شرعی، حق ندارد مانع هزینه احکام خانواده ۹۴ آموزش نظامی ص : ۹۴ اموال همسرش شود، حتی اگر شوهر مخارج و نفقه زن را به صورت هفتگی یا ماهیانه بپردازد، ولی زن آن را مصرف نکند و پول دیگری را خرج کند یا کس دیگری خرج او را بدهد، نفقه دریافتی ملک اوست و شوهر حق باز پس‌گیری آن را ندارد. «۳» همچنین زنان مکلفند حقوقی را که به اموالشان تعلق می‌گیرد، بپردازند، خمس و [[زکات]] بدهند؛ نفقه پدر و مادر و فرزند را (در شرایط خاصی) بپردازند. صله رحم کنند؛ [[حج]] واجب به جا آورند و ... در هیچ یک از موارد یاد شده، مرد، حق جلوگیری و ممانعت را ندارد. «۴» سؤال ۱. زن و شوهر هر دو کار می‌کنند و درآمد دارند، آیا به پول زن هم خمس تعلق می‌گیرد؟<br/>
+جواب. اگر خانه ملک شرعی شما باشد مال الاجاره آن هم ملک شماست، و هر گونه تصرفی در آن می‌توانید بکنید و گرنه موقوف است به نظر مالک شرعی خانه. «۱» مصرف و هزینه زن مستقلا می‌تواند در دارایی خود هر گونه تصرفی را کند. «۲» و شوهر از نظر قانونی و شرعی، حق ندارد مانع هزینه اموال همسرش شود، حتی اگر شوهر مخارج و نفقه زن را به صورت هفتگی یا ماهیانه بپردازد، ولی زن آن را مصرف نکند و پول دیگری را خرج کند یا کس دیگری خرج او را بدهد، نفقه دریافتی ملک اوست و شوهر حق باز پس‌گیری آن را ندارد. «۳» همچنین زنان مکلفند حقوقی را که به اموالشان تعلق می‌گیرد، بپردازند، خمس و [[زکات]] بدهند؛ نفقه پدر و مادر و فرزند را (در شرایط خاصی) بپردازند. صله رحم کنند؛ [[حج]] واجب به جا آورند و ... در هیچ یک از موارد یاد شده، مرد، حق جلوگیری و ممانعت را ندارد. «۴»
 جواب. در زاید بر آنچه در بین سال خرج زندگی کرده، خمس واجب است. «۵» سؤال ۲. زنی که همه حقوق خود یا مقداری از آن را- برای خرج زندگی- در اختیار شوهر خود قرار می‌دهد؛ آیا باید خمس همه حقوق را بدهد یا خمس باقیمانده را؟<br/>
-جواب. هر مقدار از حقوق هریک از زن و شوهر از مخارج سال زیاد بیاید، صاحب حقوق، مالک آن است و باید خمس آن را بپردازد و چنانچه زن به شوهر بخشیده است و چیزی از آنچه بخشیده شده زیاد بیاید، خمس ندارد. «۱» سؤال ۳. بعضی از دختر خانمهای آموزگار حقوق دریافتی‌شان را کاملا پس انداز می‌کنند و چون فعلا در خانه پدر و مادر هستند احتیاج به خرج کردن پول ندارند ... و فقط مقداری از این پول را جهیزیه تهیه می‌کنند ... آیا به پس انداز آنها یا جهیزیه شان خمس و سهم امام تعلق می‌گیرد یا خیر؟<br/>
+سؤال ۱. زن و شوهر هر دو کار می‌کنند و درآمد دارند، آیا به پول زن هم خمس تعلق می‌گیرد؟<br/>
-جواب. اگر در بین سال جهیزیه تهیه کرده باشند خمس ندارد، ولی اگر پول پس انداز نموده، باید خمس آن را بدهد. «۲» یک استثناء: زن هر گونه نذری را بخواهد انجام دهد باید با اجازه شوهرش باشد، این حکم نسبت به اموال شخصی او نیز باید مراعات شود. بنابراین، چنانچه زن کارمند هم باشد و بخواهد از حقوق خود چیزی را نذر کند باید از شوهرش اجازه بگیرد و نذر بدون اجازه شوهر، باطل است اگرچه با حق شوهر منافات نداشته باشد. «۳» پرسش ۱. اسلام بار تأمین معاش خانواده را بر عهده چه کسی قرار داده است؟<br/>
+جواب. در زاید بر آنچه در بین سال خرج زندگی کرده، خمس واجب است. «۵»
 ۲. زن با چه شرایطی می‌تواند شغل اجتماعی داشته باشد؟<br/>
 ۳. آیا زن می‌تواند بدون توافق مرد، در ارگانهای انقلابی فعالیت کند؟<br/>

@@ سطر ۶۸۱: / سطر ۶۸۱: @@
 ==درس دهم : هدایت و حمایت ==
-با اندک تأملّی در ساختار روحی و جسمی زن و مرد، به خوبی مشاهده می‌شود میان این دو جنس، وجوه مشترک و امتیازاتی وجود دارد که از سویی سبب پیوند احکام خانواده ۸۴ احکام [[دفاع]] ص : ۸۳ و ارتباط ناگسستنی میان آنها شده، از سوی دیگر آنان را از یکدیگر ممتاز می‌سازد. شریعت مقدس اسلام نیز با توجّه به وجوه مشترک و امتیازات، وظایف مشترک و خاصّی را بر عهده زن و مرد نهاده است، از جمله، سرپرستی خانواده را به مرد سپرده است.<br/>
+با اندک تأملّی در ساختار روحی و جسمی زن و مرد، به خوبی مشاهده می‌شود میان این دو جنس، وجوه مشترک و امتیازاتی وجود دارد که از سویی سبب پیوند و ارتباط ناگسستنی میان آنها شده، از سوی دیگر آنان را از یکدیگر ممتاز می‌سازد. شریعت مقدس اسلام نیز با توجّه به وجوه مشترک و امتیازات، وظایف مشترک و خاصّی را بر عهده زن و مرد نهاده است، از جمله، سرپرستی خانواده را به مرد سپرده است.<br/>
 سپردن چنین مسئولیتی به مرد، در واقع، وظایف او را نسبت به خانواده افزایش داده است و باید گفت این حکم اسلامی ضمن اینکه واقع‌گرایانه و حکیمانه است و به اصطلاح، کار را به کاردان سپرده است، عادلانه و برحق نیز هست و نه‌تنها حقّی را از زن پایمال نکرده، بلکه بر کرامت و امنیت و آرامش او نیز افزوده است. در اینجا گوشه‌ای از این مسئولیت را با عنوان هدایت و حمایت، به اختصار بیان می‌کنیم.<br/>
 الف- هدایت از نظر اسلام، همه مسلمانان در برابر یکدیگر مسئولند. هرکس باید در حدّ توان خویش در بهبود وضع جامعه اسلامی بکوشد، هیچ‌گونه علم و آگاهی و طرح و پیشنهادی را از دیگران دریغ نورزد و همگان یکدیگر را در راه خیر و صلاح و به تعبیر قرآن بر «برّ و تقوا» کمک نمایند. این مطلب در خانواده و به‌ویژه نسبت به سرپرست خانواده، نمود بیش‌تری می‌یابد و او باید با تمام توان بکوشد تا خانواده را از جنبه‌های گوناگون فکری، عقیدتی، اقتصادی، اجتماعی، عبادی، اخلاقی و ... با شریعت مقدّس اسلام هماهنگ سازد تا خود و اعضای خانواده به سعادت زندگی نایل آیند. اگر مردی به این وظیفه خطیر اقدام کند، به خوشبختی دنیا و آخرت دست خواهد یافت؛ چنان‌که امام صادق (ع) فرمود:<br/>
@@ سطر ۶۸۹: / سطر ۶۸۹: @@
 وَ أْمُرْ اهْلَکَ بِالصَّلوةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْها لا نَسْأَلُکَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُکَ وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوی. (طه: ۱۳۲)<br/>
 خانواده خود را به نماز فرمان بده و بر انجام آن شکیبا باش، از تو روزی نمی‌خواهیم، [بلکه] ما به تو روزی می‌دهیم و عاقبت نیک برای تقواست.<br/>
-نظر به اینکه نماز، نماد تدیّن و عبودیت در برابر خدا و پیام‌آور وارستگی و اخلاص و توحید است، مفهوم آیه آن است که مرد به‌عنوان سرپرست خانواده باید تمام تلاش خویش را به کار گیرد تا اعضای خانواده اهل نماز شوند؛ یعنی در صراط مستقیم الهی قرار گیرند، تنها خدا را بپرستند و از او کمک بخواهند تا در مسیر نعمت‌یافتگان الهی قرار گیرند و از هرگونه ضلالت و شقاوت مبرّا شوند. به‌گفته امیر مؤمنان (ع)، رسول گرامی اسلام (ص) نخستین کسی بود که به این آیه، جامه عمل پوشاند؛ خود بهترین نمازگزار بود و خاندانش را نیز به آن فرا می‌خواند. «۲» ۲. [[امر به معروف]] و نهی از منکر: فریضه مهمّ [[امر به معروف]] و نهی از منکر، با شرایط خاصّ خود بر هر فرد مسلمان و در هر شرایطی واجب و ضروری است؛ ولی می‌توان گفت بر سرپرست خانواده- به‌دلیل مسئولیت، شناخت، دلسوزی و صداقتی که نسبت به افراد تحت تکفّل خود دارد- ضروری‌تر می‌نماید و او با داشتن امتیازات یادشده، بهتر می‌تواند [[امر به معروف]] و نهی از منکر کند. قرآن مجید نیز وظیفه خاصّی را بر عهده سرپرست خانواده گذاشته، می‌فرماید:<br/>
+نظر به اینکه نماز، نماد تدیّن و عبودیت در برابر خدا و پیام‌آور وارستگی و اخلاص و توحید است، مفهوم آیه آن است که مرد به‌عنوان سرپرست خانواده باید تمام تلاش خویش را به کار گیرد تا اعضای خانواده اهل نماز شوند؛ یعنی در صراط مستقیم الهی قرار گیرند، تنها خدا را بپرستند و از او کمک بخواهند تا در مسیر نعمت‌یافتگان الهی قرار گیرند و از هرگونه ضلالت و شقاوت مبرّا شوند. به‌گفته امیر مؤمنان (ع)، رسول گرامی اسلام (ص) نخستین کسی بود که به این آیه، جامه عمل پوشاند؛ خود بهترین نمازگزار بود و خاندانش را نیز به آن فرا می‌خواند. «۲»
 یا ایُّهَا الَّذینَ امَنُوا قُوا انْفُسَکُمْ وَ اهْلیکُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ. (تحریم: ۶).<br/>
 ای کسانی که ایمان آورده‌اید! خود و خانواده خویش را از آتشی که هیزم آن انسانها و سنگهاست، نگه دارید.<br/>
@@ سطر ۶۹۶: / سطر ۶۹۸: @@
 از امام صادق (ع) پرسیدم: چگونه خانواده‌ام را از ورود به دوزخ مصون بدارم؟ امام در پاسخ فرمود: «به آنچه خدا فرمانشان داده فرمانشان دهی و از آنچه خدا منعشان کرده، بازداری؛ اگر آنان تو را اطاعت کردند، از دوزخ مصونشان داشته‌ای و اگر نافرمانی‌ات کردند، تو وظیفه خویش را انجام داده‌ای.» «۲» دو استفتا از امام خمینی (ره) را در این‌باره می‌خوانیم:<br/>
 ۱. اگر زنی در زندگی اوّلًا [[اطاعت از شوهر]] نکرد، ثانیاً برای شوهرش ارزش قائل نبود، ثالثاً اسرار زندگی را در همه‌جا فاش نمود، رابعاً مرتّب دروغ گفت، تکلیف مرد از نظر شرعی با چنین زنی چیست؟<br/>
-ج. باید او را [[امر به معروف]] و نهی از منکر نمایید. «۱» ۲. زنی که به مسائل شرعی مثل نماز و دیگر مسائل بی‌اهمّیت باشد، به‌خصوص نماز صبح را هیچ‌گاه به‌پا نمی‌دارد، وظیفه شرعی شوهر او چیست؟<br/>
+ج. باید او را [[امر به معروف]] و نهی از منکر نمایید. «۱»
 ج. باید او را [[امر به معروف]] نمایید و به خواندن نماز، وادارش کنید. «۲» ب. حمایت با توجّه به برخی از ویژگیهای جسمی و روحی مرد، و نیز سرپرستی او در خانواده، به‌طور طبیعی [[دفاع]] از کیان خانواده در برابر آسیبهای گوناگون نیز بر عهده او قرار می‌گیرد و او موظّف است تهاجمات فرهنگی، جانی، ناموسی و مالی را از خانواده خویش دفع کند:<br/>
 ۱. تهاجم فرهنگی: آنچه در بخش پیش آوردیم، تا حدودی این موضوع را روشن ساخت و رسول گرامی اسلام، کسانی را که از زیر بار مسئولیت تربیتی و فرهنگی خانواده خویش شانه خالی می‌کنند، نفرین کرده و فرموده است:<br/>
-ملعون است! ملعون است کسی که افراد تحت تکفّل خود را تربیت نکند و فاسد سازد. «۳» ۲. تهاجم جانی: اگر کسی به منسوبین انسان از قبیل، پسر، دختر، پدر، برادر یا سایر بستگان او حتّی به نوکر و خدمتکارش حمله کند که او را به ناحق بکشد، جایز بلکه واجب است که [[دفاع]] کند حتّی اگر به کشته شدن مهاجم بینجامد. «۴» اگر کسی به قصد کشتن به انسان یا به حریم او حمله کند، واجب است به [[دفاع]] برخیزد؛ گرچه بداند در این راه کشته می‌شود. «۵» <br/>
+ملعون است! ملعون است کسی که افراد تحت تکفّل خود را تربیت نکند و فاسد سازد. «۳»
 اگر کسی به قصد کشتن به انسان، یا حریم او حمله کند، واجب است که با مهاجم بجنگد؛ اگرچه بداند جنگیدنش سودی ندارد و جایز نیست زیر بار ستم برود. «۱» ۳. تهاجم ناموسی: اگر کسی با قصد تجاوز به حریم انسان، همسر یا غیر او، هجوم‌آورد، دفع او به هر وسیله ممکن واجب است؛ گرچه به کشته شدن مهاجم بینجامد. همین‌طور اگر مهاجم قصد هتک حرمت کمتر از تجاوز را داشته باشد. «۲» اگر انسان، کسی را در حال فحشا با همسر یا یکی از نزدیکانش از قبیل پسر، دختر یا دیگر بستگانش ببیند، گرچه کم‌تر از آمیزش باشد، حق دارد در صورت امکان از آسان‌ترین راه مهاجم را دفع کند و اگر به کشتن مهاجم نیز بینجامد، خونش هدر است، بلکه مسلمان حق دارد همان‌گونه که از ناموس خود [[دفاع]] می‌کند از ناموس مسلمان دیگر نیز [[دفاع]] کند، در این صورت نیز اگر زیانی به مهاجم برسد مانعی ندارد. «۳» اگر (خدای نخواسته) ببیند مردی با همسرش زنا می‌کند و بداند که زن با رضایت به چنین ننگی تن داده، حق دارد هردو را بکشد. در این صورت گناهی مرتکب نشده و قصاص هم نمی‌شود، خواه آن زن همسر دائمی‌اش باشد یا موقّت. «۴» ۴. غارت اموال: اگر کسی ثروت انسان یا ثروت خانواده او را مورد تعرّض قرار دهد، جایز است با هر وسیله ممکن او را از چنین کاری بازدارد، اگرچه به کشتن مهاجم بینجامد. «۵» احکام دفاع با توجه به اینکه [[دفاع]] و راندن مهاجم از جان، مال و ناموس از مراتب نهی از منکر شمرده می‌شود و وظیفه انسان در این گونه موارد، در زمان استقرار حکومت اسلامی با دیگر زمانها تفاوت دارد، برخی از احکام مربوط به [[دفاع]] به قرار زیر خواهد بود؛ ۱. اگر [[دفاع]] و جلوگیری از تهاجم، متوقف بر تصرف در نفس یا مال کسی نباشد که فعل حرام را به جا آورده، احتیاج به کسب اجازه از کسی ندارد؛ بلکه این مقدار بر همه مکلفین واجب است. «۱» ۲. در مواردی که برای جلوگیری از ارتکاب معصیت چاره‌ای جز اعمال قدرت از طریق تصرف در اموال کسی که فعل حرام انجام می‌دهد، یا تعزیر و حبس او و مانند آن نیست، در چنین زمانی با حاکمیت و اقتدار حکومت اسلامی، واجب است احکام خانواده ۸۹ مصرف و هزینه ص : ۸۹ مکلفین در [[امر به معروف]] و نهی از منکر، به امر و نهی زبانی اکتفا کنند و در صورت نیاز به توسل به زور، موضوع را به مسئولین ذی ربط در نیروی انتظامی و قوه قضائیه ارجاع دهند. «۲» ۳. در زمان و مکانی که حاکمیت و اقتدار با حکومت اسلامی نیست، بر مکلفین واجب است در صورت وجود شرایط، جمیع مراتب [[امر به معروف]] و نهی از منکر را با رعایت ترتیب آنها تا تحقق غرض انجام دهند. «۳» ۴. اگر در مقام [[دفاع]] و حفظ نفس محترمه و جلوگیری از وقوع قتل، چاره‌ای جز دخالت فوری و مستقیم [از قبیل کتک زدن و زخمی کردن مهاجم] نباشد چنین دخالتی، جایز، بلکه شرعاً از باب وجوب حفظ نفس محترمه واجب است، و به کسب اجازه از حاکم نیاز ندارد. «۴» <br/>
 پرسش:<br/>
 ۱. منظور از هدایت خانواده چیست؟<br/>

@@ سطر ۶۰۱: / سطر ۶۰۱: @@
 درمان و معالجه با داروهایی که احتمال خطر دارند و حتّی گاهی خطرآفرین هم هستند، مجاز است به‌شرط آنکه تجربه و پزشک حاذق و متخصّص، گواهی دهد چنین دارویی در بیش‌تر اوقات اثربخش است.<br/>
-همچنین اگر دارویی، به‌طور قطع زیان فوری دارد، ولی با مصرف آن، خطر جدّی‌تر و زیان بزرگ‌تری را از بیمار می‌توان دفع کرد، مصرف آن جایز است. «۱» چند یادآوری:<br/>
+همچنین اگر دارویی، به‌طور قطع زیان فوری دارد، ولی با مصرف آن، خطر جدّی‌تر و زیان بزرگ‌تری را از بیمار می‌توان دفع کرد، مصرف آن جایز است. «۱»
 ۱. موادّی که زیادش زیان‌بخش است، ولی مقدار کم آن ضرر ندارد، خوردن زیاد آن حرام و مصرف اندکش جایز است.<br/>
 ۲. موادّی که به‌تنهایی زیان‌بخش، ولی خوردن آن به‌انضمام چیز دیگر بی‌ضرر است، خوردن تنهای آن، حرام است.<br/>
 ۳. موادّی که به‌تنهایی بی‌ضرر، ولی به‌انضمام موادّ دیگر مضر است، خوردن به‌انضمام آن، حرام می‌باشد.<br/>
-۴. موادّی که یکی دوبار آن بی‌ضرر است، ولی تکرار آن، زیان‌آفرین می‌شود، تکرارش حرام است. «۲» ب- استعمال موادّ مخدّر امروزه انواع موادّ مخدّر، تهیّه، توزیع، استعمال و عوارض ناشی از آن به یک بحران جهانی تبدیل شده که بخش مهمّی از تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است.<br/>
+۴. موادّی که یکی دوبار آن بی‌ضرر است، ولی تکرار آن، زیان‌آفرین می‌شود، تکرارش حرام است. «۲»
 مصرف دارویی برخی از موادّ مخدّر- که ممکن و خردمندانه است- آن را از ممنوعیت شرعی و محکومیت عقلی خارج نمی‌سازد و باید گفت، استعمال هرگونه مادّه مخدّر از نظر دین و خرد و عرف و علوم پزشکی ناپسند و نامعقول است، مگر آنچه مجوّز پزشکی یا عرفی داشته باشد.<br/>
 سؤال ۱. استعمال و مصرف موادّ مخدّر و هر نوع موادّ اعتیادآور دیگر (بدون دستور پزشک) برای کسانی که معتاد نمی‌باشند، از نظر شرع مقدّس مجاز می‌باشد یا خیر؟<br/>