نشانه‌های تقوا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: /* نشانه‌های تقوا */

2017-03-12T10:02:33Z

‏نشانه‌های تقوا

Golafshan: /* نشانه‌های تقوا */

2017-03-12T09:36:53Z

‏نشانه‌های تقوا

User2: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-06-13T12:26:27Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> نشانه‌های تقوا </div>
نویسنده : خلیل منصوری<br/>

==مقدمه==
هر چیزی آثار و کارکردها از خود به جا می‌گذارد و نشانه‌های دارد. برخی از امور را نمی‌توان جز از راه آثار و نشانه‌های آن شناخت. به ویژه در امور معنوی می‌توان گفت که تنها راه شناخت وجود پدیده‌ای معنوی در این دنیای مادی ، آثار و نشانه‌های آن است. از این رو برای شناخت امر معنوی [[تقوا]] در انسانی می‌توان به آثار و نشانه‌های آن مراجعه کرد. بنابراین لازم و ضروری است تا نشانه‌های [[تقوا]] در آموزه‌های وحیانی دانسته شود و بر پایه آن به وجود و یا فقدان پدیده [[تقوا]] در خود و یا دیگر حکم و داوری کنیم. از آن جا داوری در باره این موضوع امری لازم است که در بسیاری از موارد به حکم شریعت، [[تقوا]] به عنوان شرط ضروری برای واگذاری مسئولیت‌های دینی و اجتماعی است. از آن میان می‌توان به شرطیت [[تقوا]] در امام جماعت ، قاضی و مرجع دینی و حاکم شرعی اشاره کرد. واگذاری این مسئولیت‌های مشروط به احراز وجود [[تقوا]] در شخصی است که مسئولیت به وی واگذار می‌شود و نمی‌توان تنها به حکم اصالت برائت و اصل صحت ، به وجود این شرط حکم و مسئولیتی را واگذار کرد. از این روست که در کتب فقهی همانند کتاب [[قضاوت]] و شهادت در باره چگونگی احراز [[تقوا]] در دیگران روش‌های بیان شده است که از آن جمله می‌توان به حضور دایم و همیشگی در نماز جماعت و جمعه و رفتار هنجاری و پسندیده بر پایه شرع و عرف اشاره کرد. در این نوشتار تلاش می‌شود تا نشانه‌های [[تقوا]] در قرآن تبیین و تحقیق کرد.<br/>

== چیستی تقوا ==
تقوا به معنای حفظ و نگهداشت خویشتن از چیزی است که از آن می‌هراسد؛ از این رو بیش‌ترین کاربرد این واژه در زمان جاهلیت در حوزه جنگ و مباحث پیرامونی آن است. وقایه از جنگ و آسیب‌های احتمالی آن هدف اصلی مردمانی بود که هر آن در معرض خطر و هجوم اقوام و قبایل پیرامونی بوده‌اند. آمادگی نظامی برای حفظ و نگهداشت خود و جامعه از یورش‌های پیاپی اندیشه و دغدغه اصلی مردمان جاهلی بود. این گونه است که پیامبر(ص) در نخستین هشدار باش‌های خویش از روش هشدار‌های جنگی استفاده می‌کند. وی بر کوهی بر می‌آید و به عنوان ایمن از ایشان می‌پرسد که اگر خبری از هجوم و یورش دشمن دهد آنان وی را باور می‌کنند و برای [[دفاع]] و آمادگی نظامی خود را مهیا می‌سازند که جواب مثبت آنان ، پیامبر را به این سو می‌کشاند که هشدار باش وی نسبت به آخرت و خشم الهی همانند هشدار باش جنگی و یورش دشمنان به خاک و مرز ایشان است. در حقیقت همان گونه که انسان از دشمن ظاهری و دنیوی خود را آماده می‌کند و در برابر آن وقایه می‌گیرد ، می‌بایست در برابر دشمن باطنی و خشم الهی خود را در وقایه قرار دهد و این گونه با آمادگی از یورش و آسیب‌های احتمالی آن در امان نگه دارد. <br/>
این گونه است که واژه وقایه و [[تقوا]] که در حوزه مسایل دنیوی و نگه داشت از دشمن و یورش و آسیب‌های اجتمالی آن بود ، به حوزه مسایل فرامادی و امور معنوی کشیده می‌شود و [[تقوا]] به مفهوم تازه‌ای خود را نشان می‌دهد.<br/> [[تقوا]] در فرآیندی پیچیده از یک معنای مادی به معنای فرا مادی سوق داده می‌شود و در شریعت اسلام و کاربرد قرآنی آن به معنای نگهداری نفس از هر چیزی می‌شود که موجب می‌شود تا آدمی در برابر خشم الهی بی [[دفاع]] شود و نتواند خود را محافظت نماید. برای رسیدن به [[تقوا]] و سپری از آتش خشم الهی و دوزخ می‌بایست شخص خود را به هر چیزی که خدایش فرمان می‌دهد و یا باز می‌دارد, عمل کند و در رفتار و کردار خویش آموزه‌های قرآنی را به دقت انجام دهد.<br/>
بنابراین تقوای الهی در مفهوم قرآنی افزون بر پرهیزگاری از [[گناه]] و امور باطل و نابهنجار، عمل به همه آموزه‌هایی است که قرآن و خداوند و پیامبرش(ص) بدان فرمان و دستور داده‌اند.<br/>

== نشانه‌های تقوا ==
قرآن برای [[تقوا]] نشانه‌هایی در حوزه‌های روحی و روانی و مادی و معنوی بیان می‌کند که می‌توان از راه این نشانه‌ها به وجود پدیده‌ای معنوی در شخص به نام پدیده [[تقوا]] دست یافت و شخصی را به [[تقوا]] و متقی متصف کرد.<br/>
از جمله نشانه‌های [[تقوا]] در شخص، وجود آرامش و طمانینه در شخص در هنگام مصیبت‌ها و سختی هاست. کسی که اهل تقواست ، در هنگام بلایا و مصیبت‌هایی که همگی را به آشوب می‌اندازد و آرامش را از ایشان سلب می‌کند ، چنان رفتاری آرام از خود بروز و ظهور می‌دهد که اشخاص دیگر نیز تحت تاثیر رفتار آرام ایشان به آرامش دست می‌یابند. خوف و ترسی ندارند و همواره به آسانی از کنار رخدادها می‌گذرند ؛ زیرا منشای همه امور را خداوند می‌دانند و به حکمت و فرزانگی خدا ایمان داشته و کارهایش را بر پایه حکمت و خرد ارزیابی می‌کنند. این گونه است که هرگز آرامش از ایشان دور نمی‌شود و آشوب و ترس به دل هایشان راه نمی‌یابد.<ref>آل عمران آیه 125 و 126 و نیز اعراف آیه 35.</ref><br/>
از دیگر نشانه‌های وجود [[تقوا]] در شخص می‌توان به دوری از انواع و اقسام گناهان بزرگ و کوچک و یا پافشاری و اصرار نکردن به حتی اشتباهات و گناهان خرد و کوچک اشاره کرد. از این رو شخص متقی در زندگی اجتماعی خویش همواره از هتک و آبروریزی ساحت دیگران پرهیز دارد<ref>هود آیه 78 و [[حجر]] آیه 67 تا 69.</ref> و به هیچ عنوان راضی نمی‌شود که دیگری را به زبان و عمل خویش بیازارد و به اذیت و آزار دیگری رضایت دهد.<ref>احزاب آیه 69 و 70.</ref> از تمسخر و استهزای دیگری اجتناب می‌ورزد<ref>حجرات آیه 11 و 12.</ref> از به کاربردن القاب زشت و یادکرد دیگران به نام‌های ناپسند خودداری می‌ورزد<ref>همان.</ref> و نسبت به دیگران [[تکبر]] نمی‌کند و خود را برتر از ایشان نمی‌شمارد.<ref>آل عمران آیه 75 و 76.</ref> <br/>
در حوزه عمل سیاسی نیز از اطاعت طاغوت و ولایت کافران اجتناب می‌کند و حاضر به پذیرش حکومت آنان نیست و هرگز با منافقان و کافران طرح دوستی و همکاری نمی‌ریزد.<ref>احزاب آیه 1.</ref> و برای [[دفاع]] از دین و جامعه تلاش می‌کند و در راه حفظ آن کوتاهی نکرده و مجاهدت می‌ورزد.<ref>توبه ایه 44.</ref><br/>
از فساد و تباهی پرهیز می‌کند و خوش ندارد تا آسیبی به محیط زیست وارد شود. دریا و خشکی را دوست می‌دارد و در حفظ و نگهداشت آن تلاش می‌کند.<ref>بقره آیه 205 و 206 و شعرا آیه 179 و 183.</ref> <br/>
هرگز در پی آن نیست که به حقوق دیگران تجاوز کند <ref>مائده آیه 2.</ref> و یا در کارهای دیگران تجسس و فضولی کند.<ref>حجرات آیه 12.</ref> <br/>
نسبت به دیگران سوء الظن نداشته و گمان‌های نادرست در حق ایشان روا نمی‌دارد و همواره اصالت صحت و برائت را در مورد دیگران به کار می‌برد.<ref>همان.</ref>اهل [[عیب جویی]] <ref>همان.</ref> و غیبت نیست<ref>همان.</ref>.<br/>
در حوزه اقتصادی اهل ربا نیست <ref>بقره آیه 278.</ref> و فریفته دنیا نمی‌شود <ref>انعام آیه 69 و 70.</ref> از این رو کم فروشی نمی‌کند<ref>شعرا آیه 179.</ref><br/>
اهل فحشا و منکر نیست <ref>هود آیه 78.</ref> از ظلم و ستم به دیگری خودداری می‌ورزد.<ref>مریم آیه 13.</ref> <br/>
اهل اطاعت از حق و خدا<ref>انفال آیه 1.</ref> اصلاح عمل <ref>اعراف آیه 35.</ref> استواری در سخن گفتن <ref>احزاب آیه 70.</ref> احسان <ref>طور آیه 17 و 28.</ref> محبت و نیکی به خانواده <ref>نساء آیه 129.</ref> و کارهای ارزشمند <ref>توبه آیه 108.</ref> و امانت داری <ref>بقره آیه 283.</ref> و [[امر به معروف]] و نهی از منکر<ref>آل عمران آیه 102 و 104.</ref> و [[انفاق]] <ref>بقره آیه 194.</ref>و دیگر امور خیر و پسندیده اجتماعی و شرعی و عرفی است.<br/>
بنابراین می‌توان گفت که به واجبات عمل می‌کند و از همه محرمات پرهیز کرده و حتی مکروهات را ترک و به مستحبات عمل می‌کند. در این راه حتی از پسندیده‌های عرفی نیز کوتاه نمی‌آید. این همان نشانه‌های اهل [[تقوا]] در قرآن است و اگر بخواهیم همه را مورد به مورد بر پایه آیات قرآن احصا و به شمارش آوریم ده‌ها صفحه را به خود اختصاص خواهد داد. از این رو به همین موارد به طور کلی بسنده می‌شود و یادآور می‌شویم که اهل [[تقوا]] را نشانه‌های بسیاری است که بدون آن نمی‌توان شخصی را اهل [[تقوا]] دانست و برخی از پست‌های مهم و کلیدی را به وی سپرد به ویژه اگر این پست و مقام ارتباط تنگاتنگی با دین و عرض و مال وجان مردمان داشته باشد.<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,3635 مرکز فرهنگ و معارف قرآن] - تاریخ برداشت: 95/03/24 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[تقوا]] </div>
</div>

@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 در حوزه اقتصادی اهل ربا نیست <ref>بقره آیه 278.</ref> و فریفته دنیا نمی‌شود <ref>انعام آیه 69 و 70.</ref> از این رو کم فروشی نمی‌کند<ref>شعرا آیه 179.</ref><br/>
 اهل فحشا و منکر نیست <ref>هود آیه 78.</ref> از ظلم و ستم به دیگری خودداری می‌ورزد.<ref>مریم آیه 13.</ref> <br/>
-اهل اطاعت از حق و خدا<ref>انفال آیه 1.</ref> اصلاح عمل <ref>اعراف آیه 35.</ref> استواری در سخن گفتن <ref>احزاب آیه 70.</ref> احسان <ref>طور آیه 17 و 28.</ref> محبت و نیکی به خانواده <ref>نساء آیه 129.</ref> و کارهای ارزشمند <ref>توبه آیه 108.</ref> و امانت داری <ref>بقره آیه 283.</ref> و [[امر به معروف]] و نهی از منکر<ref>آل عمران آیه 102 و 104.</ref> و [[انفاق]] <ref>بقره آیه 194.</ref>و دیگر امور خیر و پسندیده اجتماعی و شرعی و عرفی است.<br/>
+اهل اطاعت از حق و خدا<ref>انفال آیه 1.</ref> اصلاح عمل <ref>اعراف آیه 35.</ref> استواری در سخن گفتن <ref>احزاب آیه 70.</ref> احسان <ref>طور آیه 17 و 28.</ref> محبت و نیکی به خانواده <ref>نساء آیه 129.</ref> و کارهای ارزشمند <ref>توبه آیه 108.</ref> و امانت داری <ref>بقره آیه 283.</ref> و [[امر به معروف]] و نهی از منکر<ref>آل عمران آیه 102 و 104.</ref> و [[انفاق]] <ref>بقره آیه 195.</ref>و دیگر امور خیر و پسندیده اجتماعی و شرعی و عرفی است.<br/>
 بنابراین می‌توان گفت که به واجبات عمل می‌کند و از همه محرمات پرهیز کرده و حتی مکروهات را ترک و به مستحبات عمل می‌کند. در این راه حتی از پسندیده‌های عرفی نیز کوتاه نمی‌آید. این همان نشانه‌های اهل [[تقوا]] در قرآن است و اگر بخواهیم همه را مورد به مورد بر پایه آیات قرآن احصا و به شمارش آوریم ده‌ها صفحه را به خود اختصاص خواهد داد. از این رو به همین موارد به طور کلی بسنده می‌شود و یادآور می‌شویم که اهل [[تقوا]] را نشانه‌های بسیاری است که بدون آن نمی‌توان شخصی را اهل [[تقوا]] دانست و برخی از پست‌های مهم و کلیدی را به وی سپرد به ویژه اگر این پست و مقام ارتباط تنگاتنگی با دین و عرض و مال وجان مردمان داشته باشد.<br/>

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 قرآن برای [[تقوا]] نشانه‌هایی در حوزه‌های روحی و روانی و مادی و معنوی بیان می‌کند که می‌توان از راه این نشانه‌ها به وجود پدیده‌ای معنوی در شخص به نام پدیده [[تقوا]] دست یافت و شخصی را به [[تقوا]] و متقی متصف کرد.<br/>
 از جمله نشانه‌های [[تقوا]] در شخص، وجود آرامش و طمانینه در شخص در هنگام مصیبت‌ها و سختی هاست. کسی که اهل تقواست ، در هنگام بلایا و مصیبت‌هایی که همگی را به آشوب می‌اندازد و آرامش را از ایشان سلب می‌کند ، چنان رفتاری آرام از خود بروز و ظهور می‌دهد که اشخاص دیگر نیز تحت تاثیر رفتار آرام ایشان به آرامش دست می‌یابند. خوف و ترسی ندارند و همواره به آسانی از کنار رخدادها می‌گذرند ؛ زیرا منشای همه امور را خداوند می‌دانند و به حکمت و فرزانگی خدا ایمان داشته و کارهایش را بر پایه حکمت و خرد ارزیابی می‌کنند. این گونه است که هرگز آرامش از ایشان دور نمی‌شود و آشوب و ترس به دل هایشان راه نمی‌یابد.<ref>آل عمران آیه 125 و 126 و نیز اعراف آیه 35.</ref><br/>
-از دیگر نشانه‌های وجود [[تقوا]] در شخص می‌توان به دوری از انواع و اقسام گناهان بزرگ و کوچک و یا پافشاری و اصرار نکردن به حتی اشتباهات و گناهان خرد و کوچک اشاره کرد. از این رو شخص متقی در زندگی اجتماعی خویش همواره از هتک و آبروریزی ساحت دیگران پرهیز دارد<ref>هود آیه 78 و [[حجر]] آیه 67 تا 69.</ref> و به هیچ عنوان راضی نمی‌شود که دیگری را به زبان و عمل خویش بیازارد و به اذیت و آزار دیگری رضایت دهد.<ref>احزاب آیه 69 و 70.</ref> از تمسخر و استهزای دیگری اجتناب می‌ورزد<ref>حجرات آیه 11 و 12.</ref> از به کاربردن القاب زشت و یادکرد دیگران به نام‌های ناپسند خودداری می‌ورزد<ref>همان.</ref> و نسبت به دیگران [[تکبر]] نمی‌کند و خود را برتر از ایشان نمی‌شمارد.<ref>آل عمران آیه 75 و 76.</ref> <br/>
+از دیگر نشانه‌های وجود [[تقوا]] در شخص می‌توان به دوری از انواع و اقسام گناهان بزرگ و کوچک و یا پافشاری و اصرار نکردن به حتی اشتباهات و گناهان خرد و کوچک اشاره کرد. از این رو شخص متقی در زندگی اجتماعی خویش همواره از هتک و آبروریزی ساحت دیگران پرهیز دارد<ref>هود آیه 78 و [[حجر]] آیه 68 تا 69.</ref> و به هیچ عنوان راضی نمی‌شود که دیگری را به زبان و عمل خویش بیازارد و به اذیت و آزار دیگری رضایت دهد.<ref>احزاب آیه 69 و 70.</ref> از تمسخر و استهزای دیگری اجتناب می‌ورزد<ref>حجرات آیه 11 و 12.</ref> از به کاربردن القاب زشت و یادکرد دیگران به نام‌های ناپسند خودداری می‌ورزد<ref>همان.</ref> و نسبت به دیگران [[تکبر]] نمی‌کند و خود را برتر از ایشان نمی‌شمارد.<ref>آل عمران آیه 75 و 76.</ref> <br/>
 در حوزه عمل سیاسی نیز از اطاعت طاغوت و ولایت کافران اجتناب می‌کند و حاضر به پذیرش حکومت آنان نیست و هرگز با منافقان و کافران طرح دوستی و همکاری نمی‌ریزد.<ref>احزاب آیه 1.</ref> و برای [[دفاع]] از دین و جامعه تلاش می‌کند و در راه حفظ آن کوتاهی نکرده و مجاهدت می‌ورزد.<ref>توبه ایه 44.</ref><br/>
 از فساد و تباهی پرهیز می‌کند و خوش ندارد تا آسیبی به محیط زیست وارد شود. دریا و خشکی را دوست می‌دارد و در حفظ و نگهداشت آن تلاش می‌کند.<ref>بقره آیه 205 و 206 و شعرا آیه 179 و 183.</ref> <br/>