فرهنگ مصادیق:پرداخت خمس ، چرا و چگونه؟ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Hoseinzadeh در ‏۲۱ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۳۰

2016-12-11T09:30:26Z

Fayzi در ‏۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۱۱

2016-11-26T10:11:58Z

Fayzi در ‏۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۰۶

2016-11-26T10:06:41Z

نمایش تغییرات

Fayzi: Fayzi صفحهٔ پرداخت خمس ، چرا و چگونه؟ را به فرهنگ مصادیق:پرداخت خمس ، چرا و چگونه؟ منتقل کرد

2016-11-26T09:41:33Z

Fayzi صفحهٔ پرداخت خمس ، چرا و چگونه؟ را به فرهنگ مصادیق:پرداخت خمس ، چرا و چگونه؟ منتقل کرد

User16: /* ۲۵- ۷ آیا به کتاب هایی که برای ترم های آینده تهیه می کنیم، خمس تعلق می گیرد */

2016-05-17T11:49:57Z

‏۲۵- ۷ آیا به کتاب هایی که برای ترم های آینده تهیه می کنیم، خمس تعلق می گیرد

User16: /* ۱۸- ۷ پول جهیزیه: */

2016-05-17T11:48:49Z

‏۱۸- ۷ پول جهیزیه:

User16: /* ۶. سال خمسی */

2016-05-17T11:48:23Z

‏۶. سال خمسی

User16: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

2016-05-17T11:47:51Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 «درست است که [این ] آیه دربارهٔ خاص نازل شده است؛ ولی، هیچ گاه مورد مخَصِّص نیست و دانشمندان اهل سنّت هم که خمس را در غیرغنایمِ جنگی انکار کرده اند، در این آیه، شأن نزول را تخصیص دهنده و محدودکننده ندانسته اند و درحالی که آیه در غزوه بدر نازل شده است، آن را شاملِ تمامی جنگ ها شمرده اند. اگر قرار بود مورد خاص، در آیه، مخَصِّص باشد، باید آن را محدود به جنگ بدر بدانند.» <ref>زبده المقال، ص 5.</ref><br />
 گذشته از همه این ها، در روایت معتبری، معروف به صحیحه علی بن مهزیار، امام جواد (ع) غنیمت را در این آیه، به معنای گسترده ای در نظر گرفته و آن را به درآمدِ کسب، تفسیر کرده اند.<br />
-در بخشی از آن آمده است: «فامّا الغنائم و الفوائد فهی واجبه علیهم فی کلّ عام، قال الله تعالی: وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ ....» <ref>وسائل الشیعه، ج 6، باب 8، ابواب «ما یجبُ فیهِ الخُمس»، ح 5.</ref> در این حدیث، امام واژه «الفوائد» را در کنارِ «الغنائم» جای داده و هر دو را مصداق آیه قلمداد کرده است و تردیدی نیست که منظور از فواید، هرگونه سود و درآمدی است که به انسان می رسد. بنابراین، از مجموع مسائل و قرائنِ یادشده، به دست می آید که قرآن، به صراحت، از خمسِ درآمد، یاد و بر وجوب آن، دلالت کرده است؛ به ویژه آنکه حضرت جواد (ع) نیز از آن، معنای وسیعی را دریافته و برای پیروانشان تبیین و تفسیر کرده اند.<br />
+در بخشی از آن آمده است: «فَأَمَّا الْغَنَائِمُ وَ الْفَوَائِدُ فَهِيَ وَاجِبَةٌ عَلَيْهِمْ فِي كُلِّ عَامٍ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى- وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ ‏....» <ref>وسائل الشیعه، ج 6، باب 8، ابواب «ما یجبُ فیهِ الخُمس»، ح 5.</ref> در این حدیث، امام واژه «الفوائد» را در کنارِ «الغنائم» جای داده و هر دو را مصداق آیه قلمداد کرده است و تردیدی نیست که منظور از فواید، هرگونه سود و درآمدی است که به انسان می رسد. بنابراین، از مجموع مسائل و قرائنِ یادشده، به دست می آید که قرآن، به صراحت، از خمسِ درآمد، یاد و بر وجوب آن، دلالت کرده است؛ به ویژه آنکه حضرت جواد (ع) نیز از آن، معنای وسیعی را دریافته و برای پیروانشان تبیین و تفسیر کرده اند.<br />
 چنانچه کسی در تمام آنچه بیان کردیم، اشکال کند و آیه را در خمس غنایمِ جنگی منحصر بداند، در پاسخ خواهیم گفت: به جز قرآن، روایات متعددی از ائمه (علیهم السلام) نقل کرده اند که به خوبی، بر وجوب خمسِ درآمد، دلالت می کند <ref>ر. ک: وسائل الشیعه، ابواب «ما یجبُ فیهِ الخُمس» و ابواب الانفال.</ref> و تمامیِ فقیهان شیعی نیز به آن ها استناد جسته و در کتاب های فقهی خود، آن ها را ذکر کرده اند.<br />
 گفتنی است که اکثر اهل سنّت، از سویی خمس در غیرغنایم جنگی را انکار کرده اند و از دیگر سوی، دسترسی به صندوق [[زکات]] را بر ساداتِ بنی هاشم، حرام شمرده اند! درحالی که در بین این دسته نیز، همانندِ سایرین، یتیم و مسکین به چشم می خورد. اکنون این سؤال پیش می آید که فقرای سادات بنی هاشم، از چه بودجه ای امرارمعاش کنند؛ با این اعتقاد که جنگ در تمام دوران زندگی و در همه جوامع، نه مطلوب است و نه پابرجا و همیشگی، تا آنان بتوانند از خمس غنایم جنگی ارتزاق کنند. <ref>مستند العروه الوثقی، کتاب الخمس، ص 343.</ref><br />

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 ۵- ۴ تحقق احیای دین خدا و برقراریِ حکومت اسلامی که هدف اصلیِ این مکتب است، <ref>در همان مکاتبه، آمده است: «انّ الخمسَ عونُنا علی دیننا.» خمس کمک ما در برقراریِ دین خداست.)، همان، ابواب الانفال، باب 3، ح 2.</ref> نیاز به بودجه مستقل و جدای از بودجه [[زکات]] دارد. خمس ثروت بسیار عظیمی برای  تأمین هزینه های یک انقلاب، برای رسیدن به حکومت عدل الهی، فراهم می آورد. قدرتِ موجودیت دینیِ تشیّع و زنده ماندنِ این مکتب در عصر حضور و غیبت، بر اساس خمس استوار بوده است و این منبع مالی، به اهل بیت (علیهم السلام) و علما که وارثان آنان هستند، این توانایی را داد تا باوجودِ فشار و اختناق دستگاه ظلم، در راه خدا (عز) ایستادگی کنند.<br />
 == مَؤونه ==
 «مَؤونه» مخارجی را گویند که در زندگی، هزینه می شود و شامل امور زیر است: <ref>العروه الوثقی، ج 2، کتاب الخمس، م 61.</ref><br />
 ۱- ۵ هزینه های زندگیِ شخصی: خوراک، پوشاک، خانه مسکونی، وسایل زندگی، وسیله نقلیه، لوازم تحصیلی، رایانه خانگی، هزینه [[ازدواج]] و ...؛<br />
@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 هزینه های زائد بر نیاز و شأن افراد، جزء مَئونه محسوب نمی شود؛ بنابراین، اگر فردی بیشتر از این مقوله صرف کند، به گونه ای که عرفاً آن را اسراف بشمرند، باید سرِ سال، خمس آن ها را بپردازد.<br />
 == سال خمسی ==
 هرگاه انسان از راه زراعت، صنعت، تجارت یا از طریق کارگری و کارمندی در مؤسسات گوناگون، درآمدی به دست آورد، خمس (یک پنجمِ) آن به امام (ع) و سادات اختصاص می یابد و باید آن را در عصر غیبت، به فقیهِ جامع شرایط بدهد. البته به او فرصت داده اند تا ی ک سال [[صبر]] کند و چنانچه در این مدت، آن درآمد را در نیازهای خود و خانواده استفاده نکند و تمام یا مقداری از آن، تا پایانِ سال زیاد بیاید، باید خمس آن مقدارِ باقی مانده را بپردازد. این امر در حقیقت، نوعی ارفاق و آسان گیری در زندگیِ مؤمنان به شمار می رود. این فرصتِ یک ساله را «سال خُمسی» یا «سال مالی» گویند. <ref>العروه الوثقی، ج 2، م 72.</ref><br />
@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 همه، به جز سیستانی و تبریزی: بر شخصِ گیرنده واجب است که خمس آن را بدهد. <ref>توضیح المسائل مراجع، ج 2، م 1763؛ بهجت، وسیله النجاه، ج 1، م 1422.</ref><br />
 سیستانی، تبریزی: خمس آن بر عهده بخشنده است و بر شخص گیرنده، چیزی واجب نیست. <ref>توضیح المسائل مراجع، ج 2، م 1763.</ref><br />
-=== جایزه مسابقات ==
+=== جایزه مسابقات ===
 آیا به جوایز مسابقات ورزشی و قرآنی و ... که یک سال از آن ها گذشته، ولی هیچ استفاده ای از آن ها نشده است، خمس تعلق می گیرد؟<br />
 امام، خامنه ای، نوری: خمس ندارد. <ref>خامنه ای، اجوبه، س 851؛ نوری، استفتائات، ج 2، س 355؛ دفتر: امام.</ref><br />
@@ سطر ۸۰: / سطر ۸۰: @@
 صافی، سیستانی: خمس دارد.<ref>سیستانی، منهاج الصالحین، کتاب الخمس، السابع؛ صافی، جامع الاحکام، ج 1، س 631.</ref><br />
 تبصره: جوایز مسابقات، نوعی بخشش محسوب می شود.<br />
 === خمس عیدیِ دولت ===
 آیا عیدی و پاداشی که دولت به کارمندان می دهد و به صورت پول نقد یا سکه طلاست، خمس دارد؟
 امام، خامنه ای، نوری: خمس ندارد. <ref> امام، استفتائات، ج 1، س 191؛ خامنه ای، اجوبه، س 862؛ دفتر: نوری.</ref><br />
@@ سطر ۹۹: / سطر ۹۹: @@
 همه: چنانچه از درآمدِ کسب تهیه شده باشد و یک سال از آن گذشته باشد، خمس دارد.<ref>توضیح المسائل مراجع، م 1752؛ نوری، توضیح المسائل، م 1748؛ وحید، توضیح المسائل، م 1760؛ خامنه ای، اجوبه، س 954.</ref><br />
 تبصره: بر اساس نظرِ کسانی که معتقدند به هدیه خمس تعلق می گیرد، چنانچه مبلغِ پس اندازشده از راه هدیه به دست آمده باشد، باید سرِ سال، خمس آن را پرداخت.<br />
-=== پس اندازِ روزِ نیاز ===
+=== پس انداز برای روزِ نیاز ===
 آیا به پولی که برای خرید وسایل ضروریِ زندگی ذخیره می شود، خمس تعلق می گیرد؟<br />
 امام، تبریزی، سیستانی، مکارم، وحید: چنانچه یک سال از آن بگذرد، خمس دارد.<ref>امام، استفتائات، ج 1، س 24؛ تبریزی، استفتائات، س 856؛ سیستانی، gro. inatsis، خمس، ش 8؛ مکارم، استفتائات، ج 2، س 516؛ دفتر: وحید.</ref><br />
@@ سطر ۱۴۹: / سطر ۱۴۹: @@
 فاضل، بهجت: چنانچه پس انداز، کوتاه مدت، مثلًا تا سه سال باشد، خمس ندارد. <ref>فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 748؛ بهجت، توضیح المسائل، س 391.</ref><br />
 خامنه ای: اگر برای تهیه جهیزیه در آینده نزدیک، مثلًا تا دو سه ماه پس از سالِ خمسی، پس انداز کرده اند و با پرداخت خمسِ آن، نتوانند آن وسایل را تهیه کنند، خمس ندارد.<ref>خامنه ای، اجوبه، س 860 و 987.</ref><br />
 === خمس قرض الحسنه ===
 به پولی که از درآمدِ کسب تهیه کرده و به عنوان قرض الحسنه، به دیگری داده ایم، آیا خمس تعلق می گیرد؟<br />
 همه: چنانچه سرِ سالِ خمسی، دریافتِ آن بدون زحمت ممکن باشد، باید خمس آن را بپردازد و در غیراین صورت، هر زمان دریافت کرد، باید فوراً خمس آن را بدهد.<ref>امام، استفتائات، ج 1، س 96؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 833؛ مکارم، استفتائات، ج 1، س 319؛ بهجت، توضیح المسائل، م 1379؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج 1، م 1251؛ نوری، استفتائات، ج 2، س 372؛ تبریزی، استفتائات، س 946؛ خامنه ای، اجوبه، س 870؛ صافی، جامع الاحکام، ج 1، س 621؛ دفتر: وحید.</ref><br />
@@ سطر ۱۷۱: / سطر ۱۷۱: @@
 آیا به کتاب، خمس تعلق می گیرد؟<br />
 همه: چنانچه کتاب موردنیاز و در شأن شخص باشد، خمس ندارد.<ref> العروه الوثقی، ج 2، م 61؛ خامنه ای، اجوبه، س 899.</ref><br />
-=== خمس کتابهایی که در آینده به آن نیاز است ===
+=== خمس کتابهای مورد نیاز در آینده ===
 امام، خامنه ای: اگر داشتنِ آن ها موردنیاز و در شأن شخص باشد، خمس ندارد.<ref> امام، استفتائات، ج 1، س 89؛ خامنه ای، اجوبه، س 899.</ref><br />
 فاضل، بهجت، سیستانی، نوری: آری؛ خمس دارد؛ مگر آنکه نتوانید در سال آینده تهیه کنید که دراین صورت، خمس ندارد. <ref>فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 748؛ بهجت، توضیح المسائل، م 1391؛ نوری، استفتائات، ج 2، س 341؛ دفتر: سیستانی.</ref><br />
 تبریزی، مکارم، صافی، وحید: آری؛ خمس دارد. <ref>تبریزی، استفتائات، س 805؛ مکارم، توضیح المسائل، م 1507؛ صافی، جامع الاحکام، ح 1، س 738 و 744؛ وحید، توضیح المسائل، م 1783.</ref><br />
+=== خمس کتابهای استفاده نشده بیش از یک سال ===
-=== خمس کتابی که یک سال از آن استفاده نشود ===
 همه، به جز سیستانی و وحید: چنانچه در معرض استفاده و در شأن شخص باشد، خمس  ندارد؛ هرچند به طور اتفاقی، یک سال از آن استفاده نکند. <ref>امام، استفتائات، ج 1، س 91؛ خامنه ای، اجوبه، س 899؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 734؛ تبریزی، استفتائات، س 888؛ نوری، استفتائات، ج 1، س 267؛ صافی، جامع الاحکام، ج 1، س 704؛ مکارم، توضیح المسائل، م 1507؛ بهجت، توضیح المسائل، م 1376.</ref><br />
 سیستانی، وحید: باید خمس آن را بپردازد. <ref>دفتر: سیستانی و وحید.</ref><br />

@@ سطر ۱۹۹: / سطر ۱۹۹: @@
 آیا به کتاب، خمس تعلق می گیرد؟<br />
 همه: چنانچه کتاب موردنیاز و در شأن شخص باشد، خمس ندارد.<ref> العروه الوثقی، ج 2، م 61؛ خامنه ای، اجوبه، س 899.</ref><br />
-=== ۲۵- ۷ آیا به کتاب هایی که برای ترم های آینده تهیه می کنیم، خمس تعلق می گیرد ===
+=== ۲۵- ۷ آیا به کتاب هایی که برای ترم های آینده تهیه می کنیم، خمس تعلق می گیرد؟ ===
-؟ امام، خامنه ای: اگر داشتنِ آن ها موردنیاز و در شأن شخص باشد، خمس ندارد.<ref> امام، استفتائات، ج 1، س 89؛ خامنه ای، اجوبه، س 899.</ref><br />
+امام، خامنه ای: اگر داشتنِ آن ها موردنیاز و در شأن شخص باشد، خمس ندارد.<ref> امام، استفتائات، ج 1، س 89؛ خامنه ای، اجوبه، س 899.</ref><br />
 فاضل، بهجت، سیستانی، نوری: آری؛ خمس دارد؛ مگر آنکه نتوانید در سال آینده تهیه کنید که دراین صورت، خمس ندارد. <ref>فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 748؛ بهجت، توضیح المسائل، م 1391؛ نوری، استفتائات، ج 2، س 341؛ دفتر: سیستانی.</ref><br />
 تبریزی، مکارم، صافی، وحید: آری؛ خمس دارد. <ref>تبریزی، استفتائات، س 805؛ مکارم، توضیح المسائل، م 1507؛ صافی، جامع الاحکام، ح 1، س 738 و 744؛ وحید، توضیح المسائل، م 1783.</ref><br />
 === ۲۶- ۷ درصورتی که از کتاب موردنیازم یک سال استفاده نکنم، آیا خمس دارد یا خیر؟ ===

@@ سطر ۱۶۳: / سطر ۱۶۳: @@
 مکارم: چنانچه تهیه جهیزیه از پیش، در میان مردم رایج باشد و به صورت هزینه معمولی درآید یا اگر تهیه نکنند، عیب محسوب می شود، خمس ندارد. <ref> مکارم، استفتائات، ج 2، س 548؛ توضیح المسائل مراجع، م 777.</ref><br />
 تبریزی: آنچه در سالِ [[ازدواج]] تهیه کرده اند، خمس ندارد و آنچه در سال های قبل تهیه کرده اند، بنابر احتیاطواجب، باید خمس آن را بدهد. اگر اموالی را قبل از بلوغ دختر به او بخشیده اند، پرداختِ خمس آن بر دختر واجب نیست. <ref> تبریزی، توضیح المسائل، م 1786 و استفتائات، س 822.</ref><br />
-=== ۱۸- ۷ پول جهیزیه: ===
+=== ۱۸- ۷ پول جهیزیه===
 پس از گذشت سالِ خمسی، آیا به پول کسب که برای تهیه جهیزیه ذخیره کرده ایم، به گونه ای که قادر به تهیه آن به صورت یک جا نیستیم، خمس تعلق می گیرد؟<br />
@@ سطر ۱۷۰: / سطر ۱۷۰: @@
 فاضل، بهجت: چنانچه پس انداز، کوتاه مدت، مثلًا تا سه سال باشد، خمس ندارد. <ref>فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 748؛ بهجت، توضیح المسائل، س 391.</ref><br />
 خامنه ای: اگر برای تهیه جهیزیه در آینده نزدیک، مثلًا تا دو سه ماه پس از سالِ خمسی، پس انداز کرده اند و با پرداخت خمسِ آن، نتوانند آن وسایل را تهیه کنند، خمس ندارد.<ref>خامنه ای، اجوبه، س 860 و 987.</ref><br />
 === ۱۹- ۷ خمس قرض الحسنه ===

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 هرگاه انسان از راه زراعت، صنعت، تجارت یا از طریق کارگری و کارمندی در مؤسسات گوناگون، درآمدی به دست آورد، خمس (یک پنجمِ) آن به امام (ع) و سادات اختصاص می یابد و باید آن را در عصر غیبت، به فقیهِ جامع شرایط بدهد. البته به او فرصت داده اند تا ی ک سال [[صبر]] کند و چنانچه در این مدت، آن درآمد را در نیازهای خود و خانواده استفاده نکند و تمام یا مقداری از آن، تا پایانِ سال زیاد بیاید، باید خمس آن مقدارِ باقی مانده را بپردازد. این امر در حقیقت، نوعی ارفاق و آسان گیری در زندگیِ مؤمنان به شمار می رود. این فرصتِ یک ساله را «سال خُمسی» یا «سال مالی» گویند. <ref>العروه الوثقی، ج 2، م 72.</ref><br />
- <br />
 == ۷. پاسخ به پرسش های رایج درباب خمس، مطابق با نظر ده تن از مراجع عظام ==
 === ۱- ۷ خمس درآمد زن ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۴۱
(بدون تفاوت)