فرهنگ مصادیق:ودیعه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Fayzi در ‏۱۳ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۲۴

2016-12-03T08:24:05Z

Fayzi: Fayzi صفحهٔ ودیعه را به فرهنگ مصادیق:ودیعه منتقل کرد

2016-12-03T08:21:47Z

Fayzi صفحهٔ ودیعه را به فرهنگ مصادیق:ودیعه منتقل کرد

User16: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

2016-05-18T16:37:15Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> ودیعه </div>
وَدیعه یا سِپُرده نوعی امانت در قالب قراردادی است که در آن شخصی مال خود را نزد دیگری می سپارد تا او به طور رایگان از آن نگاهداری کند. ودیعه گذار در اصطلاح مودِع و گیرندهٔ ودیعه مُستودِع نامیده می شود<ref>ماده ۶۰۷ قانون مدنی: «ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد برای آنکه آن را مجاناً نگاه دارد. ودیعه گذار مودع و ودیعه گیر را مستودع یا امین می گویند.».</ref>.<br/>

فقیهان امامیه (و برخی فقهای عامه<ref> احمد بن محمد الصاوی المالکی. بلغهالسالک لاقرب المسالک الی مذهب الامام مالک. ج ۲، مصر. ۱۳۷۲ق. ص ۹۶.</ref>.) ودیعه را «اِستِنابِه در حفظ مال»<ref>محمدحسن نجفی. جواهرالکلام، ج ۲۷، ص ۱۹۸.</ref>. نامیده اند که به معنی نایب (جانشین). قراردادن «امین» از سوی مالک برای حفظ مال است. تفاوت ودیعه با عقدهای نیابی دیگر این است که وظیفه متعهد فقط حفظ مال است، به همین جهت آن را امانت خاص نامیده اند<ref>کاتوزیان. ص ۸-۹.</ref>.<br/>

دلیل قرآنی ودیعه در آیه ۵۸ سوره نساء آمده است: «خداوند فرمان می دهد که امانت ها را به صاحبشان برگردانید.»<ref>ان الله یأمرکم ان تؤدوا الامانات الی اهلها.</ref>. ودیعه عقدی جایز است و دو طرف هرگاه بخواهند می توانند آن را برهم زنند<ref>ماده ۶۱۱ قانون مدنی: «ودیعه عقدی است جایز.».</ref>.<br/>

برای وقوع عقد ودیعه گفتن صریح موضوع لازم نیست. بلکه کافیست قرائن نشان دهد یا عرف حکم کند که تعهد به نگهداری قصد طرفین از سپردن مال بوده، چنان که در هنگام تحویل البسه و اتومبیل و لوازم دیگر در مهمان سراها، رستوران ها، پارکینگ ها، حمام های عمومی و اماکن عمومی دیگر<ref>مثال های ماده ۶۳۲ ق.م: کاروانسرادار و صاحب مهمانخانه و حمامی و امثال آن ها... .</ref>. لفظ یا نوشته ای ردوبدل نمی شود ولی عرف آن را «تعهد به نگهداری از مال» می داند<ref>کاتوزیان. ص ۱۲.حائری شاهباغ. ص ۲۸</ref>.<br/>
== ویژگی ها ==

مقررات مربوط به این عقد در حقوق ایران در مواد ۶۰۷ تا ۶۳۴ قانون مدنی آمده است<ref>کتاب دوم، قسمت دوم، باب دوم، فصل نهم.</ref>.<br/>

عدم جواز تصرف: تصرف و استفاده از مال مورد ودیعه از سوی ودیعه گیر جز اعمالی که برای حفظ آن ضرورت دارد، مجاز نیست. مگر آنکه از سوی مالک اجازه داشته باشد<ref>ماده ۶۱۷ قانون مدنی.</ref>. در غیر این صورت ید امانی ودیعه گیر به ید ضمانی تبدیل می شود و او باید اجرت المثل پرداخته و اگر آسیبی به مال وارد آید، مسئول است، هرچند تقصیری نداشته باشد.<br/>

رایگان بودن: نگهداری مال مورد ودیعه باید به طور مجانی باشد. اگر امین برای این کار پولی طلب کند آن عقد جعاله خواهد بود<ref>حائری شاهباغ. ص ۳.</ref>. همچنین زمانی که مال به منظور انتفاع گیرنده داده شده و نگهداری جنبه فرعی داشته باشد، قرارداد عاریه یا اجاره یا واگذاری حق انتفاع خواهد بود. همچنین در موردی که مالی به منظور فروش یا تعمیر به دیگری سپرده شود، عقد وکالت (از جمله نمایندگی های تجاری مانند عاملی) یا اجاره محقق شده است<ref>کاتوزیان. ص ۱۱.</ref>.<br/>

استرداد خود مال مورد ودیعه: مستودع حتماً باید عین مالی را که به او سپرده شده برگرداند. اگر توافق این باشد که گیرنده مال را مصرف کند و بعد مِثلِ آن را تهیه و رد کند. چنین توافقی ودیعه نخواهد بود (احتمالاً قرض محسوب می شود). این مفهوم از واژگان «سپردن و «نگهداری»» و تعریف مشهور «استنابه فی الحفظ» در فقه<ref>کاتوزیان. ص ۱۳.</ref>. و همچنین دلالت صریح «علی الید ما اخذت حتی تؤدی» استنباط می شود.<br/>

== فهرست منابع ==

ناصر کاتوزیان. «دفتر نخست (عقد ودیعه)». در حقوق مدنی: عقود اذنی-وثیقه های دین. چاپ پنجم. تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۵.<br/>
سید علی حائری شاهباغ. «جلد پنجم، فصل سیزدهم (در ودیعه)». در شرح قانون مدنی. وزارت دادگستری، بی تا. صص ۲ تا ۳۱.<br/>
«کتاب دوم، قسمت دوم، باب دوم، فصل نهم». در قانون مدنی. چاپ بیست وچهارم. تهران: نشر دوران، ۱۳۸۴. ص ۲۱۷ تا ۲۲۲.<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87 سایت ویکی پدیا] - تاریخ برداشت: 94/12/06 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[حفظ مال]] </div>
</div>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 <div class="head1"> ودیعه </div>
 وَدیعه یا سِپُرده نوعی امانت در قالب قراردادی است که در آن شخصی مال خود را نزد دیگری می سپارد تا او به طور رایگان از آن نگاهداری کند. ودیعه گذار در اصطلاح مودِع و گیرندهٔ ودیعه مُستودِع نامیده می شود<ref>ماده ۶۰۷ قانون مدنی: «ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد برای آنکه آن را مجاناً نگاه دارد. ودیعه گذار مودع و ودیعه گیر را مستودع یا امین می گویند.».</ref>.<br/>
 فقیهان امامیه (و برخی فقهای عامه<ref> احمد بن محمد الصاوی المالکی. بلغهالسالک لاقرب المسالک الی مذهب الامام مالک. ج ۲، مصر. ۱۳۷۲ق. ص ۹۶.</ref>.) ودیعه را «اِستِنابِه در حفظ مال»<ref>محمدحسن نجفی. جواهرالکلام، ج ۲۷، ص ۱۹۸.</ref>. نامیده اند که به معنی نایب (جانشین). قراردادن «امین» از سوی مالک برای حفظ مال است. تفاوت ودیعه با عقدهای نیابی دیگر این است که وظیفه متعهد فقط حفظ مال است، به همین جهت آن را امانت خاص نامیده اند<ref>کاتوزیان. ص ۸-۹.</ref>.<br/>
 == ویژگی ها ==
 مقررات مربوط به این عقد در حقوق ایران در مواد ۶۰۷ تا ۶۳۴ قانون مدنی آمده است<ref>کتاب دوم، قسمت دوم، باب دوم، فصل نهم.</ref>.<br/>
 عدم جواز تصرف: تصرف و استفاده از مال مورد ودیعه از سوی ودیعه گیر جز اعمالی که برای حفظ آن ضرورت دارد، مجاز نیست. مگر آنکه از سوی مالک اجازه داشته باشد<ref>ماده ۶۱۷ قانون مدنی.</ref>. در غیر این صورت ید امانی ودیعه گیر به ید ضمانی تبدیل می شود و او باید اجرت المثل پرداخته و اگر آسیبی به مال وارد آید، مسئول است، هرچند تقصیری نداشته باشد.<br/>
 رایگان بودن: نگهداری مال مورد ودیعه باید به طور مجانی باشد. اگر امین برای این کار پولی طلب کند آن عقد جعاله خواهد بود<ref>حائری شاهباغ. ص ۳.</ref>. همچنین زمانی که مال به منظور انتفاع گیرنده داده شده و نگهداری جنبه فرعی داشته باشد، قرارداد عاریه یا اجاره یا واگذاری حق انتفاع خواهد بود. همچنین در موردی که مالی به منظور فروش یا تعمیر به دیگری سپرده شود، عقد وکالت (از جمله نمایندگی های تجاری مانند عاملی) یا اجاره محقق شده است<ref>کاتوزیان. ص ۱۱.</ref>.<br/>
 استرداد خود مال مورد ودیعه: مستودع حتماً باید عین مالی را که به او سپرده شده برگرداند. اگر توافق این باشد که گیرنده مال را مصرف کند و بعد مِثلِ  آن را تهیه و رد کند. چنین توافقی ودیعه نخواهد بود (احتمالاً قرض محسوب می شود). این مفهوم از واژگان «سپردن و «نگهداری»» و تعریف مشهور «استنابه فی الحفظ» در فقه<ref>کاتوزیان. ص ۱۳.</ref>. و همچنین دلالت صریح «علی الید ما اخذت حتی تؤدی» استنباط می شود.<br/>
 == فهرست منابع ==
 ناصر کاتوزیان. «دفتر نخست (عقد ودیعه)». در حقوق مدنی: عقود اذنی-وثیقه های دین. چاپ پنجم. تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۵.<br/>
 سید علی حائری شاهباغ. «جلد پنجم، فصل سیزدهم (در ودیعه)». در شرح قانون مدنی. وزارت دادگستری، بی تا. صص ۲ تا ۳۱.<br/>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۳ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۲۱
(بدون تفاوت)