Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-12-14T13:08:06Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Golafshan: Golafshan صفحهٔ نماز آیات - ویکی شیعه را به فرهنگ مصادیق:نماز آیات - ویکی شیعه منتقل کرد

2016-12-14T12:47:40Z

Golafshan صفحهٔ نماز آیات - ویکی شیعه را به فرهنگ مصادیق:نماز آیات - ویکی شیعه منتقل کرد

User16: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

2016-05-31T13:25:20Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> نماز آیات - ویکی شیعه </div>

==مقدمه==

نماز آیات، از نمازهای واجبی است که با رخ دادن حوادث طبیعی ویژه ای، برای مکلفین واجب می شود.نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد که در رساله توضیح المسائل مراجع تقلید مفصّل به کیفیت برگزاری و احکام و آداب آن اشاره شده است. گزاردن چنین نمازی کنایه از این است که اینگونه حوادث نشانه هایی از قدرت الهی و نظم و حساب دقیق عالم طبیعی است. خواندن این نماز، انسان را از خُرافات و خیال های بیهوده باز می دارد و متوجه آفریدگار هستی می نماید و همچنین سبب فرونشستن ترس و دلهره وآرامش دل ها می شود. 

== علت نام گذاری ==

آیات در زبان عربی جمع_آیه یا آیت_ بوده که به معنای «نشانه »است.این نماز را نماز آیات(نشانه ها) گویند، زیرا خواندنش هنگامی واجب می شود که حوادث طبیعی ویژه ای رخ دهد. 

== پیشینه ==

در گذشته، برخی از مردم نسبت به وقوع حوادث طبیعی افکار خرافاتی داشتند؛ به عنوان مثال هنگامی که ابراهیم فرزند رسول خدا از دنیا رفت، آفتاب گرفت؛ مردم تصوّر کردند که گرفتگی خورشید در اثر وفات فرزند پیامبر(ص) است.در این باره حدیثی از امام کاظم(ع) نقل شده است که آن حضرت فرمود: هنگامی که ابراهیم پسر پیامبر خدا(ص) مُرد، درپی مرگش سه سنت برای امت (اسلام) برجای ماند: نخست آنکه هنگامی که روانش از تن جدا شد، خورشید گرفت. مردم گفتند که فقط خورشید بهر مرگ پسر فرستادهٔ خدا گرفته است. پیامبر خدا پس از شنیدن این سخن بالای منبر رفت، ثنای خدا گفت سپس فرمود: «ای مردم! همانا گرفتن خورشید و ماه نشانه هایی از نشانه های خدا است که فرمان بردارانه به فرمان او روان اند، برای مرگ و زندگی هیچ کس نمی گیرند. پس هرگاه یکی یا هردو گرفت، نماز [آیات). بگزارید.». پس از منبر پایین آمد و با مردم نماز خورشیدگرفتگی (کسوف) را برگزار کردند. از آن زمان ، نماز آیات بر مسلمانان واجب شد<ref>وسائل الشیعه ج۷، ص۴۸۵.</ref>. 

== شرایط وجوب نماز آیات ==

اگر اتفاقات زیر در جایی که شخص حضور دارد پدید آید، برای او نماز آیات واجب می شود: 

خورشید یا ماه گرفتگی (جزئی یا کلی)، زمین لرزه، آذرخش و صاعقه و طوفان ها و بادهای زرد و سرخ،<ref>در صورتی که به آنها آیت صدق کند[غیرعادی باشند).اگر چه کسی هم نترسد، نماز آیات واجب است.گلپایگانی، مسأله ١۵٠٠.</ref>. و حوادث طبیعی دیگر در صورتی که موجب وحشت اکثر مردم شود<ref>فلاحý زاده، ج١ ص١۴٨.</ref>. 

منظور از گرفتن ماه و خورشید مقداری است که با چشم دیده می شود، امّا اگر آن قدر کم باشد که با وسائل علمی می توان دید یا بسیار زود گذر است و فوراً باز می شود، نماز آیات واجب نیست<ref>رساله نجاه العباد، ج١، ص١٠٩.</ref>. 

== راه اثبات موجب نماز آیات ==

وقوع چیزی که نماز آیات برای آن واجب است و همچنین زمان و مقدار آن، از سه راه ثابت می شود: 

با یقین خود انسان. 
شهادت دو نفر عادل<ref>ترجمه تحریر الوسیله، ج١، ص٣۴٧.</ref>. 
ظنّی که اطمینان بیاورد<ref>بهجت، محمد تقی، ج١، ص۴٨٠.</ref>. 

بلکه بنابر احتیاط (واجب)، با شهادت یک نفر عادل (نیز ثابت می شود) و با خبر دادن منجّمی که به راستگوئیش اطمینان هست-بنا بر احتیاط (واجب) -اگر اقوا نباشد-(ثابت می شود)<ref>ترجمه تحریر الوسیله، ج١، ص٣۴٧.</ref>. 

== وقت نماز آیات ==

وقت نماز کسوف و خسوف از اوّل گرفتگی قرص تا زمان ظاهر شدن تمام قرص است و لیکن احوط آن است که از زمان شروع در ظاهر شدن قرص، بجا آوردن آن را به تأخیر نیاندازند<ref>رساله شریفه مجمع الرسائل (المحشَّی)، ج١، ص۴١١. مسأله ١٣٠٧.</ref> 
وقت خواندن نماز زلزله و باقی امور از آیات دیگر تا آخر عمر است و نیّت آن به صورت ادا است لیکن ظاهر آن است که وجوب آن فوری است و امّا احوط آن است که از وقتی که برای بجا آوردن آن لازم است به تأخیر نیاندازند<ref>رساله شریفه مجمع الرسائل (المحشَّی)، ج١، ص۴١١. مسأله١٣٠٨.</ref>. 
قضای نماز آیات در مورد کسوف و خسوف، هرگاه تمام قرص گرفته باشد واجب است خواه عمدا آن را ترک نموده باشد و خواه سهوا، بر وقوع آن مطّلع شده باشد و یا مطّلع نشده باشد، ولی هرگاه تمام قرص نگرفته باشد اگر تا بیرون رفتن قرص از آن مطّلع نشده باشد و بعد از آن بفهمد قضای آن بر او واجب نیست امّا اگر در وقت گرفتن قرص بفهمد و آن را ترک کند قضای آن بر او واجب است خواه عمدا ترک کرده باشد و خواه سهواً<ref>رساله شریفه مجمع الرسائل (المحشَّی)، ج١، ص۴١١. مسأله١٣١٠.</ref>. 

== کیفیت برگزاری ==

نماز آیات_رکعت اول_آیه اول 
نماز آیات_رکعت اول_رکوع اول 
نماز آیات_رکعت اول_آیه دوم 
نماز آیات_رکعت اول_رکوع دوم 
نماز آیات_رکعت اول_آیه سوم 
نماز آیات_رکعت اول_رکوع سوم 
نماز آیات_رکعت اول_آیه چهارم 
نماز آیات_رکعت اول_رکوع چهارم 
نماز آیات_رکعت اول_آیه پنجم 
نماز آیات_رکعت اول_رکوع پنجم 

نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد. در نماز آیات، قبل از هر رکوع، سوره حمد و سورۀ دیگری از قرآن خوانده می شود، که در این صورت، در دو رکعت، ده حمد و ده سوره خوانده می شود، ولی می توان یک سوره را پنج قسمت کرده و قبل از هر رکوع یک قسمت از آن را خواند، که در این صورت، در دو رکعت دو حمد و دو سوره خوانده می شود. 

اکنون به عنوان نمونه، نماز آیات را به شکل کوتاه آن با تقسیم سوره قدر بیان می کنیم: 

رکعت اوّل: 

پس از نیت، با گفتن "الله اکبر" نماز را شروع می کنیم. سوره حمد را بخوانید و حالا پس از بسم الله الرحمن الرحیم، آیه اول سوره قدر را بخوانید<ref>إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ ﴿١﴾[ قدر-١).</ref>. 

به رکوع بروید 

برخیزید و آیه دوم سوره قدر را بخوانید<ref>وَمَا أَدْرَ اکَ مَا لَیْلَهُ الْقَدْرِ ﴿٢﴾[ قدر-٢).</ref>. (بسم الله الرحمن الرحیم نمی خواهد فقط آیه بعدی سوره قدر)

به رکوع بروید 

برخیزید و آیه سوم سوره قدر را بخوانید؛<ref>لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ﴿٣﴾[ قدر-٣).</ref>. به رکوع بروید 

برخیزید و آیه چهارم سوره قدر را بخوانید؛<ref>تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَهُ وَالرُّ وحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَ بِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ ﴿٤﴾[ قدر-٤).</ref>. به رکوع بروید 

برخیزید و آیه پنجم سوره قدر را بخوانید؛<ref>سَلَامٌ هِیَ حَتَّیٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ ﴿٥﴾[ قدر-٥).</ref>. به رکوع بروید 

به سجده بروید(دو بار سجده مثل نماز عادی) 

رکعت دوّم: 

رکعت دوم را مانند رکعت اول بخوانید ، فقط در رکعت دوم می توانید قنوت را هم بخوانید 

سپس رکوع پنجم را بعد از قنوت بجا آورده، سر از رکوع برداشته و به سجده می روید. 

با تشهد و سلام، نماز را به اتمام می رسانید<ref>ر.ک. فلاحý زاده، ج١، ص١۴٨ و ١۴٩.</ref>. 

واجبات نماز آیات عبارتند از:۱-نیت ۲-تکبیره الاحرام ۳-قرائت ۴-سجدتان ۵-پنج رکوع در هر رکعت ۶-پنج قیام واجب در هر رکعت ۷-پنج قرائت واجبه ۸-تشهد ۹-سلام. <ref>شرح تبصره علامه حلی، ج١، ص١۴۶.</ref>. 

== احکام نماز آیات ==

نماز آیات را می توان به جماعت خواند، که در این صورت حمد و سوره ها را تنها امام جماعت می خواند<ref>العروهالوثقی، ج١، ص ٧٣٠، م ١٣.</ref>. 
اگر یکی از سبب های نماز آیات در شهری اتفاق بیفتد فقط مردم همان شهر باید نماز آیات بخوانند و بر مردم جاهای دیگر واجب نیست<ref>توضیح المسائل، م ١۴٩۴.</ref>. 
اگر در یک رکعت از نمازآیات پنج مرتبه حمد و سوره بخواند و در رکعت دیگر یک حمد بخواند و سوره را تقسیم کند صحیح است<ref>توضیح المسائل، م ١۵٠٩.</ref>. 
مستحب است پیش از رکوع دوّم و چهارم و ششم و هشتم و دهم قنوت بخواند، و اگر تنها یک قنوت پیش از رکوع دهم بخواند کافی است<ref>توضیح المسائل، م ١۵١٢.</ref>. 
هر یک از رکوع های نماز آیات، رکن است، که اگر عمداً یا سهواً کم یا زیاد شود، نماز باطل است<ref>توضیح المسائل، م ١۵١۵.</ref>. 
چیزهایی که در نمازهای یومیه واجب و مستحب است در نماز آیات هم واجب و مستحب می باشد ولی در نماز آیات مستحب است به جای اذان و اقامه سه مرتبه به قصد امید ثواب، بگویند «الصلاه»<ref>توضیح المسائل، م ١۵١٠.</ref>. 
در نماز آیات، چه در شب باشد یا روز، بلند خواندن حمد و سوره، مستحب است<ref>ترجمه تحریر الوسیله، ج١، ص٣۵١.</ref>. 
هرگاه رکوع نماز آیات سهواً کم یا زیاد شود نماز باطل می شود ولی اگر محلّش باقی باشد هرگاه برگردد و ما بقی را بجا آورد اشکالی ندارد<ref>رساله شریفه مجمع الرسائل (المحشَّی)، ج١، ص ۴١٣. مسأله ١٣١٨.</ref>. 
حکم شک و سهو در نماز آیات مانند نماز یومیّه است مگر در شک در رکوع های آن که باید در اینجا بنا را بر کمتر گذاشت<ref>رساله شریفه مجمع الرسائل (المحشَّی)، ج١، ص ۴١۴. مسأله ١٣١٩.</ref>. 
نماز آیات بر هر مکلفی واجب است مگر بر حائض و نَفساء که از آنها ساقط است اگر چه احوط بر آنها بعد از پاک شدن و غسل کردن، آن که قضاء کند<ref>غایه القصوی فی ترجمه العروه الوثقی، ج٢، ص٢٧.</ref>. 
اگر از چیزهایی که نماز آیات برای آنها واجب است بیشتر از یکی اتفاق بیفتد، انسان باید برای هر یک از آنها یک نماز آیات بخواند، مثلاً اگر خورشید بگیرد و زلزله هم بشود، باید دو نماز آیات بخواند<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨١٣.</ref>. در این صورت احوط این است که در نیّت نماز سبب را تعیین کند و لو به نحو اجمال<ref>ر.ک.غایه القصوی فی ترجمه العروه الوثقی، ج٢، ص٢٧.</ref>. 
کسی که چند نماز آیات بر او واجب است، اگر همۀ آن ها برای یک چیز بر او واجب شده باشد، مثلاً سه مرتبه خورشید گرفته و نماز آن ها را نخوانده است، موقعی که قضای آن ها را می خواند، لازم نیست معین کند که برای کدام دفعۀ آن ها باشد. و هم چنین است اگر چند نماز برای رعد و برق و بادهای سیاه و سرخ و مانند اینها بر او واجب شده باشد، ولی اگر برای آفتاب گرفتن و ماه گرفتن و زلزله، یا برای دو تای اینها نمازهایی بر او واجب شده باشد بنا بر احتیاط واجب، باید موقع نیت، معین کند نماز آیاتی را که می خواند برای کدام یک آنها است<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨١٣.</ref>. 
پس لرزه های زیادی که بعد از زلزلۀ اصلی رخ می دهند، اگر محسوس باشند، سبب واجب شدن نماز آیات می شوند<ref>مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله بهجت(ره).</ref>. 

== تداخل وقت نمازهای یومیه و نماز آیات ==

هرگاه هر یک از موجبات نماز آیات در وقت نمازهای یومیه واقع گردد باید هر یک را که وقت آن تنگ است مقدّم داشت ولی اگر وقت هر دو تنگ باشد باید نماز یومیّه را مقدّم بدارد و در صورتی که وقت هر دو وسیع باشد می تواند هر کدام را که بخواهد مقدّم بدارد و احوط مقدّم داشتن نماز یومیّه است<ref>رساله شریفه مجمع الرسائل (المحشَّی)، ج١، ص ۴١٢. مسأله 1312.</ref>. 

== اعلام مرکز زلزله نگاری ==

به فتوای بعضی از مراجع تقلید اگر مرکز زلزله نگاری، وقوع لرزش های خفیف زمین را با ذکر تعداد آن در منطقه ای که ما زندگی می کنیم، اعلام نماید، ولی ما اصلاً آنها را احساس نکنیم، در این حالت نماز آیات بر ما واجب نیست<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨٢۴.</ref>. 

== شک در نماز آیات ==

اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده و فکرش به جایی نرسد نماز باطل است<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨٢٢.مسأله ١۵١٣.</ref>. 
چنانچه گمان به عدد رکعات و یا افعال در نماز آیات برایش پیدا شود باید به گمان عمل نماید<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨٢٢.</ref>. 
اگر شک کند که در رکوع آخر رکعت اول است یا در رکوع اول رکعت دوم و فکرش به جایی نرسد، نماز باطل است. ولی اگر مثلاً شک کند که چهار رکوع کرده یا پنج رکوع، چنانچه برای رفتن به سجده خم نشده، باید رکوعی را که شک دارد به جا آورده یا نه، به جا آورد. و اگر برای رفتن به سجده خم شده، باید به شک خود اعتنا نکند<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨٢٢.مسأله ١۵١۴.</ref>. 
اگر در عدد رکوع ها شک کند، بنا بر کمتر می گذارد و اگر از محلّ گذشته یعنی وارد سجده شده باشد، اعتنا نمی کند<ref>رساله توضیح المسایل(مراجع)، ج١، ص٨٢٢.</ref>. 

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source">منبع: [http://fa.mobile.wikishia.net/view/%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2_%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA سایت ویکی شیعه ] - تاریخ برداشت: 94/12/05 </div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[نماز آیات]] </div>
</div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۴ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۴۷
(بدون تفاوت)

فرهنگ مصادیق:نماز آیات - ویکی شیعه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

Golafshan: Golafshan صفحهٔ نماز آیات - ویکی شیعه را به فرهنگ مصادیق:نماز آیات - ویکی شیعه منتقل کرد

User16: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام