فرهنگ مصادیق:موارد تعزیر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Fayzi در ‏۱۶ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۵۵

2016-09-06T09:55:05Z

نمایش تغییرات

Fayzi: اصلاح ارقام

2016-09-06T09:38:58Z

اصلاح ارقام

Fayzi در ‏۱۶ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۴۳

2016-09-06T08:43:51Z

Fayzi در ‏۱۵ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۲۹

2016-09-05T09:29:11Z

Fayzi: Fayzi صفحهٔ موارد تعزیر را به فرهنگ مصادیق:موارد تعزیر منتقل کرد

2016-08-07T07:11:18Z

Fayzi صفحهٔ موارد تعزیر را به فرهنگ مصادیق:موارد تعزیر منتقل کرد

Fayzi: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-08-07T07:08:48Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Fayzi در ‏۱۷ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۰۵

2016-08-07T07:05:10Z

Fayzi در ‏۱۷ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۰۱

2016-08-07T07:01:55Z

نمایش تغییرات

Fayzi در ‏۱۷ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۴۱

2016-08-07T06:41:32Z

نمایش تغییرات

Fayzi در ‏۱۷ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۱۵

2016-08-07T06:15:54Z

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 == موضوع: موارد تعزیر ==
 ما مواردی را از تعزیر جمع کردیم که فقها در آنجا فتوا به تعزیر داده‌اند، البته این مسئله مسلم است که هر کس گناهی را مرتکب شود، و گناهش هم آشکار گردد، حاکم حق دارد که او را تعزیر کند.<br/>
+=== دیدگاه فاضل هندی در کشف اللثام ===
 == دیدگاه فاضل هندی در کشف اللثام ==
 ولی مرحوم فاضل هندی در کشف اللثام می‌فرماید در درجهٔ اول باید تعزیرش به وسیله تذکر لسانی و زبانی باشد، یعنی با تذکر زبانی طرف را به [[گناه]] و جرمش متوجه کند و او را نصیحت کند و اگر نصیحت زبانی و لسانی مؤثر نشد، آنگاه سراغ تعزیر بدنی برود.<br/>
-البته این قید را فقط مرحوم کاشف اللثام در شرح قواعد علامه دارد، ما نیز با این قید موافق هستیم، چون وقتی روح اسلام را مطالعه می‌کنیم، می‌بینیم در روح اسلام این مسئله است،  مثلاً در مورد نشوز زنان می‌فرماید: «وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا»<ref>سوره نساء؛ آیه ۳۴</ref><br/>
+البته این قید را فقط مرحوم کاشف اللثام در شرح قواعد علامه دارد، ما نیز با این قید موافق هستیم، چون وقتی روح اسلام را مطالعه می‌کنیم، می‌بینیم در روح اسلام این مسئله است،  مثلاً در مورد نشوز زنان می‌فرماید: «وَ اللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيراً »<ref>سوره نساء؛ آیه ۳۴</ref><br/>
 اول اندرز و نصیحت کردن است، بعداً می‌گوید در بستر از آنها دوری کنید، در مرحله سوم مسئله ضرب مطرح است، وقتی که در آنجا یک چنین ترتیبی است، انسان می‌فهمد که اسلام دارای یک روح عاطفی است و به این زودی به خشونت متوسل نمی‌شود.<br/>
 بنابراین؛ هر چند در میان فقهای ما فاضل هندی این قید را آورده، ما نیز با این قید موافقیم.<br/>
-== معنای تعزیر و تفاوت آن با حدّ ==
+== معنای تعزیر و تفاوت آن با حد ==
 مسألهٔ دیگر این است که معنای تعزیر چیست و تفاوتش با حد چیست؟<br />
 در اینجا سه قول است و باید ببینیم که کدام یکی از این اقوال مورد تایید است:<br />
-۱: قول اول که قول مشهور است و مرحوم محقق نیز همین را گفته، این است که:<br />
+==== قول اول: قول مشهور ====
-«أن لایبلغ حدّ الأکثر فی الحرّ و لا حدّ الأقل فی العبد»، حد اکثر حر را در نظر می‌گیریم، و همچنین حد اکثر عبد را هم در نظر می‌گیریم، تعزیر باید به آن حد اکثر نرسد، حد اکثر حر چیست؟ صد تازیانه است، حد اکثر حد عبد چه مقدار است؟ چهل تازیانه می  باشد ، تعزیر باید در حر به صد تازیانه نرسد و در عبد به چهل نرسد، مرحوم محقق این را گفته است.<br/>
+که قول مشهور است و مرحوم محقق نیز همین را گفته، این است که: «أن لایبلغ حدّ الأکثر فی الحرّ و لا حدّ الأقل فی العبد»، حد اکثر حر را در نظر می‌گیریم، و همچنین حد اکثر عبد را هم در نظر می‌گیریم، تعزیر باید به آن حد اکثر نرسد، حد اکثر حر چیست؟ صد تازیانه است، حد اکثر حد عبد چه مقدار است؟ چهل تازیانه می باشد، تعزیر باید در حُر به صد تازیانه نرسد و در عبد به چهل نرسد، مرحوم محقق این را گفته است.<br/>
-در هر صورت مشهور چنین گفته‌اند که حد اکثر حر، صد تازیانه، و حد اکثر عبد چهل تازیانه است، حاکم اگر بخواهد تعزیر کند، چنانچه حر را تعزیر می‌کند، نباید به صد برسد، اگر عبد را می‌خواهد تعزیر کند، باید به چهل تا نرسد.<br/>
+در هر صورت مشهور چنین گفته‌اند که حد اکثر حُر، صد تازیانه، و حد اکثر عبد چهل تازیانه است، حاکم اگر بخواهد تعزیر کند، چنانچه حر را تعزیر می‌کند، نباید به صد برسد، اگر عبد را می‌خواهد تعزیر کند، باید به چهل تا نرسد.<br/>
-۲: قول دوم این است که باید حد اقل را در نظر بگیریم نه حد اکثر را، نباید به حد اقل حر برسد و نباید به حد اقل عبد برسد، قول اول میزان را اکثر می‌گرفت، قول دوم میزان را اقل می‌گیرد، یعنی «أن لا یبلغ أقل الحدّ، ففی الحرّ خمسه و سبعون و فی العبد اربعون».<br/>
+==== قول دوم ====
-در عبد فرق نمی‌کند، کمتر از چهل نداریم، اما در حرّ اقلش همان هفتاد و پنج تاست که در مواردی هفتادو پنج تا داشتیم.<br/>
+این است که باید حد اقل را در نظر بگیریم نه حد اکثر را، نباید به حد اقل حُر برسد و نباید به حد اقل عبد برسد، قول اول میزان را اکثر می‌گرفت، قول دوم میزان را اقل می‌گیرد، یعنی «أن لا یبلغ أقل الحدّ، ففی الحرّ خمسه و سبعون و فی العبد اربعون».<br/>
-بنابراین،  میزان حد اکثر نیست، بلکه میزان حد اقل است البته در عبد فرق نمی‌کند، عبد چهل است، اما حر اکثرش صد و اقلش هفتاد و پنج است، میزان این است که به حد اقل حر نرسد.<br/>
+در عبد فرق نمی‌کند، کمتر از چهل نداریم، اما در حُرّ اقلش همان هفتاد و پنج تاست که در مواردی هفتادو پنج تا داشتیم.<br/>
 بنابراین، میزان حد اکثر نیست، بلکه میزان حد اقل است البته در عبد فرق نمی‌کند، عبد چهل است، اما حر اکثرش صد و اقلش هفتاد و پنج است، میزان این است که به حد اقل حر نرسد.<br/>
-== نظریه شهید ثانی و استاد سبحانی ==
+==== قول سوم: نظریه شهید ثانی و آیت الله سبحانی ====
 اما آنچه را که ما انتخاب می‌کنیم و قبل از ما مرحوم شهید ثانی فرموده‌اند، این است که باید [[گناه]] را ملاحظه کنید، یعنی هر صنف [[گناه]] که برای خودش حدی دارد، چنانچه بخواهیم تعزیر کنیم، باید تعزیرش از حد آن [[گناه]] بالاتر نباشد، مثلاً در قذف حدش هشتاد تازیانه است، باید از آن بیشتر نباشد، اگر از قبیل زناست، شبیه زنا و از مقوله زناست، باید از صد تجاوز نکند، ما همه میزان را اکثر گرفتیم، اما هر گناهی که مرتکب می‌شود، از سنخ چه گناهی است که در اسلام حد دارد و اینجا می‌خواهیم تعزیر کنیم، سنخ [[گناه]] را باید سنجید، اگر سنخ [[گناه]] از قبیل کلام است، بچه‌ای آمده قذف کرده، از قبیل کلام است، باید حد اکثر کلام را دید، از آن بیشتر نباشد، اما اگر عمل از قبیل شبیه زنا و مقوله زناست، باید حد از حد اکثر زنا بالاتر نرود. بنابراین، در هر موردی آن عمل را ببینید، مشابه کدام عملی است که حد دارد، سنخ کدام عمل است، اکثر از آن نباشد، شهید این را می‌گوید.<br/>
+===== عبارت شهید ثانی در مسالک =====
-== عبارت شهید ثانی در مسالک ==
+قال الشهید: «الأجود أن المراد به الحدّ لصنف تلک المعصیه بحسب حال فاعلها فإن کان الموجب کلاماً دون القذف - یعنی فحش داده، اما قذف نکرده است - لم یبلغ تعزیره حدّ القذف و إن کان فعلاً دون الزنا لم یبلغ الحدّ».<ref>المسالک: 14/448</ref><br/>
-قال الشهید: «الأجود أن المراد به الحدّ لصنف تلک المعصیه بحسب حال فاعلها فإن کان الموجب کلاماً دون القذف یعنی فحش داده، اما قذف نکرده است- لم یبلغ تعزیره حدّ  القذف و إن کان فعلاً دون الزنا لم یبلغ الحدّ».<ref>المسالک: 14/448</ref><br/>
 پس در اینجا سه قول شد، حال ما باید از این سه قول، کدام را انتخاب کنیم؟ قول اول اصلاً سنخ را در نظر نمی‌گیرد، بلکه می‌گوید در حر حدّ اکثر صد است، در عبد حد اکثر چهل است، باید تعزیر مولا و تعزیر امام از اینها فراتر نرود.<br/>
 اگر قول دوم را بگیریم، قول دوم می‌گوید میزان اقل است، اقل در حر هفتادو پنج است، اقل در عبد هم چهل است، باید به حد اقل حد نرسد.<br/>
 یا قول سومی را بگیریم، یعنی عمل را با سنخ آن عملی که حد دارد، بسنجیم، اگر فحاشی کرده، قذف نیست، فحاشی کرده قذف نیست، باید سراغ قذف برود و بگوید بالاتر از قذف نباشد، اما اگر عملی را که انجام داده است از سنخ عمل جنسی و زناست، بگو بالاتر از زنا نباشد.<br/>
-استاد سبحانی: ظاهراً قول سوم نزدیکتر به انصاف است.<br/>
+آیت الله سبحانی: ظاهراً قول سوم نزدیکتر به انصاف است. در هر حال انتخاب با شماست که کدام یکی را انتخاب می‌کنید.
-در هر حال انتخاب با شماست که کدام یکی را انتخاب می‌کنید، حالا حاکم می‌خواهد تعزیر کند، دلیل بر تعزیر چیه؟ دلیل بر تعزیر همان [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] است، لازم نیست که ما روایتی داشته باشیم، همین مقداری که عملی را انجام می‌دهد که منکر است، حاکم می‌تواند جلوی این منکر را بگیرد، چرا؟ چون اگر نگیرد کم کم قرب و منزلت [[گناه]] در نظر مردم پایین می‌آید و باعث می‌شود که مردم نسبت به [[گناه]] یله و رها باشند و بگویند شرع مقدس حدی را معین نکرده تا ما از حدش بترسیم، یک مشت گناهانی را انجام بدهند که حد ندارد و به این وسیله مقام [[گناه]] را در نظر مردم پایین بیاورند، [[فساد اخلاقی]] جامعه را بگیرد، برای جلوگیری از این کار، حاکم حق دارد براینکه تعزیر کند، منتها طبق فرمایش مرحوم جناب فاضل هندی، باید مرحله رعایت بشود، یعنی در درجه اول، نباید از خشونت شروع کنیم، بلکه از نرمش شروع کنیم تا به خشونت برسیم.<br/>
 حال که دانسته شد بر اینکه تعزیر یکنوع خدمتی است به [[حفظ نظام]] اسلامی، یعنی اگر  بخواهیم نظام اسلامی محفوظ بماند، راهش این است که مردم یکنوع قید و بندی داشته باشند، پس اگر شارع برای بعضی از گناهان حدی معین کرده که چه بهتر، یعنی اهلاً و سهلاً، اما جایی که معین نکرده، ما اگر بنشینیم و مردم را رها کنیم، نظام مختل می‌شود، حالا مواردی را عرض می‌کنیم که مرتکب [[گناه]] می‌شود، حد ندارد، اما تعزیر دارد، مقداری می‌شماریم تا اذهان برای این گونه مسائل آماده بشود.<br/>
-متاسفانه در فقه ما بیشتر کلی گویی است، و حال آنکه باید یک نمونه ها و مصادیقی را نشان داد تا طرف برایش ملموس بشود.<br/>
+متاسفانه در فقه ما بیشتر کلی گویی است و حال آنکه باید یک نمونه ها و مصادیقی را نشان داد تا طرف برایش ملموس بشود.<br/>
 == مواردی که تعزیر دارد ولی حد ندارد ==
 === المورد الأول: إذا أقرّ بالزنا مرّه واحده ===
-مورد اولی که تعزیر دارد، اما حد ندارد «إذا أقرّ بالزنا مرّه واحده»، یعنی نزد حاکم آمد و گفت من عمل زنا را مرتکب شده‌ام، یعنی فقط یک بار اقرار به زنا کرد، مسلماً یکبار اقرار حد ندارد، بلکه یا دوبار باید بگوید ( علی قول) یا چهار بار بگوید، چون هر اقراری جانشین یک شهادت است، حالا این آدم اقرار به [[گناه]] کرد هر چند حد ندارد، اما صار فاسقاً. چون اعتراف به [[گناه]] کرد، اعتراف به [[گناه]] هر چند حد ندارد در اینجا، اما اعتراف به [[گناه]] کرده، برای جلوگیری این کار، حتماً باید مولا، تعزیرش کند، البته تعزیرش مرحله به مرحله انجام بدهد.<br/>
+مورد اولی که تعزیر دارد، اما حد ندارد «إذا أقرّ بالزنا مرّه واحده»، یعنی نزد حاکم آمد و گفت من عمل زنا را مرتکب شده‌ام، یعنی فقط یک بار اقرار به زنا کرد، مسلماً یکبار اقرار حد ندارد، بلکه یا دوبار باید بگوید (علی قول) یا چهار بار بگوید، چون هر اقراری جانشین یک شهادت است، حالا این آدم اقرار به [[گناه]] کرد هر چند حد ندارد، اما صار فاسقاً. چون اعتراف به [[گناه]] کرد، اعتراف به [[گناه]] هر چند حد ندارد در اینجا، اما اعتراف به [[گناه]] کرده، برای جلوگیری این کار، حتماً باید مولا، تعزیرش کند، البته تعزیرش مرحله به مرحله انجام بدهد.<br/>
 ==== عبارت محقق ====
 قال المحقق: لو أقرّ دون أربع لم یحدّ و یعزّر و ذلک لثبوت الفسق بذلک، و عموم إقرار العقلاء علی أنفسهم، و إن لم یثبت الحدّ.<br/>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 <div class="head1">موارد تعزیر</div>
-کتاب الحدود و التعزیرات- درس خارج فقه آیت الله سبحانی<br />
+کتاب الحدود و التعزیرات<br />
 == موضوع: موارد تعزیر ==

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 == دیدگاه فاضل هندی در کشف اللثام ==
 ولی مرحوم فاضل هندی در کشف اللثام می‌فرماید در درجهٔ اول باید تعزیرش به وسیله تذکر لسانی و زبانی باشد، یعنی با تذکر زبانی طرف را به [[گناه]] و جرمش متوجه کند و او را نصیحت کند و اگر نصیحت زبانی و لسانی مؤثر نشد، آنگاه سراغ تعزیر بدنی برود.<br/>
-البته این قید را فقط مرحوم کاشف اللثام در شرح قواعد علامه دارد، ما نیز با این قید موافق هستیم، چون وقتی روح اسلام را مطالعه می‌کنیم، می‌بینیم در روح اسلام این مسئله است،  مثلاً در مورد نشوز زنان می‌فرماید: «وَاللَّاتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِی الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَیْهِنَّ سَبِیلًا إِنَّ اللَّـهَ کَانَ عَلِیًّا کَبِیرًا»النساء: ۳۴.<br/>
+البته این قید را فقط مرحوم کاشف اللثام در شرح قواعد علامه دارد، ما نیز با این قید موافق هستیم، چون وقتی روح اسلام را مطالعه می‌کنیم، می‌بینیم در روح اسلام این مسئله است،  مثلاً در مورد نشوز زنان می‌فرماید: «وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا»<ref>سوره نساء؛ آیه ۳۴</ref><br/>
 اول اندرز و نصیحت کردن است، بعداً می‌گوید در بستر از آنها دوری کنید، در مرحله سوم مسئله ضرب مطرح است، وقتی که در آنجا یک چنین ترتیبی است، انسان می‌فهمد که اسلام دارای یک روح عاطفی است و به این زودی به خشونت متوسل نمی‌شود.<br/>
 بنابراین؛ هر چند در میان فقهای ما فاضل هندی این قید را آورده، ما نیز با این قید موافقیم.<br/>
@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 ==== روایت عبدالله بن سنان ====
 و عنه، و عن ابن محبوب، عن ابن سنان، عن أبی عبد الله علیه السلام: «أنّ أمیر المؤمنین (علیه السلام) قضی بذلک، قال: تجلد ثمانین إنّ علیها مهرها و تجلد ثمانین، اولاً  مهرش را باید بدهد، یعنی مهر بکر را، آن از قبیل خسارت مالی است، علاوه براین، هشتاد تازیانه هم بزند که کمتر از زناست، چون در زنا صد تازیانه است».<ref>الوسائل: ج 18، الباب 39 من أبواب حدّ الزنا، الحدیث1</ref><br/>
-«الزَّانِیَهُ وَالزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَهَ جَلْدَهٍ وَلَا تَأْخُذْکُم بِهِمَا رَأْفَهٌ فِی دِینِ اللَّـهِ إِن کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَلْیَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَهٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ».<ref>سورة النور، آیه ٢</ref><br/>
+«الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ وَلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ».<ref>سورة النور، آیه ٢</ref><br/>
 در زنا صد تازیانه است. در اینجا اسلام انگشت روی تعزیر هم نهاده است، حالا آیا این معین است یا اگر حاکم یکجا دید که هشتاد لازم نیست، چهل تا هم کافی است، می‌تواند، چون هشتاد تا به عنوان تعزیر آمده نه به عنوان حد.<br/>
 ==== روایت دیگری از عبدالله بن سنان ====
@@ سطر ۸۴: / سطر ۸۴: @@
 اما مذهب یکی بیشتر نیست، مذهب همانند تکوین است، چطور شما در تکوین می‌گویید که سه زاویه مثلث، مساوی با دو زاویه قائمه است، اگر همه دانشمندان عالم جمع بشوند، این را نمی‌توانند عوض کنند، مذهب یکی بیش نیست در عالم آفرینش، اما مسلک ممکن است متعدد باشد، مثلاً در مسلک من می‌توانم روزی جزء اصولیون باشم، روز دیگر می‌خواهم جزء اصلاح طلبان باشم، اما مذهب غیر از مسلک است، حزب نیست بلکه یک واقعیتی است در تکوین بین انسان و خدا، و خدا این راه‌ها را معین کرده است و نمی‌شود آن را تغییر داد، آقایان خلط کرده‌اند بین مسلک و مذهب،  مسلک قابل تعدد است، اما مذهب قابل تعدد نیست.<br/>
 بنابراین، این آدم می‌خواهد از این مذهب، به یک مذهب دیگر وارد بشود، خیال می‌کند که مذهب همانند حزب است که هر روز می‌شود آن را عوض نمود، یعنی امروز اسم خود را در این حزب می‌نویسیم و روز دیگر در حزب دوم، و هکذا...، مذهب همانند مسلک نیست، بلکه یک واقعیت تکوینی است بین انسان و خدا، یک راه هم بیشتر نیست. قرآن می‌فرماید:<br />
-« وَأَنَّ هَـذا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ».<ref>سورة الأنعام، آیه ١٥٣</ref><br />
+«وَ أَنَّ هَـذا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ وَ لَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ».<ref>سورة الأنعام، آیه ١٥٣</ref><br />
 یک راه بیشتر نیست و باید همان یک راه را گرفت، آن راهی است که خدا معین کرده، اگر گرفتی، آن مذهب است و اگر نگرفتی، آن مذهب نیست بلکه یک چیزی باطل است.<br/>
 پس فرق است بین مسالک و بین مذهب، مسالک متعدد است، اما مذهب واحد است، مذهب یک امر تکوینی است بین من و بین خدا.<br/>

@@ سطر ۸۷: / سطر ۸۷: @@
 یک راه بیشتر نیست و باید همان یک راه را گرفت، آن راهی است که خدا معین کرده، اگر گرفتی، آن مذهب است و اگر نگرفتی، آن مذهب نیست بلکه یک چیزی باطل است.<br/>
 پس فرق است بین مسالک و بین مذهب، مسالک متعدد است، اما مذهب واحد است، مذهب یک امر تکوینی است بین من و بین خدا.<br/>
+== پانویس ==
 <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://www.eshia.ir/feqh/archive/text/sobhani/feqh/89/900219 مدرسه فقاهت - درس خارج فقه آیت الله سبحانی - کتاب الحدود و التعزیرات] تاریخ برداشت 95/05/17 </span></div>
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[اجرای تعزیرات بر مجرمان]] | [[اجرای تعزیرات بر خاطیان]]</div>
 </div>

@@ سطر ۹۸: / سطر ۹۸: @@
 پس فرق است بین مسالک و بین مذهب، مسالک متعدد است، اما مذهب واحد است، مذهب یک امر تکوینی است بین من و بین خدا.  <br /><br />
-<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://www.eshia.ir/feqh/archive/text/sobhani/feqh/89/900219 مدرسه فقه - درس خارج فقه آیت الله سبحانی - کتاب الحدود و التعزیرات] - تاریخ برداشت 95/05/17</span></div>
+<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://www.eshia.ir/feqh/archive/text/sobhani/feqh/89/900219 مدرسه فقاهت - درس خارج فقه آیت الله سبحانی - کتاب الحدود و التعزیرات] تاریخ برداشت 95/05/17 </span></div>
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[اجرای تعزیرات بر مجرمان]] | [[اجرای تعزیرات بر خاطیان]]</div>
 </div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۷ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۱۱
(بدون تفاوت)