User11: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-05-03T07:37:16Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> منافقان در قرآن آخرین قسمت </div>
== مقدمه ==
شک نیست که منافقان از نظر دینی و اخلاقی اهمیتی برای خشنودی مسلمانان قائل نبودند، بلکه می‌خواستند از این راه کدورتهای قلبی آنان را بشویند تا در آینده از عکس العملهای آنان در امان بمانند.<br/>
یکی از منافقان به دروغ سخنی گفت و سپس آنرا تکذیب کرد. زمانی که آیات سوره منافقون نازل گشت و دروغ او ظاهر شد. بعضی به او گفتند خدمت پیامبر برو تا برای تو [[استغفار]] کند. او سرش را تکان داده و سخنان ناروایی گفت. آیه ۵ سوره منافقون به این مطلب اشاره دارد. «هنگامی که به آنها گفته شود، بیائید تا رسول خدا برای شما [[استغفار]] کند. سرهای خود را (از روی استهزاء و تکبّر و غرور). تکان می‌دهند و آنها را می‌بینی که از سخنان تو اعراض کرده و تکبّر می‌ورزند». در آیه بعد خداوند برای رفع هرگونه ابهام در این زمینه می‌افزاید، به فرض که آنها نزد تو بیایند و برای آنها [[استغفار]] کنی، اصلاً زمینه آمرزش در آنها وجود ندارد. بنابراین «برای آنها تفاوت نمی‌کند، خواه [[استغفار]] کنی یا نکنی، هرگز خداوند آنها را نمی‌بخشد، خداوند قوم فاسق را هدایت نمی‌کند»<ref>سوره منافقون، آیه 6. </ref>.<br/>
[[استغفار]] پیامبر تنها در صورتی اثر می‌گذارد که زمینه مساعد و قابلیت لازم، فراهم شود. اگر به راستی آنها توبه کنند و سر تسلیم در مقابل حق فرود آورند، [[استغفار]] پیامبر و شفاعت او مسلّماً مؤثر است در غیر این صورت کمترین اثری نخواهد بخشید. در آیه ۸۰ سوره توبه خداوند تأکید بیشتری روی مجازات منافقان نموده و خطاب به پیامبر می‌فرماید: «چه برای آنها (منافقان). [[استغفار]] کنی و چه نکنی، حتی اگر هفتار بار برای آنها از خداوند طلب آمرزش نمایی، هرگز خداوند آنها را نخواهد بخشید چرا که آنها خدا و پیامبرش را انکار کردند و راه کفر پیش گرفتند. خداوند افراد فاسق و منافق را هدایت نمی‌کند».<br/>
پس از آن که منافقان با تخلف صریح، از شرکت در میدان جهاد، پرده‌ها را دریدند و کارشان برملا شد، خداوند به پیامبرش دستور می‌دهد روش صریحتر و محکمتری در برابر آنها اتخاذ کند تا برای همیشه فکر نفاق و منافق گری از مغزهای دیگران برچیده شود لذا می‌فرماید: «بر هیچ یک از آنها (منافقان). که از دنیا می‌روند نماز مگذار!» «وَلا تُصَلِّ عَلی اَحدٍ منهُم ماتَ اَبَدا<ref>سوره توبه، آیه 84.</ref>؛ و هیچ گاه در کنار قبر او برای طلب آمرزش و [[استغفار]] نایست». (و لاتقم علی قبره). در حقیقت این یک نوع مبارزه منفی و در عین حال مؤثر در برابر گروه منافقان است و مسلمانان امروز هم باید از روشهای مشابه با آن استفاده کنند. در پایان آیه خداوند بار دیگر دلیل این دستور را روشن می‌سازد و می‌فرماید: «این حکم بخاطر آنست که آنها به خدا و پیامبرش کافر شدند و در حالی که فاسق و مخالف فرمان خدا بودند، از دنیا رفتند».<br/>
سرانجام خداوند در آیه ۷۳ سوره توبه دستور به شدّت عمل در برابر کفار و منافقین داده و خطاب به پیامبر می‌فرماید: «یا ایّها النّبی جاهد الکفّار و المنافقین و اغلظ علیهم و مأویهم جهنّم و بئس المصیر؛ ای پیامبر با کافران و منافقان جهاد کن و در برابر آنها روش سخت و خشنی در پیش گیر. (این مجازات آنها در دنیاست و در آخرت).، جایگاهشان دوزخ است که بدترین سرنوشت و جایگاه است». البته این خطاب در آیه ۹ سوره تحریم نیز آمده است.<br/>

== طرز جهاد در برابر کفار ==
باید توجه داشت که طرز جهاد در برابر کفار،جهاد همه جانبه و مخصوصاً جهاد مسلحانه است ولی در مورد منافقان جهاد مسلحانه منظور نیست و اشکال دیگر مبارزه مانند مذمت، توبیخ، تهدید، رسوا ساختن و منزوی کردن آنها است و شاید جمله: «و اغلظ علیهم» اشاره به همین معنی باشد. البته بعد از پیامبر، حضرت علی (ع). با منافقان مسلّح، به نبرد پرداخت.<br/>
خداوند در آیات متعددی از قرآن کریم به توصیف عاقبت کار منافقین و نتایج اعمال آنها پرداخته است و این در خور تأمل است که نتیجه این گروه و سرنوشت آنها در این دنیا و آن دنیا چگونه است. در آیه ۱۶ سوره بقره، خداوند سرنوشت نهایی منافقان که بسیار غم انگیز، شوم و تاریک است را چنین ترسیم می‌کند. آنها کسانی هستند که در تجارتخانه این جهان ، هدایت را با گمراهی معاوضه کرده‌اند، پس تجارت آنها سودی نداشته است (بلکه سرمایه وجود را نیز از کف داده‌اند). و آنها هرگز روی هدایت را ندیده‌اند. «اولئک الّذینَ اشَتَروا الضَّلالَهَ بِالهُدی فَما ربحت تِجارتُهُم و ما کانوا مُهتَدین» و در جای دیگر می‌فرماید: آنها که ایمان آوردند، سپس کافر شدند، باز ایمان آوردند و بار دیگر راه کفر در پیش گرفتند و سپس بر کفر خود افزودند، (منافقان). هرگز خداوند آنها را نمی‌آمرزد و به راه راست هدایت نمی‌کند. «إنّ الّذینَ امَنوا ثُمَّ کَفَروا ثُمَّ امَنوا ثُمَّ کَفَروا ثُمَّ ازدادُوا کُفراً لَم یَکُنِ اللّهِ لِیَغفِرَ لَهُم وَلا لِیَهدیهِم سَبیلا».<br/>
خداوند در جای دیگر دربارهٔ منافقان می‌فرماید «حَبِطَت اَعمالُهُم فَأصبَحوا خاسِرین<ref>سوره مائده، آیه 53.</ref>؛ همه اعمال نیک آنها بر باد رفت و زیانکار شدند».<br/>
و در آیه ۲۳ سوره محمد سرنوشت نهایی منافقان بهانه جو اینطور وصف شده است. آنها کسانی هستند که خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته پس گوشهایشان را کر و چشمهایشان را کور نموده است. «اولئک الّذین لعنهم اللّه فأصمّهم و اعمی ابصارهم» و نیز «کسانی که بعد از روشن شدن حق، بازگشتند و پشت کردند، شیطان اعمال زشتشان را در نظرشان زینت داده و آنها را به آرزوهای دور و دراز فریفته است».<br/>
(اِنّ الَّذینَ ارتَدّوا عَلی أدبارِهِم مِن بَعد ماتَبَیَّنَ لَهُم الهُدی الشّیطانُ سَوَّل لَهُم و أملی لَهُم)<ref>سوره محمد، آیه 25.</ref><br/>
آیه ۱۹ سوره مجادله سرنوشت نهایی منافقان تیره دل را چنین بیان می‌کند: شیطان بر آن‌ها مسلّط شده است و یاد خدا را از خاطر آنها برده است. آن‌ها حزب شیطانند و بدانید حزب شیطان زیان کارانند. «اِستَحوَذَ عَلَیهم الشیطان فَأنساهُم ذِکرَ اللّهِ، اولئک حِزبُ الشّیطانِ، اَلا اِنَّ حِزب الشیطانِ هُمُ الخاسِرون». آیه بعد، سرنوشت حتمی منافقان را شکست و نابودی بیان می‌کند. نخست می‌فرماید: کسانی که با خدا و رسولش دشمنی می‌کنند آنها در زمره ذلیل‌ترین افرادند؛ «اِنّ الّذین یُحادّونَ اللّهَ وَ رسُولَهُ اولئکَ فِی الأذَلّین»<ref>سوره مجادله، آیه 20.</ref>.منافقان امروز باید از سرنوشت تاریخی منافقان دیروز پند گیرند و دست از اعمال خود بردارند. خداوند این هشدار را به منافقان دیروز می‌دهد، آینه تاریخ را پیش روی آنها می‌گذارد و با مقایسه زندگی آنان با منافقان و گردنکشان پیشین، عبرت انگیزترین درسها را به آن‌ها می‌دهد و می‌فرماید: شما همانند منافقان پیشین هستید. همانها که از نظر نیرو از شما قوی تر و از نظر اموال و فرزندان از شما افزونتر بودند. آنها از نصیب و بهره خود در دنیا، در طریق شهوات و آلودگی و [[گناه]] و فساد و تبهکاری، بهره گرفتند. شما منافقان این امت نیز از نصیب و بهره خود، همان گونه که منافقان پیشین بهره گرفته بودند، بهره برداری کردید. شما در کفر و نفاق و [[استهزاء مؤمنان]] فرو رفتید، همان گونه که آنها در این امور فرو رفتند. آنها کسانی هستند که همه اعمالشان در دنیا و آخرت برباد رفته و می‌رود و هیچ نتیجه مثبتی از آن عائدشان نمی‌گردد. آنها زیانکاران حقیقی و خسران یافتگان واقعی هستند<ref>سوره توبه، آیه 69.</ref>.<br/>
در اینجا ممکن است، سؤالی برای ما مسلمانان مطرح شود که اگر منافقان به راستی این همه از رحمت خدا دورند، پس چرا خداوند به آن‌ها، این همه محبت کرده و این همه مال و فرزند (نیروی اقتصادی و انسانی). در اختیار آنها گذارده است. آیه ۸۵ سوره توبه روی سخن رابه پیامبر کرده و پاسخ این سؤال را چنین می‌دهد. اموال و فرزندانشان هیچ گاه نباید مایه اعجاب تو شود، خداوند می‌خواهد آنان را بوسیله اینها در دنیا مجازات کند و با حال کفر جان دهند. این آیه اشاره به این واقعیت می‌کند که امکانات اقتصادی و نیروهای انسانی در دست افراد ناصالح نه تنها سعادت آفرین نیست بلکه غالباً مایه دردسر و بلا و بدبختی است. این مفهوم در آیه ۷۳ سوره احزاب نیز مورد توجّه قرار گرفته است. خداوند در بیان علّت عرضه امانت بزرگ الهی می‌فرماید: هدف این بوده که خداوند مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را عذاب کند و کیفر دهد (لِیُعَذِّبَ اللّهُ المنافقینَ وَ المنافِقات و المُشرِکینَ و المُشرِکات).. خداوند در این آیه منافقان را بر مشرکان مقدم داشته است و زنان منافق را در کنار مردان منافق قرار داده است.<br/>
از آن جا که غالباً منافقان به اموال و فرزندان خود برای حل مشکلات تکیه می‌کنند. قرآن می‌فرماید: هرگز اموال و اولادشان، آنها را از عذاب الهی حفظ نمی‌کند. آنها اهل آتشند و جاودانه در آن می‌مانند<ref>سوره مجادله، آیه 17.</ref>.<br/>
خداوند در آیات متعددی و با شدیدترین لحنها وضع منافقان در قیامت را توصیف می‌کند: در آیه ۱۳۸ سوره نساء می‌فرماید: به منافقان بشارت ده که عذاب دردناکی برای آن‌ها است. «بَشِّرِ المُنافِقین بِأنَّ لَهُم عَذاباً ألیماً» و نیز خداوند همه منافقان و کافران را در دوزخ جمع می‌کند، «انّ اللّهَ جامِعُ المُنافِقینَ و الکافِرینَ فی جَهَنَّمَ جمیعاً»<ref>سوره نساء، آیه 140.</ref>.<br/>
سوره بقره، آیه ۱۰، سرنوشت منافقان را بیان کرده و می‌فرماید: برای آنها عذاب دردناکی است بخاطر دروغهایی که می‌گفتند. «و لهم عذابٌ الیمٌ بما کانوا یکذبون» و در آیه ۴ سوره منافقون خداوند می‌فرماید: خدا آنها را بکشد، چگونه از حق منحرف می‌شوند «قاتلهم اللّه فأنّی یؤفکون» از آنجا که نفاق بدترین نوع کفر است، در نتیجه منافقان بدتر از کفار هستند و عذاب آنها نیز بدترین عذاب است. منافقان در پائین‌ترین و نازل‌ترین مراحل دوزخ قرار دارند و هیچ یاوری برای آنها نخواهی یافت. «انّ المنافقین فی الدّرک الأسفل من النّار و لن تجد لهم نصیرا»<ref>همان، آیه 145.</ref>.<br/>
خداوند در بیان عذاب منافقان می‌فرماید: مگر نمی‌دانند کسی که با خدا و رسولش دشمنی و مخالفت کند، برای او آتش است جاودانه در آن خواهد ماند؛ اَلَم یَعلَموا اَنَّهُ مَن یُحادِدِ اللّهَ و رسوله فَانَّ لَهُ نار جَهنَّمَ خالداً فیها»<ref>سوره توبه، آیه 63.</ref>. و نیز آنها که به رسول خدا آزار می‌رسانند (منافقان). عذاب دردناکی دارند ؛ «والّذین یؤذون رسول اللّه لهم عذابٌ الیم»<ref>سوره توبه، آیه 61.</ref>.<br/>
همچنین خداوند عذاب شدیدی برای آن‌ها فراهم ساخته است: «اَعَدَّ اللّهُ لَهُم عذاباً شدیداً»<ref>سوره مجادله، آیه 15.</ref> و «لهم عذابٌ مهین» و برای آن‌ها (منافقان). عذاب خوار کننده‌ای است<ref>همان، آیه 16.</ref> در آیه ۶۸ سوره توبه نیز مجازات شدیدی برای منافقان بیان شده است: خداوند، مردان و زنان منافق و همه کفار و افراد بی ایمان را وعده آتش جهنم داده است، جاودانه در آن خواهند ماند. همین مجازات برای آنها کافی است. خداوند آنها را از رحمت خود دور ساخته و عذاب همیشگی نصیبشان نموده است. «وَعَدَ اللّهُ المُنافقینَ و المُنافِقاتِ وَ الکُفّارَ نارَ جَهَنَّم خالِدینَ فیها هِیَ حَسبُهُم وَ لَعَنهُم اللّهُ وَ لَهُم عذابٌ مُقیم».<br/>
در آیه ۶ سوره فتح نیز سرنوشت منافقان این گونه ترسیم شده است:و خداوند، مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را که به خدا گمان بد می‌برند مجازات می‌کند، حوادث ناگواری بر آنها نازل می‌شود، خداوند بر آنان غضب کرده و از رحمت خود دورشان ساخته است، جهنم را برای آنها (از اکنون). آماده کرده و چه بد سرانجامی است. «وَ یُعَذِّب المُنافِقینَ وَ المُنافقاتِ و المُشرِکینَ وَ المُشرِکاتِ الظّانّین بِاللّهِ ظَنَّ السَّوء عَلَیهم دائِرَهُ السّوءِ وَ غَضِبَ اللّهُ عَلیهِم وَ لَعَنَهم واَعَدَّ لَهُم جَهَنَّمَ و ساءَت مَصیرا».
خداوند در آیه ۲۷ سوره محمد ضمن تهدید سر بسته به منافقان، می‌فرماید: پس حال آنها (منافقان). چگونه خواهد بود هنگامی که فرشتگان مرگ روحشان را قبض می‌کنند، در حالی که بر صورت و پشت آنها می‌زنند ؛ «فَکَیفَ اذا تَوَفّتهُم المَلائِکهُ یَضرِبُون وُجُوهَهُم وَ اَدبارَهُم» به صورت آنها می‌کوبند، برای این که رو بسوی دشمنان خدا رفته‌اند و بر پشت آنها می‌زنند به خاطر این که به آیات الهی و پیامبرش پشت کردند.<br/>
عجیب است که این منافقان در قیامت هم دست از منافق گری خود برنمی دارند. چنانکه خداوند در آیه ۱۸ سوره مجادله می‌فرماید: روزی را که خداوند همه آنها را برمی انگیزد و (اعمالشان را بر آنها عرضه می‌دارد و در دادگاه عدلش از آن‌ها سؤال می‌کند). ولی آنان برای خدا نیز سوگند (دروغ). یاد می‌کنند. همانگونه که بر شما یاد می‌کنند و گمان می‌کنند می‌توانند کاری انجام دهند.<br/>
یکی از توصیفات زیبایی که خداوند دربارهٔ وضع منافقان در قیامت و برخورد آنان با مؤمنان دارد. آیات ۱۳ الی ۱۵ سوره حدید است. در قیامت منافقانی که در تاریکی وحشتناک کفر و نفاق و [[گناه]] فرو رفته‌اند. فریادشان بلند می‌شود و ملتمسانه از مؤمنان تقاضای نور می‌کنند، اما چیزی جز جواب منفی نمی‌شنوند. چنانکه قرآن می‌فرماید: روزی که مردان و زنان منافق به مؤمنان می‌گویند نظری به ما بیفکنید تا از نور شما پرتوی بگیریم(در پاسخ به آنها). گفته می‌شود به پشت سرخود برگردید و کسب نور کنید. پس (در این هنگام). دیواری میان آنها زده می‌شود که دری دارد، درونش رحمت است و برونش عذاب<ref>سوره حدید آیه 13.</ref>.
منافقان آن‌ها (مؤمنان). را صدا می‌زنند که مگر ما با شما نبودیم. (مؤمنان در پاسخ). می‌گویند: آری ولی شما (بواسطه پیمودن طریق کفر). خود را به هلاکت افکندید، شما انتظار (مرگ پیامبر). را کشیدید و پیوسته (در امر معاد و حقانیت دعوت پیامبر و قرآن). شک و تردید داشتید و آرزوهای دور و دراز شما را فریب داد تا فرمان خداوند (و مرگتان). فرا رسید و شیطان شما را در برابر خداوند فریب داد<ref>همان، آیه 14.</ref><br/>
سرانجام مؤمنان در یک نتیجه گیری، منافقان را مخاطب ساخته و می‌گویند: پس امروز نه از شما فدیه‌ای پذیرفته می‌شود و نه از کافران، جایگاهتان آتش است و همان آتش سرپرستتان می‌باشد و چه بد جایگاهی است<ref>همان، آیه 15.</ref>.<br/>
== و این است سرانجام نفاق و درویی ==
این بحث را با دو تشبیه که خداوند برای ترسیم حال منافقان بیان فرموده است، به پایان می‌بریم.<br/>
در مثال اول، خداوند منافقان را اینگونه تشبیه می‌کند: آنها مانند کسی هستند که آتشی (در شب ظلمانی). افروخته، تا در پرتو آن راه را از بیراه بشناسد و به منزل مقصود برسد. ولی همین که این شعله آتش اطراف آنها را روشن ساخت، خداوند آنها را خاموش می‌سازد و در ظلمات رهاشان می‌کند به گونه‌ای که چیزی نبینند<ref>سوره بقره، آیه 17.</ref>. منافقان فکر می‌کردند با این آتش مختصر و این نور کم می‌توانند با تاریکیها به پیکار برخیزند، امّا ناگهان بر اثر بادی سخت یا باران درشت یا پایان گرفتن مواد آتش افروز، آتش آنها به سردی و خاموشی گرایید و بار دیگر در تاریکی سرگردان می‌شوند، این نور مختصر یا اشاره به فروغ وجدان و فطرت توحیدی است، یا اشاره به ایمان نخستین آنها که بعداً بر اثر تقلیدهای کورکورانه و تعصبهای غلط و [[لجاجت]]ها در پس پرده ظلمت مخفی شده است. سپس خداوند اضافه می‌کند: آنها کر هستند و گنگ و نابینا (و چون هیچ یک از وسایل اصلی درک حقایق را ندارند). از راهشان باز نمی‌گردند<ref>همان، آیه 18.</ref>.<br/>
در مثال دوم قرآن صحنه زندگی آنها را به شکل دیگری ترسیم می‌نماید: شبی است تاریک و ظلمانی و پرخوف و خطر. باران به شدت می‌بارد. از کرانه‌های افق برقی می‌جهد، صدای غرش وحشتزا و مهیب رعد، نزدیک است پرده‌های گوش را پاره کند، انسان بی پناه در دل این دشت وسیع و ظلمانی، حیران و سرگردان مانده است، باران پر پشت، بدن او را مرطوب ساخته است ، نه پناهگاه مورد اطمینانی وجود دارد که به آن پناه برد و نه ظلمت اجازه می‌دهد گامی به مقصد بردارد. قرآن در یک عبارت کوتاه، حال چنین مسافر سرگردانی را بازگو می‌کند: یا همانند بارانی که در شب تاریک توأم با رعد و برق و صاعقه ببارد، آنها از ترس مرگ انگشتها را در گوش خود می‌گذارند تا صدای وحشت انگیز صاعقه‌ها را نشنوند و خداوند بر کافران احاطه دارد<ref>همان، آیه 19.</ref>.<br/>
نور برق آنچنان خیره کننده است که نزدیک است چشمهای آن‌ها را برباید، هر زمان که برق می‌زند و صفحه بیابان تاریک روشن می‌شود، چندگامی در پرتو آن راه می‌روند ولی بلافاصله ظلمت بر آنها مسلّط می‌شود و آنها در جای خود متوقف می‌گردند. آنها هر لحظه خطر را در برابر خود احساس می‌کنند، چرا که در دل این بیابان نه کوهی به چشم می‌خورد و نه درختی تا از خطر رعد و برق و صاعقه جلوگیری کند. هر لحظه ممکن است هدف صاعقه‌ای قرار گیرند و در یک لحظه خاکستر شوند. حتی این خطر وجود دارد که غرش رعد، گوش آنها را پاره و نور خیره کننده برق چشمشان را نابینا کند.<br/>
آری اگر خدا بخواهد گوش و چشم آنها را از میان می‌برد چرا که خدا بر هر کاری و عملی توانا است<ref>همان، آیه 20.</ref>. <br/>
ولی افسوس که منافقان به پناهگاه مطمئن ایمان پناه نبرده‌اند تا از شر صاعقه‌های مرگبار مجازات الهی نجات یابند.<br/>
== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Default پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت: 95/02/14 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[نفاق و دو رویی]] </div>
</div>

فرهنگ مصادیق:منافقان در قرآن آخرین قسمت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: Golafshan صفحهٔ منافقان در قرآن آخرین قسمت را به فرهنگ مصادیق:منافقان در قرآن آخرین قسمت منتقل کرد

Golafshan: /* پانویس */

User11: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۸ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۲۷
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 == پانویس ==
 {{پانویس|colwidth=30em|۲}}
-<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Default پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت: 95/02/14 </span></div>
+<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/89/3448/16277/%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت: 95/02/14 </span></div>
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[نفاق و دو رویی]] </div>
 </div>