Fayzi: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2017-01-12T07:13:26Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

Fayzi: Fayzi صفحهٔ طاغوت را به فرهنگ مصادیق:طاغوت منتقل کرد

2017-01-12T06:02:21Z

Fayzi صفحهٔ طاغوت را به فرهنگ مصادیق:طاغوت منتقل کرد

User2: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-05-21T05:24:50Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> طاغوت </div>

==مقدمه==
طاغوت، واژه‌ای قرآنی به معنای طغیان گر و متجاوز از حدود، به خصوص حدود دینی و اخلاقی. 
واژهٔ طاغوت هشت بار در قرآن کریم ذکر شده است<ref>رجوع کنید به عبدالباقی، ذیل « طغی ».</ref>. در قرآن، پیروی از طاغوت در مقابلِ عبادت و پیروی از خداست،<ref>رجوع کنید به بقره:۲۵۶؛ و نیز رک: مائده:۳۶</ref> و حتی کفر ورزیدن به آن، مقدّم بر ایمان به خداست<ref>رجوع کنید به بقره: ۲۵۶.</ref>و دعوت به خداپرستی با دعوت به اجتناب از طاغوت همراه بوده است<ref>رک: نحل: ۳۶.</ref> 
در قرآن کریم، طاغوت پرستان بدتر از فاسقان اهل کتاب، و حتی بدترین و گمراه‌ترین انسان‌ها و ملعون و مغضوب خداوند، معرفی شده‌اند<ref>رجوع کنید به مائده: ۵۹-۶۰.</ref> و رزمندگان در راه خدا در مقابل جنگ کنندگان در راه طاغوت قرار گرفته‌اند<ref>رجوع کنید به نساء: ۷۶.</ref>همچنین ذکر شده است که پیروان طاغوت در آتش جهنم جاودان خواهند بود<ref>رجوع کنید به بقره: ۲۵۷.</ref>. 

== معنای لغوی ==
طاغوت (جمع آن طواغیت) در لغت از مادّهٔ طَغَی یطغَی است و به کسی که در شرّ و معصیت فراتر از حد خود قدم بردارد، طاغی و طاغوت گفته شده است<ref>رجوع کنید به جوهری، ذیل « طَغا »؛ ابوهلال عسکری، ص۱۵۵.</ref> مصدر این واژه، طُغیان، نیز به معنای تجاوز از حد و اندازهٔ خود است. 
ایزوتسو<ref>ایزوتسو، ص۱۴۹.</ref> طغیان را با استکبار مترادف دانسته و آن را به رودخانه‌ای تشبیه کرده است که آب آن به قدری بالا می‌آید که از کرانه‌های آن لبریز می‌شود. این معنا مجازاً به استکبار و هر نوع غروری که به عصیان بینجامد، اطلاق می‌گردد. 
طاغوت، بر وزن فَعَلُوت، در اصل طَغَیوت یا طَغَووت بوده که یاء یا واوِ آن بر غین مقدّم، و به الف بدل شده است<ref>طبری، ذیل بقره: ۲۵۶؛ راغب اصفهانی، ص۳۰۵؛ ابن منظور، ذیل « طغی ».</ref> این لفظ به صورت مفرد و جمع و مذکر و مؤنث به کار می‌رود<ref>ابن منظور، همانجا.</ref> طاغوت، در کاربرد ثانوی خود، برای کاهن و شیطان و سردمداران گمراهی به کار رفته است<ref>رجوع کنید به جوهری،؛ ابن منظور، همانجاها.</ref>. 
به نظر ابوهلال عسکری،<ref>ابوهلال عسکری، ص۱۵۵.</ref> طاغوت به سبب فخامتِ لفظ از طاغی بلیغ تر و استعمال آن نیز بیشتر است، به طوری که هر معبودی به جز خدا طاغوت نام گرفته و شیطان نیز به سبب شدت طغیان، بدین نام خوانده شده است. بر این اساس، علاوه بر اینکه وزن طاغوت (فاعول)، به نوعی، بر کثرت و مبالغه دلالت دارد، در کاربردهای گوناگون آن اغلب به معنای اسم فاعل به کار رفته است<ref>رجوع کنید به طباطبائی، ذیل بقره: ۲۵۶، نساء: ۵۱.</ref>. 
بر مبنای بحث لغوی، طاغوت کلمه‌ای عربی است. جوالیقی و خفاجی نیز این واژه را در لغات معرّب نیاورده‌اند، تنها سیوطی،<ref>مهذّب، ص۵۲؛ متوکلی، ص۴۰، ۴۱.</ref> به سبب ذکر آن به همراه کلمهٔ جِبت در روایات منقول از ابن عباس و عکرمه و سعیدبن جبیر، آن را در لغات حبشی آورده و گفته که طاغوت به معنای کاهن است. گایگر، و در پی او بیشتر خاورشناسان، واژهٔ طاغوت را اصالتاً مربوط به فرهنگ یهودی و نزدیک به معنای بتها یا بت پرست فرض کرده‌اند، اما برخی از آنان اصل مسیحی را برای این واژه محتمل تر دانسته‌اند<ref>رجوع کنید به جفری، ص۲۰۳.</ref> نولدکه آن را از اصلی آرامی مشتق دانسته، اما جفری، با توجه به روایاتی که سیوطی آورده، اصل آن را حبشی دانسته است<ref>رجوع کنید به جفری، ص۲۰۳؛ د. اسلام، ذیل مادّه‍.</ref> 

== در نگاه مفسران ==
مفسران برای کلمهٔ طاغوت معانی متعددی ذکر کرده‌اند، از جمله شیطان، کاهن، ساحر، انسان‌ها و جنیان متمرّد، بت‌ها و هرآنچه به جای خدا پرستش شود وکسانی که راه را برای [[بت پرستی]] و گمراه کردن مردم هموار کنند<ref>رجوع کنید به طبری، ذیل نساء: ۵۱؛ طوسی؛ طبرسی، ذیل بقره: ۲۵۶.</ref>. 
همراه شدن لفظ طاغوت با واژهٔ جِبت در آیهٔ ۵۱ سورهٔ نساء، موجب شده است معانی بیشتری برای هردو واژه ذکر شود، از جمله اینکه: 
آنان دو بت بودند؛ 
یا یهودیانی بودند که برای همراهی با مشرکان قریش، بت‌های آنان را می‌پرستیدند؛ 
یا اینکه جبت، حُیی بن اَخطَب است و طاغوت، کَعب بن اشرف یهودی است؛ 
یا اینکه جبت، سحر است و طاغوت، شیطان است<ref>برای مصادیق و توضیحات بیشتر رجوع کنید به بخاری، ج۵، ص۱۸۰؛ طبری؛ طوسی، ذیل نساء: ۵۱؛ جبت*؛ برای سبب نزول این آیه رجوع کنید به ابن هشام، ج۲ ص۴۰۲.</ref>. 
از تعدد معانی و کاربردهای متفاوت واژهٔ طاغوت چنین برمی آید که این لفظ معنایی عام دارد که بر افراد مختلفی صدق می‌کند، از این رو مفسران در معنای آن گفته‌اند که طاغوت به هر طغیان گر و متجاوز از حدود اطلاق می‌شود، پس همهٔ ساحران و کاهنان و مانعانِ راه خیر، بت‌ها یا شیاطین یا اَجنّه‌ای که عبادت می‌شوند، انسان‌های گمراه کنندهٔ مردم، و همه کسانی که بدون رضایت خدا فرمانبری می‌شوند، طاغوت هستند<ref>طبری، ذیل بقره: ۲۵۶؛ راغب اصفهانی، ص۳۰۵؛ طباطبائی، ذیل بقره: ۲۵۶.</ref>. 

== قرآن ==
در قرآن کریم، واژهٔ طاغی - که از ریشهٔ طغیان و مترادف با طاغوت است - شش مرتبه به صیغهٔ جمع (طاغون و طاغین) به کار رفته است<ref>رجوع کنید به عبدالباقی، ذیل طغی.</ref> 
در این آیات، طاغی برای قوم نوح،<ref>ذاریات: ۵۳.</ref> کسانی که پیامبر اکرم را کاهن، مجنون یا شاعر می‌خواندند<ref>طور: ۲۹-۳۳.</ref> و دیگر مردمان ستمکار و ناسپاس به کار رفته<ref>صافات: ۲۲-۳۰؛ قلم: ۳۱.</ref> و ذکر شده است که طغیان گران فرجام بدی خواهند داشت و به جهنم می‌روند<ref>ص: ۵۵-۵۶؛ نبأ: ۲۱-۲۲.</ref>. وات، طاغی را کسی دانسته است که بدون توجه به موانع، بخصوص موانع و ملاحظات اخلاقی و مذهبی، به راه خود می‌رود و اجازه نمی‌دهد چیزی سدّ راهش شود و اطمینان بی پایانی به تواناییهای خود دارد. براساس آیات قرآن، این واژه بر فقدان حس مخلوقیت بنده در برابر خالق دلالت می‌کند و با بی اعتنایی و تکذیب پروردگار مرتبط است<ref>وات، ص۶۶-۶۷.</ref>. 

== در روایات ==
در منابع روایی، طاغوت و جمع آن طواغیت و نیز طاغیه و جمع آن طواغی،<ref>رجوع کنید به ابن منظور، ذیل « طغی ».</ref> فراوان به کار رفته است. در برخی احادیث آمده است که در دوران جاهلیت، اعراب بعضی از داوری‌های خود را نزد طواغیت می‌بردند. به نقل بخاری<ref>بخاری، صحیح، ج۵ ص۱۸۰.</ref>از جابر، طواغیتی که نزد ایشان داوری می‌شد در هر قبیله‌ای وجود داشت و آنان کاهنانی بودند که شیطان بر ایشان نازل می‌شد. 
ابن هشام<ref>ابن هشام، ج۲ ص۳۶۸.</ref> به نقل از ابن اسحاق، سبب نزول آیهٔ ۶۰ سورهٔ نساء را چنین دانسته است که در نزاع میان گروهی از منافقان با برخی مسلمانان، گروه مسلمان آنان را به داوری نزد رسول خدا دعوت کردند، اما منافقان پیشنهاد کردند که داوری را نزد کاهنان، که داوران زمان جاهلیت بودند، ببرند. 
اما در روایات دیگری، لفظ طاغیه برای بت منات در جاهلیت به کار رفته و گفته شده که آیهٔ ۱۵۸ سورهٔ بقره - که دربارهٔ سعی بین صفا و مروه است - درخصوص عده‌ای از انصار نازل شده است که پیش از اسلام آوردن، برای منات تهلیل می‌گفتند<ref>رجوع کنید به بخاری، ج۲ ص۱۶۹؛ مسلم نیشابوری، ج۴ ص۶۹.</ref>. 
همچنین در روایاتی، طاغیه برای بت قبیلهٔ دوس به کار رفته که ذو الخلصه نام داشته است و در جاهلیت آن را می‌پرستیدند<ref>رجوع کنید به بخاری، ج۸، ص۱۰۰؛ ابن أبی عاصم، ص۳۸؛ برای توضیح بیشتر رجوع کنید به د. اسلام، ذیل مادّه‍.</ref>. 
در روایتی از پیامبر اکرم نقل شده است که به طواغی قسم نخورید<ref>مسلم نیشابوری، ج۵، ص۸۲.</ref> نووی،<ref>نووی، شرح صحیح مسلم، ج۱۱، ص۱۰۸.</ref> با توضیحاتی، آن را بت‌ها معنا کرده است. در برخی روایات نیز این مبحث با موضوعات غیبی ارتباط یافته و مثلاً ابن أبی شیبه<ref>ابن أبی شیبه، المصنف، ج۷، ص۲۵۴؛ ج۸، ص۶۰۴.</ref> از انس بن مالک نقل کرده است که در آغاز ملوک بر سر کار خواهند آمد، سپس جباران و سپس طواغیت. 

== رویکرد شیعیان ==
در منابع حدیثی شیعه، لفظ طاغوت پرکاربردتر از منابع اهل سنّت است و سخن از طاغوت و طاغیه به مفاهیم و موضوعات هم عصر با صدور روایات نزدیک است و اغلب بر حاکمان ستمگر تطبیق داده شده است<ref>رجوع کنید به صفارقمی، ص۱۴۴- ۱۴۵؛ کلینی، کافی، ج۱ ص۲۶۱- ۲۶۲، ۳۱۹، ۴۷۷.</ref> 
در روایتی، پیروان ائمه علیهم السلام دستور یافته‌اند که مراقب فتنهٔ طاغوت‌ها و پیروان آنها باشند، زیرا آنان فریفتهٔ حُطام دنیا شده‌اند<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۱۵.</ref> 
ابن بابویه،<ref>ابن بابویه، صفات الشیعه، ص۲۹-۳۰.</ref> در روایتی از امام صادق علیه السلام، یکی از شش ویژگی اختصاصی شیعیان را برائت از طاغوت‌ها برشمرده و حتی علت غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را وجود طاغوت‌ها دانسته است<ref>همو، کمال الدین، ص۲۶.</ref>. 
روایات بسیاری از این دست در ابواب حرمت و کراهت مراجعه به قاضی، حاکم و سلطان ظالم دیده می‌شود<ref>برای نمونه، رجوع کنید به کلینی، کافی، ج۷، ص۴۱۱-۴۱۲؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۷، ص۱۱-۱۶.</ref>. 
بنابراین روایات - که در آنها گاه از حکام و قضات و سلاطین با عنوان طاغوت نام برده شده - هرگونه مراجعه به طاغوت و داوری خواستن از او، حتی اگر برای گرفتن حق خود باشد، ممنوع و حرام است، که فقها استثنائاً آن را مورد بحث و بررسی قرار داده‌اند<ref>برای نمونه، رجوع کنید به فاضل هندی، کشف اللثام عن قواعد الاحکام، ج۱۰، ص۷-۸؛ انصاری، القضاء و الشهادات، ص۶۱-۶۴؛ آشتیانی، کتاب القضاء، ص۲۰-۲۲.</ref>. 
در برخی از روایات شیعه، جبت و طاغوت به دشمنان اهل بیت علیهم السلام تأویل شده،<ref>برای نمونه، رجوع کنید به مجلسی، بحارالانوار، ج۳۰، ص۱۸۷-۱۸۸؛ ج۳۱، ص۶۰۰-۶۰۱.</ref> و در برخی از زیارت نامه‌های مأثور، به برائت از جبت و طاغوت و لات و عُزَّی و دیگر بت‌ها و شیاطین، شهادت داده شده است<ref>برای نمونه، رجوع کنید به مجلسی، بحارالانوار، ج۹۶، ص۱۹۰، ۱۹۳؛ ج۹۷، ص۲۰۶، ۲۹۵.</ref>. 
روایات دیگری نیز نقل شده که راجع به علائم ظهور و دوران غیبت است و براساس آن، هر بیرقی که پیش از قیام امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف برپا شود، صاحب آن طاغوت است<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۹۵؛ مجلسی، بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۴۳.</ref>. 

== عصر حاضر ==
در دوران معاصر و به خصوص پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، واژهٔ طاغوت در ادبیات ایران و جهان اسلام کاربرد وسیعی یافته است. امام خمینی اغلب این کلمه را برای شاهان پهلوی و درباریان فاسد آنها به کار می‌برد، اما امروزه این واژه در جهان اسلام برای هر شخص، گروه، یا حکومتی که چهرهٔ ضداسلامی داشته باشد و از ارزش‌های مادّی و ضد دینی غرب حمایت کند، به کار می‌رود. همچنین کسانی که همچون عوامل و وابستگان غرب، سعی در مهم جلوه دادن ارزشهای غربی و نظام سکولار آن دارند، به این نام خوانده می‌شوند<ref>دانشنامهٔ جهان نوین اسلام، ذیل مادّه؛ د. خاورمیانهٔ معاصر، ذیل « طاغوتی ».</ref>. 

== فهرست منابع ==
علاوه بر قرآن کریم. 
محمد حسن آشتیانی، کتاب القضاء، قم ۱۴۰۴. 
عبدالله بن محمدبن أبی شیبه کوفی، المصنف، چاپ سعید لحام، بیروت ۱۴۰۹/ ۱۹۸۹. 
عمرو بن أبی عاصم شیبانی، کتاب السنه، چاپ محمد ناصرالدین ألبانی، بیروت ۱۴۱۳/۱۹۹۳. 
ابن منظور. 
محمدبن علی ابن بابویه قمی، صفات الشیعه، تهران. 
همو، کمال الدین وتمام النعمه، چاپ علی اکبر غفاری، قم ۱۴۰۵/۱۳۶۳ش. 
عبدالملک ابن هشام حمیری، السیره النبویه، چاپ محمد محیی الدین عبدالحمید، قاهره ۱۳۸۳/۱۹۶۳. 
ابوهلال حسن بن عبدالله عسکری، الفروق اللغویه، قم ۱۴۱۲. 
انصاری، مرتضی، القضاء و الشهادات، قم ۱۴۱۵. 
محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح البخاری، بیروت ۱۴۰۱/۱۹۸۱. 
اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، چاپ احمد عبدالغفور عطار، بیروت ۱۴۰۷/ ۱۹۸۷. 
حر عاملی. 
ابوالقاسم حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، قم ۱۴۰۴. 
عبدالرحمان بن ابی بکر سیوطی، المهذب فیما وقع فی القرآن من المعرّب، چاپ سمیر حسین حلبی، بیروت ۱۹۸۸. 
همو، المتوکلی، چاپ عبدالکریم زبیدی، بیروت ۱۹۸۸. 
محمدبن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، چاپ حسن کوچه باغی، تهران ۱۳۶۲ش. 
طباطبائی. 
طبرسی. 
طبری، تفسیر. 
طوسی. 
محمد فؤاد عبدالباقی، المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، استانبول ۱۴۰۴/۱۹۸۴. 
بهاء الدین حسن فاضل هندی، کشف اللثام عن قواعد الاحکام، قم. 
کلینی. 
مجلسی. 
مسلم بن حجاج نیشابوری، الجامع الصحیح، بیروت. 
محیی الدین یحیی بن شرف نووی، شرح صحیح مسلم، بیروت ۱۴۰۷/ ۱۹۸۷. 
دانشنامه جهان اسلام 

== منابع انگلیسی ==
EI2، s.v. Taghut (by T. Fahd). 
Encyclopedia of the Modern Middle East، Edited by: Reeva S. Simon، Philip Mattar، Richard W. Bulliet، ، s.v. Taghuti (by Neguin Yavari) New York. 
Arthur Jeffery، The foreign vocabulary of Qor’an، Leiden - Boston 2007. 
Toshihico Izutsu، Ethico-Religious Concepts in Quran، Mcgill-Queen’s University Press، 2002. 
The Oxford Encyclopedia of Modern Islamic World، John L. Esposito، New York/Oxford، ۱۹۹۵، s.v. Taghut (by Moojan Momen). 
W. Montgomery Watt ، Muhammad At Mecca، Oxford University

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source">منبع: [http://fa.wikishia.net/view/%D8%B7%D8%A7%D8%BA%D9%88%D8%AA ویکی شیعه] - تاریخ برداشت: 94/11/03 </div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[رجوع به طاغوت‌ها برای داوری]] </div>
</div>

@@ سطر ۸۸: / سطر ۸۸: @@
 <div class="hold">
-<div class="return">بازگشت به [[رجوع به طاغوت‌ها برای داوری]] </div>
+<div class="return">بازگشت به [[رجوع به طاغوت‌ برای داوری]] </div>
 </div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۳ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۰۲
(بدون تفاوت)

فرهنگ مصادیق:طاغوت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Fayzi: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

Fayzi: Fayzi صفحهٔ طاغوت را به فرهنگ مصادیق:طاغوت منتقل کرد

User2: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام