فرهنگ مصادیق:دعوت، جنگ و صلح در قرآن - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2017-01-17T10:18:16Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

User1: User1 صفحهٔ دعوت، جنگ و صلح در قرآن را به فرهنگ مصادیق:دعوت، جنگ و صلح در قرآن منتقل کرد

2016-09-07T06:51:45Z

User1 صفحهٔ دعوت، جنگ و صلح در قرآن را به فرهنگ مصادیق:دعوت، جنگ و صلح در قرآن منتقل کرد

User1: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-09-07T06:49:42Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 برای تبیین رفتارها و راهکارهای پیامبر، می‌توان از شیوه‌های گوناگون، بر اساس مدل‌ها و نظریه‌های جدید یا بر طبق آیین و رسوم موجود در عصر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله ، استفاده کرد، ولی به نظر می‌رسد که بهترین شیوه در این راستا، بهره جستن از آیات قرآن کریم است که بدین وسیله می‌توان تحلیل و تفسیر درستی از رفتار پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله در جهت تبیین رسالت جهانی خویش در مواجهه با دشمنان ارائه داد.<br/>
 با بررسی زندگی سیاسی و دینی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌توان رفتارهای مختلف با توجه به مکان‌ها و زمان‌های گوناگون مشاهده کرد.در این مقاله با استناد به آیات، مشخصا سه نوع رفتار در حوزه سیاست خارجی پیامبر بررسی می‌شود: رفتار مبتنی بر سه اصل «دعوت»، «جنگ و دفاع» و «صلح».<br/>
-دعوت
+==دعوت==
 با توجه به سیره پیامبران الهی، اولین وظیفه دینی هر پیامبری پس از مبعوث شدن، «دعوت» است، یعنی پیامبران وظیفه دارند مردم را به دین خود دعوت کنند. پیامبر اسلام با توجه به این اصل، در آغاز رسالت خویش، نزدیکان و خویشان خود را به اسلام دعوت کرد و آنان را از پلیدی‌ها و زشتی‌ها انذار داد: «و انذر عشیرتک الأقربین»<ref>شعراء (26) آیه 214.</ref> این شیوه رفتاری پیامبر سه سال طول کشید که این دوره از دعوت پیامبر را «دوران استتار» می‌نامند. پس از این مرحله، دعوت علنی آغاز شد. پس از اعلان رسمی دین اسلام از سوی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله ، عنصر دعوت همچنان جوهره رفتار سیاسی پیامبر محسوب می‌شد؛ از این روست که در آثار دینی مسلمانان، عنصر دعوت، از جایگاه والایی بر خوردار است. بنابراین می‌توان گفت که رفتار سیاسی مبتنی بر اصل دعوت، از ضروریات دین اسلام و سیاست خارجی پیامبر به حساب می‌آید. آیاتی از قبیل «و ما أرسلنک إلاّ رحمةً للعلمین»،<ref>و را نفرستادیم مگر آن که رحمت برای اهل عالم باشی. «انبیاء (21) آیه 107».</ref>«إنْ هو إلاّ ذکر للعلمین»<ref>این قرآن چیزی نیست جزء پند و اندرز عالمیان. «ص (38) آیه 87.</ref> و «تبارک الذی نزّل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا»<ref> تبارک و بزرگواری برآن خدای باد که قران را بر بنده خاص خود نازل فرمود تا اندرزهای وی اهل عالم را متذکر و خدا ترس گرداند. «فرقان (25) آیه 1».</ref> دلالت دارد که رفتار مبتنی بر دعوت از عناصر برتر و برجسته در حوزه سیاست خارجی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله جهت تبلیغ دین خویش بوده است. با امعان نظر در تاریخ صدر اسلام نیز جایگاه مؤثر و پیشبرنده دعوت در گسترش اسلام ـ مانند پیمان‌های عقبه اولی و ثانیه با مردم مدینه و تشکیل حکومت اسلامی در مدینه ـ روشن می‌شود.<br/>
 در رفتار سیاسی مبتنی بر دعوت نکاتی مهم و اصولی وجود دارد که اگر به خوبی رعایت شود، دعوت تأثیر گذار بوده و به مراحل بعدی که [[دفاع]] و جنگ است، نیازی نخواهد بود. خداوند دربارهٔ چگونگی دعوت به اسلام به پیامبر چنین دستور می‌دهد: «أدع إلی سبیل ربک بالحکمة و الموعظة الحسنة و جدلهم بالتی هی أحسن».<ref> با حکمت و اندرز نیکو به سوی راه پروردگارت دعوت نما، و با آنها به طریقی که نیکوتر است استدلال و مناظره کن. «نحل (16) آیه 125».</ref><br/>
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 همانا عیسی‌بن مریم روح و کلمه خداست که خداوند آن را بر مریم پاک القا فرمود و من به خداوند و آنچه به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و فرزندان او نازل کرده و آنچه به موسی و عیسی و پیامبران از سوی پروردگار یکتا اعطا شده است، ایمان دارم.<br/>
 شیوه رفتاری پیامبر در اعلام و ابلاغ دین، با توجه به آیات قرآنی، موجب شد که اسلام به سرعت رشد کند و در کمتر از نیم قرن یکی از بزرگ‌ترین ادیان در جهان تلقی شود. البته چنین رفتارهایی همواره میسر نبود یا این که در تزاحم با اصول دیگر بوده و یا این که در برخی موارد نیز به سبب عناد کفار مؤثر واقع نمی‌شد و از سوی دیگر، کفار نیز در صدد ضربه زدن به مسلمانان برمی‌آمدند، در این صورت، پیامبر ضرورتا دست به اقدامات نظامی می‌زد.<br/>
-جنگ
+==جنگ==
 جنگ در حقوق بین الملل به برخورد میان دو یا چند دولت که در آن نیروهای مسلح طرفین درگیر اقدامات خشونت‌آمیز متقابل شوند،<ref>سیدعلی قادری، «مبانی سیاست خارجی در اسلام: مفهوم امنیت»، مجله سیاست خارجی، سال سوم، ش 2 (تیر و شهریور 1368) ص 202.</ref> تعریف می‌شود. هر چند این تعریف شامل جنگ میان افراد و قبایل نمی‌شود، چون مصداق دولت نیستند، ولی از آن جا که از دیرباز جنگ و گریز وجود داشته است بنابراین می‌توان تعریف فوق را با حذف دولت مصطلح امروزی، به حاکمیت‌های قرون گذشته نیز تعمیم داد و براساس آن، رفتار مبتنی بر جنگ پیامبر اسلام را بررسی کرد.<br/>
 پیامبر اسلام هر چند در ابلاغ رسالت خویش اصل را بر دعوت گذارده بود، اما در مواردی به سبب شرایط خاص سیاسی و اجتماعی دعوت مسالمت‌آمیز به جنگ منجر می‌شد، مانند رفتار پیامبر در قبال سران مشرکان قریش که به مخالفت شدید با آن حضرت برخاسته بودند. در ادامه با بررسی آیات مربوط به جنگ، می‌توان نتیجه گرفت که این رفتار، رفتار دفاعی بوده نه جنگی، چرا که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله در طول سیزده سال اقامت در مکه و اعلان رسالت خویش، از اصل دعوت بهره جست و در این راه علی رغم اذیت و آزار و شکنجه قریشیان از شیوه‌های دیگر استفاده نکرد. پس از بیعت بخشی از مردم مدینه در عقبه اولی و ثانیه، مسلمانان از لحاظ عدهّ و عُدّه قدرت گرفتند و پیامبر، با مهیّا شدن شرایط زمانی و مکانی و [[هجرت]] از مکه به مدینه از سوی خداوند دستور مقابله با کفار قریش و استفاده از رفتار مبتنی بر [[دفاع]] را دریافت کرد. در این باره آیه زیر نازل شد:<br/>
@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 ۴. در نهایت جنگ و جهاد باید در محیط‌ها و زمان‌های امن و صلح ممنوع باشد تا شاید دشمنان و محاربان به تفاهم و فراگرفتن دعوت اسلامی گرایند. جهاد در حدود مسجدالحرام صورت نمی‌گیرد:<br/>
 «ولاتقتلوهم عند المسجد الحرام»<ref>همان، آیه 191.</ref>و در ماه‌های حرام نیز ممنوع است مگر این که دشمن نقض حدود و قرار داد کند: «الشهر الحرام با لشهر الحرام و الحرمت قصاص».<ref>همان، آیه 194.</ref><br/>
-صلح
+==صلح==
 در متون سیاسی و حقوق بین‌الملل، صلح را دیپلماسی ادامه جنگ می‌گویند و آن عبارت است از خاتمه بخشیدن به خشونت و درگیری‌ها، حل و فصل ادعاهای جدال برانگیز از طریق مصالحه یا چشم پوشی و برقراری نظم جدیدی، که صرف نظر از درست یا نادرست بودن آن، تأمین کننده ثبات، امنیت، آرامش و فراغ خاطر باشد.<ref>حمیدرضا ملک محمدی نوری، مفاهیم تعلیق مخاصمات و حالت نه جنگ و نه صلح در حقوق بین‌الملل (تهران: انتشارات وزارت خارجه، 1372) ص 54.</ref>در متون فقهی شیعه نیز از صلح تعریفی قریب به تعریف فوق آمده است؛ در فقه صلح را عبارت می‌دانند از: «التراضی و التسالم علی أمر؛<ref>امام روح‌اللّه خمینی، تحریر الوسیله (قم: انتشارات دارالعلم، بی‌تا) ج 1، ص 561.</ref>رضایت دادن و تسلیم شدن (دو طرف) بر سر یک مسأله‌ای».<br/>
 البته معمولاً توافق و تراضی در مسأله‌ای، پس از نزاع بر سر آن مسأله پدید می‌آید. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نیز وقتی که دین خود را اعلام کرد، افراد بسیاری از قبایل مختلف با آیین جدید مخالفت کردند و در این راستا، پس از [[هجرت]] پیامبر به مدینه جنگ‌هایی رخ داد. پیامبر پس از این جنگ‌ها که حدود شش سال طول کشید، استراتژی صلح را دنبال کرد که بارزترین و ملموس‌ترین نمود عینی آن صلح حدیبیه است.<br/>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۷ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۵۱
(بدون تفاوت)