فرهنگ مصادیق:خمر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: /* در قرآن */

2017-05-18T13:16:17Z

‏در قرآن

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2017-01-11T09:52:51Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Kazem: Kazem صفحهٔ خمر را به فرهنگ مصادیق:خمر منتقل کرد

2016-11-08T07:05:29Z

Kazem صفحهٔ خمر را به فرهنگ مصادیق:خمر منتقل کرد

Kazem: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-11-08T07:03:45Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1">خمر</div>

== مقدمه ==
خَمْر یا شراب، نوشیدنی مُسکِر (مست کننده) است که از تخمیر مواد قندی و نشاسته‌ای برخی میوه‌ها به دست می‌آید. در قرآن بر حرمت نوشیدن آن تصریح گشته و شرابخواری از گناهانی است که حد شرعی برای آنها مقرر شده است. حرمت نوشیدن شراب از احکام ضروری دین اسلام است و کسی که شراب را حلال بداند کافر به شمار می‌آید. در احادیث نیز بر حرمت و اجتناب از شراب تأکید شده است و در فقه، احکامی ـ مثل فساد خرید و فروش و نجاست خمر ـ بر آن مترتب است. 

== واژه شناسی ==
خمر نوشابه‌ای مُسکِر(مست کننده) است که از تخمیر مواد قندی و نشاسته‌ای موجود در انگور، خرما، برنج و غیره به دست می‌آید و در زبان عربی به نام‌های متعدد خوانده شده که مشهورترین آنها خمر (از انگور) و نبیذ (از غیر انگور) است.<ref>ر.ک: دانشنامه جهان اسلام</ref>

== در قرآن ==
در چند آیه قرآن به خمر با تعبیرات متعدّد<ref>«خمر» در شش آیه، بقره : 219؛ مائده : 9190؛ محمد: 15؛ یوسف : 36، 41؛ «سَکَر» در نحل : 67؛ «رَحیق” در مطفّفین : 25؛«کَأس” در طور: 23، انسان : 5، 17، نبأ: 34، و «کأسٍ مِنْ معینٍ» در صافّات : 45 و واقعه : 18</ref> و آثار نوشیدن آن اشاره شده است. برخی از این آیات باده بهشت را وصف می‌کند که در نهرها جاری است (أنهارٌ مِنْ خَمْرٍ)<ref>محمد: 15</ref> و لذّت بخش است<ref>همانجا، صافات : 46</ref> و از زیان‌های باده دنیا چون مستی (ولاهم عنها ینْرَفون)،<ref>صافات : 47</ref> سردرد (ولا یصَدَّعون)،<ref>واقعه : 19</ref> به [[گناه]] واداشتن (تأثیم)<ref>طور: 23</ref> و زایل کردن عقل (غَوْل)<ref>صافات : 47</ref> به دور است. 
یک آیه نیز، به مناسبت یادآوری نعمت‌های خدا بر بندگان، اقسام بهره گیری انسانها را از خرما و انگور با تعبیر «تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً و رِزْقاً حسناً» (از میوه درختان خرما و انگور، باده و روزی نیکو برمی گیرید) بیان می‌کند.<ref>نحل : 67</ref> مفسّران در توضیح این آیه، از این نظر که آیا حلّیتِ ساختن باده را قبل از تحریم قطعی آن<ref>مائده : 90ـ91</ref> افاده می‌کرده یا فقط به آنچه عمل می‌شود نظر داشته است، چند قول دارند. همچنانکه نسبت به زمان نزول آن و معنی مراد «سَکَراً» و تقابل آن با «رزقاً حسناً» و نیز نسبت آیه با آیات دالّ بر تحریم خمر بحث‌هایی کرده‌اند.<ref>از جمله رجوع کنید به طبری، طبرسی، بیضاوی، فخر رازی، آلوسی و طباطبایی ذیل نحل : 67؛ بقره : 219 و آیه تحریم خمر</ref>
بجز دو آیه دیگر، که درباره داستان رؤیای زندانی همراه حضرت یوسف علیه السلام است و نکته خاصی از این نظر ندارد، سایر آیات بر نکوهش خمر و بیان پلیدی (رجس)،<ref>مائده : 90</ref> شیطانی بودن (مِنْ عَمَلِ الشّیطانِ)<ref>مائده : 90</ref> برانگیختن دشمنی و کینه میان انسانها (العداوَه و البغضاءَ)،<ref>مائده : 91</ref> بازداشتن از یاد خدا و نماز<ref>مائده : 91</ref> و پرگناه یا [[گناه]] آفرین بودن آن<ref>بقره : 219</ref> دلالت دارد. 

== حرمت خمر از احکام ضروری دین ==
تصریح قرآن بر لزوم اجتناب از باده نوشی<ref>مائده : 90</ref> سبب شده است که حرمت آن نزد مسلمانان از احکام ضروری دین تلقی شود و کسی که آن را حلال بداند کافر به شمار آید؛<ref>زُحَیلی، ج 6، ص 157؛ نجفی، ج 3، ص 373</ref> امّا نسبت به زمان و مراحل این تحریم و نیز مصداق‌های خمر حرام میان مفسّران و مورّخان، همچنانکه در میان فقیهان، اختلاف است. آیه ۹۰ مائده، آیه تحریم، قطعاً آخرین آیه درباره خمر است و در مدینه در ربیع الاول سال چهارم<ref>آیتی، ص 347</ref> یا اواخر سال پنجم بعد از غزوه احزاب<ref>طبری، ذیل بقره : 219</ref> یا سال فتح مکّه بنابر استنباط ابن [[حجر]] عسقلانی<ref>عسقلانی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری، ج 8، ص 224ـ225</ref> نازل شده است. 

== تحریم تدریجی خمر ==
بنابر روایات<ref>رجوع کنید به تفاسیر، آیه تحریم، و نیز بخاری، ج 4، باب 662، ص 416؛ ج 6، باب 313، ص 387ـ388؛ ج 7، باب 312، ص 198 ـ 199؛ مسلم بن حجاج، ج 2، ص 1568ـ1572</ref> مسلمانان تا زمان نزول آیه ۹۰ سوره مائده از شراب اجتناب کامل نداشتند و حتّی در روایتی به باده نوشی عده‌ای از یاران رسول اکرم(ص) قبل از جنگ احد اشاره شده است. اما به محض اعلام حرمت، مسلمانان آنچه باده در خانه داشتند دور ریختند. از آیه ۹۳ مائده، نیز که برای رفع نگرانی مسلمانان نسبت به زمان قبل از نزول آیه تحریم نازل شده است، برمی آید که آنان از باده نوشی جداً اجتناب نمی‌کرده‌اند. همچنین طبق برخی از نقل‌ها، در آن زمان، در میان مردم مدینه فقط شرابِ خرما رایج بود؛ ولی در چند حدیث نبوی که به مناسبت تحریم باده صادر شده «خمر» به پنج قسم باده اطلاق شده است.<ref>بخاری، همانجا؛ مسلم بن حجاج، ج 2، ص 15701572؛ کلینی، ج 6، ص 392</ref>. 
پیش از این آیه، در یک آیه مدنی دیگر<ref>نساء: 43</ref> به صراحت از خواندن نماز یا رفتن به مساجد در حال مستی نهی شده بود.<ref>برای قول دیگر در تفسیر این آیه و مراد از کلمه «سُکاری» رجوع کنید به طبری، طبرسی و حویزی، ذیل آیه ؛ و نیز کلینی، ج 3، ص 371، حدیث 15؛ حرّ عاملی، ج 4، ص 1283</ref> صدور این حکم در مدینه و اخباری که در شأن نزول آیه نقل شده است نیز تداول باده نوشی را در آن زمان نشان می‌دهد. آیه ۲۱۹ بقره نیز، که مدنی است، از [[گناه]] بزرگ بودن (یا سبب [[گناه]] شدنِ) باده نوشی، به سبب زوال عقل، هر چند ممکن است نفعی اندک داشته باشد، سخن می‌گوید. 
نظر مشهور مفسّران و نیز برخی روایات بر آن است که آیه اخیر پیش از دو آیه قبلی نازل شده و بدون افاده تحریم، زمینه اعلام حکم قطعی را، همچنانکه آیه ۴۳ نساء، فراهم می‌کرده است.<ref>طبری، ذیل بقره : 219</ref> به اعتقاد فخررازی و طباطبایی،<ref>ذیل همین آیه</ref> آیه مذکور با تعبیر «وَ إِثْمُهُا اکبرُ مِنْ نَفْعِهِما» بر حرمت باده نوشی دلالت داشته است، هر چند عده‌ای از مسلمانان حکم را تا نزول آیه تحریم کاملاً رعایت نمی‌کرده‌اند. دلیل بر این ادّعا آیه ۳۳ اعراف است که در آن «إثم» به صراحت و قاطعانه تحریم شده است. نزول این آیه در مکّه و سپس به کاربردن همین تعبیر «إثم» برای باده نوشی نشانه تحریم آن است.<ref>مشابه مضمون روایت کلینی از امام رضا علیه السلام در استدلال بر حرمت باده رجوع کنید به ج 6، ص 406</ref> همچنانکه برخی از تعبیرات آیات ۹۰ ـ ۹۳ مائده (مثلاً، فَهَلْ اَنْتُمْ مُنْتَهونَ، لَیسَ... جَناحٌ فیما' طَعِمُوا إذا مَا اتَّقَوا و ا'مَنُوا) و نیز نقل رازی از ابنِ عبّاس حاکی از نزول این آیه در تحریم خمر، قراینی بر همین معناست. 
احادیثی که در کتب حدیثی شیعه در توضیح آیات راجع به شراب نقل شده نیز همین نظر را افاده می‌کند و در عین حال از اعلام تدریجی تحریم به دلیل عدم آمادگی مردم خبر می‌دهد.<ref>کلینی، ج 6، ص 395، 406ـ407</ref> ذکر نام برخی از صحابه، که از همان آغاز ظهور اسلام باده را بر خود حرام کرده بودند، خود قرینه‌ای بر نکوهش و نهی از باده در تعالیم اسلام پیش از اعلام قطعی (یا تأکید) حرمت آن است. 

== در احادیث ==

در احادیث به سه نکته نیز توجه داده شده است : تعریف باده گسار (مُدْمِنُ الخَمْر) به کسی که همواره آمادگی نوشیدن باده را دارد، نه فقط دایم الخمر؛<ref>همان، ج 6، ص 405</ref> پاداش اخروی ترک باده حتّی اگر به نیت حفظ بدن باشد؛<ref>همان، ج 6، ص 430</ref> و عدم جواز نوشیدن باده حتی در حالت تقیه.<ref>مجلسی، ج 63، ص 495</ref> در حدیث گذشته از نکات تفسیری و فقهی، به مطالب تاریخی و اخلاقی اشاره شده است از جمله : 
تحریم شراب در دین همه پیامبران؛<ref>کلینی، ج 6، ص 395؛ در کتب سیره و رجال نام برخی از کسانی که پیش از ظهور اسلام، به دلیل آشنایی با کتاب‌های آسمانی، باده نمی‌نوشیدند آمده است رجوع کنید به یعقوبی، ج 2، ص 10، درباره عبدالمطّلب، ابن [[حجر]] عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج 1، ص 129 درباره امیه بن ابی الصّلت و ج 3، ص 538 درباره نابغه جَعْدی</ref>. 
نقش و تلاش شیطان در ساختن خمر و ترویج باده گساری؛<ref>کلینی، ج 6، ص 393ـ394</ref>. 
همانندی باده گسار با کافر و بت پرست؛<ref>مُدْمِنُ الخَمْرِ کَعابِدِوَثَنٍ رجوع کنید به همان، ج 6، ص 404ـ405</ref>. 
ناشی شدن همه گناهان از باده نوشی بر اثر زوال عقل و سپس زوال روح ایمان؛<ref>رأسُ کلّ إثم ؛ مِفْتاحُ المعصیه رجوع کنید به همان، ج 6، ص 402ـ403 و 429</ref>. 
مقبول واقع نشدن نماز باده گسار تا چهل روز؛<ref>همان، ج 6، ص 400401؛ مجلسی، ج 63، ص 488؛ ونسینک، ذیل «خمر»</ref>. 
بدتر بودن نوشیدن باده از ترک نماز؛<ref>کلینی، ج 6، ص 402</ref>. 
محرومیت باده گسار از شفاعت و بهشت؛<ref>همان، ج 6، ص 400، رجوع کنید به حدیث مشهور نبوی : اِدَّخَرْتُ شَفاعَتی لاِ هْلِ الکبائرِ مِن اُمّتی ؛ ابن بابویه، ص 270 رجوع کنید به شفاعت</ref>. 
اجتناب از حضور در مجلسی که در آن شراب نوشند؛<ref>مجلسی، ج 63، ص 490</ref>. 
اجتناب از همنشینی با باده گسار؛<ref>همان، ج 63، ص 491</ref>. 
سلام نکردن به شراب خوار؛. 
نرفتن به عیادت او؛. 
حاضر نشدن در تشییع جنازه باده گسار؛. 
به زنی ندادن دختر به او؛. 
نپذیرفتن شهادت باده گسار؛. 
اعتماد نکردن به او در امور مالی.<ref>کلینی، ج 6، ص 396 398</ref>. 

== در فقه ==
گذشته از تصریح بر حرمت نوشیدن شراب، مباحث دیگری مانند مصادیق و اقسام شراب از نظر احکام شرعی، نوشیدن باده در ضرورت یا در حالت تشنگی شدید و دسترسی نداشتن به آب، استفاده از باده برای درمان بیماریها، خرید و فروش باده یا مواد اولیه آن برای تهیه باده، همکاری در ساختن باده، حد شرعی باده گساری و یا باده نوشی، پاکی و ناپاکی باده و مالیت آن مطرح شده است. هر چند در قرآن فقط بر حرمت خمر (به معنای شراب انگور بنابر مشهور) تصریح شده است، فقها به دلیل چند حدیث<ref>مثلاً حدیثی که در آن، علاوه بر شراب انگور، شراب خرما و گندم و جو و عسل نیز خمر نامیده شده است ؛ یا حدیثی که خمر را نه به دلیل نام به جهت اثر آن حرام می‌داند رجوع کنید به بخاری، ج 7، ص 198 و 201؛ کلینی، ج 6، ص 412</ref> و یک قرینه<ref>ابن حجر، عسقلانی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری، ج 8، ص 223</ref> این حکم را به تمام اقسام باده تعمیم داده‌اند. همچنین، براساس حدیث «ما اَسْکَرَ کَثیرُهُ فَقَلیلُهُ حَرامٌ» (هر چیزی که مقدار زیاد آن مست می‌کند اندکش نیز حرام است)،<ref>رجوع کنید به کلینی، ج 6، ص 408411؛ زحیلی، ج 6، ص 166</ref> نوشیدن باده را، حتی اگر به مستی نینجامد، همچنانکه به کار بردن آن را به صورت‌های دیگر (مثلاً برای احتقان و بستن زخم)،<ref>رجوع کنید به نجفی، ج 41، ص 450</ref> حرام دانسته‌اند. 

البته ابوحنیفه و شاگردش ابویوسف میان خمر و سایر مسکرات از چند نظر، از جمله جواز نوشیدن برخی از آنها بدون قصد [[لهو]] ولعب، فرق گذاشته‌اند، هر چند فتوای مقبول نزد حنفیان نیز همان فتوای مشهور است.<ref>زحیلی، ج 6، ص 148ـ166</ref> ابوحنیفه در تعریف «خمر» نیز، برخلاف دیگران، علاوه بر گیرایی (اشتداد) و تولید مستی (اِسکار)، کف کردن (اِزْباد) را شرط کرده است.<ref>همان، ج 6، ص 152؛ طوسی، ج 2، ص 484</ref>. 

در تعریف «اِسکار» نیز فقها به عوارضی چون زوال عقل و هذیان گویی اشاره کرده‌اند؛<ref>زحیلی، ج 6 ص 149؛ ابن اخوه، ص 88</ref> اما به اعتقاد صاحب جواهر<ref>نجفی، ج 6، ص 13، ج 41، ص 449</ref> تشخیص این امر مبتنی بر عرف است، همچنانکه ملاک در تولید مستی مزاجهای معتدل است نه مزاجهای سریع الانفعال یا برعکس.<ref>همان، ج 6، ص 12</ref>. 

== احکام شراب ==
اکثر فقها بر نجاست شراب فتوا داده‌اند و حتی، بنابر ادّعای برخی، میان حرمت و نجاست شراب ملازمه هست. با اینهمه، رجالی از امامیه، چون محقّق اردبیلی و فاضل سبزواری و صاحب مدارک<ref>مقدس اردبیلی، ج 1، ص 308311؛ بحرانی، ج 5، ص 105</ref> و برخی از فقهای عامّه این ملازمه را نپذیرفته‌اند.<ref>نجفی، ج 6، ص 3؛ زحیلی، ج 1، ص 151، ج 6، ص 158</ref>. 
بر مالیت نداشتن باده و در نتیجه، فساد خرید و فروش و عدم ضَمان نسبت به اتلاف آن (جز درباره اهل ذمّه و نیز نسبت به باده‌ای که به قصد تهیه سرکه فراهم شده باشد)<ref>رجوع کنید به زحیلی، ج 5، ص 714، 745؛ ابن اخوه، ص 84</ref> نیز اکثر فقها فتوا داده‌اند.<ref>زحیلی، ج 3، ص 2522؛ نجفی، ج 22، ص 30</ref>. 
فروش انگور و خرما و غیر آن به قصد تهیه خمر، حرام و معامله باطل است ؛ ولی در حرمت یا مکروه بودن فروش آن به کسی که باده می‌سازد، همچنانکه در صحّت و فساد معامله بر فرض تحریم، نظر فقها یکسان نیست.<ref>زحیلی، ج 4، ص 34، 186، 470471، 512؛ نجفی، ج 22، ص 3033؛ انصاری، ص 1619</ref>. 
کاربرد باده برای درمان، چه به صورت نوشیدن و چه به صورتهای دیگر، مگر در وقت ضرورت، بنابر اکثر مذاهب، جایز نیست (حدیث نبوی :اِنَّ اللّهَ لَمْ یجْعَلْ شِفاءَکُمْ فیما' حَرَّم عَلَیکُم ؛و مشابهات آن).<ref>رجوع کنید به کلینی، ج 6، ص 413415؛ زحیلی، ج 6، ص 156، 162؛ نجفی، ج 36، ص 444ـ447</ref> ابوحنیفه این حکم را بر برخی از اقسام باده، از جمله شراب مثلّث (طلاء) و شراب جمهوری، جاری نمی‌داند.<ref>زحیلی، ج 6، ص 154155، 165</ref>. 
نوشیدن باده با چند شرط عام (مثلاً اختیار و بلوغ و عقل) و چند شرط خاص (مثلاً آگاهی از حرمت باده) مستوجب حد می‌شود، اگرچه مستی نیاورد.<ref>زحیلی، ج 6، ص 150؛ نجفی، ج 41، ص 445-449؛ ابن اخوه، ص 85</ref>. 
درباره حدِ نوشیدن باده نیز، بجز شافعی که به چهل ضربه تازیانه فتوا داده، فقها هشتاد ضربه را بعد از بازگشت حالت عادی لازم دانسته‌اند.<ref>زحیلی، ج 6، ص 159؛ نجفی، ج 41، ص 2456ـ464؛ طوسی، ج 2، ص 491</ref> درباره راه‌های اثبات باده نوشی نیز فقها بحث کرده‌اند،<ref>زحیلی، ج 6، ص 167 168؛ نجفی، ج 41، ص 455، 462ـ463؛ طوسی، ج 2، ص 491ـ492</ref> همچنانکه وظایف محتسب را در برخورد با باده نوشان و کسانی که آشکارا باده را عرضه می‌کنند تعیین کرده‌اند.<ref>ابن اخوه، ص 8488؛ غزالی، ج 2، ص 366</ref>. 

== منابع ==
قرآن کریم. 
الوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی، بیروت (بی تا.) ؛. 
آیتی، محمدابراهیم، تاریخ پیامبر اسلام، چاپ ابوالقاسم گرجی، تهران ۱۳۶۱ش ؛. 
ابن اخوه، معالم القربه فی احکام الحسبه، مصر ۱۹۷۶؛. 
ابن بابویه، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، قم ۱۳۶۴ش ؛. 
ابن [[حجر]] عسقلانی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری، بیروت ۱۴۰۲؛. 
همو، کتاب الاصابه فی تمییز الصحابه، قاهره ۱۳۲۸؛. 
ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، بیروت ۱۴۰۵؛. 
ابن هشام، السیره النبویه، چاپ مصطفی سقّا ابراهیم ابیاری، عبدالحفیظ شلبی و دیگران، بیروت (بی تا.) ؛. 
مرتضی انصاری، المکاسب، تبریز ۱۳۷۵: یوسف بن احمد بحرانی، الحدائق الناضره، قم ۱۳۶۳ ۱۳۶۷ش ؛. 
محمدبن اسماعیل بخاری، الجامع الصحیح، بیروت ۱۴۰۷؛. 
عبدالله بن عمد بیضاوی، “اَنوار التنزیل و اسرار التأویل”، در مجمع التفاسیر، استانبول ۱۴۰۴؛. 
محمدبن حسن حرّ عاملی، وسائل الشیعه، چاپ عبدالرحیم ربانی شیرازی، بیروت ۱۴۰۳؛. 

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}

<div class="source">منبع: [http://fa.wikishia.net/view/%D8%AE%D9%85%D8%B1 ویکی شیعه] -تاریخ برداشت : ۹۵/۸/۱۸ </div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[خرید و فروش مسکرات ]]</div>
</div>

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 == در قرآن ==
-در چند آیه قرآن به خمر با تعبیرات متعدّد<ref>«خمر» در شش آیه، بقره: 219؛ مائده: 9190؛ محمد: 15؛ یوسف: 36، 41؛ «سَکَر» در نحل: 67؛ «رَحیق” در مطفّفین: 25؛«کَأس” در طور: 23، انسان: 5، 17، نبأ: 34، و «کأسٍ مِنْ معینٍ» در صافّات: 45 و واقعه: 18</ref> و آثار نوشیدن آن اشاره شده است. برخی از این آیات باده بهشت را وصف می‌کند که در نهرها جاری است (أنهارٌ مِنْ خَمْرٍ)<ref>محمد: 15</ref> و لذّت بخش است<ref>همانجا، صافات: 46</ref> و از زیان‌های باده دنیا چون مستی (ولاهم عنها ینْرَفون)،<ref>صافات: 47</ref> سردرد (ولا یصَدَّعون)،<ref>واقعه: 19</ref> به [[گناه]] واداشتن (تأثیم)<ref>طور: 23</ref> و زایل کردن عقل (غَوْل)<ref>صافات: 47</ref> به دور است.<br/>
+در چند آیه قرآن به خمر با تعبیرات متعدّد<ref>«خمر» در شش آیه، بقره: 219؛ مائده: 9190؛ محمد: 15؛ یوسف: 36، 41؛ «سَکَر» در نحل: 67؛ «رَحیق” در مطفّفین: 25؛«کَأس” در طور: 23، انسان: 5، 17، نبأ: 34، و «کأسٍ مِنْ معینٍ» در صافّات: 45 و واقعه: 18</ref> و آثار نوشیدن آن اشاره شده است. برخی از این آیات باده بهشت را وصف می‌کند که در نهرها جاری است (أنهارٌ مِنْ خَمْرٍ)<ref>محمد: 15</ref> و لذّت بخش است<ref>همانجا، صافات: 46</ref> و از زیان‌های باده دنیا چون مستی (وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنْزَفُونَ)،<ref>صافات: 47</ref> سردرد (ولا یصَدَّعون)،<ref>واقعه: 19</ref> به [[گناه]] واداشتن (تأثیم)<ref>طور: 23</ref> و زایل کردن عقل (غَوْل)<ref>صافات: 47</ref> به دور است.<br/>
-یک آیه نیز، به مناسبت یادآوری نعمت‌های خدا بر بندگان، اقسام بهره گیری انسانها را از خرما و انگور با تعبیر «تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً و رِزْقاً حسناً» (از میوه درختان خرما و انگور، باده و روزی نیکو برمی گیرید) بیان می‌کند.<ref>نحل: 67</ref> مفسّران در توضیح این آیه، از این نظر که آیا حلّیتِ ساختن باده را قبل از تحریم قطعی آن<ref>مائده: 90ـ91</ref> افاده می‌کرده یا فقط به آنچه عمل می‌شود نظر داشته است، چند قول دارند. همچنانکه نسبت به زمان نزول آن و معنی مراد «سَکَراً» و تقابل آن با «رزقاً حسناً» و نیز نسبت آیه با آیات دالّ بر تحریم خمر بحث‌هایی کرده‌اند.<ref>از جمله رجوع کنید به طبری، طبرسی، بیضاوی، فخر رازی، آلوسی و طباطبایی ذیل نحل: 67؛ بقره: 219 و آیه تحریم خمر</ref>
+یک آیه نیز، به مناسبت یادآوری نعمت‌های خدا بر بندگان، اقسام بهره گیری انسانها را از خرما و انگور با تعبیر «تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا» (از میوه درختان خرما و انگور، باده و روزی نیکو برمی گیرید) بیان می‌کند.<ref>نحل: 67</ref> مفسّران در توضیح این آیه، از این نظر که آیا حلّیتِ ساختن باده را قبل از تحریم قطعی آن<ref>مائده: 90ـ91</ref> افاده می‌کرده یا فقط به آنچه عمل می‌شود نظر داشته است، چند قول دارند. همچنانکه نسبت به زمان نزول آن و معنی مراد «سَکَراً» و تقابل آن با «رزقاً حسناً» و نیز نسبت آیه با آیات دالّ بر تحریم خمر بحث‌هایی کرده‌اند.<ref>از جمله رجوع کنید به طبری، طبرسی، بیضاوی، فخر رازی، آلوسی و طباطبایی ذیل نحل: 67؛ بقره: 219 و آیه تحریم خمر</ref>
 بجز دو آیه دیگر، که درباره داستان رؤیای زندانی همراه حضرت یوسف علیه السلام است و نکته خاصی از این نظر ندارد، سایر آیات بر نکوهش خمر و بیان پلیدی (رجس)،<ref>مائده: 90</ref> شیطانی بودن (مِنْ عَمَلِ الشّیطانِ)<ref>مائده: 90</ref> برانگیختن دشمنی و کینه میان انسانها (العداوَه و البغضاءَ)،<ref>مائده: 91</ref> بازداشتن از یاد خدا و نماز<ref>مائده: 91</ref> و پرگناه یا [[گناه]] آفرین بودن آن<ref>بقره: 219</ref> دلالت دارد.<br/>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۰۵
(بدون تفاوت)