فرهنگ مصادیق:حکم مالی که پیدا می کنیم چیست؟! - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Fayzi در ‏۱۲ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۱۹

2016-11-02T11:19:48Z

Fayzi: Fayzi صفحهٔ حکم مالی که پیدا می کنیم چیست؟! را به فرهنگ مصادیق:حکم مالی که پیدا می کنیم چیست؟! منتقل کرد

2016-11-02T11:12:27Z

Fayzi صفحهٔ حکم مالی که پیدا می کنیم چیست؟! را به فرهنگ مصادیق:حکم مالی که پیدا می کنیم چیست؟! منتقل کرد

Kazem: اصلاح ارقام، اصلاح نویسه‌های عربی

2016-04-28T09:56:18Z

اصلاح ارقام، اصلاح نویسه‌های عربی

صفحهٔ تازه

<div class="head1">حکم مالی که پیدا می کنیم چیست؟!</div>

== حکم مالی که پیدا می کنیم ==
امام صادق علیه السلام: بهترین کار انسان درباره «لقطه»، که آن را می یابد، این است که از زمین برندارد و دست بدان نزند. اگر مردم آنچه را می یابند برندارند، صاحبش می آید و آن را برمی دارد. 
لُقَطَه مال گمشده ای است که یافت می شود و مالکش معلوم نیست، «لُقَطَه» می گویند. 
بهترین کاری که انسان در برخورد با اشیای گمشده می تواند انجام دهد، همان است که امام صادق علیه السلام توصیه فرموده است: (من لایحضره الفقیه، شیخ صدوق، ج ۳، ص ۱۹۰) بهترین کار انسان درباره «لقطه»، که آن را می یابد، این است که از زمین برندارد و دست بدان نزند. اگر مردم آنچه را می یابند برندارند، صاحبش می آید و آن را برمی دارد». 

== شرایط لقطه ==
۱- گم شدن؛ به این معنا که صاحب مال، آن را گم کرده باشد. بر اساس این شرط، عوض شدن کفش ها، لباس و مانند آن یا آنچه از دست غاصب و سارق می گیرند، «لقطه» محسوب نمی شود <ref>(تحریرالوسیله، ج 2، ص 200، م 1)</ref> و از احکامی دیگر برخوردار است. 
۲- ناشناخته بودن مالک. 
۳- برداشتن؛ به این معنا که چیزی برای انسان لقطه شمرده می شود که آن را از زمین بردارد. 
وقتی کسی مالی می یابد و به کسی دیگر نشان می دهد تا او آن را بردارد، همان کسی که مال را برداشته مسئول است. اگر کسی چیزی ببیند و به گمان این که مال خود اوست آن را بردارد و سپس معلوم شود که مال او نیست، آن چیز از حکم «لقطه» برخوردار است. همچنین اگر کسی مال گمشده را بردارد و به کناری بگذارد، آن چیز از حکم «لقطه» برخوردار می شود ولی چنانچه با پا یا دست آن را کنار بزند، حکم «لقطه» بر آن جاری نیست. 

== وظایف یابنده ==

=== اعلام ===
۱- مالی که انسان پیدا می کند اگر نشانه ای داشته باشد که به واسطه آن، صاحبش معلوم شود. احتیاط واجب آن است که از طرف صاحبش صدقه بدهد (و نیازی به اعلام ندارد). 
۲- اگر مال پیدا شده، نشانه دارد و ارزش آن یک درهم <ref>(۶/۱۲ نخود نقره سکهدار یا ۱۲/۳ گرم)</ref> و بیشتر باشد، واجب است بی درنگ آن را اعلام کند و چنانچه به عمد اعلام نکند و تأخیر بیندازد، افزون بر این که معصیت کرده، باز هم واجب است اعلام کند. 
۳- اگر مال پیدا شده نشانهدار است و ارزش آن کمتر از مقدار یاد شده باشد، یابنده می تواند همان موقع بدون اعلام، مالکش شود. در این صورت، اگر مالک پیدا شود و مال از بین نرفته باشد، باید آن را به صاحبش بازگرداند و اگر از بین رفته، ضامن نیست. 
=== مدت و چگونگی اعلام ===
۱- مدت اعلام یک سال کامل است؛ بدین گونه که خود یا کسی از طرف او، در هفته اول، هر روز و سپس در هر هفته یک بار در محل اجتماع مردم و اماکن عمومی اعلام کند. 
۲- اگر مال پیدا شده، مانند میوه، سبزی و گوشت فاسد شدنی است، باید تا آخرین فرصتی که فاسد نمی شود نگه دارد، سپس آن را قیمت کرده و خود مصرف می کند و یا این که می فروشد و قیمت آن را برای صاحبش نگه می دارد و در هر دو صورت باید خصوصیات جنس را حفظ کرده و به مدت یک سال اعلام کند. اگر در این مدت صاحبش آمد در صورتی که فروخته باشد قیمتش را به او پس می دهد و اگر خود مصرف کرده باشد غرامتش را می پردازد و اگر در این مدت صاحبش پیدا نشد چیزی بر عهده او نیست. 
=== نیافتن صاحب مال ===
چنان چه پس از یک سال اعلام صاحب مال پیدا نشود، در صورتی که مال را در غیر حرم مکه یافته است، میان سه کار مخیر است: 
الف) آن را برای خود بردارد با ضمانت (که اگر صاحب مال پیدا شود، به او بازگرداند). 
ب) آن را صدقه دهد، با ضمانت. 
ج) به طور امانت آن را نگاه دارد، بدون ضمانت. 
سوال: اگر کسی چیزی را پیدا کند و دیگری بگوید مال من است در چه صورتی میتواند مال را به او بدهد؟ 
جواب: در صورتی میتواند به او بدهد که نشانههای آن را بگوید و یقین پیدا کند که آن چیز مال او است ولی اگر ذکر نشانهها فقط موجب گمان مالک بودنش باشد مخیر است که به او بدهد یا از دادن به او خودداری نماید.<ref> (ر.ک: توضیح المسائل حضرت امام (ره)، م 2577)</ref> 
سوال: اگر کسی به مسجد برود و کفشش را ببرند آیا میتواند کفش دیگری را که جای آن گذاشتهاند ببرد؟ 
جواب: اگر کفش او را ببرد و کفش دیگری به جای آن بگذارند چنانچه بداند کفشی که مانده مال کسی است که کفش او را برده در صورتی که از پیدا شدن صاحبش مأیوس و یا برایش مشقت داشته باشد میتواند به جای کفش خودش بردارد ولی اگر قیمت آن از کفش خودش بیشتر باشد باید هر وقت صاحب آن پیدا شد زیادی قیمت را به او بدهد و چنانچه از پیدا شدن او ناامید شود باید با اجازه حاکم شرع زیادی قیمت را از طرف صاحبش صدقه بدهد و اگر احتمال دهد کفشی که مانده مال کسی نیست که کفش او را برده حکم مجهول المالک را دارد یعنی باید از صاحبش جستجو کند و اگر از پیدا شدن او نا امید شد از طرف او به فقیر غیر سید صدقه دهد. <ref>(ر.ک: توضیح المسائل حضرت امام (ره)، م 2581)</ref> 
چند استفتاء از محضر مبارک آیه الله علوی گرگانی دام ظله: 
س۱ - گاهی اوقات انسان به اموال مجهول المالک نظیر خودکار، پول و غیره در کوچه و خیابان برخورد می‌کند یابنده با چه شرایطی حقّ تصرّف دارد ؟ 
ج۱ - در صورتی که مال پیدا شده نشانه دارد و قیمت آن ۱۲/۶ نخود نقره سکه دار کمتر باشد و صاحب آن معلوم نباشد می‌تواند به قصد این که ملک خودش شود بردارد، البتّه چنانچه در حرم خدا نباشد . 
س۲ - فردی در میان کتابش مبلغی پول پیدا کرده و نمی‌داند کتاب را از چه کسی خریده است آیا می‌تواند تصرّف کند ؟ 
ج۲ - اگر شواهد و قرائنی نداشته باشد که دلالت کند پول مال دیگری است حکم این است که مال خودش می‌باشد در غیر این صورت برداشتن آن مشکل است و اگر صاحب را می‌شناسد به او می‌دهد و اگر نمی شناسد حکم مال مجهول المالک پیدا می‌کند و باید به حاکم شرع بدهد . 
س۳ - اگر کسی مالی پیدا کرد و قصد انجام به وظیفه را در حال یا آینده نداشت در صورتی که آن مال همراهش باشد نماز خواندن چه صورت دارد ؟ 
ج۳ - نماز خواندن با آن اشکال دارد . 
س۴ - حکم اموالی را که بچّه انسان پیدا می‌کند چیست ؟ 
ج۴ - ولیّ او به وظایف لقطه عمل کند . 
س۵ - اگر کسی مال لقطه (پیدا شده) را برندارد لکن با دست یا پا جابجا کند آیا مسئول است ؟ 
ج۵ - ضامن است . 
س۶ - شخصی چهار عدد گوسفند را پیدا کرده بعد از مدّتها اعلان صاحب آن پیدا نشده در این مدّت هم گوسفندان نما داشته و هم این شخص خرجهای زیادی را متحمّل شده با توجّه به این که قیمت گوسفندان هم با روز اوّل تفاوت بسیاری کرده تکلیف چیست ؟ 
ج۶ - مخارجی که متحمّل شده است می‌تواند از نمای آن خارج کند و بقیّه را به حاکم شرع بدهد . 
س۷ - چوپانی در بیابان اشیائی را پیدا کرده که متعلّق به چند صد سال پیش است، با توجّه به تعریف لقطه وظیفه چیست و آیا دولت می‌تواند آنها را از او بگیرد ؟ 
ج۷ - در صورتی که صدق گنج کند دولت می‌تواند آن را بگیرد چون جزء انفال است ولی در غیر این صورت مال یابنده است

== چند مسئله از رساله آیه الله بهجت ره ==
« ۳۲ » اگر مال نشانه داری را که ارزش آن به یک درهم می رسد در جایی پیدا کند که معلوم است به وسیله اعلان صاحب آن پیدا نمی شود، مثل بیابانها یا خرابه ها و مانند آن، اگر مالک آن ولو اجمالاً معلوم نباشد حکم کمتر از یک درهم را دارد؛ و اگر مالک آن ولو اجمالاً معلوم باشد باید به وظایفی که برای بعد از اعلان گفته شد عمل نماید. 
« ۳۳ » در موقع اعلان بعضی از اوصاف مال پیدا شده را می گوید که تا حدودی آن را بشناساند و بعضی دیگر را نمی گوید تا مالک حقیقی را بشناسد. 
« ۳۴ » اگر کسی چیزی را پیدا کند و دیگری بگوید مال من است، اگر یقین یا اطمینان پیدا کند که راست می گوید یا دو شاهد عادل شهادت دهند و یا ادّعا کننده قسم بخورد که مال اوست، واجب است به او داده شود، ولی اگر از نشانه دادن او فقط گمان برایش حاصل شود یا یک شاهد عادل شهادت دهد، مخیّر است به او بدهد یا ندهد، و در صورتی که گمان قوی پیدا کند، وجوب تحویل به او خالی از وجه نیست. 
« ۳۵ » هرگاه چیزی را پیدا کند که اگر بماند فاسد می شود، می تواند آن را قیمت کند و برای خود بردارد، و میزان، قیمت زمانی است که در آن تصرف می نماید، و تمام وظایفی که برای اصل مال بود، از قبیل اعلان و سایر وظایف، در اینجا برای عوض مال ثابت است، و می تواند به حاکم مراجعه کرده و از او کسب تکلیف نماید. 

== منابع ==
سایت آیه الله بهجت ره 
سایت آیه الله علوی گرگانی دام ظله 
سایت اندیشه قم 
سایت اهل البیت 
تبیان 

== پانویس ==

{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source">منبع:[http://www.beytoote.com/religious/din-ahkam/financial1-sentence.html سایت بیتوته] - تاریخ برداشت:۹۵/۲/۹ </div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[اعلام اشیاء پیدا شده]]</div>
</div>

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 == وظایف یابنده ==
+=== اعلام نمودن ===
 === اعلام ===
 ۱- مالی که انسان پیدا می کند اگر نشانه ای داشته باشد که به واسطه آن، صاحبش معلوم شود. احتیاط واجب آن است که از طرف صاحبش صدقه بدهد (و نیازی به اعلام ندارد).<br/>
 ۲- اگر مال پیدا شده، نشانه دارد و ارزش آن یک درهم <ref>(۶/۱۲ نخود نقره سکهدار یا ۱۲/۳ گرم)</ref> و بیشتر باشد، واجب است بی درنگ آن را اعلام کند و چنانچه به عمد اعلام نکند و تأخیر بیندازد، افزون بر این که معصیت کرده، باز هم واجب است اعلام کند.<br/>
-۳- اگر مال پیدا شده نشانهدار است و ارزش آن کمتر از مقدار یاد شده باشد، یابنده می تواند همان موقع بدون اعلام، مالکش شود. در این صورت، اگر مالک پیدا شود و مال از بین نرفته باشد، باید آن را به صاحبش بازگرداند و اگر از بین رفته، ضامن نیست.<br/>
+۳- اگر مال پیدا شده نشانه دار است و ارزش آن کمتر از مقدار یاد شده باشد، یابنده می تواند همان موقع بدون اعلام، مالکش شود. در این صورت، اگر مالک پیدا شود و مال از بین نرفته باشد، باید آن را به صاحبش بازگرداند و اگر از بین رفته، ضامن نیست.<br/>
-=== مدت و چگونگی اعلام ===
+==== مدت و چگونگی اعلام ====
 ۱- مدت اعلام یک سال کامل است؛ بدین گونه که خود یا کسی از طرف او، در هفته اول، هر روز و سپس در هر هفته یک بار در محل اجتماع مردم و اماکن عمومی اعلام کند.<br/>
 ۲- اگر مال پیدا شده، مانند میوه، سبزی و گوشت فاسد شدنی است، باید تا آخرین فرصتی که فاسد نمی شود نگه دارد، سپس آن را قیمت کرده و خود مصرف می کند و یا این که می فروشد و قیمت آن را برای صاحبش نگه می دارد و در هر دو صورت باید خصوصیات جنس را حفظ کرده و به مدت یک سال اعلام کند. اگر در این مدت صاحبش آمد در صورتی که فروخته باشد قیمتش را به او پس می دهد و اگر خود مصرف کرده باشد غرامتش را می پردازد و اگر در این مدت صاحبش پیدا نشد چیزی بر عهده او نیست.<br/>
@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۶: @@
 ج) به طور امانت آن را نگاه دارد، بدون ضمانت.<br/>
 سوال: اگر کسی چیزی را پیدا کند و دیگری بگوید مال من است در چه صورتی میتواند مال را به او بدهد؟<br/>
-جواب: در صورتی میتواند به او بدهد که نشانههای آن را بگوید و یقین پیدا کند که آن چیز مال او است ولی اگر ذکر نشانهها فقط موجب گمان مالک بودنش باشد مخیر است که به او بدهد یا از دادن به او خودداری نماید.<ref> (ر.ک: توضیح المسائل حضرت امام (ره)، م 2577)</ref><br/>
+جواب: در صورتی میتواند به او بدهد که نشانههای آن را بگوید و یقین پیدا کند که آن چیز مال او است ولی اگر ذکر نشانه ها فقط موجب گمان مالک بودنش باشد مخیر است که به او بدهد یا از دادن به او خودداری نماید.<ref> (ر.ک: توضیح المسائل حضرت امام (ره)، م 2577)</ref><br/>
-سوال: اگر کسی به مسجد برود و کفشش را ببرند آیا میتواند کفش دیگری را که جای آن گذاشتهاند ببرد؟<br/>
+سوال: اگر کسی به مسجد برود و کفشش را ببرند آیا میتواند کفش دیگری را که جای آن گذاشته اند ببرد؟<br/>
 جواب: اگر کفش او را ببرد و کفش دیگری به جای آن بگذارند چنانچه بداند کفشی که مانده مال کسی است که کفش او را برده در صورتی که از پیدا شدن صاحبش مأیوس و یا برایش مشقت داشته باشد میتواند به جای کفش خودش بردارد ولی اگر قیمت آن از کفش خودش بیشتر باشد باید هر وقت صاحب آن پیدا شد زیادی قیمت را به او بدهد و چنانچه از پیدا شدن او ناامید شود باید با اجازه حاکم شرع زیادی قیمت را از طرف صاحبش صدقه بدهد و اگر احتمال دهد کفشی که مانده مال کسی نیست که کفش او را برده حکم مجهول المالک را دارد یعنی باید از صاحبش جستجو کند و اگر از پیدا شدن او نا امید شد از طرف او به فقیر غیر سید صدقه دهد. <ref>(ر.ک: توضیح المسائل حضرت امام (ره)، م 2581)</ref><br/>
 چند استفتاء از محضر مبارک آیه الله علوی گرگانی دام ظله:<br/>
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۰: @@
 س۵ - اگر کسی مال لقطه (پیدا شده) را برندارد لکن با دست یا پا جابجا کند آیا مسئول است ؟<br/>
 ج۵ - ضامن است .<br/>
-س۶ - شخصی چهار عدد گوسفند را پیدا کرده بعد از مدّتها اعلان صاحب آن پیدا نشده در این مدّت هم گوسفندان نما داشته و هم این شخص خرجهای زیادی را متحمّل شده با توجّه به این که قیمت گوسفندان هم با روز اوّل تفاوت بسیاری کرده تکلیف چیست ؟<br/>
+س۶ - شخصی چهار عدد گوسفند را پیدا کرده بعد از مدّتها اعلان صاحب آن پیدا نشده در این مدّت هم گوسفندان نما داشته و هم این شخص خرج های زیادی را متحمّل شده با توجّه به این که قیمت گوسفندان هم با روز اوّل تفاوت بسیاری کرده تکلیف چیست ؟<br/>
 ج۶ - مخارجی که متحمّل شده است می‌تواند از نمای آن خارج کند و بقیّه را به حاکم شرع بدهد .<br/>
-س۷ - چوپانی در بیابان اشیائی را پیدا کرده که متعلّق به چند صد سال پیش است، با توجّه به تعریف لقطه وظیفه چیست و آیا دولت می‌تواند آنها را از او بگیرد ؟<br/>
+س۷ - چوپانی در بیابان اشیائی را پیدا کرده که متعلّق به چند صد سال پیش است، با توجّه به تعریف لقطه وظیفه چیست و آیا دولت می‌تواند آنها را از او بگیرد؟<br/>
-ج۷ - در صورتی که صدق گنج کند دولت می‌تواند آن را بگیرد چون جزء انفال است ولی در غیر این صورت مال یابنده است
+ج۷ - در صورتی که صدق گنج کند دولت می‌تواند آن را بگیرد چون جزء انفال است ولی در غیر این صورت مال یابنده است<br/>
 == چند مسئله از رساله آیه الله بهجت ره ==
@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۲: @@
 == منابع ==
-سایت آیه الله بهجت ره<br/>
+سایت آیت الله بهجت ره<br/>
-سایت آیه الله علوی گرگانی دام ظله<br/>
+سایت آیت الله علوی گرگانی دام ظله<br/>
 سایت اندیشه قم<br/>
 سایت اهل البیت<br/>
-تبیان<br/>
+سایت تبیان<br/>
 == پانویس ==
 {{پانویس|colwidth=30em|۲}}
 <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://www.beytoote.com/religious/din-ahkam/financial1-sentence.html سایت بیتوته] - تاریخ برداشت:۹۵/۲/۹ </span></div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۲ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۱۲
(بدون تفاوت)