Golafshan: Golafshan صفحهٔ حج نیابتی – ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:حج نیابتی – ویکی فقه منتقل کرد

2016-12-07T15:49:06Z

Golafshan صفحهٔ حج نیابتی – ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:حج نیابتی – ویکی فقه منتقل کرد

User1 در ‏۹ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۳

2016-05-29T16:53:39Z

User1 در ‏۹ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۲

2016-05-29T16:52:51Z

User1: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-05-29T16:51:11Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1">حج نیابتی – ویکی فقه</div>

=مقدمه==
[[حج]] نیابتی [[حج]] گزاردن به نیابت از دیگری است و از آن در باب [[حج]] سخن گفته‌اند.<br/>

== حکم حج نیابتی ==
نایب گرفتن در [[حج]] استحبابی، خواه برای مرده یا زنده، مستحب و در [[حج]] واجب از طرف میتی که [[حج]] بر او استقرار یافته، بر ورثه واجب است و هزینه آن از اصل ترکه برداشت می‌شود و نیز بنابر قول مشهور، نایب گرفتن زنده‌ای که [[حج]] بر او استقرار یافته، امّا به دلیل پیری یا بیماری توانایی جسمی خود را برای همیشه از دست داده، واجب است؛ بلکه بنابر قول برخی در صورت عدم استقرار [[حج]] نیز با داشتن تمکن مالی برای نایب گرفتن، حکم چنین است. در اینکه وجوب نیابت به حَجّه الاسلام ( حجه الاسلام) اختصاص دارد یا شامل [[حج]] واجب با نذر یا به سبب باطل شدن [[حج]] پیشین هم می‌شود، اختلاف است. بنابر تصریح برخی، وجوب نیابت، فوری است و تأخیر آن جایز نیست. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۸۱-۲۸۶.</ref><ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۱۳.</ref><br/><ref> العروه الوثقیٰ، ج۴، ص۴۳۴-۴۳۵.</ref><ref>مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص۲۳۲.</ref>
=== شرایط نایب ===
عقل، ایمان (دوازده امامی بودن)، مشغول نبودن ذمّه نایب به [[حج]] واجب و بنابر قول مشهور، بلوغ در نایب شرط است. بنابر این، نیابت دیوانه، کودک یا کافر یا مخالف و یا کسی که [[حج]] واجب بر ذمّه دارد، صحیح نیست. البته کسی که [[حج]] واجب بر ذمّه او است، چنانچه به سبب نداشتن مال، توان انجام دادن آن را نداشته باشد، می‌تواند [[حج]] نیابتی به جا آورد، لیکن در صورت وجوب [[حج]] بر او، اگر [[حج]] نیابتی بگزارد، بنابر مشهور باطل است. برخی، در این صورت [[حج]] را صحیح و تنها اجاره را باطل دانسته‌اند. در نتیجه با انجام دادن حجّ، ذمّه منوب عنه بری می‌شود، لیکن نایب مستحق اجرت نخواهد بود. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۵۶-۳۶۳.</ref><ref> مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص۲۳۴.</ref><br/>
بنابر قول مشهور، همسان بودن نایب و منوب عنه از نظر جنسیت شرط صحّت نیابت نیست. از برخی قدما عدم جواز نیابت زن صروره (زنی که نخستین بار [[حج]] می‌گزارد) مطلقا یا تنها برای مردان، نقل شده است. البته نیابت صروره، بویژه زن بنابر مشهور مکروه است. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۶۴-۳۶۶.</ref><ref>مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص۲۳۷-۲۳۸.</ref><br/>
=== شرایط منوب عنه ===
در منوب عنه اسلام شرط است. از این رو، نیابت از کافر صحیح نیست. و نیز در [[حج]] واجب شرط است که منوب عنه، مرده یا زنده ناتوان از به جا آوردن [[حج]] باشد. بنابر این، نیابت از انسان زنده توانا بر انجام دادن حج، صحیح نیست. برخی، ایمان (دوازده امامی بودن) را نیز در منوب عنه شرط صحّت نیابت دانسته‌اند، مگر اینکه منوب عنه پدر نایب باشد که از نظر برخی، پدر از شرط ایمان مستثنا است. در نیتجه [[حج]] نیابتی فرزند از پدر غیر مؤمن صحیح است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۵۷-۳۵۹.</ref><br/>

== احکام نیابت ==
قصد نیابت و تعیین منوب عنه در نیت، هرچند به اجمال، شرط صحّت نیابت است؛ لیکن ذکر نام منوب عنه شرط نیست، هرچند مستحب است. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۶۲-۳۶۳.</ref><ref> العروه الوثقیٰ، ج۴، ص۵۳۸.</ref><br/>
نایبی که پس از احرام و دخول در حرم فوت کرده، ذمّه‌اش بری می‌شود و عملش از [[حج]] منوب عنه کفایت می‌کند. از برخی، حتّی کفایت صِرف احرام نقل شده است، هرچند در بیرون حرم درگذشته باشد. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۶۶-۳۷۱.</ref><br/>
اگر در [[حج]] نیابتی شرط شده باشد که نایب از راهی معین به مکه رود، در صورت تعلّق غرضی به آن، بنابر مشهور، تخلّف جایز نیست، هرچند در صورت تخلّف، [[حج]] صحیح است. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۷۴.</ref><br/>
نایبی که برای گزاردن [[حج]] در سالی معین اجیر شده، نمی‌تواند در همان سال برای دیگری اجیر شود و در صورت اجیر شدن، اجاره دوم باطل است و اگر هم زمان باشند، هر دو باطل خواهند بود. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۷۷-۳۷۸.</ref><br/>
اگر نایب مرتکب موجبات کفاره شود، کفّاره بر عهده خود او است، نه منوب عنه.<ref>جواهر الکلام،ج۱۷، ص۳۸۹.</ref><br/>
اگر نایب [[حج]] نیابتی را باطل کند، باید سال بعد آن را تدارک نماید؛ لیکن در بطلان و عدم بطلان اجاره اختلاف است. بنابر قول نخست نایب مستحق اجرت نمی‌باشد و مستأجر می‌تواند اجرت را از او پس بگیرد و بر نایب واجب است در سال بعد بدون دریافت اجرت [[حج]] بگزارد. البته این اختلاف مبتنی بر این است که آیا واجب، [[حج]] اوّل است و [[حج]] دوم عقوبت می‌باشد یا اینکه واجب، [[حج]] دوم است و اتمام [[حج]] اوّل عقوبت به شمار می‌رود؟ قول نخست بنابر مبنای دوم است.<br/>
برخی بین اجاره معین و مطلق تفصیل داده و در صورت دوم قائل به عدم بطلان اجاره و در نتیجه استحقاق نایب نسبت به اجرت شده و گفته‌اند: بر نایب واجب است سال آینده [[حج]] نیابتی را به جا آورد. در مسئله اقوال دیگری نیز وجود دارد. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۸۹-۳۹۲.</ref><ref> مهذّب‌الاحکام، ج۱۲، ص۲۵۹.</ref><br/>
مقتضای اطلاق اجاره در صورت عدم ذکر اجل، تعجیل و عدم جواز تأخیر [[حج]] است.<ref> جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۹۲.</ref><br/>
چنانچه نایب به سبب بیماری از اتمام مناسک باز بماند با [[قربانی]] از احرام خارج می‌شود و اجاره در صورت مقید بودن آن به همان سال باطل می‌گردد و نتیجه آن عدم وجوب تدارک [[حج]] فوت شده بر نایب در سال بعد است؛ لیکن در صورت مطلق بودن اجاره در اینکه قضای آن در سال بعد بر نایب واجب است یا نه، اختلاف است. <ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۳۹۴.</ref><ref>مهذّب الاحکام، ج۱۲، ص۲۵۶-۲۵۸.</ref><br/> [[حج]] نیابتی با تداوم عذر منوب عنه تا پایان عمر، کفایت می‌کند؛ لیکن چنانچه بر حسب اتفاق، عذرش بر طرف گردد، بنابر مشهور باید [[حج]] بگزارد و حجّ نایب کفایت نمی‌کند و در صورت ترک آن، [[حج]] بر وی استقرار می‌یابد و اگر بدون آنکه [[حج]] بگزارد بمیرد، بر ورثه واجب است از طرف او [[حج]] بگزارند. برخی در فرض بر طرف شدن عذر نیز قائل به کفایت [[حج]] نیابتی شده‌اند. <ref> العروه الوثقیٰ، ج۴، ص۴۳۵-۴۳۶.</ref><ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۸۶.</ref><br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.wikifeqh.ir/ ویکی فقه] - تاریخ برداشت:94/07/01</span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[حج]] </div>
</div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۷ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۴۹
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 <div class="head1">حج نیابتی – ویکی فقه</div>
-=مقدمه==
+==مقدمه==
 [[حج]] نیابتی [[حج]] گزاردن به نیابت از دیگری است و از آن در باب [[حج]] سخن گفته‌اند.<br/>

فرهنگ مصادیق:حج نیابتی – ویکی فقه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: Golafshan صفحهٔ حج نیابتی – ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:حج نیابتی – ویکی فقه منتقل کرد

User1 در ‏۹ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۳

User1 در ‏۹ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۲

User1: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام