فرهنگ مصادیق:تدبر در قرآن - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Kazem: added Category:معروف فرهنگی using HotCat

2017-02-08T15:20:27Z

added Category:معروف فرهنگی using HotCat

Kazem: /* پانویس */

2017-02-08T15:20:02Z

‏پانویس

Shirzad در ‏۱۳ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۴۳

2017-01-02T06:43:36Z

Kazem در ‏۱۲ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۵:۰۶

2016-11-02T05:06:05Z

Kazem: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-11-01T11:30:33Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Kazem در ‏۱۱ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۱:۱۲

2016-11-01T11:12:41Z

نمایش تغییرات

Kazem در ‏۱۰ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۵۰

2016-10-31T09:50:13Z

Golafshan: /* کسب آگاهی و حق شناسی */

2016-10-30T17:18:58Z

‏کسب آگاهی و حق شناسی

Golafshan: /* دل دادن به پیام های قرآن */

2016-10-30T17:16:11Z

‏دل دادن به پیام های قرآن

Golafshan: /* سیره اهل بیت علیهم السلام در قرآن */

2016-10-30T17:10:39Z

‏سیره اهل بیت علیهم السلام در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۲۰
سطر ۳۲۳:		سطر ۳۲۳:

	[[رده:فهرست الفبایی مصادیق معروف]]		[[رده:فهرست الفبایی مصادیق معروف]]
		+	[[رده:معروف فرهنگی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۲۰
سطر ۳۲۲:		سطر ۳۲۲:


−	[[رده:فهرست الفبایی مصادیق ~~منکر~~]]	+	[[رده:فهرست الفبایی مصادیق معروف]]

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 | ۲|| [[پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن ج۱]]
 |-
-| ۲|| [[پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن ج۲]]
+| 3|| [[پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن ج۲]]
 |}
 <p class="relatebook">مقالات مرتبط</p>

@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 </div>
 نویسنده : صالح دیانت<br/>
 کلید واژه:قرآن، تدبر، اندیشیدن و تفکر، بطن و باطن،تفسیر.<br/>
 == مقدمه ==

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 ! ردیف !! عنوان
 |-
-| ۱ || [[تدبّر در قرآن از دیدگاه اهل‌بیت (ع)]]
+| 1|| [[فیش‌های تدبر در قرآن]]
-|-
-| ۲|| [[فیش‌های تدبر در قرآن]]
 |}

@@ سطر ۱۷۱: / سطر ۱۷۱: @@
 تلاوت همراه با تدبّر، موجب زیادی علم و کشف مسائل دینی و اطلاع پیداکردن بر حکمت ها و اسرار مخفی و شناخت حقوق خداوند، ائمّه علیهم السلام و دیگر صاحبان حق است. از این رو، برخی از فقیهان ثواب تدبّر در قرآن را، از ثواب نمازهای مستحبّی بالاتر دانسته اند.<ref>مشارق الشموس، محقّق خوانساری، ج 2، ص 503 (2 جلدی)، آل البیت</ref><br />
-از امام باقر و امام صادق علیهما السلام نقل شده است که در تفسیر آیه «أفلایتدبرون القرآن»<ref>محمّد / 24</ref>، فرمودند: «یعنی أَفلا یتدبرون القرآن فَیَقْضُوا ما عَلَیْهِمْ مِنَ الحَقّ <ref>بحارالانوار، ج 89، ص 65</ref>؛ یعنی چرا در قرآن تفکّر نمی کنند تا هر حقّی که بر آنان است، درک کنند؟»<br />
+از امام باقر و امام صادق علیهما السلام نقل شده است که در تفسیر آیه «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ»<ref>محمّد / آیه 24</ref>، فرمودند: «یعنی أَفلا یتدبرون القرآن فَیَقْضُوا ما عَلَیْهِمْ مِنَ الحَقّ <ref>بحارالانوار، ج 89، ص 65</ref>؛ یعنی چرا در قرآن تفکّر نمی کنند تا هر حقّی که بر آنان است، درک کنند؟»<br />
 و نیز از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود: «ای مفضّل! اگر شیعیان ما در قرآن تدبّر می کردند، در فضیلت ما شک نمی نمودند.<ref>همان، ج 53، ص 26</ref><br />

@@ سطر ۱۵۲: / سطر ۱۵۲: @@
 شرط دیگر تدبّر در قرآن، دل دادن به آیات قرآن و خالی کردن قلب از آلودگی ها، از جمله تعصّب و پیش فرض های غیر الهی در مواجهه با قرآن می باشد. چرا که نسبت تدبّر و قلب انسان، نسبت راه و چشم است. همان طوری که اگر کسی چشم نداشته باشد، به چاه می افتد، کسی که قلب او مریض باشد نمی تواند تدبّر کند و از هدایت قرآن استفاده کند.<ref>تقریب القرآن، ج 26، ص 71</ref><br />
-از امام صادق و امام کاظم علیهما السلام نقل شده که در تفسیر آیه «ام علی قلوبٍ اقفالها»<ref>محمّد / 24</ref> فرموده اند که: «هیچ ذکری به قلب آنها نمی رسد و حقیقتی برای آنها کشف نمی شود.»<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج 12، ص 241</ref><br />
+از امام صادق و امام کاظم علیهما السلام نقل شده که در تفسیر آیه «أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا»<ref>محمّد / آیه 24</ref> فرموده اند که: «هیچ ذکری به قلب آنها نمی رسد و حقیقتی برای آنها کشف نمی شود.»<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج 12، ص 241</ref><br />
 همان طوری که دل دادن و به عبارتی، زنده دلی و دارا بودن قلبی سالم و عاری از هرگونه جهالت و کوری، موجب فراهم شدن زمینه تدبّر در قرآن می شود، دل مردگی و کوری دل نیز از عوامل عدم تدبّر در قرآن می شود. حضرت زهراعلیها السلام یکی از ریشه های عدم تدبّر در قرآن را، همین مسئله معرّفی می کند. چرا که مرگ دل و کوری قلب، موجب بسته شدن دریچه قلب بر روی نور علم و ایمان می شود و کسانی که با سوء اختیار خود از علم و ایمان محروم می شوند، از معارف قرآنی نیز گریزان می شوند و از تدبّر در قرآن و کشف حقائق از آن، دوری می کنند و گرفتار هلاکت می شوند و حقوق را ضایع کرده، جامعه را به انحراف می کشانند.<br />
 حضرت فاطمه علیها السلام در جریان ضایع کردن حقّ ولایت و خلافت علی علیه السلام از ناحیه گروهی از مردم، به این حقیقت چنین تصریح می فرمایند:<br />
-«هان! سوگند به خدا! اگر حق را برای اهلش وا می گذاشتند و پیرو خاندان پیامبر خدا می شدند، هیچ گاه دو تن اختلاف نمی کردند، و این حکومت، نسل به نسل، میان اهلش می گشت و آیندگان از گذشتگان به ارث می بردند تا قائم ما که نهمین فرزند از نسل حسین علیه السلام است، قیام کند. اما پیش داشتند آن را که خدا پس زده بود، و پس داشتند آن را که خدا پیش داشته بود، تا آنگاه که پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم را در گور نهادند و به گودال قبر سپردند، به دلخواه خود کسی را برگزیدند و به رأی خویش عمل کردند. مرگشان باد! مگر سخن خدا را نشنیدند که گوید: «و ربّک یخلق مایشاء و یختار، ماکان لهم الخیرة»<ref>قصص / 68</ref>؛ و پروردگار توست که می آفریند و بر می گزیند آنچه خواهد، آنان را (حقّ) گزینش نیست.؟ چرا، شنیدند؛ اما کوردلند چنانکه خدای سبحان فرموده: «فانّها لاتعمی الأبصار ولکن تعمی القلوب الّتی فی الصّدور»<ref>حجّ / 46</ref>؛ دیده ها کور نیست، بلکه دلهایی که در سینه هاست، کور است وه چه دور است! آرزوهای خود را در دنیا گستردند و مرگ خویش را از یاد بردند، هلاکتان باد!»<ref>بحارالانوار، ج 36، ص 353</ref>
+«هان! سوگند به خدا! اگر حق را برای اهلش وا می گذاشتند و پیرو خاندان پیامبر خدا می شدند، هیچ گاه دو تن اختلاف نمی کردند، و این حکومت، نسل به نسل، میان اهلش می گشت و آیندگان از گذشتگان به ارث می بردند تا قائم ما که نهمین فرزند از نسل حسین علیه السلام است، قیام کند. اما پیش داشتند آن را که خدا پس زده بود، و پس داشتند آن را که خدا پیش داشته بود، تا آنگاه که پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم را در گور نهادند و به گودال قبر سپردند، به دلخواه خود کسی را برگزیدند و به رأی خویش عمل کردند. مرگشان باد! مگر سخن خدا را نشنیدند که گوید: «وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ، مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ»<ref>قصص / آیه 68</ref>؛ و پروردگار توست که می آفریند و بر می گزیند آنچه خواهد، آنان را (حقّ) گزینش نیست.؟ چرا، شنیدند؛ اما کوردلند چنانکه خدای سبحان فرموده: «فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ»<ref>حجّ / آیه 46</ref>؛ دیده ها کور نیست، بلکه دلهایی که در سینه هاست، کور است وه چه دور است! آرزوهای خود را در دنیا گستردند و مرگ خویش را از یاد بردند، هلاکتان باد!»<ref>بحارالانوار، ج 36، ص 353</ref>
 == شیوه تدبّر در قرآن ==

@@ سطر ۱۲۸: / سطر ۱۲۸: @@
 «خدایا! من شهادت می دهم این، کتاب توست که از نزد تو بر رسولت محمّد بن عبداللّه نازل شده است. و کلام توست که بر زبان پیامبرت جاری شده است. آن را هادی به سوی خلقت قرار داده ای و ریسمان متّصل بین خود و بندگانت قرار داده ای. خدایا! من عهد و کتابت را باز می کنم.<br />
 خدایا! نظر کردنم در قرآن را، عبادت و قرائتم را، فکر و فکر کردنم در آن را عبرت پذیری قرار ده. مرا از کسانی قرار ده که به وسیله بیان مواعظ تو در قرآن، موعظه می پذیرند و از نافرمانی تو پرهیز می کنند. و هنگام قرائت کردنم، برگوش (دل) من مُهر (غفلت) و بر دیدگانم (قلبم) پرده (جهالت) نکش. و قرائتم را قرائتی که بدون تدبّر در آن باشد، قرار نده، بلکه مرا طوری قرار ده که در آیات قرآن و احکام آن تدبّر کنم به گونه ای که شرایع دینت را اخذ کنم. و نظرم را در آن، نظر غفلت و قرائتم را، بیهوده گویی قرار نده. به درستی که تو مهربان و رحیم هستی.»<ref>بحارالانوار، ج 89، ص 207</ref><br />
-در روایت آمده است که امام سجّادعلیه السلام هر وقت آیه شریفه «مالک یوم الدّین»<ref>حمد / 3</ref> را قرائت می فرمود، آن قدر آن را (باتوجّه و تأمّل بسیار) تکرار می کرد که گویی نزدیک است بمیرد (و با مالک حقیقی روز جزا ملاقات کند).<ref>تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 19</ref><br />
+در روایت آمده است که امام سجّادعلیه السلام هر وقت آیه شریفه «مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ»<ref>حمد / آیه 4</ref> را قرائت می فرمود، آن قدر آن را (باتوجّه و تأمّل بسیار) تکرار می کرد که گویی نزدیک است بمیرد (و با مالک حقیقی روز جزا ملاقات کند).<ref>تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 19</ref><br />
 در سیره امام رضاعلیه السلام نوشته اند که آن حضرت، شب ها در بستر خواب مقدار زیادی قرآن می خواند و هنگامی که به آیات یادآور بهشت یا جهنّم می رسید، بسیار می گریست و از خداوند بهشت را مسئلت می کرد و از آتش جهنّم به او پناه می برد.<ref>مستند الامام الرضا(ع)، ج 1، ص 34</ref> همان طوری که از جمله برنامه های هر شب آن حضرت هنگام سفر به خراسان را، قرائت و تأمّل در آیات معاد یاد کرده اند.<ref>بحارالانوار، ج 89، ص 210</ref><br />
 ائمّه علیهم السلام قرآن را با لحن و صوت زیبا قرائت می کردند.<ref>همان، ص 194 و 195</ref> چرا که صوت نیکو همراه با طمأنینه، قلب را آماده پذیرش مطالب می کند و زمینه تدبّر در آیات را فراهم می کند.<br />
 == ابزار و شرایط تدبّر در قرآن ==
 === تلاوت ===