Golafshan: /* الف. کتاب */

2017-01-23T15:41:07Z

‏الف. کتاب

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-12-24T13:33:51Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Golafshan: Golafshan صفحهٔ بر مبنای قاعده اتلاف را به فرهنگ مصادیق:بر مبنای قاعده اتلاف منتقل کرد

2016-12-24T13:18:46Z

Golafshan صفحهٔ بر مبنای قاعده اتلاف را به فرهنگ مصادیق:بر مبنای قاعده اتلاف منتقل کرد

Abbas69: صفحه‌ای تازه حاوی «
بر مبنای قاعده اتلاف
نویسنده: عبدالعلی محمّدی
== مقدّمه == مس...» ایجاد کرد

2016-04-13T08:02:24Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<div class="head1">بر مبنای قاعده اتلاف</div> نویسنده: عبدالعلی محمّدی<br/> == مقدّمه == مس...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 === الف. کتاب ===
 آیاتی از قرآن مجید که به عنوان مدرک قاعده اتلاف مورد استناد واقع گشته‌اند<ref>شیخ طوسی، المبسوط فی فقه الامامیه، المکتبه المرتضویه، 1351، ج 3، ص 60 / شیخ انصاری، کتاب المکاسب، چ قدیم، ص 106 / ناصر مکارم شیرازی، انوارالفقاهه، قم، انتشارات مدرسه الامام امیرالمؤمنین (ع)، 1413 ق، ج 1، ص 192 / همو، القواعد الفقهیه، قم، 1411 ق، ج 2، ص 195 / محمدکاظم مصطفوی، القواعدالفقهیه، قم، انتشارات اسلامی، 1412، ص 19 / سید صادق روحانی، منهاج الفقاهه، ج 3، ص 310 / ابن قدامه، پیشین، ص 238.</ref> عبارتند از:<br/>
-(فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُواْ عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی عَلَیْکُمْ)<ref>بقره: 194</ref>؛<br/>
+(فَمَنِ اعْتَدَى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ)<ref>بقره: 194</ref>؛<br/>
-(وَجَزَاء سَیِّئَه سَیِّئَهٌ مِّثْلُهَا) <ref>شوری: 40</ref>؛<br/>
+(وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا) <ref>شوری: 40</ref>؛<br/>
-(وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُواْ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ) <ref>نحل: 126</ref>؛<br/>
+(وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ) <ref>نحل: 126</ref>؛<br/>
-(وَالَّذِینَ کَسَبُواْ السَّیِّئَاتِ جَزَاء سَیِّئَه بِمِثْلِهَا) <ref>یونس: 27</ref>؛<br/>
+(وَالَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئَاتِ جَزَاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا) <ref>یونس: 27</ref>؛<br/>
-(یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَغْیُکُمْ عَلَی أَنفُسِکُم.) <ref>یونس: 23</ref><br/>
+(يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَى أَنْفُسِكُمْ.) <ref>یونس: 23</ref><br/>
 در یک نگاه کلی و در یک جمع بندی کوتاه به این نتیجه می‌رسیم که:<br/>
 آیه سوم به دلیل عدم شمول معنای لغوی «معاقبه» نسبت به اموال، دلالت بر مطلب ندارد<ref>ناصر مکارم شیرازی، القواعد الفقهیه، ص 197.</ref>. آیه دوم و چهارم نیز یا به دلیل اینکه «سیئه»، ظاهراً انصراف به حالت عمدی دارد، نمی‌توانند مستند قاعده باشند و یا دست کم اخص از مدّعایند<ref>ر.ک: محمّدکاظم مصطفوی، القواعد الفقهیه.</ref> و آیه پنجم، با توجه به صدر و ذیل آن، به نظر می‌آید راجع به امور اعتقادی و حداکثر مبیّن موازین رفتاری باشد که ظهور در عمد دارد و از این رو، اخص از مدعاست. اما در مورد آیه «اعتداء» که بیشترین مباحث را به خود اختصاص داده و نسبت به دلالت آن بر مدّعا، آراء متفاوتی ابراز گردیده است، برخی معتقدند که «ما» در «مااعتدی» یا مصدریه است ـ که در این صورت، مفید «مماثلت» بین هر دو اعتداست و شامل مورد نزول آیه (نقض حرمت ماه‌های حرام) و نیز موارد قصاص نفس یا عضو خواهد بود. بنابراین، می‌توان مسئولیت کیفری را از آن استنباط نمود ـ یا موصوله است ـ که در این صورت شامل اموال و افعال می‌گردد،، اما نکته قابل توجه آن است که تعبیر قصاص یا «اعتدای بالمثل» متناسب با افعال است نه اموال؛ زیر از یک سو، [[اتلاف مال]] در مقابل [[اتلاف مال]] جایز نیست و از سوی دیگر، دریافت مثل یا قیمت مال، قصاص به شمار نیامده و مصداق اعتدای بالمثل نخواهد بود. بنابراین، اگر دلالت آیه پذیرفته شود، فقط مفید مثل است و قیمت را دربر نمی‌گیرد و در نتیجه، به دلیل کثرت موارد اخذ قیمت، تخصیص اکثر لازم می‌آید<ref>ناصر مکارم شیرازی، انوارالفقاهه، ص 192.</ref>.<br/>
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 اگرچه مدلول صریح آیه، جواز اعتدا می‌باشد، اما نباید از این نکته غافل ماند که جواز اعتدا به لحاظ آن است که معتدی و متجاوز به خاطر تجاوز و اعتدایش اشتغال ذمّه مادی یا معنوی دارد. همین که فرد مورد تجاوز مجاز به مقابله به مثل است، گویای این نکته می‌باشد که تجاوزگر در برابر او مدیون است؛ زیرا در غیر آن، جواز اعتدای بالمثل بی دلیل خواهد بود. پس می‌توان گفت: هرچند که دلالت مطابقی آیه جواز اعتدا می‌باشد، اما دلالت التزامی آن ضمان ذمّه معتدی است.<br/>
 وانگهی، هدف از جواز اعتدای بالمثل، استیفای حق از دست رفته شخصی است که مورد تجاوز قرار گرفته است و بر این اساس، وی حق دارد به مقدار زیانی که از جانب متجاوز متحمل شده است، مقابله بالمثل کند و این، مفید انحصار در «مثل» نمی‌باشد، بلکه مطابق دیدگاه شیخ انصاری در صورت تعذر مثل، جبران خسارت زیان دیده با پرداخت قیمت هم امکان پذیر است. در نتیجه، آیه اعتدا هم دال بر اشتغال ذمّه و ضمان زیان زننده نسبت به مثل است و هم مفید جبران خسارت از طریق قیمت.<br/>
 === ب. سنّت ===
 روایات زیادی در ابواب گوناگون فقه، در این زمینه وارد شده است که هر کدام به نحوی مبین این واقعیتند که [[اتلاف مال]] دیگری و زیان زدن به او موجب ضمان ذمّه است؛ از جمله: ابواب ضمان، حدود<ref>شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، کتاب الحدود، ابواب حد زنا، ب 22.</ref>، دیات<ref>همان، کتاب الدیات، ابواب موجبات ضمان، ب 8، 9 و 11.</ref>، اجاره<ref>هماان، ابواب اجاره، ب 92 و 30.</ref>، قضاء<ref>همان، ابواب آداب قاضی،، ب 10.</ref>، شهادات<ref>همان، کتاب الشهادات، ب 10ـ14.</ref>، عتق<ref>همان، کتاب العتق، ب 18.</ref>، رهن<ref>همان، کتاب الرهن، ب 5 و 7.</ref>، نکاح<ref>همان، کتاب النکاح، ابواب عیوب و تدلیس، ب 2 و 7 و ابواب نکاح بهائم، ب 1.</ref>، وصیت، عاریه، غصب و زکات. در ذیل به برخی از این روایات اشاره می‌گردد:<br/>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۴ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۱۸
(بدون تفاوت)

فرهنگ مصادیق:بر مبنای قاعده اتلاف - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan: /* الف. کتاب */

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

Golafshan: Golafshan صفحهٔ بر مبنای قاعده اتلاف را به فرهنگ مصادیق:بر مبنای قاعده اتلاف منتقل کرد

Abbas69: صفحه‌ای تازه حاوی «بر مبنای قاعده اتلاف نویسنده: عبدالعلی محمّدی == مقدّمه == مس...» ایجاد کرد

Abbas69: صفحه‌ای تازه حاوی «
بر مبنای قاعده اتلاف
نویسنده: عبدالعلی محمّدی
== مقدّمه == مس...» ایجاد کرد